Η ανάγκη για αγάπη και οι προσπάθειες για την απόκτηση και τη διατήρησή της είναι χαρακτηριστικά πανανθρώπινα, είτε η επιδίωξη γι’ αυτά είναι φανερή και άμεση είτε εκδηλώνεται με έμμεσους τρόπους, είτε ακόμη και αν φαινομενικά ο άνθρωπος αποφεύγει το να συνδεθεί στενά με τους άλλους προκειμένου να αυτοπροστατευτεί. Παρόλη τη καλή διάθεση, την ισχυρή ανάγκη και τη λαχτάρα με την οποία οι άνθρωποι πλησιάζουν ο ένας τον άλλον όμως, πολύ συχνά η κατάληξη δεν μοιάζει με αυτό που είχαν ονειρευτεί. Η εμπειρία της συμβίωσης, μεταξύ συντρόφων, μεταξύ γονέων και παιδιών, κάποτε και μεταξύ στενών φίλων και συνεργατών, συχνά αποδεικνύεται απογοητευτική, καταπιεστική ή και βασανιστική, καθώς η οικειότητα, το μοίρασμα των εμπειριών και η ανάγκη για κοινά βιώματα φαίνεται να αντιστρατεύεται εξ ορισμού την ελευθερία, την αυτονομία, την αυτοδιάθεση και την εξέλιξη γενικά του ανθρώπου σαν άτομο. Συχνός λόγος γι’ αυτό είναι, μεταξύ άλλων, και το ότι στη συνείδηση πολλών, αγάπη σημαίνει το να μας αγαπούν με τον τρόπο που εμείς αγαπάμε, να επιθυμούν να τους δίνουμε αγάπη με τον τρόπο που εμείς έχουμε την ανάγκη ή την επιθυμία να δώσουμε, να μας συμπεριφέρονται όπως εμείς θέλουμε και γενικά να εκδηλώνουν την αγάπη τους σύμφωνα με την εικόνα που έχουμε στο νου μας για το πώς κάποιος ‘πρέπει’ να εκδηλώνει την αγάπη. Αναζητούμε δηλαδή στην πράξη κάποιους που να είναι ακριβώς όπως εμείς. Θεωρούμε πρακτικά ότι ιδανική σχέση είναι μια σχέση ταύτισης, έτσι ώστε -ιδίως στις μακροχρόνιες σχέσεις- να μην υπάρχουν αιτίες διαπραγμάτευσης, ματαίωσης και τριβών αλλά να είναι πάντα ‘όλα καλά’. Διαφορετικά, μπορεί να νοιώσουμε απογοήτευση, θυμό, αίσθηση αμοιβαίας καταπίεσης, και τελικά να οδηγούμαστε σε διακοπή των σχέσεων ή να τις συντηρούμε μέσα από ένα κλίμα αδιαφορίας, παραίτησης και πικρίας.  

Πολλά λέγονται για την ανάγκη της διατήρησης της ελευθερίας μέσα στις στενές σχέσεις, και για τον θεμελιώδη ρόλο που διαδραματίζει η οριοθέτηση μέσα σ’ αυτές. Το θέμα είναι φυσικά τεράστιο και μια διεξοδική προσέγγισή του εκφεύγει των δυνατοτήτων ενός απλού άρθρου. Η οριοθέτηση προϋποθέτει βέβαια το να μπορεί κανείς να αντιλαμβάνεται τον άλλον ως κάτι ουσιαστικά ξεχωριστό από τον ίδιον, με διαφορετική προσωπικότητα, διαφορετικές ανάγκες και τρόπους συμπεριφοράς (ακόμη και εκεί που φαίνεται να υπάρχει μεγάλο ‘ταίριασμα’) και όχι σαν προέκταση του εαυτού του - και να μπορεί να σέβεται αυτή τη διαφορά χωρίς να αισθάνεται ‘μοναξιά’ και ‘εγκατάλειψη’ εξαιτίας της. Να μπορεί κανείς να είναι ‘μαζί’ με τον άλλον, και συγχρόνως ‘μόνος’. Να ξεχωρίσει την αγάπη από την συγχώνευση. Να μπορεί να γεμίζει το εσωτερικό του κενό χωρίς να θεωρεί ότι ο άλλος ‘οφείλει’ να γεμίσει αυτό το κενό, χωρίς να καθιστά υπεύθυνο για το εσωτερικό του κενό τον ‘άλλον’, τον σύντροφο, το παιδί του ή και τους φίλους ή άλλους κοντινούς του ανθρώπους. Να αισθάνεται ότι η ανάγκη πλήρωσης του εσωτερικού του κενού είναι μια διαδικασία φυσική, ενδιαφέρουσα και ευχάριστη που αφορά τον ίδιον και μόνον, και όχι μια ‘λύση ανάγκης’ που του επιβάλλεται ‘βάναυσα’ από τους άλλους επειδή ‘αρνούνται’ να του καλύψουν αυτό το κενό.  

Δεν είναι πολύ δύσκολο το να αναλύει κανείς αυτές τις καταστάσεις ούτε και το να περιγράφει επακριβώς το τι χρειάζεται να κάνει και το πώς να νοιώθει ώστε να βιώνει υγιείς, λειτουργικές και οριοθετημένες σχέσεις. Το δύσκολο είναι να το καταφέρει αυτό στην πράξη, το να μπορέσει να μετασχηματίσει τα συναισθήματα που τον οδηγούν σε ψυχολογία και συμπεριφορές εξάρτησης. Τα ανθοϊάματα, επιλεγμένα με γνώση που βασίζεται στη θεωρητική πληροφορία με ταυτόχρονη αίσθηση του εσωτερικού βιώματος, θαυματουργούν στις περιπτώσεις αυτές και αυτό είναι κυριολεκτικό. Ας πάρουμε για παράδειγμα το Bach Flower Chicory, που αναφέρεται στο άτομο που εύκολα νοιώθει ότι δεν το αγαπούν αρκετά ή με τον τρόπου που πρέπει, και αυτό το ωθεί στο να αισθάνεται εγκατάλειψη, πικρία, θυμό, ψυχικό πόνο και παράπονο, συχνά να παραφέρεται, να ξεσπά με θυμό ή να κλείνεται στον εαυτό του, να γίνεται κουραστικό και -συχνά χωρίς να το αντιλαμβάνεται- ψυχολογικά χειριστικό προς τους συναισθηματικά σημαντικούς άλλους, με τρόπο που αυτοί φτάνουν τελικά να απομακρύνονται και να το αποφεύγουν, να κάνουν δηλαδή αυτό ακριβώς που φοβάται και για το οποίο απελπίζεται. Το ανθοΐαμα  μπορεί να μεταμορφώσει ένα πλήθος από δυστυχισμένες, καταπιεστικές σχέσεις, απελευθερώνοντας τον ‘θύτη’ στον ίδιο ή και σε μεγαλύτερο ακόμη βαθμό από ότι το ‘θύμα’, βοηθώντας το εξαρτητικό, υπερευαίσθητο, απαιτητικό και καταπιεστικό μέλος της σχέσης να νοιώσει και να ανακαλύψει το θείο δώρο της ψυχικής αυτονόμησης και της εσωτερικής ελευθερίας, ανακαλύπτοντας ότι αυτό που ζητούσε από τον/τους αγαπημένο/ους, βρίσκεται ουσιαστικά μέσα του, και που όταν το βιώνει μη έχοντας την ανάγκη να το απαιτεί από τους άλλους, οι άλλοι, ελεύθεροι και ανακουφισμένοι, συχνά προς έκπληξή του, του το παρέχουν απλόχερα.

Το Bach Flower Red Chestnut, για την υπερβολική ανησυχία και το φόβο για τους αγαπημένους, για την ασφάλειά τους, την υγεία τους και για ό,τι τους αφορά γενικά, θα απελευθερώσει από την βαθιά, τυραννική προσκόλληση και ανάγκη για υπερβολική κοντινότητα που κρύβει κατά βάθος μια τέτοια στάση και θα ανακουφίσει βαθιά, επιτρέποντας και στους αγαπημένους να ζουν περισσότερο ελεύθεροι και να εξελιχτούν χωρίς ενοχές, φοβίες και άχρηστα εμπόδια.

Το Bach Flower Heather θα εξισορροπήσει την ανάγκη του να ασχολείται υπερβολικά με τον εαυτό του κανείς και θα τον βοηθήσει να πάψει να αντιλαμβάνεται την οικειότητα σαν μονόπλευρη ‘επικοινωνία’ που εξαντλείται στην αυτοέκφραση ή/και στην αυτοπροβολή.

Το Australian Bush Green Spider είναι εξαιρετικό στο να ‘απαλείφει’ την τάση για ταύτιση μέσα από την σχεδόν ψυχαναγκαστική ανάγκη του ‘να τα λέει όλα’ κανείς και να ‘μοιράζεται’ τα πάντα (άρα, αν και συνήθως χωρίς να το συνειδητοποιεί, ‘να δίνει αναφορά’) μέσα μια κοντινή σχέση, συχνά κατά την επικοινωνία του ‘παιδιού’ με τον γονέα και πάντοτε χαρακτηριστικό δυσλειτουργικότητας. Το άτομο στην περίπτωση αυτή αποτυγχάνει να διατηρεί ένα στοιχειώδη χώρο για ιδιωτικότητα, ψυχική αυθυπαρξία και ελεύθερη, αυτόνομη ανάπτυξη, μέσα από την καθημερινότητα ενός τέτοιου αυτοματικού ‘μοιράσματος’ που το θεωρεί αγάπη, εμπιστοσύνη, κοντινότητα και συντροφιά, και που του έχει γίνει δεύτερη φύση.

Το Tyrolite (Pegasus) παρέχει μια άμεση εμπειρία του τι σημαίνει αγάπη με ταυτόχρονη ελευθερία και ανεξαρτησία που δεν απειλεί τη σχέση αλλά αντίθετα την εμπλουτίζει και της ανοίγει ορίζοντες που ικανοποιούν όλους. Το Bird of Paradise (Pegasus) προσδίδει αίσθηση ελευθερίας και χιούμορ στις σχέσεις. Το ανθοΐαμα αυτό είναι κατάλληλο και για ανθρώπους που έχουν ‘κλειστεί’ στην απομόνωσή τους και δεν θεωρούν εφικτό ή επιθυμητό το να ‘ανοιχτούν’ στη ζωή και να επιχειρήσουν να σχετιστούν μέσα από ένα ανάλαφρο πνεύμα χαρούμενης εξερεύνησης της ανθρώπινης συναναστροφής.

Η Μαρίνα Αγγελή είναι ιατρός με ειδίκευση στην ψυχιατρική, εκπαίδευση στην Συστημική Ψυχοθεραπεία και πολυετή ενασχόληση με εναλλακτικές θεραπείες και κυρίως με τη μέθοδο των Ανθοϊαμάτων και τις θεραπευτικές εφαρμογές τους στην αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων. Έχει γράψει πολλά άρθρα και εργασίες για τα Ανθοϊάματα καθώς και το βιβλίο 'Ανθοθεραπεία με τα Ιάματα Μπαχ'. 

Ζούμε, σαν κοινωνία και σαν άτομα, καταστάσεις δύσκολες, που δοκιμάζουν τις φυσικές και τις ψυχικές αντοχές μας με τρόπους που δεν γνωρίζαμε στο παρελθόν. Τα γεγονότα που δημιουργούν σοκ, φόβο και αίσθημα αβεβαιότητας ακολουθούν το ένα το άλλο και φαίνεται σαν να μην υπάρχει τρόπος να προστατευτεί και να ηρεμήσει κανείς. Σε τέτοιες περιστάσεις είναι προνόμιο το να υπάρχουν μέσα στον άνθρωπο πνευματικά και ψυχικά αποθέματα και πηγές στις οποίες μπορεί να προσφύγει για να στηριχτεί και να διατηρήσει μια αίσθηση ελέγχου πάνω στη ζωή του, μια αίσθηση εσωτερικής ασφάλειας, την πολύτιμη ηρεμία του νου και γαλήνη ψυχής.
Παράλληλα με όποια άλλη πηγή βοήθειας, στήριξης και αλληλοϋποστήριξης, τα ιάματα των λουλουδιών, οι ισχυροί και εξειδικευμένοι αυτοί αρωγοί στις δύσκολες συναισθηματικές καταστάσεις, μπορούν και εδώ να απαλύνουν την ένταση του εσωτερικού βιώματος και να κάνουν ώστε να αναδυθούν από μέσα μας εκείνα τα συναισθήματα και οι ιδιότητες που χρειαζόμαστε για να αντέξουμε και -γιατί όχι- να βγούμε και ψυχικά κερδισμένοι από αυτές τις εμπειρίες.
Θυμίζουμε ότι ανθοΐάματα όπως το Star of Bethlehem (Bach) και Fringed Violet (Australian Bush) είναι εξαιρετικά κατάλληλα για την ψυχική διευθέτηση του βιώματος του σοκ, ενώ ιάματα όπως το Mimulus (Bach) και Dog Rose (Australian. Bush), βοηθούν πολύ στον φόβο και την ανησυχία μπροστά στα συγκεκριμένα αυτά προβλήματα. Τα Rescue Remedy και Emergency Essence (Bach και Australian Bush αντίστοιχα), το Ίαμα της Διάσωσης (από τη σειρά Ελληνικά Ανθοελιξήρια), το Immediate Relief (από τη σειρά Living Tree Orchids)), είναι εξαιρετικά στο να μας ηρεμήσουν όταν νοιώθουμε τρομαγμένοι, ταραγμένοι και αναστατωμένοι. Προσοχή όμως: Ανθοϊάματα όπως αυτά αφορούν σε καταστάσεις αναστάτωσης και έκτακτης ανάγκης, έχουν δηλαδή, όπως όλα τα ανθοϊάματά, συγκεκριμένες ενδείξεις και δεν είναι πανάκεια για όλες τις καταστάσεις. Ωστόσο, πάρα πολύ συχνά χρησιμοποιούνται σαν λύση για κάθε πρόβλημα από τους μη γνωρίζοντες αρκετά σχετικά με τα ανθοϊάματα, με αποτέλεσμα η βοήθεια που δίνουν σε τέτοιες περιπτώσεις να είναι μικρή έως και ανύπαρκτη.
Πολλοί άνθρωποι, παρόλο που μπορεί να μη το ομολογούν ή και να μη το συναισθάνονται καν, βλέποντας ή ακούγοντας για γεγονότα τρομακτικά που συμβαίνουν ή που μπορεί να συμβούν, νοιώθουν μέσα τους κυριολεκτική απόγνωση. Αυτό μπορεί να μη το βιώνουν, τουλάχιστον συνειδητά, στη διάρκεια της ημέρας, το ζουν όμως βασανιστικά τις ώρες του ύπνου και της ανάπαυσής τους, είτε δυσκολευόμενοι να αποκοιμηθούν είτε ξυπνώντας μέσα στη νύχτα είτε βλέποντας ταραγμένα όνειρα. Αυτή η αίσθηση του ότι δεν έχει ή δεν θα έχει κανείς "πού να στηριχτεί", "πού ν' ακουμπήσει", είτε ως προς τις υλικές συνθήκες της ζωής του ή και ψυχικά, ανακουφίζεται πολύ από το ανθοΐαμα Sweet Chestnut του Bach (ή και το Australian Bush Bottlebrush), συνήθως σε συνδυασμό με το Gorse (Bach) για την απελπισία  που νοιώθει κατά βάθος ο άνθρωπος γι' αυτά. Αν η αγωνία και η αίσθηση απόγνωσης για το μέλλον αφορούν κυρίως τις υλικές ανάγκες της επιβίωσης και γενικότερα τα οικονομικά ζητήματα της ζωής, πολλή βοήθεια έρχεται από το εξαιρετικό γι' αυτές τις καταστάσεις California Valerian της FES. Αν απλά ο άνθρωπος δυσαρεστείται και υποφέρει επειδή δεν έχει ή φοβάται ότι δεν θα έχει όλα όσα θα ήθελε για να νοιώθει ικανοποιημένος ως προς τις ανάγκες και τις επιθυμίες του, το ανθοΐαμα Star Thistle (FES) θα τον βοηθήσει πολύ στο να απαλλάξει το νου και το συναίσθημά του από την βασανιστική αίσθηση της έλλειψης και της ανέχειας.
Υπενθυμίζουμε ότι, για τα προβλήματα αϋπνίας, πολύ αποτελεσματικός στην πλειοψηφία των περιπτώσεων είναι ένας συνδυασμός από Cherry Plum, Impatiens και White Chestnut του Bach μαζί με Black Eyed Susan, Boronia και Crowea της Australian Bush. Παρόλο που αυτός ο συνδυασμός είναι γενικά επαρκής για να επιτύχουμε σταδιακά καλό και ποιοτικό ύπνο σε "συνήθεις" συνθήκες στρες, φαίνεται ότι σε εποχές όπως η ιδιαίτερα ταραγμένη περίοδος που ζούμε χρειάζεται συχνά να ενισχύεται με τα Gorse, Sweet Chestnut και Star of Bethlehem που αναφέρθηκαν ήδη, εν ανάγκη δε και με ακόμη πιο εξειδικευμένα για την κάθε ατομική περίπτωση ιάματα.
Τα μέσα ενημέρωσης με καθημερινές και πολύωρες αναφορές τροφοδοτούν το συνειδητό και το υποσυνείδητό μας με εικόνες φρίκης και απίστευτης βίας και πολλά προβλήματα δημιουργούνται ή ενισχύονται από αυτή την βάρβαρη και ακατάπαυστη έκθεση των αισθήσεων και του ψυχισμού μας στη φρίκη και τον αποτροπιασμό της βίας. Εδώ, το Chaparral (FES), με την ικανότητά του να αποφορτίζει και να "ξεπλένει" το υποσυνείδητο από τις εντυπώσεις της φρίκης, της δυσαρμονίας και της έντασης, είναι πολύτιμο.
Χρειαζόμαστε αισιοδοξία, για το παρόν και για το μέλλον, και ας θυμόμαστε γι' αυτό το Sunshine Wattle της Aus. Bush και φυσικά το Gentian του Bach. Οι γονείς ανησυχούν πολύ για το μέλλον των παιδιών τους και για το αν θα τα καταφέρουν στη ζωή τους και συχνά φοβούνται άσχημα πράγματα γι' αυτά, κάτι που τους κάνει να προσκολλώνται υπερβολικά στα παιδιά για να τα "προστατέψουν" και εν τέλει τους μεταδίδουν τη δική τους ανασφάλεια και τα αποδυναμώνουν. Απαραίτητο εδώ το Red Chestnut (Bach).
Πολλοί θα έχουμε ίσως παρατηρήσει ότι μετά από διάφορα τρομακτικά γεγονότα ή ανησυχητικές εμπειρίες που ακούμε ή ζούμε, μπορεί να νοιώθουμε σαν αν είμαστε εσωτερικά "διαλυμένοι", σαν να "παίζουμε ένα ρόλο" όντας ο εαυτός μας, ενώ ο πραγματικός μας εαυτός έχει κάπου τρομαγμένος αποσυρθεί ή προσπαθεί "να μαζέψει τα κομμάτια του" για να καταφέρει να σταθεί στα πόδια του ξανά. Συχνά ένα δυνατό σοκ μπορεί να έχει ένα τέτοιο αποτέλεσμα, το να νοιώθει ο άνθρωπος "σαν γυαλί σπασμένο", θρυμματισμένος ψυχικά, εξωτερικά "εντάξει" αλλά "απών" εσωτερικά. Ένδειξη για το ανθοΐαμα της Echinacea (FES).
Και βέβαια, αν αγωνιούμε για το αν θα φανούμε ανήσυχοι ή φοβισμένοι, "αδύναμοι" ή "πολύ ευαίσθητοι" κλπ, αν νοιώθουμε την ανάγκη να το "ρίχνουμε στο φαγητό" ή στα γλυκά ή στο τσιγάρο ή στο ποτό ή στο "shopping therapy" ή άλλα ανάλογα, σε βαθμό υπερβολής για να νοιώθουμε "χαρούμενοι" και να αποφεύγουμε ή απλώς να κρύβουμε από τους άλλους τα συναισθήματά μας, το Agrimony (Bach) θα λειτουργήσει λυτρωτικά στην ψυχολογία μας και θα μας δώσει την ικανότητα και την άνεση να είμαστε ψυχικά αυθεντικοί.
Έντονος είναι σε πολλούς ο φόβος, συχνά μάλιστα και τρόμος, για άγνωστες, αόρατες, υπερφυσικές, σκοτεινές δυνάμεις που μπορεί να εκφράζονται και να επηρεάζουν τα γεγονότα που ζούμε. Χωρίς να επιδρούν στις αντιλήψεις καθαυτές, τα Bach Aspen και Aus. Bush Grey Spider Flower θα αντιμετωπίσουν το φόβο που δημιουργούν αυτές οι καταστάσεις, ξαναδίνοντάς μας διαύγεια και ηρεμία και επιτρέποντας στη λογική και στην ψυχραιμία να διασφαλίσουν τη λειτουργικότητά μας και την ικανότητά μας για ισορροπημένη δράση.
Αυτοί που υποφέρουν από σκέψεις όπως ότι δεν υπάρχει μέλλον, ότι η ανθρωπότητα θα καταστραφεί κλπ, με την άμεση και θεαματική επίδραση του Scotch Broom (FES) θα δουν τις σκέψεις αυτές απλώς να παύουν να τριγυρίζουν στο νου τους, την αγωνία να σταματά και την προσοχή τους να μπορεί ξανά να επικεντρώνεται με εποικοδομητικό τρόπο σε θέματα του παρόντος.
Οι ευαίσθητοι άνθρωποι που επηρεάζονται εύκολα από τις ενέργειες και τα συναισθήματα των άλλων θα βιώσουν ένα βαθμό προστασίας με το Walnut (Bach) και το Yarrow (FES). Ένα άλλο φαινόμενο πολύ έντονο την εποχή αυτή είναι η τάση πολλών να συμπαρασύρονται από αυτό που ονομάζουμε "ψυχολογία της μάζας", να φανατίζονται, να χάνουν τον εαυτό τους και την επαφή με τη λογική και με τα πραγματικά, αυθεντικά τους συναισθήματα και να συμπεριφέρονται σαν "οπαδοί", κάνοντας ή λέγοντας πράγματα που δεν θα έκαναν κανονικά, υπό άλλες, πιο ήρεμες συνθήκες. Το Red Clover (FES) θα τους βοηθήσει να μη χάνουν "το κέντρο τους" και να μη πέφτουν θύματα της μαζικής ψυχολογίας κάτω από έντονα ψυχοπιεστικές συνθήκες.
Οι διαφορετικές επιλογές, απόψεις, ιδέες κλπ που υιοθετούν οι άνθρωποι στις συνθήκες αυτές έχουν δυστυχώς δημιουργήσει κλίμα εχθρότητας, μισαλλοδοξίας και μίσους σε πολλούς, κάτι που συχνά γενικεύεται, έτσι που είναι δύσκολο για κάποιον που θέλει να διατηρήσει την αγάπη για τους ανθρώπους, την αντικειμενικότητα και τον σεβασμό για τη διαφορετική άποψη να το καταφέρει αυτό. Ιάματα όπως το Beech (Bach) για την επικριτικότητα και την απόρριψη, Impatiens (Bach) για την δυσκολία να διατηρήσει την υπομονή του κανείς (κάτι που ευθύνεται για τις συγκρούσεις πολύ πιο συχνά από όσο νομίζουμε), Rough Bluebell (Australian Bush) για τις περιπτώσεις όπου τα άσχημα συναισθήματα για τους άλλους αποκτούν το χαρακτήρα απέχθειας και μίσους.
Οι παρατεταμένες συνθήκες εγκλεισμού διατάραξαν σε πολλούς ανθρώπους τις συνήθειες, την ικανότητα, ακόμη και τη διάθεση για κοινωνικότητα. Η αρχική δυσφορία έως και απόγνωση λόγω της απομόνωσης έδωσαν σταδιακά τη θέση τους στην απόσπαση και την απομάκρυνση από φίλους και αγαπημένους μέσα από νέες συνήθειες που δεν συμπεριλαμβάνουν την παρουσία και τη συναναστροφή με τον άλλον σαν κάτι αυτονόητο. Αυτό, αν παραταθεί, δημιουργεί φυσικά συνθήκες εσωτερικής αγωνίας (με στοιχεία μάλιστα υπαρξιακού χαρακτήρα) ή και κατάθλιψης, οι αιτίες της οποίας όμως συχνά δεν είναι εμφανείς, καθώς η αποχή από την κοινωνικότητα βιώνεται από το άτομο σαν "συνειδητή επιλογή". Αν βιώνουμε αυτό το είδος της αγωνίας ή αν απλά θα θέλαμε να βλέπουμε τους φίλους μας αλλά η επιθυμία να είμαστε ήσυχοι στη μοναξιά μας υπερισχύει, το Water Violet (Bach) είναι το ανθοΐαμα που θα ομαλοποιήσει τις ανάγκες μας για υγιή κοινωνικότητα και θα κάνει επιθυμητή και ευχάριστη την παρουσία ανθρώπων στη ζωή μας.
Αν νοιώθουμε την ανάγκη ή απλά επιθυμούμε να αναβαθμίσουμε τον νου και την ικανότητα αντίληψής μας, τόσο σε πρακτικό όσο και σε πνευματικό επίπεδο, ώστε να κατανοούμε βαθύτερα και πιο σφαιρικά τα σύνθετα αυτά γεγονότα και καταστάσεις ζωής και να επινοούμε καλύτερες και καταλληλότερες λύσεις για μας, εντυπωσιακή είναι ως προς αυτό η επίδραση του ανθοϊάματος Hound's Tongue (FES).
Μπροστά στις εικόνες πολέμων, ανθρωπιστικών καταστροφών και άλλων δεινών που επίσης και δυστυχώς χαρακτηρίζουν για άλλη μια φορά την εποχή, εύλογο και βασανιστικό είναι για πολλούς το υπαρξιακό ερώτημα του "γιατί όλα αυτά;" Για τους λάτρεις των ανθοϊαμάτων, που γνωρίζουν ή είναι διατεθειμένοι να εξερευνήσουν περισσότερες ανθοϊαματικές συλλογές όπως πχ η Pegasus, το δώρο του Gem Elixir Tunnelite είναι μια βαθιά "ανακάλυψη" και συνειδητοποίηση του πόσο και πώς το κακό μέσα στον κόσμο, χωρίς να παύει να είναι αποφευκτέο και καταδικαστέο, είναι αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας που προάγει τη συνειδητοποίηση και την πρόοδο προς το καλό. Αυτό βέβαια είναι κάτι που οι περισσότεροι γνωρίζουν και, θεωρητικά τουλάχιστον, αποδέχονται, ωστόσο κάτι μέσα στην ψυχή μας "κλωτσάει" και αδυνατεί να το κατανοήσει, πόσο μάλλον να το αποδεχθεί. Η εμπειρία μέσα από το συγκεκριμένο  ελιξίριο καθιστά την αποδοχή της θεμελιώδους αυτής αλήθειας βιωματική, μεταλλάσσει άμεσα την αγανάκτηση και τη στείρα οργή προς τη ζωή (για πολλούς και προς το Θεό) σε σοφία, αίσθημα εσωτερικής ειρήνης και έμπνευση και κάνει να αναδυθεί μπροστά στα μάτια της ψυχής μας η απάντηση στο "γιατί όλα αυτά;" - μια βαθύτατα ανακουφιστική και λυτρωτική συνειδητοποίηση.

Η Μαρίνα Αγγελή είναι ιατρός με ειδίκευση στην ψυχιατρική, εκπαίδευση στην Συστημική Ψυχοθεραπεία και πολυετή ενασχόληση με εναλλακτικές θεραπείες και κυρίως με τη μέθοδο των Ανθοϊαμάτων και τις θεραπευτικές εφαρμογές τους στην αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων. Έχει γράψει πολλά άρθρα και εργασίες για τα Ανθοϊάματα καθώς και το βιβλίο 'Ανθοθεραπεία με τα Ιάματα Μπαχ'. 

Ο χειμώνας πλησιάζει και η ανάγκη για ενίσχυση του ανοσοποιητικού μας συστήματος είναι φυσικά στο προσκήνιο, πολύ δε περισσότερο λόγω των ειδικών συνθηκών των τελευταίων δύο ετών. Παρά την αποκλειστική έμφαση και την ολοκληρωτική εστίαση της προσοχής και των προσπαθειών στην παθητική ανοσοποίηση του οργανισμού, που κυριαρχεί στην σύγχρονη επιστημονική πραγματικότητα, πολλοί άνθρωποι που δεν είναι εντελώς αποξενωμένοι από την εσωτερική επαφή με το σώμα και τον οργανισμό τους γνωρίζουν ότι η ψυχική κατάσταση συνιστά βασικό παράγοντα διατήρησης της υγείας και της ικανότητας αντίστασης στους εξωτερικούς βλαπτικούς παράγοντες.
Στο χώρο της Ιατρικής, όπως είναι γνωστό, ο τομέας της μελέτης της αλληλεπίδρασης της νοητικής στάσης και των συναισθημάτων με τις σωματικές διεργασίες είναι το αντικείμενο της Ψυχοσωματικής Ιατρικής και του κλάδου της, της Νευρο-Ψυχο-Ανοσολογίας.
Το θέμα της αλληλεπίδρασης και της στενής λειτουργικής σχέσης ανάμεσα στο σώμα, το νου και τον ψυχισμό είναι βέβαια το θεμέλιο πάνω στο οποίο βασίζεται η ολιστική προσέγγιση στη υγεία και οι ολιστικές θεραπείες. Ας μη ξεχνάμε ότι η ομοιοπαθητική επιδρά καθοριστικά στην ψυχική σφαίρα και η σωστή ή μη συνταγογράφηση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την σωστή αξιολόγηση και κατανόηση των ψυχολογικών και ιδιοσυγκρασιακών χαρακτηριστικών του ασθενή τη δεδομένη στιγμή. Αυτός ίσως είναι και ένας από τους βασικούς λόγους που η επιστημονική έρευνα για την απόδειξη των αποτελεσμάτων της ομοιοπαθητικής συναντά τόση δυσκολία στο να τα αποτυπώσει: πρόκειται για ένα σύνολο επιδράσεων ασύγκριτα περισσότερο πολύπλευρων και εξατομικευμένων από ένα φάρμακο, χημικό ή και φυσικό, το οποίο χρειάζεται απλά να μελετηθεί ως προς τη σύσταση και τις επιδράσεις του στον οργανισμό.
Παρόμοια ισχύουν και για τα ανθοϊάματα, προσέγγιση αρκετά συγγενική με την ομοιοπαθητική, τα οποία βασίζονται και δρουν αποκλειστικά στον ψυχισμό, στα συναισθήματα, τις νοητικές τάσεις και τα σχήματα συμπεριφοράς – πεδία όπου, σε περιπτώσεις εύστοχης αξιολόγησης των αναγκών, η μεταμορφωτική επίδραση είναι μεγάλη.
Μέχρι πάντως η επιστήμη να καταλήξει στα ερευνητικά της συμπεράσματα, η κοινή εμπειρία αναγνωρίζει και επιβεβαιώνει την επίδραση της γενικότερης ψυχικής κατάστασης και στον τομέα της σωματικής υγείας.
Η έρευνα που απαιτείται για την αξιοποίηση και ανάδειξη των δυνατοτήτων των φυσικών θεραπειών ως μεθόδων που μπορούν να δίνουν βάσιμα και προβλέψιμα αποτελέσματα ώστε να επιβάλουν την παρουσία τους ως αναγνωρισμένες και αξιόπιστες εναλλακτικές προτάσεις θεραπείας είναι ακόμη αρκετή, με την προϋπόθεση βέβαια ότι υπάρχει η γενικότερη βούληση στο να επιδιωχθεί κάτι τέτοιο. Μέχρι τότε, είμαστε αναγκασμένοι να αρκούμαστε στο προσωπικό βίωμα και την εμπειρική έρευνα – η οποία βέβαια καθόλου δεν στερείται στοιχείων και αποτελεσμάτων.

Βελτιώνοντας την ψυχική μας κατάσταση
Η βελτίωση της ψυχικής κατάστασης, είτε αποδεχόμαστε το ρόλο της και στον τομέα της ενίσχυσης της αμυντικής δύναμης του οργανισμού είτε όχι, είτε είμαστε σε θέση να πετύχουμε μια εκτεταμένη, επαρκή και ουσιαστική βελτίωση της ψυχικής αυτής κατάστασής μας είτε πρέπει να αρκεστούμε σε μικρότερου βαθμού βελτιώσεις, είναι σίγουρο ότι μόνο καλό έχει να προσφέρει, στον τομέα του υποκειμενικού βιώματος, της ποιότητας ζωής και του ευ ζειν. Πολλοί παρατηρούν ότι η διαρκής ανησυχία, η κατάθλιψη και ο φόβος, εκτός του ότι αποτελούν ψυχικά βασανιστικά συναισθήματα, εξασθενούν γενικά το σώμα και κάμπτουν την ικανότητά του να λειτουργεί στο μέγιστο των δυνατοτήτων του. Τα συναισθήματα αυτά, καθώς και το σύνολο των συναισθημάτων που αποκαλούμε γενικά ‘αρνητικά συναισθήματα’ προέρχονται φυσικά είτε από χρόνιες, εγκατεστημένες στον ψυχισμό μας τάσεις και τραυματικά βιώματα της παιδικής ηλικίας αλλά και της μετέπειτα ζωής μας είτε από εξωτερικές, αντίξοες και απειλητικές για την υγεία και τη ζωή μας συνθήκες. Και από τα μεν πρώτα μπορούμε με την κατάλληλη θεραπεία να απαλλαγούμε, τα προκαλούμενα όμως από τους εξωτερικούς, αντικειμενικούς και άσχετους με την δική μας στάση επιβαρυντικούς παράγοντες, μπορούμε να τα μειώσουμε και να τα διαχειριστούμε πολύ καλύτερα – και πολύ ευκολότερα- αν κάνουμε χρήση των δυνατοτήτων των εναλλακτικών αυτών θεραπειών. Υπάρχει στη διάθεσή μας υλικό για ενημέρωση αλλά και για αυτοθεραπευτικές εφαρμογές, που μπορεί να αποβεί πολύ βοηθητικό.
Το θέμα είναι φυσικά τεράστιο για να καλυφθεί με γενικεύσεις, και απαιτεί επίσης εξατομικευμένη προσέγγιση και αντιμετώπιση. Θα πρέπει εδώ, ως θεράποντες, να αφουγκραστούμε ευρύτερα τον άνθρωπο, τα προβλήματά του, τις στεναχώριες, τους φόβους του, τις δυσκολίες του, και να διακρίνουμε τους τρόπους με τους οποίους αντιδρά σε αυτά. Να του παρασχεθεί σφαιρική, πολυεπίπεδη, ολιστική βοήθεια. Αυτή είναι φυσικά μια διαδικασία πολύ πιο περίπλοκη και απαιτητική από μια απλή ιατρική εξέταση που καταλήγει σε κάποιο φάρμακο βασισμένη στα αντικειμενικά σωματικά ευρήματα. Στην ολιστική προσέγγιση, η απουσία βοηθητικών εργαστηριακών και λοιπών εξετάσεων αντικαθίσταται από την ευρύτητα και την ευαισθησία της αντίληψης του θεραπευτή. Το πρόβλημα της πιθανής υποκειμενικότητας στις αξιολογήσεις είναι φυσικά πρόδηλο, ανάλογο όμως είναι και το μέγεθος των πλεονεκτημάτων που προκύπτουν όταν η κατάλληλη διάγνωση και θεραπεία δίνεται και λαμβάνεται μέσα από την ανθρώπινη ψυχή: Η συνολική ποιότητα ζωής και η ικανότητα για ευτυχία αναβαθμίζονται και η βελτίωση της υγείας έρχεται σαν φυσικό συνεπακόλουθο μιας ζωής που αξίζει να την ζει κανείς.  

Η Μαρίνα Αγγελή είναι ιατρός με ειδίκευση στην ψυχιατρική, εκπαίδευση στην Συστημική Ψυχοθεραπεία και πολυετή ενασχόληση με εναλλακτικές θεραπείες και κυρίως με τη μέθοδο των Ανθοϊαμάτων και τις θεραπευτικές εφαρμογές τους στην αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων. Έχει γράψει πολλά άρθρα και εργασίες για τα Ανθοϊάματα καθώς και το βιβλίο 'Ανθοθεραπεία με τα Ιάματα Μπαχ'. 

Ζούμε σε μια ιδιότυπη εποχή. Από τη μια πλευρά υπάρχουν οι σχετικά άνετες και προστατευμένες σε σχέση με παρελθούσες εποχές συνθήκες ζωής, η γονεϊκή υπερπροστασία των νέων, η διευρυμένη κοινωνικότητα και επικοινωνία μέσω του διαδικτύου, τα θεάματα και τα "παιγνίδια" μέσω της τεχνολογίας και η σχεδόν απόλυτη ελευθερία επιλογών στο πεδίο του στυλ ζωής και των συναναστροφών. Από την άλλη, πυκνά και διάσπαρτα μέσα σε αυτές τις συνθήκες πνευματικού εφησυχασμού και έλλειψης ψυχικής προστασίας, φαινόμενα ακραίας βίας, που προβάλλονται ανελέητα στο κοινό με διαταρακτική συχνότητα και με λεπτομέρειες που εύκολα αποδιοργανώνουν τον ψυχισμό του μέσου ανθρώπου. Το αποτέλεσμα συχνά είναι το να αισθάνεται κανείς μια ακαθόριστη αλλά πολύ δυσάρεστη αίσθηση ψυχικής "αδιαθεσίας", μια εσωτερική επιπέδωση, μια φαινομενικά ανεξήγητη ψυχική δυσφορία και ένα αίσθημα κοινωνικής αδιαφορίας, απόσπασης από τα κοινά και ουσιαστικής απομάκρυνσης από τους άλλους, πλην ίσως ενός μικρού κύκλου γνωστών. Χωρίς να το συνειδητοποιούμε συχνά, η εμπιστοσύνη και η αγάπη μας για τους άλλους μειώνεται και η ψυχή μας "παγώνει" στην προσπάθειά της να προστατευτεί από τις ψυχικές αλλά και σωματικές επιπτώσεις της αγριότητας που εκδηλώνεται στο ευρύτερο περιβάλλον και των συνεχών, επαναλαμβανόμενων σοκ.

Δεν έχουμε συνηθίσει είναι αλήθεια να φροντίζουμε, ούτε καν να αντιλαμβανόμαστε ενσυνείδητα το τι συμβαίνει στα επίπεδα της ψυχής. Πλένουμε και καθαρίζουμε το σώμα μας, το χώρο μας, τα πράγματά μας και οτιδήποτε μας αφορά στο πεδίο των υλικών πραγμάτων. Αλλά δεν έχουμε ευαισθητοποιηθεί να κάνουμε κάτι ανάλογο για το επίπεδο της ψυχής και των συναισθημάτων μας, παρόλο που τίποτε δεν παίζει σημαντικότερο ρόλο για την ευτυχία μας, για την ποιότητα ζωής μας και για την υγεία μας από το ψυχικό επίπεδο. Το να ασκήσουμε τον εαυτό μας στην συνειδητή βίωση, παρατήρηση και καταγραφή των επιδράσεων που έχει η εξωτερική πραγματικότητα στον ψυχισμό μας την κάθε στιγμή είναι από τις πιο χρήσιμες αλλά και τις πιο συναρπαστικές εμπειρίες ζωής που μπορεί κανείς να διανοηθεί. Είναι κάτι που στο υποσυνείδητό μας συμβαίνει ούτως ή άλλως, το νοιώθουμε, το βιώνουμε, αλλά δεν το παρατηρούμε, δεν το αντιλαμβανόμαστε συνειδητά, κι έτσι δεν ξέρουμε ούτε τι μας συμβαίνει ούτε πώς να πορευτούμε προς αυτά που θέλουμε και να προστατευτούμε από αυτά που δεν θέλουμε.

Είναι αρκετά αυτά που μπορούμε να κάνουμε για να ‘καθαρίζουμε’ τον ψυχισμό μας από αθέλητες και φθοροποιές επιδράσεις, μηνύματα, πληροφορίες και εικόνες εφόσον συνειδητοποιούμε το αν και πότε έχουμε επηρεαστεί. Μέθοδοι όπως η Emotional Freedom Technique (EFT), η Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) κ.α. μπορούν άμεσα και πολύ αποτελεσματικά να συμβάλουν προς αυτό το σκοπό. Η προσφυγή βεβαίως στον πνευματικό χώρο για προστασία προσφέρει βοήθεια πανίσχυρη για τους τυχερούς που την αντιλαμβάνονται και την επιδιώκουν. Βρίσκεται όμως εκτός των ορίων και των αρμοδιοτήτων άρθρων όπως αυτό η εκτεταμένη αναφορά στην πνευματική προστασία, καθώς είναι κάτι που δεν ανήκει άμεσα στις επιστημονικές/ψυχολογικές θεραπευτικές πρακτικές αλλά αποτελεί πεδίο άλλων αρμόδιων.

Τα γνωστά σε πολλούς ανθοϊάματα μπορούν φυσικά να δώσουν τεράστια βοήθεια στο θέμα της ‘αποτοξίνωσης’ και της προστασίας του ψυχισμού από τα καθημερινά διαταρακτικά φαινόμενα άμεσης ή έμμεσης βίας, φόβου και απειλής για τον μέσο άνθρωπο. Ενδεικτικά ας αναφέρουμε το ανθοΐαμα Chaparral της FES, που θα ηρεμήσει και θα καθαρίσει το υποσυνείδητο του ανθρώπου που έχει υπερ-εκτεθεί είτε σε πραγματική βία είτε σε διαταρακτικές εικόνες μέσα από τα μέσα ενημέρωσης, κοινωνικής δικτύωσης κλπ -κάτι που συχνά έχει επίδραση στη ζωή του και ιδιαίτερα στην ποιότητα του ύπνου και των ονείρων του.

Το Dill (FES) θα ενδυναμώσει τον αισθητηριακά καταπονημένο άνθρωπο, που κουρασμένος από τα συνεχή, έντονα και δυσαρμονικά αισθητηριακά ερεθίσματα που τον ‘σφυροκοπούν’ ακατάπαυστα, θα ήθελε να αποσυρθεί σε μεγαλύτερη ηρεμία και ησυχία αλλά είναι παρόλαυτα υποχρεωμένος από τις συνθήκες της ζωής του να διαβιεί στους έντονους αυτούς ρυθμούς. Με τη βοήθεια του ανθοϊάματος αυτού το άτομο θα μπορεί να ‘μεταβολίζει’, συμβολικά και κυριολεκτικά, με μεγαλύτερη ευκολία τα αισθητηριακά βιώματα χωρίς να καταπονείται και χωρίς επίσης να περιορίζει και να υποβαθμίζει αυτόματα και μη-συνειδητά την αισθητηριακή ποιότητα με την οποία αντιλαμβάνεται το περιβάλλον προκειμένου να το αντέχει.

Το ανθοΐαμα της Echinacea (FES) είναι εξαιρετικό για τις περιπτώσεις -και είναι πολλές- που ο άνθρωπος αισθάνεται μέσα του ‘κατακερματισμένος’ και σαν να μην είναι πραγματικά ‘μέσα στο σώμα του’ λόγω της έντασης των εμπειριών.

Το Green Rose (FES Range of Light) θα επιδιορθώσει την κλονισμένη διάθεση εμπιστοσύνης και καλοπροαίρετης προσέγγισης του συνανθρώπου και η Calendula (FES) θα προσδώσει μειλιχιότητα και γλυκύτητα στο λόγο και την επικοινωνία μέσα στις συνθήκες έντονης λεκτικής επιθετικότητας που ζούμε που συχνά μας παρασύρουν ενώ δεν το θέλουμε.

Το Indian Pink (FES) θα βοηθήσει στο να επιτευχθεί μια κατάσταση βαθιάς εσωτερικής ησυχίας και ικανότητας για επικέντρωση στο όποιο επιλεγμένο αντικείμενο της δράσης μας, προστατεύοντάς μας από την πολυδιάσπαση και την εσωτερική αναστάτωση που προκαλούν τα έντονα, συνεχή και άσχετα μεταξύ τους ερεθίσματα που δεχόμαστε από το περιβάλλον.  

Το Red Clover (FES) θα βοηθήσει στο να μη ταυτίζεται κανείς με την ‘ψυχολογία της μάζας’ αλλά να παραμένει σταθερός και ανεπηρέαστος από ‘το ρεύμα’.

Και φυσικά, βασικοί μας σύμμαχοι και εδώ τα πολύ γνωστά ανθοϊάματα Μπαχ Crab Apple (καθαριστής), Star of Bethlehem (απάλυνση και θεραπεία του σοκ) και Walnut (προστασία από επιρροές και ιδέες).

Η Μαρίνα Αγγελή είναι ιατρός με ειδίκευση στην ψυχιατρική, εκπαίδευση στην Συστημική Ψυχοθεραπεία και πολυετή ενασχόληση με εναλλακτικές θεραπείες και κυρίως με τη μέθοδο των Ανθοϊαμάτων και τις θεραπευτικές εφαρμογές τους στην αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων. Έχει γράψει πολλά άρθρα και εργασίες για τα Ανθοϊάματα καθώς και το βιβλίο 'Ανθοθεραπεία με τα Ιάματα Μπαχ'.