Η μοναξιά στους ανθρώπους, είτε κυριολεκτική είτε εσωτερική (‘ψυχική’ όπως λέμε), ήταν πάντα ένα μεγάλο πρόβλημα. Έχει όμως κατά κοινή ομολογία ενταθεί τα τελευταία χρόνια μέσα από την αλλαγή στους τρόπους επικοινωνίας, που συχνά περιορίζονται, για παράδειγμα, σε μεγάλο βαθμό στην επαφή μέσα από το διαδίκτυο ή ακόμη χειρότερα στη μοναχική παρακολούθηση θεαμάτων μέσα από μια τηλεόραση που αποτελεί συχνά, ιδίως για ανθρώπους μεγαλύτερων ηλικιών, την μοναδική τους ‘συντροφιά’. Σημαντικές βεβαίως -αν και ίσως όχι ακόμα απόλυτα προφανείς- οι επιπτώσεις των φαινομένων αυτών στην ποιότητα ζωής αλλά και στην ψυχική και κατ’ επέκταση και στην σωματική υγεία.
Ανακαλύπτουμε όλο και περισσότερο ότι είμαστε πρακτικά ‘εγκλωβισμένοι’ σε ένα στυλ ζωής πρωτόγνωρο, σχετικά με το οποίο, σαν άτομα αλλά και σαν ανθρώπινη κοινωνία, δεν έχουμε ακόμη βιώματα αρκετά σε ποσότητα και σε διάρκεια ώστε να επεξεργαστούμε τρόπους προσαρμογής και αντιμετώπισης. Ένας τρόπος να επιχειρήσουμε να το κάνουμε αυτό είναι το να αρχίσουμε να παρατηρούμε πιο προσεκτικά το ψυχικό μας βίωμα, τις συμπεριφορές μας και τις ανάγκες μας.
Ας δούμε κάποιες από τις πιο συνηθισμένες τέτοιες συμπεριφορές και επίσης, έχοντας κατά νου την δυνατότητα για άμεση βοήθεια από πλευράς ανθοϊαμάτων, ας επιλέξουμε κάποια στα οποία θα μπορούμε να προσφεύγουμε ανάλογα.
Οι άνθρωποι που, είτε από επιλογή και ιδιοσυγκρασιακή προτίμηση ή λόγω επαγγελματικών ή άλλων συνθηκών, αναγκάζονται να περνούν πολύ χρόνο μόνοι τους -έστω και αν επικοινωνούν μέσω διαδικτύου ή και ‘δια ζώσης’ με παράγοντες της εργασίας τους (που τελευταία μάλιστα αντικαθίστανται όλο και περισσότερο από την τεχνητή νοημοσύνη), ανακαλύπτουν κάποια στιγμή ότι έχουν μείνει μόνοι, ότι δεν υπάρχει πρακτικά δυνατότητα να αλλάξει αυτό και μάλιστα άμεσα και, πράγμα ακόμη σοβαρότερο, ότι έχουν χάσει και την διάθεση για συναναστροφή με τους άλλους. «Πού να τρέχεις τώρα... Και μήπως και ποιος έχει χρόνο; Εξάλλου, βαριέμαι να κάθομαι και να ακούω πράγματα που δεν με ενδιαφέρουν...» Η κατάσταση θυμίζει -και όντως αποτελεί- φαύλο κύκλο, επειδή όσο απομακρύνεται από τους άλλους κανείς τόσο περισσότερο αποξενώνεται.
Το ανθοΐαμα Bach Water Violet καλλιεργεί ή επαναποκαθιστά την επιθυμία και την ικανότητα για κοινωνικότητα με τρόπο φυσικό και αβίαστο. Έτσι, αυτό που πριν φαίνονταν δύσκολο ή και δυσάρεστο γίνεται απλό και ευχάριστο και τα πράγματα κυλούν από μόνα τους.
Ενδιαφέρον θα έχει να μελετηθεί περισσότερο η επίδραση της ζωντανής κοινωνικής επαφής σε περιπτώσεις ανθρώπων απομονωμένων -είτε λόγω συνθηκών είτε λόγω χαρακτήρα- που αποκόπτονται όλο και περισσότερο από τη ζωή, εμφανίζουν προβλήματα μνήμης ή μορφές άνοιας, πχ την καταθλιπτική ψευδοάνοια και όχι μόνον.
Το FES Quaking Grass καλλιεργεί την κατάλληλη ψυχολογία για ομαδική δράση και υγιή διάθεση συναναστροφής με τους άλλους, πράγμα πολύτιμο σε μια εποχή όπου δίνεται τόση έμφαση στον ατομικισμό, στην επιδίωξη της ατομικής επιτυχίας και στον ανταγωνισμό.
Άνθρωποι που για διάφορους λόγους περνούν πολλές ώρες απομονωμένοι στην οθόνη του υπολογιστή, συχνά ξεσυνηθίζουν τη συναναστροφή με τους άλλους. Ακόμη και όταν βρεθούν σε παρέα, μπορεί να νοιώθουν την έντονη ανάγκη να μιλούν συνέχεια για τον εαυτό τους και για τα πράγματα που τους απασχολούν, ζητώντας -ίσως χωρίς να το συνειδητοποιούν- από τους άλλους να είναι απλώς ακροατές ή να προσπαθούν συνέχεια να ασχολούνται με αυτούς και με τα προβλήματά τους, πράγμα που φυσικά κουράζει τους φίλους και συνομιλητές, που μοιραία κάποια στιγμή αρχίζουν να βρίσκουν αυτό το άτομο βαρετό ή εγωκεντρικό και προσπαθούν να το αποφύγουν. Το Bach Heather θα βοηθήσει το άτομο να ‘βγει από τον εαυτό του’ και να είναι ισότιμα και ζωντανά παρών στην επικοινωνία.
Συχνά οι άνθρωποι απομονώνονται επειδή δεν νοιώθουν την απαραίτητη κοινωνική άνεση και αυτοπεποίθηση προκειμένου να πλησιάσουν άλλους και να τους συναναστραφούν. Υπάρχουν θαυμάσια ανθοϊάματα και συνδυασμοί ανθοϊαμάτων για την καλλιέργεια και την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης, όπως π.χ. τα Bach Larch (αυτοπεποίθηση), Mimulus (ντροπαλότητα), Crab Apple (αίσθηση του ατόμου ότι δεν είναι ‘εντάξει’, π.χ. ότι δεν είναι αρκετά όμορφο, ‘άνετο’, ικανό ή οτιδήποτε άλλο), το FES Violet (εξαιρετικό για την απαλλαγή από την κοινωνική ντροπαλότητα), τα Australian Bush Five Corners και Confid Essence, ο συνδυασμός ‘Αυτοπεποίθηση’ της Κροπίας Γης που αποτελεί σύνθεση ανθοϊαμάτων επιλογής της γράφουσας, κ.α.
Συχνά η εξωτερική μοναξιά φέρνει τον άνθρωπο σε επαφή με το μεγάλο και πολύτιμο ερώτημα του ‘ποιος είμαι και πού πάω’ στη ζωή μου, ποιοι είναι οι άνθρωποι με τους οποίους πραγματικά ταιριάζω και μπορώ να μοιραστώ βαθύτερα πράγματα μέσα από την ψυχή μου, με ποιους μπορώ να βαδίσω αδελφικά και συνοδοιπορικά το μονοπάτι προς τον πνευματικό μου προορισμό. Οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά, που θα συνιστούσαν και την βαθύτερη και ουσιαστικότερη δυνατή επίλυση του προβλήματος της ανθρώπινης μοναξιάς, είναι ένα μεγάλο ζητούμενο και προϋπόθεση για την επίτευξη της πραγματικής εσωτερικής πληρότητας και ενότητας με τους άλλους. Και επειδή ‘ουδέν κακόν αμιγές καλού’, ίσως η δυσαρέσκεια που προκαλεί η εσωτερική ή/και εξωτερική απομόνωση του σύγχρονου ανθρώπου από τους άλλους να καλλιεργήσει τελικά τις συνθήκες που θα μας κάνουν να αναζητήσουμε λύσεις που θα μας εξελίξουν και θα μας μεταμορφώσουν, ανθρώπινα και κυριολεκτικά.

Ζούμε, σαν κοινωνία και σαν άτομα, καταστάσεις δύσκολες, που δοκιμάζουν τις φυσικές και τις ψυχικές αντοχές μας με τρόπους που δεν γνωρίζαμε στο παρελθόν. Τα γεγονότα που δημιουργούν σοκ, φόβο και αίσθημα αβεβαιότητας ακολουθούν το ένα το άλλο και φαίνεται σαν να μην υπάρχει τρόπος να προστατευτεί και να ηρεμήσει κανείς. Σε τέτοιες περιστάσεις είναι προνόμιο το να υπάρχουν μέσα στον άνθρωπο πνευματικά και ψυχικά αποθέματα και πηγές στις οποίες μπορεί να προσφύγει για να στηριχτεί και να διατηρήσει μια αίσθηση ελέγχου πάνω στη ζωή του, μια αίσθηση εσωτερικής ασφάλειας, την πολύτιμη ηρεμία του νου και γαλήνη ψυχής.
Παράλληλα με όποια άλλη πηγή βοήθειας, στήριξης και αλληλοϋποστήριξης, τα ιάματα των λουλουδιών, οι ισχυροί και εξειδικευμένοι αυτοί αρωγοί στις δύσκολες συναισθηματικές καταστάσεις, μπορούν και εδώ να απαλύνουν την ένταση του εσωτερικού βιώματος και να κάνουν ώστε να αναδυθούν από μέσα μας εκείνα τα συναισθήματα και οι ιδιότητες που χρειαζόμαστε για να αντέξουμε και -γιατί όχι- να βγούμε και ψυχικά κερδισμένοι από αυτές τις εμπειρίες.
Θυμίζουμε ότι ανθοΐάματα όπως το Star of Bethlehem (Bach) και Fringed Violet (Australian Bush) είναι εξαιρετικά κατάλληλα για την ψυχική διευθέτηση του βιώματος του σοκ, ενώ ιάματα όπως το Mimulus (Bach) και Dog Rose (Australian. Bush), βοηθούν πολύ στον φόβο και την ανησυχία μπροστά στα συγκεκριμένα αυτά προβλήματα. Τα Rescue Remedy και Emergency Essence (Bach και Australian Bush αντίστοιχα), το Ίαμα της Διάσωσης (από τη σειρά Ελληνικά Ανθοελιξήρια), το Immediate Relief (από τη σειρά Living Tree Orchids)), είναι εξαιρετικά στο να μας ηρεμήσουν όταν νοιώθουμε τρομαγμένοι, ταραγμένοι και αναστατωμένοι. Προσοχή όμως: Ανθοϊάματα όπως αυτά αφορούν σε καταστάσεις αναστάτωσης και έκτακτης ανάγκης, έχουν δηλαδή, όπως όλα τα ανθοϊάματά, συγκεκριμένες ενδείξεις και δεν είναι πανάκεια για όλες τις καταστάσεις. Ωστόσο, πάρα πολύ συχνά χρησιμοποιούνται σαν λύση για κάθε πρόβλημα από τους μη γνωρίζοντες αρκετά σχετικά με τα ανθοϊάματα, με αποτέλεσμα η βοήθεια που δίνουν σε τέτοιες περιπτώσεις να είναι μικρή έως και ανύπαρκτη.
Πολλοί άνθρωποι, παρόλο που μπορεί να μη το ομολογούν ή και να μη το συναισθάνονται καν, βλέποντας ή ακούγοντας για γεγονότα τρομακτικά που συμβαίνουν ή που μπορεί να συμβούν, νοιώθουν μέσα τους κυριολεκτική απόγνωση. Αυτό μπορεί να μη το βιώνουν, τουλάχιστον συνειδητά, στη διάρκεια της ημέρας, το ζουν όμως βασανιστικά τις ώρες του ύπνου και της ανάπαυσής τους, είτε δυσκολευόμενοι να αποκοιμηθούν είτε ξυπνώντας μέσα στη νύχτα είτε βλέποντας ταραγμένα όνειρα. Αυτή η αίσθηση του ότι δεν έχει ή δεν θα έχει κανείς "πού να στηριχτεί", "πού ν' ακουμπήσει", είτε ως προς τις υλικές συνθήκες της ζωής του ή και ψυχικά, ανακουφίζεται πολύ από το ανθοΐαμα Sweet Chestnut του Bach (ή και το Australian Bush Bottlebrush), συνήθως σε συνδυασμό με το Gorse (Bach) για την απελπισία  που νοιώθει κατά βάθος ο άνθρωπος γι' αυτά. Αν η αγωνία και η αίσθηση απόγνωσης για το μέλλον αφορούν κυρίως τις υλικές ανάγκες της επιβίωσης και γενικότερα τα οικονομικά ζητήματα της ζωής, πολλή βοήθεια έρχεται από το εξαιρετικό γι' αυτές τις καταστάσεις California Valerian της FES. Αν απλά ο άνθρωπος δυσαρεστείται και υποφέρει επειδή δεν έχει ή φοβάται ότι δεν θα έχει όλα όσα θα ήθελε για να νοιώθει ικανοποιημένος ως προς τις ανάγκες και τις επιθυμίες του, το ανθοΐαμα Star Thistle (FES) θα τον βοηθήσει πολύ στο να απαλλάξει το νου και το συναίσθημά του από την βασανιστική αίσθηση της έλλειψης και της ανέχειας.
Υπενθυμίζουμε ότι, για τα προβλήματα αϋπνίας, πολύ αποτελεσματικός στην πλειοψηφία των περιπτώσεων είναι ένας συνδυασμός από Cherry Plum, Impatiens και White Chestnut του Bach μαζί με Black Eyed Susan, Boronia και Crowea της Australian Bush. Παρόλο που αυτός ο συνδυασμός είναι γενικά επαρκής για να επιτύχουμε σταδιακά καλό και ποιοτικό ύπνο σε "συνήθεις" συνθήκες στρες, φαίνεται ότι σε εποχές όπως η ιδιαίτερα ταραγμένη περίοδος που ζούμε χρειάζεται συχνά να ενισχύεται με τα Gorse, Sweet Chestnut και Star of Bethlehem που αναφέρθηκαν ήδη, εν ανάγκη δε και με ακόμη πιο εξειδικευμένα για την κάθε ατομική περίπτωση ιάματα.
Τα μέσα ενημέρωσης με καθημερινές και πολύωρες αναφορές τροφοδοτούν το συνειδητό και το υποσυνείδητό μας με εικόνες φρίκης και απίστευτης βίας και πολλά προβλήματα δημιουργούνται ή ενισχύονται από αυτή την βάρβαρη και ακατάπαυστη έκθεση των αισθήσεων και του ψυχισμού μας στη φρίκη και τον αποτροπιασμό της βίας. Εδώ, το Chaparral (FES), με την ικανότητά του να αποφορτίζει και να "ξεπλένει" το υποσυνείδητο από τις εντυπώσεις της φρίκης, της δυσαρμονίας και της έντασης, είναι πολύτιμο.
Χρειαζόμαστε αισιοδοξία, για το παρόν και για το μέλλον, και ας θυμόμαστε γι' αυτό το Sunshine Wattle της Aus. Bush και φυσικά το Gentian του Bach. Οι γονείς ανησυχούν πολύ για το μέλλον των παιδιών τους και για το αν θα τα καταφέρουν στη ζωή τους και συχνά φοβούνται άσχημα πράγματα γι' αυτά, κάτι που τους κάνει να προσκολλώνται υπερβολικά στα παιδιά για να τα "προστατέψουν" και εν τέλει τους μεταδίδουν τη δική τους ανασφάλεια και τα αποδυναμώνουν. Απαραίτητο εδώ το Red Chestnut (Bach).
Πολλοί θα έχουμε ίσως παρατηρήσει ότι μετά από διάφορα τρομακτικά γεγονότα ή ανησυχητικές εμπειρίες που ακούμε ή ζούμε, μπορεί να νοιώθουμε σαν αν είμαστε εσωτερικά "διαλυμένοι", σαν να "παίζουμε ένα ρόλο" όντας ο εαυτός μας, ενώ ο πραγματικός μας εαυτός έχει κάπου τρομαγμένος αποσυρθεί ή προσπαθεί "να μαζέψει τα κομμάτια του" για να καταφέρει να σταθεί στα πόδια του ξανά. Συχνά ένα δυνατό σοκ μπορεί να έχει ένα τέτοιο αποτέλεσμα, το να νοιώθει ο άνθρωπος "σαν γυαλί σπασμένο", θρυμματισμένος ψυχικά, εξωτερικά "εντάξει" αλλά "απών" εσωτερικά. Ένδειξη για το ανθοΐαμα της Echinacea (FES).
Και βέβαια, αν αγωνιούμε για το αν θα φανούμε ανήσυχοι ή φοβισμένοι, "αδύναμοι" ή "πολύ ευαίσθητοι" κλπ, αν νοιώθουμε την ανάγκη να το "ρίχνουμε στο φαγητό" ή στα γλυκά ή στο τσιγάρο ή στο ποτό ή στο "shopping therapy" ή άλλα ανάλογα, σε βαθμό υπερβολής για να νοιώθουμε "χαρούμενοι" και να αποφεύγουμε ή απλώς να κρύβουμε από τους άλλους τα συναισθήματά μας, το Agrimony (Bach) θα λειτουργήσει λυτρωτικά στην ψυχολογία μας και θα μας δώσει την ικανότητα και την άνεση να είμαστε ψυχικά αυθεντικοί.
Έντονος είναι σε πολλούς ο φόβος, συχνά μάλιστα και τρόμος, για άγνωστες, αόρατες, υπερφυσικές, σκοτεινές δυνάμεις που μπορεί να εκφράζονται και να επηρεάζουν τα γεγονότα που ζούμε. Χωρίς να επιδρούν στις αντιλήψεις καθαυτές, τα Bach Aspen και Aus. Bush Grey Spider Flower θα αντιμετωπίσουν το φόβο που δημιουργούν αυτές οι καταστάσεις, ξαναδίνοντάς μας διαύγεια και ηρεμία και επιτρέποντας στη λογική και στην ψυχραιμία να διασφαλίσουν τη λειτουργικότητά μας και την ικανότητά μας για ισορροπημένη δράση.
Αυτοί που υποφέρουν από σκέψεις όπως ότι δεν υπάρχει μέλλον, ότι η ανθρωπότητα θα καταστραφεί κλπ, με την άμεση και θεαματική επίδραση του Scotch Broom (FES) θα δουν τις σκέψεις αυτές απλώς να παύουν να τριγυρίζουν στο νου τους, την αγωνία να σταματά και την προσοχή τους να μπορεί ξανά να επικεντρώνεται με εποικοδομητικό τρόπο σε θέματα του παρόντος.
Οι ευαίσθητοι άνθρωποι που επηρεάζονται εύκολα από τις ενέργειες και τα συναισθήματα των άλλων θα βιώσουν ένα βαθμό προστασίας με το Walnut (Bach) και το Yarrow (FES). Ένα άλλο φαινόμενο πολύ έντονο την εποχή αυτή είναι η τάση πολλών να συμπαρασύρονται από αυτό που ονομάζουμε "ψυχολογία της μάζας", να φανατίζονται, να χάνουν τον εαυτό τους και την επαφή με τη λογική και με τα πραγματικά, αυθεντικά τους συναισθήματα και να συμπεριφέρονται σαν "οπαδοί", κάνοντας ή λέγοντας πράγματα που δεν θα έκαναν κανονικά, υπό άλλες, πιο ήρεμες συνθήκες. Το Red Clover (FES) θα τους βοηθήσει να μη χάνουν "το κέντρο τους" και να μη πέφτουν θύματα της μαζικής ψυχολογίας κάτω από έντονα ψυχοπιεστικές συνθήκες.
Οι διαφορετικές επιλογές, απόψεις, ιδέες κλπ που υιοθετούν οι άνθρωποι στις συνθήκες αυτές έχουν δυστυχώς δημιουργήσει κλίμα εχθρότητας, μισαλλοδοξίας και μίσους σε πολλούς, κάτι που συχνά γενικεύεται, έτσι που είναι δύσκολο για κάποιον που θέλει να διατηρήσει την αγάπη για τους ανθρώπους, την αντικειμενικότητα και τον σεβασμό για τη διαφορετική άποψη να το καταφέρει αυτό. Ιάματα όπως το Beech (Bach) για την επικριτικότητα και την απόρριψη, Impatiens (Bach) για την δυσκολία να διατηρήσει την υπομονή του κανείς (κάτι που ευθύνεται για τις συγκρούσεις πολύ πιο συχνά από όσο νομίζουμε), Rough Bluebell (Australian Bush) για τις περιπτώσεις όπου τα άσχημα συναισθήματα για τους άλλους αποκτούν το χαρακτήρα απέχθειας και μίσους.
Οι παρατεταμένες συνθήκες εγκλεισμού διατάραξαν σε πολλούς ανθρώπους τις συνήθειες, την ικανότητα, ακόμη και τη διάθεση για κοινωνικότητα. Η αρχική δυσφορία έως και απόγνωση λόγω της απομόνωσης έδωσαν σταδιακά τη θέση τους στην απόσπαση και την απομάκρυνση από φίλους και αγαπημένους μέσα από νέες συνήθειες που δεν συμπεριλαμβάνουν την παρουσία και τη συναναστροφή με τον άλλον σαν κάτι αυτονόητο. Αυτό, αν παραταθεί, δημιουργεί φυσικά συνθήκες εσωτερικής αγωνίας (με στοιχεία μάλιστα υπαρξιακού χαρακτήρα) ή και κατάθλιψης, οι αιτίες της οποίας όμως συχνά δεν είναι εμφανείς, καθώς η αποχή από την κοινωνικότητα βιώνεται από το άτομο σαν "συνειδητή επιλογή". Αν βιώνουμε αυτό το είδος της αγωνίας ή αν απλά θα θέλαμε να βλέπουμε τους φίλους μας αλλά η επιθυμία να είμαστε ήσυχοι στη μοναξιά μας υπερισχύει, το Water Violet (Bach) είναι το ανθοΐαμα που θα ομαλοποιήσει τις ανάγκες μας για υγιή κοινωνικότητα και θα κάνει επιθυμητή και ευχάριστη την παρουσία ανθρώπων στη ζωή μας.
Αν νοιώθουμε την ανάγκη ή απλά επιθυμούμε να αναβαθμίσουμε τον νου και την ικανότητα αντίληψής μας, τόσο σε πρακτικό όσο και σε πνευματικό επίπεδο, ώστε να κατανοούμε βαθύτερα και πιο σφαιρικά τα σύνθετα αυτά γεγονότα και καταστάσεις ζωής και να επινοούμε καλύτερες και καταλληλότερες λύσεις για μας, εντυπωσιακή είναι ως προς αυτό η επίδραση του ανθοϊάματος Hound's Tongue (FES).
Μπροστά στις εικόνες πολέμων, ανθρωπιστικών καταστροφών και άλλων δεινών που επίσης και δυστυχώς χαρακτηρίζουν για άλλη μια φορά την εποχή, εύλογο και βασανιστικό είναι για πολλούς το υπαρξιακό ερώτημα του "γιατί όλα αυτά;" Για τους λάτρεις των ανθοϊαμάτων, που γνωρίζουν ή είναι διατεθειμένοι να εξερευνήσουν περισσότερες ανθοϊαματικές συλλογές όπως πχ η Pegasus, το δώρο του Gem Elixir Tunnelite είναι μια βαθιά "ανακάλυψη" και συνειδητοποίηση του πόσο και πώς το κακό μέσα στον κόσμο, χωρίς να παύει να είναι αποφευκτέο και καταδικαστέο, είναι αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας που προάγει τη συνειδητοποίηση και την πρόοδο προς το καλό. Αυτό βέβαια είναι κάτι που οι περισσότεροι γνωρίζουν και, θεωρητικά τουλάχιστον, αποδέχονται, ωστόσο κάτι μέσα στην ψυχή μας "κλωτσάει" και αδυνατεί να το κατανοήσει, πόσο μάλλον να το αποδεχθεί. Η εμπειρία μέσα από το συγκεκριμένο  ελιξίριο καθιστά την αποδοχή της θεμελιώδους αυτής αλήθειας βιωματική, μεταλλάσσει άμεσα την αγανάκτηση και τη στείρα οργή προς τη ζωή (για πολλούς και προς το Θεό) σε σοφία, αίσθημα εσωτερικής ειρήνης και έμπνευση και κάνει να αναδυθεί μπροστά στα μάτια της ψυχής μας η απάντηση στο "γιατί όλα αυτά;" - μια βαθύτατα ανακουφιστική και λυτρωτική συνειδητοποίηση.

Η Μαρίνα Αγγελή είναι ιατρός με ειδίκευση στην ψυχιατρική, εκπαίδευση στην Συστημική Ψυχοθεραπεία και πολυετή ενασχόληση με εναλλακτικές θεραπείες και κυρίως με τη μέθοδο των Ανθοϊαμάτων και τις θεραπευτικές εφαρμογές τους στην αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων. Έχει γράψει πολλά άρθρα και εργασίες για τα Ανθοϊάματα καθώς και το βιβλίο 'Ανθοθεραπεία με τα Ιάματα Μπαχ'. 

Η Γεμμοθεραπεία είναι μία μορφή ολιστικής θεραπείας που χρησιμοποιεί ιάματα που παράγονται κυρίως από τον εμβρυϊκό ιστό διαφόρων δέντρων και θάμνων (μπουμπούκια/οφθαλμοί και αναδυόμενοι βλαστοί), αλλά και από τα αναπαραγωγικά μέρη τους (σπόροι και ταξιανθίες) όπως επίσης και από τον πρόσφατα αναπτυγμένο ιστό (ρίζες και φλοιός ριζών). Σε δύο περιπτώσεις, οι θεραπείες γίνονται επίσης από το χυμό των δέντρων.
Αυτή η πρώτη ύλη λαμβάνεται στην αποκορύφωση της ετήσιας βλάστησης του δέντρου ή του θάμνου, την άνοιξη για τα μπουμπούκια ή το φθινόπωρο για τους σπόρους. Συγκεκριμένες φυτικές ορμόνες και ένζυμα απελευθερώνονται κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας και σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχουν στο φυτό μόνο αυτή τη στιγμή.

«Υπάρχουν διαφορετικές δυνάμεις στις γέμμες, στα φύλλα, στα μπουμπούκια, στα άγουρα φρούτα, στα ώριμα φρούτα. Επομένως πρέπει να δίνουμε προσοχή από το πρώτο βλαστάρι μέχρι και το τελευταίο, γιατί έτσι είναι η φύση. Υπάρχει διαφορετική ωρίμανση στα βλαστάρια, στα κοτσάνια, στα φύλλα στα άνθη, στα φρούτα.» - Παράκελσος

Η Γεμμοθεραπεία ως θεραπεία βρίσκεται ανάμεσα στην Φυτοθεραπεία και την Ομοιοπαθητική. Τα γεμμοθεραπευτικά εκχυλίσματα έχουν φυτική προέλευση και είναι ελαφρώς δυναμοποιημένα όπως και τα ομοιοπαθητικά φάρμακα. Χρησιμοποιούνται με τη μορφή γλυκερινικών εμβρεγμάτων οφθαλμών και άλλων εμβρυακών φυτικών κυττάρων στην 1D(1X) δυναμοποίηση.
Αναφορές στην θεραπευτική χρήση φυτικών οφθαλμών χρονολογούνται από την εποχή της αρχαίας Αιγύπτου και της Αρχαίας Ελλάδας. Στη δεκαετία του 1950, ο Δρ Pol Henry (1918 – 1988), ένας Βέλγος ομοιοπαθητικός γιατρός, πραγματοποίησε έρευνα σχετικά με τις θεραπευτικές ιδιότητες των οφθαλμών των φυτών. Δημοσίευσε τα αποτελέσματα της έρευνας και των κλινικών δοκιμών του το 1970 και ονόμασε αυτή τη νέα θεραπεία «Φυτο-εμβρυοθεραπεία». Aπέδωσε την αποτελεσματικότητα των εκχυλισμάτων αυτών στην ζωτική τους ενέργεια, και τη δύναμη των φυτικών μπουμπουκιών (οφθαλμών) στην ικανότητά τους για ανασυγκρότηση των ιστών.
Ο Γάλλος Ομοιοπαθητικός γιατρός, ο Δρ Max Tetau (1927 – 2012) ανέπτυξε περαιτέρω την κλινική εφαρμογή αυτών των φυτικών οφθαλμών και την ονόμασε «Gemmotherapy»/(Γεμμοθεραπεία). Αυτή η λέξη προέρχεται από το λατινικό «gemmae» που σημαίνει τόσο μπουμπούκι φυτού όσο και πολύτιμος λίθος. Αυτό το όνομα έχει έκτοτε υιοθετηθεί παγκοσμίως. Η Γεμμοθεραπεία έχει συμπεριληφθεί στην Γαλλική Φαρμακοποιία ως φυτική θεραπεία από το 1965. 

Ο ίδιος ο Δρ Max Tetau όρισε τη νέα θεραπευτική προσέγγιση ως εξής:
“ Η Γεμμοθεραπεία είναι μια θεραπευτική μέθοδος που χρησιμοποιεί εκχυλίσματα φυτικών οφθαλμών και άλλων εμβρυακών φυτικών ιστών, που συλλέγονται από το φρέσκο φυτό υπό ανάπτυξη.” - Dr  Max Tetau

Σε αντίθεση με τη Φυτοθεραπεία που χρησιμοποιεί τα ενήλικα βότανα, η Γεμμοθεραπεία χρησιμοποιεί φυτικά υλικά εμβρυακών ιστών σε πλήρη ανάπτυξη που περιέχουν όλες τις γενετικές πληροφορίες και ολόκληρη τη δύναμη του μελλοντικού φυτού, αποτελούν έτσι μια πραγματική συγκέντρωση ενέργειας και ζωτικότητας.
Εκτός από το ότι περιέχουν βιταμίνες, ολιγοστοιχεία και μέταλλα, τα φυτικά αυτά υλικά είναι πλούσια σε νουκλεϊκά οξέα, αυξητικές ορμόνες και άλλες δραστικές ουσίες, οι οποίες σε σχέση με άλλους φυτικούς ιστούς αρχίζουν να εξαφανίζονται αφού ένα φυτό φτάσει σε ένα ορισμένο σημείο της ανάπτυξής του. Δηλαδή περιέχουν πολλά ενεργά στοιχεία που δεν θα υπάρχουν πλέον στο ώριμο φυτό. Αυτό εξηγεί το ευρύ φάσμα εφαρμογών και την αποτελεσματικότητα των θεραπειών της Γεμμοθεραπείας.
Τα Γεμμοθεραπευτικά σκευάσματα επηρεάζουν όλα τα επίπεδα του ανθρώπου, επιδρούν ολιστικά: σωματικά, ακόμη και κυτταρικά και ψυχικά. Επιπλέον επιφέρουν μία βαθιά παροχέτευση-αποτοξίνωση (drainage) στον οργανισμό, τον θρέφουν & τον καθαρίζουν σε κυτταρικό επίπεδο.

Οι κύριες δράσεις της Γεμμοθεραπείας είναι οι παρακάτω:

• Διευκολύνει την αποτοξίνωση του οργανισμού.
• Βοηθά την αναγέννηση των ιστών, συντελώντας στην αντιγήρανση.
• Ενθαρρύνει τη σωστή λειτουργία των οργάνων.
• Ρυθμίζει το νευρικό, το ορμονικό και το ανοσοποιητικό σύστημα. Τονώνει το μεταβολισμό.
• Ενδυναμώνει γενικά και ενισχύει τον οργανισμό.

Μερικές από τις ενδείξεις για την εφαρμογή της Γεμμοθεραπείας είναι οι ακόλουθες:

• Συναισθηματικές διαταραχές, άγχος, αϋπνία και φοβικές καταστάσεις.
• Ημικρανίες, κεφαλαλγίες.
• Τόνωση καρδιαγγειακού συστήματος.
• Φλεγμονές ανώτερου αναπνευστικού.
• Διατροφικές διαταραχές, βουλιμία, παχυσαρκία. Πεπτικές διαταραχές. Αποτοξίνωση χολής και ήπατος.
• Αρθριτικές, ρευματικές και μυοσκελετικές καταστάσεις.
• Γυναικολογικά προβλήματα.
• Φλεγμονές ουροποιητικού.
• Δερματοπάθειες όπως έκζεμα, ακμή.
• Αποτοξίνωση λέμφου-Κυτταρίτιδα.
• Τόνωση επινεφριδίων.

Μία άλλη συνεισφορά της Γεμμοθεραπείας είναι ότι με τη βαθιά αποτοξίνωση που επιφέρει στον οργανισμό σε κυτταρικό επίπεδο διευκολύνει την αποδοτικότητα και άλλων θεραπειών αφού σε ένα τοξικό κυτταρικό περιβάλλον καμία θεραπεία δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική.
Η Γεμμοθεραπεία έχει περάσει πάνω από 50 χρόνια βιοχημικών και κλινικών μελετών πανεπιστημιακού επιπέδου στην Ευρώπη για τον προσδιορισμό των μεμονωμένων ιδιοτήτων και δράσεων που κάθε εκχύλισμα έχει σε συγκεκριμένα όργανα και συστήματα οργάνων. Μέσω αυτών των μελετών και της συλλογής εμπειρικών δεδομένων, η Γεμμοθεραπεία έλαβε το καθεστώς εγκεκριμένου φαρμάκου από την Ευρωπαϊκή Ένωση.Έχει αποκτήσει δημοτικότητα σε κύκλους Ιατρών και φυσικών θεραπευτών κυρίως Ομοιοπαθητικών και Φυσικοπαθητικών ειδικά στη Γαλλία, Βέλγιο, Γερμανία, Ιταλία, Καναδά, Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία. Στη χώρα μας η δημοτικότητά της είναι ανερχόμενη.Ως η νεότερη ερευνημένη και εξασκημένη φυτική θεραπεία, το θεραπευτικό δυναμικό της Γεμμοθεραπείας εξακολουθεί να αναδύεται. Σε μια εποχή που ο πληθυσμός στρέφεται ολοένα και περισσότερο σε πιο φυσικές και λιγότερο τοξικές θεραπείες τόσο για οξεία όσο και για χρόνια συμπτώματα, η Γεμμοθεραπεία είναι τώρα διαθέσιμη προσφέροντας ελπίδα και μία μυριάδα από νέες δυνατότητες.
Η χρήση της Γεμμοθεραπείας είναι ακίνδυνη και ασφαλής αν εφαρμόζεται σωστά. Δεν έχει παρενέργειες και χορηγείται σε παιδιά, ενήλικες, εγκύους, στην τρίτη ηλικία, ακόμη και στα ζώα. Ένα επιπλέον πλεονέκτημα είναι η ευχάριστη, γλυκίζουσα και αρωματική γεύση των παρασκευασμάτων αρεστή σε όλους.
Η Γεμμοθεραπεία μπορεί να συνδυαστεί με οποιαδήποτε άλλη εναλλακτική θεραπεία (Φυτοθεραπεία, Ομοιοπαθητική, Βελονισμό, Αρωματοθεραπεία, Αγιουρβέδα, Φυσικοπαθητική, Διατροφολογία, Ρεφλεξολογία κα) ακόμη και με αγωγές της συμβατική Ιατρικής.

Η Γεμμοθεραπεία είναι η πιο ισχυρή και δυναμική φυτική θεραπεία που είναι γνωστή σήμερα. Πιστεύω ότι τα ήπια αλλά ισχυρά αποτελέσματά της, καθώς και η ευκολία χρήσης και η προσιτή τιμή των γεμμοθεραπευτικών σκευασμάτων, την καθιστούν μία εξαιρετικά βιώσιμη θεραπεία για το μέλλον μας.

Πολλά παιδιά –και οι γονείς τους– υποφέρουν από την κατάσταση που χαρακτηρίζεται ως Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας, γνωστή και ως ΔΕΠΥ. Σύμφωνα με τα κριτήρια διάγνωσης αυτής της διαταραχής (DSM), τα παιδιά (αλλά και κάποιοι ενήλικες) εμφανίζουν απροσεξία, αδυναμία να επικεντρώσουν την προσοχή τους σε λεπτομέρειες, συχνά λάθη απροσεξίας στο σχολείο ή σε άλλες δραστηριότητες (ή και στο χώρο εργασίας αντίστοιχα) και δυσκολία να διατηρήσουν την προσοχή τους συγκεντρωμένη στα μαθήματά τους ή στο παιχνίδι (ή στην εργασία τους). Συχνά φαίνονται σαν να μην ακούν όταν τους μιλούν. Συχνά δεν μπορούν να ακολουθήσουν τις οδηγίες και να ολοκληρώσουν τις σχολικές ή άλλες εργασίες τους, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν προβλήματα αντίληψης ή ψυχολογικοί λόγοι που τα κάνουν να εναντιώνονται και να αντιδρούν. Συχνά δυσκολεύονται να οργανώσουν τις εργασίες τους, δεν μπορούν να διατηρήσουν αδιάπτωτη την προσοχή και την πνευματική προσπάθεια που απαιτείται, π.χ. για να παρακολουθήσουν τα μαθήματά τους στο σχολείο ή για να τα προετοιμάσουν στο σπίτι. Συχνά χάνουν τα πράγματά τους λόγω έλλειψης συγκέντρωσης και προσοχής, η προσοχή τους διασπάται εύκολα από εξωτερικά ερεθίσματα και συχνά ξεχνούν καθημερινές δραστηριότητες.

Πολύ συχνά συνυπάρχει υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα, κι έτσι βλέπουμε το παιδί (και σε κάποιο βαθμό και τον ενήλικα που έχει παρόμοια προβλήματα) να μη μπορεί να μείνει ακίνητο και ήσυχο όταν χρειάζεται. Κινεί τα χέρια και τα πόδια του ενώ κάθεται ή προσπαθεί να διαβάσει, ή στριφογυρίζει στη θέση του, ή αφήνει τη θέση του στην τάξη και περιφέρεται, τρέχει ή σκαρφαλώνει εδώ κι εκεί (στου έφηβους και τους ενήλικες, που είναι βεβαίως περισσότερο αυτοελεγχόμενοι, μπορεί να υπάρχει απλώς υποκειμενικό αίσθημα κινητικής ανησυχίας). Το παιδί δεν μπορεί να παίξει ήσυχα ή να συμμετέχει σε ομαδικά παιγνίδια όπου θα πρέπει να πειθαρχήσει σε κανονισμούς, να περιμένει τη σειρά του κλπ, είναι διαρκώς σε κίνηση και μπορεί να μιλάει υπερβολικά. Συμπεριφέρεται παρορμητικά. Συχνά απαντά απερίσκεπτα χωρίς να περιμένει να ολοκληρωθεί η ερώτηση. Γενικά δυσκολεύεται να περιμένει, π.χ. τη σειρά του, διακόπτει τους άλλους όταν μιλούν, παρεμβαίνει σε δραστηριότητες που γίνονται χωρίς αυτόν. Το περιβάλλον νοιώθει έντονα ότι η παρουσία του παιδιού αυτού ενοχλεί.

Οι παραπάνω καταστάσεις*, όπως δείχνει η μέχρι τώρα εμπειρία, μπορούν να βοηθηθούν και να βελτιωθούν σε σημαντικό βαθμό με συγκεκριμένα ανθοϊάματα. Ανάμεσα στα γνωστά Ανθοϊάματα Μπαχ (Bach Flower Remedies) το ανθοΐαμα Impatiens θα δώσει υπομονή και θα μετριάσει το διαρκές εσωτερικό αίσθημα βιασύνης και την ανάγκη για άμεση ικανοποίηση των αναγκών και των παρορμήσεων. Το Chestnut Bud θα βοηθήσει στο να μετριαστεί η τάση για απροσεξία και το να επαναλαμβάνονται τα ίδια λάθη. Το Clematis θα ενισχύσει την εγρήγορση και την νηφαλιότητα και θα μετριάσει την αφηρημάδα και την απροσεξία. Το Hornbeam θα κάνει το αντικείμενο της προσπάθειας λιγότερο βαρετό και πιο ενδιαφέρον, ώστε να υπάρξει κίνητρο για την συγκέντρωση της προσοχής σ’ αυτό. Το Wild Oat θα βοηθήσει στο να νοιώσει κανείς την επιθυμία να θέσει στόχους και να προσηλωθεί σ’ αυτούς μέσα από την δέσμευση που απαιτεί η επίτευξή τους αντί του να κατασπαταλά την ενέργειά του ασυντόνιστα και χωρίς σκοπό. Το Wild Rose θα προσφέρει τη διάθεση του να μη παραιτείται κανείς όταν η προσπάθεια που απαιτείται φαίνεται μεγάλη. Τέλος, το Gentian θα εξασφαλίσει την απαραίτητη αισιοδοξία ώστε να αντιμετωπίσει κανείς τόσο τις δυσάρεστες καταστάσεις της ζωής του όσο και τις όποιες δυσκολίες της διαδικασίας μέχρι την επίτευξη των επιθυμητών αποτελεσμάτων.

Πολύ θετικά στην εν γένει συγκέντρωση, μελέτη, αφομοίωση των πληροφοριών και της γνώσης και γενικά στις γνωσιακές λειτουργίες και στην αντίληψη θα συμβάλει το σύνθετο ανθοΐαμα Cognis Essence (των Australian Bush Flower Essences), που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ταυτόχρονα με τα άλλα. 

Πολύ σημαντικό όμως για την βοήθεια αυτών των παιδιών είναι το να υποστηριχθούν ταυτόχρονα και οι γονείς. Το ανθοΐαμα Μπαχ Beech θα βοηθήσει εξαιρετικά τον γονέα να μπορεί, παρά τις μεγάλες προκλήσεις, να βλέπει το παιδί αυτό με επιείκεια και κατανόηση (ταυτόχρονα με τα όρια που θα του θέτει) και να μη το απορρίπτει ή το κρίνει πολύ αυστηρά, αυξάνοντας έτσι το άγχος του παιδιού και οδηγώντας την κατάσταση σε φαύλο κύκλο. Το Impatiens και το Gentian θα ενισχύσουν την υπομονή και την αισιοδοξία αντίστοιχα και στον γονέα – που τα όριά του συνεχώς δοκιμάζονται και που ομολογουμένως χρειάζεται τα ιάματα αυτά τόσο πολύ.

Αν, παρά την απάλυνση των συμπτωμάτων, η κατάσταση εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα, θα πρέπει να αναζητηθεί η βοήθεια ειδικού για την αντιμετώπιση βαθύτερων προβλημάτων.

*Παρόλο που οι παραπάνω συμπεριφορές αφορούν τη συγκεκριμένη διαταραχή της ΔΕΠΥ, πολλοί μπορούν να αναγνωρίσουν σε αυτά κάποια στοιχεία και της δικής τους προσωπικότητας και συμπεριφοράς, έστω και αν αυτά δεν φτάνουν σε βαθμό δυσλειτουργίας αλλά απλώς τους εμποδίζουν από το να έχουν περισσότερη υπομονή, καλύτερη συγκέντρωση και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.

Η Μαρίνα Αγγελή σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και ειδικεύτηκε στην ψυχιατρική. Εκπαιδεύτηκε στην Συστημική Προσέγγιση στο Αθηναϊκό Κέντρο Μελέτης του Ανθρώπου (ΑΚΜΑ) από τους Γ. Βασιλείου και Β.Γ. Βασιλείου και στην μέθοδο του M. Bowen από την Ν. Χαρίτου στο Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής Αθηνών. Υπήρξε μέλος της Κινητής Ψυχιατρικής Μονάδας του Νομού Φωκίδας, στο Πρόγραμμα Ψυχιατρικής Περίθαλψης Υπαίθρου.
Η γνωριμία της με τις ενεργειακές θεραπείες αποτέλεσε ένα σημαντικό στάδιο στην εξέλιξη της Συστημικής της σκέψης.
Πρώτη η γνωριμία με την Ομοιοπαθητική υπήρξε καταλυτική ως προς την διάθεσή της να επιχειρήσει ένα συνδυασμό ψυχοθεραπείας με ενεργειακές θεραπείες. Παρακολούθησε μαθήματα ομοιοπαθητικής για γιατρούς στο Ινστιτούτο Ερευνών και Εφαρμογών Ομοιοπαθητικής Ιατρικής και σε 2ετές εκπαιδευτικό σεμινάριο στην Ομοιοπαθητική, που πραγματοποίησε στην Αθήνα και την Αλόννησο ο Γ. Βυθούλκας.
Το 1988 γνώρισε για πρώτη φορά τα ανθοϊάματα Bach και ανακάλυψε σε αυτά ένα ιδανικό μέσο ψυχικής εξισορρόπησης και προσωπικής εξέλιξης. Από τότε και μέχρι σήμερα δεν έπαψε να ερευνά κα να εφαρμόζει τις θεραπευτικές και αναγεννητικές δυνατότητες όλο και περισσότερων ανθοϊαμάτων, που ανακαλύπτονται και κατασκευάζονται σε διάφορα μέρη του κόσμου.
Είναι Certified Practitioner και επίτιμο μέλος της Flower Essence Society (FES) της California, η οποία έχει δημοσιεύσει πολλά άρθρα και εργασίες της σχετικά με την αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων με ανθοϊάματα.