Στις πρώτες στιγμές της ζωής ενός πρόωρου νεογνού, ακόμη και λίγα δευτερόλεπτα μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Μεγάλες επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η καθυστέρηση της απολίνωσης του ομφάλιου λώρου συνδέεται με σημαντικά καλύτερες πιθανότητες επιβίωσης. Μια απλή πρακτική, που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο η σύγχρονη ιατρική αντιμετωπίζει τη μετάβαση από τη μήτρα στον εξωτερικό κόσμο.

Η γέννηση ενός πρόωρου παιδιού είναι συχνά μια στιγμή γεμάτη αγωνία. Οι γιατροί και οι μαίες πρέπει να δράσουν γρήγορα, να αξιολογήσουν την αναπνοή και την κυκλοφορία του νεογνού και να εξασφαλίσουν ότι θα λάβει την υποστήριξη που χρειάζεται. Μέσα σε αυτή την ένταση, μια φαινομενικά μικρή απόφαση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική: πότε θα απολινωθεί ο ομφάλιος λώρος; Για δεκαετίες, η άμεση απολίνωση αποτελούσε συνηθισμένη πρακτική. Σήμερα, όμως, τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι, όταν η κατάσταση του νεογνού το επιτρέπει, η αναμονή μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη.
Το 2023, μια διεθνής ερευνητική ομάδα με επικεφαλής την Anna Lene Seidler, από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, δημοσίευσε στο The Lancet μια εκτενή μετα-ανάλυση 48 τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών, στις οποίες συμμετείχαν 6.367 πρόωρα νεογνά. Οι ερευνητές συνέκριναν την άμεση απολίνωση με την καθυστερημένη απολίνωση και άλλες τεχνικές διαχείρισης του ομφάλιου λώρου. Στην άμεση σύγκριση, που περιλάμβανε 3.260 νεογνά, η καθυστερημένη απολίνωση συνδέθηκε με 32% χαμηλότερες πιθανότητες θανάτου πριν από την έξοδο από το νοσοκομείο.
Το εύρημα θεωρήθηκε υψηλής βεβαιότητας, αν και το ποσοστό αυτό εκφράζει σχετική μεταβολή των πιθανοτήτων και όχι απόλυτη μείωση της θνησιμότητας κατά 32 ποσοστιαίες μονάδες. Μια δεύτερη μετα-ανάλυση της ίδιας ερευνητικής συνεργασίας έδειξε ότι η καθυστέρηση τουλάχιστον δύο λεπτών ενδέχεται να προσφέρει ακόμη μεγαλύτερο όφελος επιβίωσης. Ωστόσο, η βεβαιότητα αυτής της εκτίμησης ήταν μέτρια.

Γιατί έχει σημασία αυτή η μικρή αναμονή;
Ο ομφάλιος λώρος δεν παύει αυτομάτως να έχει φυσιολογική σημασία τη στιγμή της γέννησης. Όσο διατηρείται η κυκλοφορία του πλακούντα, επιπλέον αίμα μπορεί να μεταφερθεί από τον πλακούντα προς το νεογνό, αυξάνοντας τον κυκλοφορούντα όγκο αίματος και την αιμοσφαιρίνη του. Για ένα πρόωρο βρέφος, του οποίου το καρδιοαναπνευστικό σύστημα βρίσκεται ακόμη σε διαδικασία ωρίμανσης, αυτή η επιπλέον υποστήριξη μπορεί να συμβάλει στη σταθερότερη κυκλοφορία και στην καλύτερη αιμάτωση των οργάνων. Η πρακτική, επομένως, δεν αφορά απλώς μια καθυστέρηση λίγων δευτερολέπτων. Αφορά την προσεκτική διαχείριση μιας ιδιαίτερα ευαίσθητης φυσιολογικής μετάβασης.
Οι κατευθυντήριες οδηγίες του 2025 από την American Heart Association και την American Academy of Pediatrics συνιστούν καθυστέρηση της απολίνωσης για τουλάχιστον 60 δευτερόλεπτα στα πρόωρα νεογνά που δεν χρειάζονται άμεση ανάνηψη. Παρόμοια προσέγγιση υιοθετούν και οι ευρωπαϊκές οδηγίες. Η καθυστερημένη απολίνωση, ωστόσο, δεν είναι κατάλληλη σε κάθε περίπτωση. Όταν απαιτείται επείγουσα υποστήριξη, προτεραιότητα έχει η ασφάλεια και η αποτελεσματική ανάνηψη του νεογνού. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επίσης στη διατήρηση της θερμοκρασίας του σώματος, καθώς τα πρόωρα βρέφη είναι εξαιρετικά ευάλωτα στην υποθερμία. Η σημασία αυτών των ευρημάτων ξεπερνά μια τεχνική αλλαγή στη μαιευτική πρακτική.
Μας υπενθυμίζει ότι η καλή ιατρική φροντίδα δεν χαρακτηρίζεται μόνο από την ταχύτητα των παρεμβάσεων, αλλά και από την ικανότητα να αναγνωρίζουμε πότε η ασφαλής αναμονή μπορεί να ωφελήσει. Για ένα παιδί που έρχεται στον κόσμο νωρίτερα από το αναμενόμενο, ένα λεπτό μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο δώρο ζωής.

Αναφορές

  1. Anna Lene Seidler et al. – Deferred cord clamping, cord milking, and immediate cord clamping at preterm birth: a systematic review and individual participant data meta-analysis – University of Sydney / The Lancet, 2023 – DOI: 10.1016/S0140-6736(23)02468-6.
  2. Anna Lene Seidler et al. – Short, medium, and long deferral of umbilical cord clamping compared with umbilical cord milking and immediate clamping at preterm birth – The Lancet, 2023 – DOI: 10.1016/S0140-6736(23)02469-8.
  3. Henry C. Lee et al. – Part 5: Neonatal Resuscitation: 2025 American Heart Association and American Academy of Pediatrics Guidelines – Circulation, 2025 – DOI: 10.1161/CIR.0000000000001367.
  4. European Resuscitation Council – European Resuscitation Council Guidelines 2025: Newborn Resuscitation and Support of Transition of Infants at Birth – ERC, 2025 – Επίσημες κατευθυντήριες οδηγίες.

Συντακτική Ομάδα Holistic Life. © 2026 Holistic Life.

Κατηγορία Υγεία

Μελέτη του Ελληνικού Ιδρύματος Γαστρεντερολογίας και Διατροφής επιβεβαιώνει πως 4 στους δέκα Έλληνες υποφέρει από συμπτώματα Γαστροοισοφαγικής Παλινδρόμησης (1).

Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση είναι μια από τις χρόνιες παθήσεις του ανώτερου γαστρεντερικού συστήματος κατά την οποία περιεχόμενο του στομάχου ρέει επίμονα και τακτικά στον οισοφάγο με αποτέλεσμα την ανάπτυξη δυσφαγίας, καψίματος αλλά και εξωοισοφαγικών συμπτωμάτων (2). Όλο και περισσότερα άτομα βιώνουν καθημερινά επεισόδια από διαφορετικό φάσμα ομάδων ανθρώπων όπως ηλικιωμένοι, νέοι, άτομα με χαμηλή φυσική κατάσταση, αθλητές. H παλινδρόμηση μπορεί να σχετίζεται με σημαντική μείωση της ποιότητας ζωής, απώλεια παραγωγικότητας στην εργασία και εξασθένηση καθημερινών δραστηριοτήτων που έχει ως αποτέλεσμα ανάπτυξη ψυχικών ασθενειών. (3).

Τα τελευταία χρόνια, η αναπνευστική φυσικοθεραπεία φαίνεται ότι παρέχει ελπιδοφόρα αποτελέσματα στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών αυτών (4). Πρόσφατη συστηματική ανασκόπηση ανέδειξε το βιβλιογραφικό κενό που υπάρχει όσον αφορά την συμβολή της άσκησης των εισπνευστικών μυών στη Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση και την ανάγκη περισσότερων υψηλής ποιότητας τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών ώστε να τεκμηριωθεί πλήρως ως μία συμπληρωματική μη φαρμακευτική παρέμβαση (5).

Το δημοσιευμένο πρωτόκολλο syropoulos et al 2026 έρχεται να καλύψει αυτό το ερευνητικό κενό (6). Σας καλούμε λοιπόν όσοι ενδιαφέρεστε να συμμετέχετε στην ολοκλήρωση αυτής της κλινικής δοκιμής. Απομένει η συλλογή πέντε εθελοντών ώστε να ολοκληρωθεί η μελέτη.

Βιβλιογραφία

  1. Badillo R, Francis D. Diagnosis and treatment of gastroesophageal reflux disease. World J Gastrointest Pharmacol Ther 2014;5:105-112
  2. Kahrilas PJ, Shaheen NJ, Vaezi MF. American Gastroenterological Association Institute technical review on the management of gastroesophageal reflux disease. Gastroenterology 2008;135(4):1392–1413.
  3. Gisbert JP, Cooper A, Karagiannis D, et al. Impact of gastroesophageal reflux disease on work absenteeism, presenteeism and productivity in daily life: a European observational study. Health and Quality of Life Outcomes 2009;90(7):1-7
  4. Syropoulos, S, Pata, M. Respiratory Physiotherapy in Gastroesophageal Reflux Disease. Φysikotherapeia 2021, 24.
  5. Syropoulos, S.; Moutzouri, M.; Grammatopoulou, E.; Patsaki, I. The Effect of Inspiratory Muscle Training on Gastroesophageal Reflux Disease Characteristics: A Systematic Review. Gastroenterol. Insights 2025, 16, 7.
  6. Syropoulos, S.; Moutzouri, M.; Grammatopoulou, E.; Patsaki, I. Impact of Inspiratory Muscle Training in Individuals with Gastroesophageal Reflux Disease: A Randomized Controlled Trial Protocol. Methods Protoc. 2026, 9(2), 32;

Πρόσκληση σε έρευνα

Έχετε γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση;

Εαν ναι, τότε μπορείτε να συμμετέχετε σε μία ενδιαφέρουσα διδακτορική έρευνα.

Τι περιλαμβάνει η συμμετοχή:
- Άσκηση αναπνευστικών μυών (3 φορές την εβδομάδα διάρκειας 12 εβδομάδων)
- Αξιολόγηση λειτουργικότητας αναπνευστικού συστήματος

χωρίς καμία επιβάρυνση!

Μπορώ να συμμετέχω αν:

  1. Έχω διάγνωση γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, από ειδικό γιατρό ή βαθμολογία ερωτηματολογίου για την ανάδρομη παλινδρομική νόσο πάνω από 8.
  2. Δεν έχω νοσήματα συνδετικού ιστού.
  3. Δεν έχω κάνει χειρουργείο στομάχου-δωδεκαδάκτυλου.
  4. Δεν έχω φυματίωση.
  5. Δεν είμαι έγκυος.

Για οποιαδήποτε πληροφορία ή δήλωση συμμετοχής επικοινωνήστε μαζί μας

Εργαστήριο Φυσικοθεραπείας - Συρόπουλος Στυλιανός.  Τηλ. 210 2756871  -   email: ssyropoulos@uniwa.gr

Κατηγορία Info

Επιστήμονες στην Ιαπωνία κατάφεραν να ενσωματώσουν σχεδόν ολόκληρο το γονιδίωμα ενός φύκους σε ζωικά κύτταρα, δημιουργώντας τα λεγόμενα «planimal cells». Το επίτευγμα ανοίγει νέες προοπτικές στη βιοτεχνολογία, αλλά αναδεικνύει και ένα βαθύτερο ερώτημα: μέχρι πού μπορούμε να επεμβαίνουμε στους μηχανισμούς της ζωής χωρίς να γνωρίζουμε πλήρως τις συνέπειες;

Η διάκριση ανάμεσα στα φυτά και στα ζώα αποτελεί ένα από τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά της βιολογικής ταξινόμησης. Ωστόσο, η σύγχρονη γενετική μηχανική διερευνά δυνατότητες που μέχρι πρόσφατα έμοιαζαν αδιανόητες. Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Τόκιο ανακοίνωσαν τον Νοέμβριο του 2026 τη δημιουργία υβριδικών κυττάρων, τα οποία ονόμασαν «planimal», συνδυάζοντας τις αγγλικές λέξεις plant και animal. Χρησιμοποιώντας το μονοκύτταρο ερυθρό φύκος Cyanidioschyzon merolae και καλλιεργημένα κύτταρα ωοθήκης κινεζικού χάμστερ, κατάφεραν να ενσωματώσουν σχεδόν ολόκληρο το πυρηνικό γονιδίωμα του φύκους στα ζωικά χρωμοσώματα. Τα κύτταρα συνέχισαν να πολλαπλασιάζονται για περισσότερες από 150 γενιές, διατηρώντας το ξένο γενετικό υλικό.

Η φύση εξακολουθεί να θέτει περιορισμούς
Παρά την επιτυχία, το πείραμα αποκάλυψε και σημαντικά όρια. Περίπου το 96% των μεταφερθέντων γονιδίων που κωδικοποιούν πρωτεΐνες παρέμεινε ανενεργό, ενώ οι χλωροπλάστες του φύκους αποδομήθηκαν. Τα υβριδικά κύτταρα δεν απέκτησαν επομένως την ικανότητα φωτοσύνθεσης. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι επιγενετικοί μηχανισμοί περιόρισαν την έκφραση του ξένου DNA. Το εύρημα υποδεικνύει ότι η ζωή δεν καθορίζεται αποκλειστικά από την παρουσία γενετικών πληροφοριών, αλλά και από τον σύνθετο τρόπο με τον οποίο αυτές οργανώνονται, ρυθμίζονται και εκφράζονται μέσα στο κύτταρο.
Οι ερευνητές βλέπουν προοπτικές για την παραγωγή φαρμακευτικών ουσιών, νέων βιολογικών υλικών και τροφίμων. Ωστόσο, αυτές οι εφαρμογές παραμένουν μελλοντικοί στόχοι. Η δυνατότητα συνδυασμού γενετικού υλικού από εξελικτικά απομακρυσμένους οργανισμούς δημιουργεί παράλληλα σημαντικά ερωτήματα βιοασφάλειας και βιοηθικής.
Πώς θα συμπεριφέρονται τέτοια συστήματα μακροπρόθεσμα; Ποιες ανεπιθύμητες μεταβολές μπορεί να εμφανιστούν; Και με ποια κριτήρια θα αποφασίζεται η μετάβασή τους από το εργαστήριο σε ευρύτερες εφαρμογές; Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι τα συγκεκριμένα πειραματικά κύτταρα αποτελούν ήδη περιβαλλοντική απειλή. Η επιστημονική αβεβαιότητα, όμως, επιβάλλει προσεκτική αξιολόγηση πριν από οποιαδήποτε πρακτική αξιοποίησή τους. Η νέα ανακάλυψη αναδεικνύει τις εντυπωσιακές δυνατότητες της βιοτεχνολογίας, αλλά και την ανάγκη να εξελίσσεται η ηθική ευθύνη παράλληλα με την τεχνική γνώση.
Το γεγονός ότι μπορούμε να πραγματοποιήσουμε μια παρέμβαση στη ζωή δεν απαντά αυτομάτως στο ερώτημα εάν πρέπει να την πραγματοποιήσουμε — ούτε υπό ποιες προϋποθέσεις. Αυτό αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα που καλείται να αντιμετωπίσει η επιστήμη του μέλλοντος.

Αναφορές

  1. Sachihiro Matsunaga και συνεργάτες – Epigenetic gatekeeping enables genome-scale horizontal gene transfer in eukaryotic cells – University of Tokyo / Nature Communications, 2026 – DOI: 10.1038/s41467-026-78753-w.
  2. University of Tokyo – Scientists cross the plant–animal divide: “planimal” cells carry almost an entire algal genome – Graduate School of Frontier Sciences, 2026 – Επίσημη ανακοίνωση.
  3. Jiji Press – Japan team creates “planimal” hybrid plant-animal cells in world first – The Japan Times, 13 Νοεμβρίου 2026 – Δημοσίευμα.

Συντακτική Ομάδα Holistic Life. © 2026 Holistic Life.

Κατηγορία Έρευνα

Μέσα σε σχεδόν κάθε κύτταρο του σώματός μας διατηρείται μια ιδιαίτερη βιολογική κληρονομιά, που μας συνδέει με τη μητέρα μας και μια αδιάκοπη αλυσίδα προηγούμενων γενεών. Το μιτοχονδριακό DNA μεταδίδεται σχεδόν αποκλειστικά από τη μητρική πλευρά. Νεότερες επιστημονικές ανακαλύψεις αποκαλύπτουν πώς εξασφαλίζεται αυτή η γενετική συνέχεια και γιατί έχει ιδιαίτερη σημασία για την ανθρώπινη υγεία.

Κάθε άνθρωπος αποτελεί τη γενετική συνέχεια δύο γονέων. Το DNA που βρίσκεται στον πυρήνα των κυττάρων μας προέρχεται τόσο από τη μητέρα όσο και από τον πατέρα. Υπάρχει, ωστόσο, μια μικρή αλλά σημαντική εξαίρεση. Τα μιτοχόνδρια, τα οργανίδια που συμμετέχουν καθοριστικά στην παραγωγή της ενέργειας των κυττάρων, διαθέτουν το δικό τους γενετικό υλικό. Και αυτό το DNA ακολουθεί έναν διαφορετικό κανόνα κληρονομικότητας: μεταδίδεται σχεδόν αποκλειστικά από τη μητέρα. Έτσι, κάθε άνθρωπος φέρει μέσα στα κύτταρά του μια γενετική σύνδεση με τη μητέρα, τη γιαγιά από τη μητρική πλευρά και τις γυναίκες προηγούμενων γενεών.

Γιατί δεν κληρονομούμε το μιτοχονδριακό DNA του πατέρα;
Για πολλά χρόνια, οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι τα πατρικά μιτοχόνδρια καταστρέφονταν κυρίως μετά τη γονιμοποίηση, μέσω μηχανισμών που ενεργοποιούνται στο ωάριο. Μια σημαντική έρευνα, δημοσιευμένη το 2023 στο Nature Genetics, πρόσθεσε ένα απροσδόκητο στοιχείο. Ερευνητές από το Thomas Jefferson University διαπίστωσαν ότι τα ώριμα ανθρώπινα σπερματοζωάρια, παρότι περιέχουν μιτοχόνδρια, δεν διαθέτουν ακέραιο μιτοχονδριακό DNA. Η εξήγηση φαίνεται να σχετίζεται με την πρωτεΐνη TFAM, η οποία είναι απαραίτητη για τη διατήρηση και την προστασία του μιτοχονδριακού γονιδιώματος.
Κατά τη δημιουργία των σπερματοζωαρίων, η συγκεκριμένη πρωτεΐνη μεταβάλλει τον κυτταρικό προορισμό της και δεν εισέρχεται κανονικά στα μιτοχόνδρια. Η μεταβολή αυτή συνδέεται με την απομάκρυνση του μιτοχονδριακού DNA πριν ακόμη πραγματοποιηθεί η γονιμοποίηση. Το εύρημα υποδεικνύει ότι η μητρική κληρονομικότητα εξασφαλίζεται, τουλάχιστον εν μέρει, ήδη κατά την ανάπτυξη των ανδρικών αναπαραγωγικών κυττάρων. Ωστόσο, ο ακριβής μηχανισμός παραμένει αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης.

Μια γενετική κληρονομιά με σημασία για την υγεία
Το ανθρώπινο μιτοχονδριακό DNA περιλαμβάνει μόλις 37 γονίδια, σε αντίθεση με τις περίπου 20.000 πρωτεϊνοκωδικές γονιδιακές μονάδες του πυρηνικού γονιδιώματος. Παρά το μικρό του μέγεθος, είναι απαραίτητο για τη φυσιολογική λειτουργία των μιτοχονδρίων. Ορισμένες μεταλλάξεις του μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές κληρονομικές παθήσεις, επηρεάζοντας ιδιαίτερα όργανα με υψηλές ενεργειακές απαιτήσεις, όπως ο εγκέφαλος, οι μύες και η καρδιά. Η μελέτη της μητρικής κληρονομικότητας συμβάλλει στην κατανόηση αυτών των νοσημάτων, αλλά και των φυσικών μηχανισμών που περιορίζουν τη μετάδοση επιβλαβών μεταλλάξεων.
Ανασκόπηση του 2026 στο Nature Reviews Genetics εξετάζει ακριβώς αυτούς τους μηχανισμούς γενετικής επιλογής και προστασίας κατά τη μετάδοση του μιτοχονδριακού DNA από γενιά σε γενιά. Πρέπει, ωστόσο, να διευκρινιστεί ότι η λειτουργία των μιτοχονδρίων δεν καθορίζεται αποκλειστικά από τη μητέρα. Εκατοντάδες απαραίτητες μιτοχονδριακές πρωτεΐνες κωδικοποιούνται από το πυρηνικό DNA, στο οποίο συμβάλλουν και οι δύο γονείς.
Η ανακάλυψη αυτή έχει και μια βαθύτερη ανθρώπινη διάσταση. Η μητρική γενετική γραμμή δεν αποτελεί απλώς μια αφηρημένη έννοια της εξελικτικής βιολογίας. Είναι μια πραγματική συνέχεια που μπορούμε να ανιχνεύσουμε μέσα στα ίδια μας τα κύτταρα. Φυσικά, το μιτοχονδριακό DNA δεν μεταφέρει αναμνήσεις, συναισθήματα ή προσωπικές εμπειρίες των προηγούμενων γενεών. Μεταφέρει γενετική πληροφορία, η οποία μπορεί επίσης να μεταβάλλεται μέσα στον χρόνο. Ωστόσο, η παρουσία του μας υπενθυμίζει ότι η ανθρώπινη ζωή δεν αρχίζει από το μηδέν με κάθε γέννηση. Μέσα σε κάθε άνθρωπο συνεχίζεται μια βιολογική ιστορία που ξεκίνησε πολύ πριν από τον ίδιο, μια ιστορία ζωής που περνά από μητέρα σε παιδί, διασχίζοντας αμέτρητες γενιές.

Αναφορές

  1. William Lee et al. – Molecular basis for maternal inheritance of human mitochondrial DNA – Thomas Jefferson University / Oregon Health & Science University, Nature Genetics, 2023 – DOI: 10.1038/s41588-023-01505-9.
  2. Mikhail Alexeyev, Yidong Bai – An alternative model for maternal mtDNA inheritance – Nature Genetics, 2025 – DOI: 10.1038/s41588-025-02149-7.
  3. Mayu Shimomura, Thomas R. Hurd – Why and how paternal mitochondrial DNA gets cut out of the inheritance – University of Toronto / Current Opinion in Genetics & Development, 2025 – DOI: 10.1016/j.gde.2025.102381.
  4. Qin Xie et al. – Inheritance and selection of the mitochondrial genome – University of Cambridge και συνεργαζόμενα ιδρύματα, Nature Reviews Genetics, 2026 – DOI: 10.1038/s41576-026-01019-0.
  5. Wen Hu et al. – Research progress on paternal mitochondrial inheritance: An overview – Mitochondrion, 2025 – DOI: 10.1016/j.mito.2025.102019.

Συντακτική Ομάδα Holistic Life. © 2026 Holistic Life.

Κατηγορία Έρευνα
Σελίδα 3 από 154