Δεν επηρεάζει τον άνθρωπο μόνο αυτό που συμβαίνει, αλλά και αυτό που περιμένει ότι θα συμβεί. Η σύγχρονη έρευνα γύρω από το λεγόμενο nocebo effect δείχνει ότι ο φόβος, η αρνητική προσδοκία και το συνεχές ψυχικό στρες μπορούν να αφήσουν πραγματικό αποτύπωμα στο σώμα.

Για πολλά χρόνια η ιατρική ενδιαφέρθηκε κυρίως για το placebo effect, για εκείνη δηλαδή τη διαδικασία όπου η πίστη, η εμπιστοσύνη ή η θετική προσδοκία φαίνεται να βοηθούν θεραπευτικά τον οργανισμό. Το nocebo, το αντίθετο φαινόμενο, έμεινε περισσότερο στη σκιά. Σήμερα όμως η έρευνα δείχνει ότι ίσως είναι εξίσου ισχυρό. Άνθρωποι εμφανίζουν πονοκέφαλο, ναυτία, πόνο ή εξάντληση όχι επειδή υπάρχει απαραίτητα κάποια βιολογική βλάβη, αλλά επειδή προηγήθηκε μια έντονη εσωτερική αναμονή κινδύνου. Ο οργανισμός αντιδρά σαν να έχει ήδη συμβεί κάτι επιβλαβές. Σε πειραματικές μελέτες, ασθενείς εμφάνισαν παρενέργειες από εντελώς αδρανείς ουσίες όταν τους αναφέρθηκε ότι πιθανόν να νιώσουν δυσφορία. Άλλοι παρουσίασαν αναπνευστική δυσκολία ενώ είχαν εκτεθεί απλώς σε υδρατμό, επειδή πίστεψαν ότι εισπνέουν κάποιο ερεθιστικό παράγοντα.

Το σώμα φαίνεται να «διαβάζει» τον φόβο.
Η ιδέα αυτή κάποτε θεωρούνταν υπερβολικά ψυχολογική για να ληφθεί σοβαρά υπόψη από τη βιοϊατρική σκέψη. Σήμερα όμως η ψυχο-νευρο-ανοσολογία και οι νεότερες μελέτες πάνω στο στρες δείχνουν ότι οι προσδοκίες επηρεάζουν ορμονικές αποκρίσεις, φλεγμονώδεις μηχανισμούς, ακόμη και την εμπειρία του πόνου.
Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς πόσο εύφορο έδαφος δημιουργεί η σύγχρονη εποχή για τέτοια φαινόμενα. Ο άνθρωπος ζει μέσα σε μια συνεχή ροή πληροφοριών που σχεδόν πάντοτε περνούν μέσα από τον φόβο: νέες απειλές, ασθένειες, παρενέργειες, γενετικοί κίνδυνοι, περιβαλλοντικές καταστροφές, διαρκείς προειδοποιήσεις για το σώμα. Η υγεία σταδιακά μετατρέπεται σε κατάσταση επιφυλακής. Και έτσι φυσιολογικά γεννιέται ένα λεπτό αλλά ουσιαστικό ερώτημα: πόσο θεραπεύεται πραγματικά ένας άνθρωπος όταν το ψυχικό του περιβάλλον τον οδηγεί αδιάκοπα σε εσωτερική ανασφάλεια; Αυτό δεν σημαίνει φυσικά ότι οι ασθένειες είναι «φανταστικές». Ούτε ότι κάθε σύμπτωμα έχει ψυχολογική προέλευση. Το nocebo δεν ακυρώνει τη βιολογία. Δείχνει όμως ότι η βιολογία δεν λειτουργεί απομονωμένη από τη συνείδηση και την ψυχική ζωή.
Ο τρόπος που ένας γιατρός ανακοινώνει μια διάγνωση, ο τρόπος που περιγράφονται οι πιθανές παρενέργειες, ακόμη και η γλώσσα των media, φαίνεται πως συμμετέχουν πιο ενεργά στην ανθρώπινη υγεία απ’ όσο πιστεύαμε.
Η ολιστική ιατρική προσπάθησε εδώ και δεκαετίες να διατηρήσει αυτή την εικόνα του ανθρώπου ως ενιαία. Δηλαδή όχι μόνο ως σώμα βιοχημικών αντιδράσεων, αλλά ως ύπαρξη στην οποία το ψυχικό κλίμα, οι σχέσεις, η ελπίδα, η αγωνία και η εσωτερική στάση επιδρούν οργανικά.
Μέσα σε αυτή την προοπτική, η θεραπεία δεν αφορά αποκλειστικά την καταπολέμηση της νόσου. Αφορά και τη δημιουργία ενός διαφορετικού εσωτερικού χώρου μέσα στον άνθρωπο, ενός χώρου όπου το σώμα δεν ζει διαρκώς υπό το καθεστώς φόβου.
Ίσως τελικά η μεγαλύτερη πρόκληση της εποχής μας να μην είναι μόνο η εύρεση νέων θεραπειών, αλλά και η αποκατάσταση μιας πιο ανθρώπινης σχέσης με την ίδια την έννοια της υγείας.

Βασισμένο σε πρόσφατο άρθρο της The Guardian για το φαινόμενο nocebo και τις νεότερες έρευνες γύρω από τη σχέση ψυχής και σώματος.

Η δίαιτα keto μπορεί να είναι αποτελεσματική για γρήγορη απώλεια βάρους - όμως δεν είναι κάτι που θα πρέπει να ακολουθείται για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη και χαμηλή σε υδατάνθρακες επηρεάζει τη μεταβολική υγεία, οδηγώντας σε λιπώδη νόσο του ήπατος και επικίνδυνες αυξομειώσεις του σακχάρου στο αίμα, όπως φάνηκε σε πειραματόζωα.
Ερευνητές από το University of Utah Health εκτιμούν ότι η παραμονή στη συγκεκριμένη δίαιτα για διάστημα έως και ενός έτους θα μπορούσε να επηρεάσει τη συνολική υγεία.
Δοκίμασαν τέσσερις διατροφικές παρεμβάσεις σε ομάδες ποντικών: μια δυτικού τύπου δίαιτα υψηλή σε λιπαρά, μια δίαιτα χαμηλή σε λιπαρά και υψηλή σε υδατάνθρακες, μια παραδοσιακή κετογονική δίαιτα όπου σχεδόν όλες οι θερμίδες προέρχονταν από λιπαρά, και μια δίαιτα χαμηλή σε λιπαρά με ισοδύναμη ποσότητα πρωτεΐνης. Τα ποντίκια ακολούθησαν τις δίαιτες από εννέα μήνες έως έναν χρόνο.
Παρόλο που τα ποντίκια που ακολούθησαν τη δίαιτα keto πήραν το λιγότερο βάρος, άρχισαν να εμφανίζουν μεταβολικές αλλαγές, ορισμένες από τις οποίες παρατηρήθηκαν ήδη μέσα σε λίγες ημέρες από την έναρξη της δίαιτας.
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι οι αλλαγές αυτές συμβαίνουν επειδή τα λιπίδια από μια δίαιτα υψηλή σε λιπαρά καταλήγουν στο αίμα και στο ήπαρ, γεγονός που ενεργοποιεί μεταβολικές διεργασίες οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρά προβλήματα υγείας. Η υπερβολική συσσώρευση λίπους στο ήπαρ, γνωστή ως λιπώδης νόσος του ήπατος, αποτελεί βασικό δείκτη μεταβολικής νόσου και, παραδόξως, μπορεί να οδηγήσει σε παχυσαρκία.
Πρόκειται για μια αντίδραση που φάνηκε να επηρεάζει τα αρσενικά ποντίκια· τα θηλυκά δεν ανέπτυξαν λιπώδη νόσο του ήπατος, ακόμη και όταν τρέφονταν με λιπαρά για εννέα μήνες.

Science Advances, 2025; 11 (38); doi: 10.1126/sciadv.adx2752

Η δηλητηρίαση όλων των μορφών ζωής του πλανήτη από τον υδράργυρο έχει φτάσει στα όριά της Μία από τις βασικές αιτίες είναι ο υδράργυρος από τα οδοντικά αμαλγάματα στο στόμα των ανθρώπων. Το αλουμίνιο, ο μόλυβδος και το κάδμιο που έχουν επίσης μολύνει τον πλανήτη ίσως να αποτελούν μία από τις βασικές αιτίες που ασθένειες όπως η ινομυαλγία, η σκλήρυνση κατά πλάκας, η γεροντική άνοια και οι πολλαπλές μορφές καρκίνου, αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο κάθε χρόνο.

Η ανεξέλεγκτη μόλυνση του πλανήτη από την άναρχη ανάπτυξη των βιομηχανιών κάθε είδους έχει σηματοδοτήσει μια νέα εποχή για τους κατοίκους του. Άνθρωποι, ζώα, ψάρια και φυτά όπως και καθετί που ζει πάνω στη γη, περιέχουν ουσίες ξένες προς την κυτταρική τους μορφή. Μια από τις ουσίες αυτές είναι ένα βαρύ μέταλλο, ο υδράργυρος. Παρότι πολλοί πιστεύουν ότι ο υδράργυρος είναι ένα μέταλλο που η παραγωγή του οφείλεται στις χημικές βιομηχανίες και τα απόβλητά τους, η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική. Ένα άτομο που έχει στο στόμα του μαύρα σφραγίσματα, κάθε φορά που ουρεί ή αφοδεύει, μία ποσότητα υδραργύρου περνάει στα οργανικά του απόβλητα και δυστυχώς καταλήγει στις θάλασσες, τις λίμνες και τα ποτάμια.

Ο διεθνής οργανισμός υγείας έχει υπογραμμίσει ότι η κύρια πηγή δηλητηρίασης από υδράργυρο στο σύγχρονο άνθρωπο, προέρχεται από τα μαύρα σφραγίσματα και όχι από τα βιομηχανικά απόβλητα. Ο υδράργυρος των μαύρων σφραγισμάτων, μολύνει ακόμη και τον αέρα που αναπνέουμε. Τα μαύρα σφραγίσματα στη θερμοκρασία του στόματος, απελευθερώνουν 24 ώρες το 24ώρο ατμούς υδραργύρου. Μετρήσεις που έγιναν στην Αμερική, σε κτήρια που περιείχαν πολλά οδοντιατρεία που χρησιμοποιούσαν μαύρα σφραγίσματα, έδειξαν ότι ο αέρας του κτηρίου ήταν κορεσμένος από ατμούς υδραργύρου σε ποσοστά μεγαλύτερα από 2400 νανογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα. Το όριο αυτό ξεπερνά κατά πολύ το επιτρεπτό όριο που έχει ορίσει η παγκόσμια οργάνωση υγείας.

Ένα άτομο για να είναι ασφαλές, πρέπει να μην καταναλώνει περισσότερο από 0.1 μικρογραμμάριο υδραργύρου τη μέρα ανά κιλό σώματος. Ένα άτομο 60 κιλών δεν πρέπει να καταναλώνει περισσότερο από 6 μικρογραμμάρια υδραργύρου τη μέρα. Κάθε μεσαίου όγκου σφράγισμα αμαλγάματος, απελευθερώνει 10 μικρογραμμάρια υδραργύρου ημερησίως. Εάν λοιπόν ένας οδοντιατρικός ασθενής βάρους 60 κιλών έχει στο στόμα του 10 μαύρα σφραγίσματα, απελευθερώνει 100 μικρογραμμάρια υδραργύρου τη μέρα, μια ποσότητα δηλαδή 24 φορές περισσότερη από το επιτρεπτό όριο. Η κατανάλωση τροφών που περιέχουν υδράργυρο δηλητηριάζουν ακόμη περισσότερο τον ασθενή αυτόν.

Τι είναι το οδοντιατρικό αμάλγαμα και ποιες είναι οι επιπτώσεις στην υγεία μας

Το οδοντιατρικό αμάλγαμα (μαύρα σφραγίσματα) είναι ένα υλικό που χρησιμοποιείται για την έμφραξη των τερηδονισμένων δοντιών για τουλάχιστον 100 χρόνια. Αποτελείται από 50% υδράργυρο 35% άργυρο, 13% κασσίτερο, 2% χαλκό και ψήγματα ψευδαργύρου. Ο ασθενής ο οποίος φέρει για πολλά χρόνια οδοντιατρικά αμαλγάματα, έχει ήδη «μολύνει» τον οργανισμό του από τον υδραργύρο. Τα άτομα του υδραργύρου αποθηκεύονται στα σπλάχνα, (ήπαρ, νεφρά), το κεντρικό νευρικό σύστημα (εγκέφαλος), το υποδόριο λίπος, διαπερνώντας ακόμη και τον πλακούντα! Μεγάλα ποσοστά συγκέντρωσης υδραργύρου ανιχνεύονται στο μητρικό γάλα σε μητέρες που έχουν μαύρα σφραγίσματα.

Κάθε μαύρο σφράγισμα απελευθερώνει καθημερινά 10 μικρογραμμάρια υδραργύρου στον οργανισμό μας (3.000.000.000.000.000 άτομα υδραργύρου ημερησίως). Ο υδράργυρος που συγκεντρώνεται κυρίως στον εγκέφαλο, το πλάσμα του αίματος, τα νεφρά και το συκώτι έχει ενοχοποιηθεί για τις παρακάτω βλάβες:

• Νευρολογικά προβλήματα και παθολογικές διαταραχές του χαρακτήρα (κακή διάθεση χωρίς προφανή αιτία, αϋπνία, κρίση πανικού, σωματική αδυναμία, επιληψία, νοητική σύγχυση, κ.λ.π.)
• Προβλήματα μνήμης και συγκέντρωσης
• Ορμονικά προβλήματα (δυσλειτουργία του θυρεοειδή και των επινεφριδίων)
• Ατροφία του προστάτη και των νεφρών
• Προβλήματα του αναπαραγωγικού συστήματος (μειωμένος αριθμός σπερματοζωαρίων και ανικανότητα γονιμοποίησης)
• Προβλήματα στο ανοσοποιητικό και στο νευρικό σύστημα, (αρθρίτιδα, Parkinson, Alzheimer, λύκος, σκληρόδερμα και διαβήτης)
• Αλλεργικές καταστάσεις (αλλεργικό άσθμα, ψωρίαση, και διάφορες δερματίτιδες)
• Καρδιαγγειακές καταστάσεις (ταχυκαρδία, αρτηριοσκλήρωση, στηθάγχη, υπέρταση και υπόταση).
• Χρόνιες ασθένειες των ματιών (αδυναμία διαχωρισμών χρωμάτων, μυωπία, αστιγματισμός, καταρράκτης)
• Οδοντικά/στοματικά προβλήματα (Ουλίτιδα, περιοδοντοπάθεια, κακοσμία, μεταλλική γεύση στο στόμα, λευκοπλακία, (προκαρκινική κατάσταση του βλεννογόνου του στόματος), αίσθηση ηλεκτρικών εκκενώσεων στο στόμα, αύξηση τερηδονισμού των δοντιών).

Πώς να απομακρύνουμε με ασφάλεια τον υδράργυρο από το στόμα μας και τον οργανισμό μας

Για να απαλλαγούμε από τα μαύρα σφραγίσματα πρέπει πρώτα να τα αφαιρέσουμε από την στοματική μας κοιλότητα, να τα αντικαταστήσουμε με κάποια λιγότερο επιβλαβή υλικά όπως τα composites ,τα υαλονομερή και τα ολοκεραμικά επένθετα και να φροντίσουμε για την απομάκρυνση του υδραργύρου και των άλλων μετάλλων από τον οργανισμό μας με την βοήθεια ειδικών ομοιοπαθητικών φαρμάκων ή ειδικών φαρμακευτικών ουσιών.

Για να αντικαταστήσουμε τα οδοντιατρικά αμαλγάματα, θα πρέπει ο οδοντίατρός μας:

Α) να τα αφαιρέσει με βάση το αυστηρό πρωτόκολλο που αναφέρω στο site μου www.homeodentist.gr. Το πρωτόκολλο αυτό προστατεύει σε ένα μεγάλο βαθμό, τόσο τον ασθενή όσο και τον γιατρό, από την απορρόφηση των τοξικών ατμών του υδραργύρου που παράγονται από το τρόχισμα για την αφαίρεση των μαύρων εμφράξεων.

Β) να λάβει την κατάλληλη αγωγή ώστε ο υδράργυρος να απομακρυνθεί από το σώμα του αφού πρώτα γίνει ακριβής μέτρηση της συγκέντρωσης των μετάλλων του αμαλγάματος στο σώμα.

Συμπεράσματα:

Ο σύγχρονος άνθρωπος εκτίθεται σε πολύ μεγάλα ποσοστά υδραργύρου 24 ώρες το 24ωρο. Εάν σε αυτό προστεθεί το ποσοστό του μόλυβδου, του αλουμίνιου και του καδμίου- προϊόντα της βιομηχανικής μόλυνσης, μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε πόσο δηλητηριασμένοι είμαστε. Αυτό ίσως στο μέλλον να εξηγήσει γιατί στο σύγχρονο πολιτισμό μας, νόσοι όπως η ινομυαλγία, η σκλήρυνση κατά πλάκας, η γεροντική άνοια και οι πολλαπλές μορφές καρκίνου, αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο κάθε χρόνο.

Ο ασθενής που έχει μαύρα σφραγίσματα πρέπει να απομακρύνει τα μέταλλα του αμαλγάματος από το στόμα του και τον οργανισμό του από τα οποία έχει τοξινωθεί, ακολουθώντας την απαραίτητη ολιστική αγωγή.

Παίρνετε συμπληρώματα βιταμίνης D; Ίσως νομίζετε ότι η D2 και η D3 είναι παρόμοιες, γιατί τελικά, και οι δύο έχουν σχεδιαστεί για να συμπληρώνουν τα επίπεδα σας κατά τη διάρκεια των μακρών, σκοτεινών χειμερινών μηνών, αλλά νέα έρευνα δείχνει ότι η μία μειώνει την άλλη. Αν παίρνετε μόνο συμπληρώματα D2, θα μειώσετε τα επίπεδα της D3, της πιο «φυσικής» μορφής που παράγει ο οργανισμός μας από τον ήλιο, σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου του Surrey. Μια ανασκόπηση προηγούμενων μελετών έδειξε ότι τα επίπεδα της βιταμίνης D3 ήταν χαμηλότερα σε όσους έπαιρναν συμπληρώματα D2. Τα ευρήματά τους επιβεβαιώνουν προηγούμενη έρευνα του Colin Smith, καθηγητή μικροβιολογίας, ο οποίος ανακάλυψε ότι η D2 και η D3 δεν έχουν τον ίδιο ρόλο στην υποστήριξη της ανοσολογικής λειτουργίας. Η βιταμίνη D3 έχει τροποποιητική επίδραση στο ανοσοποιητικό σύστημα που μπορεί να ενισχύσει τον οργανισμό ενάντια σε ιογενείς και βακτηριακές ασθένειες. Ο ίδιος δήλωσε: «Έχουμε δείξει ότι η βιταμίνη D3, αλλά όχι η βιταμίνη D2, φαίνεται να διεγείρει το σύστημα σηματοδότησης της ιντερφερόνης στον οργανισμό, ένα βασικό μέρος του ανοσοποιητικού συστήματος που παρέχει την πρώτη γραμμή άμυνας κατά των βακτηρίων και των ιών. Τα φυσιολογικά επίπεδα βιταμίνης D3 μπορεί να βοηθήσουν στην πρόληψη της εγκατάστασης ιών και βακτηρίων στον οργανισμό».

Nutrition Reviews, 2025; doi: 10.1093/nutrit/nuaf166