Τα πλεονεκτήματα και οι δυσκολίες της αναπνευστικής φυσικοθεραπείας

Κατηγορία Υγεία
Τετάρτη, 06 Φεβρουαρίου 2019 09:01 Διαβάστηκε 281 φορές
Τεύχος 89 Στέλιος Συρόπουλος

H αναπνευστική φυσικοθεραπεία στο εργαστήριο φυσικοθεραπείας ανήκει σε μία από τις υπηρεσίες φυσικοθεραπείας τις οποίες λαμβάνει ο ασθενής στην κοινότητα ή δήμο στον οποίο ανήκει. Ο χώρος όπου λαμβάνει χώρα η θεραπεία είναι το εργαστήριο του φυσικοθεραπευτή το οποίο επισκέπτεται ο ασθενής που πάσχει από κάποια αναπνευστική πάθηση μετά από παραπομπή του θεράποντος ιατρού πνευμονολόγου. Μετά από την εξέταση και παραπομπή οι φυσικοθεραπευτές είναι νομικά υπεύθυνοι για την αποκατάσταση αυτών των ασθενών. Επομένως η φυσικοθεραπεία στο εργαστήριο φυσικοθεραπείας μπορεί εύκολα να ενσωματωθεί στη μακροπρόθεσμη διαχείριση των ασθενών στη κοινότητα.

Η υπηρεσία αυτή για τους ευπαθείς ηλικιωμένους ασθενείς με αναπνευστικές παθήσεις είναι επωφελής διότι το μακρύ και συχνά κουραστικό ταξίδι στο νοσοκομείο για φυσικοθεραπεία μπορεί να ανατρέψει τα οποιαδήποτε ευεργετικά αποτελέσματα της ιδίας θεραπείας. Όταν υπάρχει το εργαστήριο φυσικοθεραπείας στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγειονομικής περίθαλψης, η εισαγωγή στο νοσοκομείο με τον κίνδυνο δευτερογενών λοιμώξεων των αναπνευστικών ασθενών συχνά αποφεύγεται. Η αναπνευστική άσκηση υπό την επίβλεψη φυσικοθεραπευτή μείωνει κατά 38% την πιθανότητα ενδεχόμενης νοσηλείας τους από μια τουλάχιστον αναπνευστική αιτία. Μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος φυσικοθεραπείας υπάρχει μείωση κατά 67% του συνολικού αριθμού εισαγωγών στο νοσοκομείο, μειώνοντας το κόστος της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Οι φυσικοθεραπευτές αξιολογούν άμεσα χωρίς καθυστέρηση τα προβλήματα των ασθενών και αυτό κοστίζει μακροπρόθεσμα λιγότερο στις νοσοκομειακές υπηρεσίες. Συμβουλές και θεραπεία αποτρέπουν την ανάπτυξη μακροπρόθεσμων αναπηριών και διευκολύνουν την έγκαιρη επιστροφή στην εργασία.

Μελέτες έχουν δείξει ότι μεταξύ των ατόμων που ξεκινούν μόνοι τους μια ρουτίνα άσκησης είναι πιθανό το 50% να διακόψει εντός έξι μηνών. Αυτές οι αλλαγές συμπεριφοράς ενδέχεται να μην συμβούν όταν υπάρχει η βοήθεια και στήριξη ενός επαγγελματία υγείας στο εργαστήριο φυσικοθεραπείας. Ο χώρος του εργαστηρίου και το χαλαρό περιβάλλον δημιουργούν μια αίσθηση «κανονικότητας» δημιουργώντας μια θετική εμπειρία αποκατάστασης στους ασθενείς σε σχέση με το νοσοκομειακό περιβάλλον. Οι νέες μηχανές άσκησης που παρέχει το σύγχρονο εργαστήριο δημιουργούν ένα έξτρα κίνητρο στους ασθενείς να τις δοκιμάσουν αυξάνοντας την προσήλωση και δέσμευσή τους στο πρόγραμμα άσκησης και κάνει πιο ευέλικτους τους φυσικοθεραπευτές στην παρέμβασή τους εξατομικεύοντας το πρόγραμμα σε κάθε ασθενή. Η φυσικοθεραπεία στη κοινότητα επέτρεψε στους ασθενείς να αντιληφθούν την άσκηση ως μια φυσιολογική και υγιή συμπεριφορά και όχι σαν μια θεραπεία στο νοσοκομείο. Αυτή η διαπίστωση ενίσχυσε την εμπιστοσύνη των ασθενών και άνοιξε τον δρόμο πως θα ασκούνται εκτός νοσοκομείου. Η κοινωνική αλληλεπίδραση παίζει ρόλο στην παρακίνηση των ασθενών να παρακολουθήσουν πρόγραμμα άσκησης στο εργαστήριο φυσικοθεραπείας διότι η άσκηση με άλλους που ήταν σε παρόμοια κατάσταση επέτρεψε σε κάποιους να δουν τη δική τους πρόοδο. Παράλληλα οι ορατές βελτιώσεις των επιπέδων φυσικής κατάστασης και σωματικής λειτουργίας διευκόλυναν το επίπεδο αυτό-αποτελεσματικότητας και εμπιστοσύνης στις ικανότητές τους. Η πλειοψηφία των ψυχοκοινωνικών πλεονεκτημάτων πηγάζει από τη διαπροσωπική σχέση μεταξύ ασθενή-φυσικοθεραπευτή. Οι θετικές παρεμβάσεις και η υποστηρικτική παρουσία των φυσικοθεραπευτών αύξησε το αίσθημα επιτυχίας, επιτεύγματος και παρότρυνσης των ασθενών τα οποία αποτελούν σημαντικές πτυχές αυτοεκτίμησης.  

Η άσκηση με επίβλεψη παρουσίασε αυξημένα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας σε σχέση με το μη εποπτευόμενο πρόγραμμα άσκησης όπου μειώθηκαν τα επίπεδα δραστηριότητας. Η μυϊκή αντοχή επίσης παρουσίασε βελτίωση καθώς και η καρδιαγγειακή λειτουργία – παρασυμπαθητικός τόνος σε σχέση με την άσκηση χωρίς εποπτεία στην οποία υπήρξε μείωση των καρδιαγγειακών μεταβολών. Συμπερασματικά, τα επιτηρούμενα προγράμματα άσκησης είναι αποτελεσματικά στη βελτίωση του συνόλου αναπνευστικών και καρδιαγγειακών χαρακτηριστικών που σχετίζονται με την ικανότητα εκτέλεσης εργασιών που απαιτούν δαπάνη ενέργειας.

Οι υπηρεσίες φυσικοθεραπείας στη κοινότητα στην οποία εδρεύει και το εργαστήριο φυσικοθεραπείας δεν απαιτούν ακριβούς πόρους (συνταγογραφούνται μέσω του ενιαίου οργανισμού παροχής υπηρεσιών υγείας με κωδικό 510000047 φυσικοθεραπεία ανά συνεδρία) για τους ασθενείς από ότι οι νοσοκομειακές. Σύμφωνα με μια έκθεση του Lung Foundation Australia, η πλειονότητα των υπηρεσιών αυτών περιορίζεται σε νοσοκομεία στα αστικά και μεγάλα περιφερειακά κέντρα. Οι μεγάλοι χρόνοι αναμονής στα νοσοκομεία για πρόσβαση σε φυσικοθεραπεία φτάνουν και 4 εβδομάδες μετά από οξεία επιδείνωση της χρόνιας αναπνευστικής νόσου. Για ασθενείς με χρόνιο αναπνευστικό πρόβλημα ο χρόνος έναρξης αυξάνεται σε 59 ημέρες. Όταν όμως οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται στη κοινότητα ο χρόνος πρόσβασης και αναμονής μειώνεται εντυπωσιακά σε 7 ημέρες. Η ευκολία πρόσβασης σε κάποιο χώρο που εδρεύει κοντά στη κοινότητα όπως είναι και το εργαστήριο αποτελεί ελκυστικό παράγοντα για την επιλογή των ασθενών οι οποίοι δεν είναι τόσο σωματικά κουρασμένοι για να φτάσουν σε αυτό.

Τα κριτήρια των αναπνευστικών ασθενών που μπορούν να έχουν πρόσβαση στο εργαστήριο φυσικοθεραπείας είναι αμέσως μετά το εξιτήριο από το νοσοκομείο για οξεία έξαρση χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας, σε ασθενείς με χρόνια, ήπια, σταθερή αναπνευστική νόσο, σε αυτούς που δεν παρουσιάζουν γνωστικές διαταραχές καθώς και δεν τυγχάνουν άμεσης ιατρικής περίθαλψης.

Η φυσικοθεραπεία έχει αποδειχθεί ότι είναι επωφελής στη θεραπεία πολλών χρόνιων παθήσεων. Ωστόσο η αναπνευστική φυσικοθεραπεία δεν συνταγογραφείται συχνά από τους ιατρούς πνευμονολόγους και αγνοείται υπέρ μιας φαρμακολογικής παρέμβασης. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που συντελούν στην ανάπτυξη αυτού του φαινομένου. Η έλλειψη ευαισθητοποίησης μεταξύ των γιατρών και των ασθενών σχετικά με την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων αναπνευστικής φυσικοθεραπείας καθώς και η κακή γνώση για το τι περιλαμβάνει μια αποτελεσματική παρέμβαση. Σημαντικό ρόλο παίζει η έλλειψη σχετικής εκπαίδευσης και εκπαιδευτικών ευκαιριών διαθέσιμων για το ιατρικό προσωπικό. Τέλος οι ασαφείς περιγραφές των παρεμβάσεων άσκησης σε δημοσιευμένες δοκιμές και ανασκοπήσεις παρεμποδίζουν τους κλινικούς ιατρούς να είναι σε θέση να τις συνταγογραφούν διότι το 61% των μη φαρμακολογικών παρεμβάσεων δεν παρέχει επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τις λεπτομέρειες των διαδικασιών και της έντασης αυτών. Σε γενικές γραμμές υπάρχουν λίγες αντενδείξεις σχετικά με τη συνταγογράφηση της άσκησης για άτομα με χρόνιες παθήσεις όπως είναι και οι αναπνευστικές. Χρειάζεται η σωστή αξιολόγηση των ασθενών από τους θεράποντες ιατρούς πνευμονολόγους πριν ξεκινήσουν πρόγραμμα αναπνευστικής φυσικοθεραπείας καθώς και εποπτεία  - εκπαίδευση κατά τη διάρκεια του προγράμματος από επαγγελματίες υγείας φυσικοθεραπευτές, οι οποίοι θα βοηθήσουν τους ασθενείς να κατανοήσουν τους φόβους τους και να ενσωματώσουν τη φυσικοθεραπεία ως μια μακροπρόθεσμη στρατηγική διατήρησης.

Ο Συρόπουλος Στυλιανός αποφοίτησε από το τμήμα φυσικοθεραπείας του Τει Αθήνας το έτος 2003. Το 2006 άνοιξε το δικό του εργαστήριο φυσικοθεραπείας στην περιοχή όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Νέα Ιωνία Αττικής. Παράλληλα με την ενασχόλησή του ως εργαστηριούχος φυσικοθεραπευτής εργάστηκε στις μονάδες εντατικής θεραπείας σε δύο κρατικά νοσοκομεία το Αρεταίειο Νοσοκομείο και το Σισμανόγλειο νοσοκομείο με διάρκεια θητείας δύο έτη. Η κλινική εμπειρία πάνω στην αντιμετώπιση του επειγόντως περιστατικού χρονίως πασχόντων ασθενών τον οδήγησε στην απόκτηση μεταπτυχιακού τίτλου το 2014 στην καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση από την Ιατρική σχολή του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Η συμμετοχή του σε παγκόσμια και πανευρωπαικά πρωταθλήματα κολύμβησης απο το 2011 έως σήμερα είναι συνεχής σε Κίνα, Αγγλία, Ιταλία, Τουρκία, Ολλανδία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Ρωσία, Μάλτα. Οι γνωσεις του πάνω στην φυσιολογία της αερόβιας άσκησης λόγω της πολυετούς εμπειρίας του στην μαραθώνια Κολύμβηση αλλά και στην βασική-εξειδικευμένη υποστήριξη της ζωής έχοντας πιστοποίηση απο το ευρωπαικό συμβούλιο αναζωογόνησης και το Αμερικανικό Κολλέγιο Καρδιολογίας εμπνέει ασφάλεια και εμπιστοσύνη στον ασθενή με καρδιοαναπνευστικές παθήσεις και τον καθιστά πολύτιμο εργαλείο στα χέρια του θεράποντα ιατρού.