Οτιδήποτε καταναλώνεις, το φαγητό που τρως, τα βότανα που απολαμβάνεις στο τσάι σου, τα φάρμακα που παίρνεις, επιδρούν απάνω σου και επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργείς, σκέφτεσαι και νιώθεις. Αυτές οι ουσίες και συστατικά στη διατροφή σου είναι απλώς “χημικά μόρια” και η δράση τους είναι αυτή που μπορεί να επιθυμείς ή να θέλεις να αποφύγεις. Το σώμα και οι λειτουργίες του είναι τόσο περίπλοκες και λόγω του ότι οι ουσίες που καταναλώνουμε μέσω της τροφή μας αλληλεπιδρούν σε πολλά και διαφορετικά συστήματα, είναι δύσκολο να χαρακτηριστεί μια ουσία που γενικά χρησιμοποιούμε ως καλή ή κακή.

Τα αποτελέσματα και οι δράσεις, σε γενικές γραμμές, εξαρτώνται από την ποσότητα της ουσίας που καταναλώνεις. Συνήθως, μεγαλύτερες δόσεις παράγουν εντονότερα αποτελέσματα, αν και σε κάποιες περιπτώσεις μπορούν να παράξουν εντελώς αντίθετα αποτελέσματα οι υψηλές από τις χαμηλές δόσεις.

Η δράση μιας ουσίας επηρεάζεται από τα γονίδια σου, την επιγονιδιακή πληροφορία και το περιβάλλον, το πόσο εξοικειωμένο είναι το σώμα σου με το συγκεκριμένο συστατικό και ακόμα τις πεποιθήσεις και τις προσδοκίες που έχεις για την ουσία αυτή.

Καφεΐνη

Η καφεΐνη είναι πιθανώς η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη ψυχοενεργή ουσία στον κόσμο. Αν και βρίσκεται σε παραπάνω από 60 είδη φυτών, πάνω από το 50% της παγκόσμιας κατανάλωσής της προέρχεται από τον σπόρο του καφέ και από τα φύλλα του φυτού του τσαγιού. Περιέχεται και σε πολλά άλλα κοινά ποτά, όπως στο τσάι μάτε, στη γκουαρανά, στα λεγόμενα energy drinks και στα αναψυκτικά τύπου κόλα.

Λόγω της ευρύτατης χρήσης της η επιστημονική κοινότητα έχει ενδιαφερθεί για το ρόλο της καφεΐνης και τις πιθανές αρνητικές ή και θετικές της αλληλεπιδράσεις στην υγεία του ανθρώπου. Η καφεΐνη δραστηριοποιεί το νευρικό σύστημα και ο τρόπος με τον οποίο επηρεάζει διαφορετικούς οργανισμούς είναι εξαρτώμενος από το πώς μεταβολίζεται, από την αλληλεπίδραση με άλλες ουσίες και τροφές, από πιθανά φάρμακα που χρησιμοποιούνται, από την επάρκεια βιταμινών, μετάλλων, ιχνοστοιχείων, από διάφορες ορμόνες κι από άλλους εξωγενείς και ενδογενείς παράγοντες.

Τα αρνητικά

Η υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης μπορεί να δημιουργήσει αισθήσεις άγχους, τρεμούλες, ιδρώτες, αδυναμία συγκέντρωσης, αποσταθεροποίηση της ενέργειάς σου, κρύα άκρα, συχνοουρία, δυσκολία στον ύπνο ή και αϋπνία και γαστρεντερικές ενοχλήσεις. Η υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης, κυρίως με την απουσία ικανοποιητικής ποσότητας τροφής, μιμείται και δραστηριοποιεί ορμόνες στρες και μπορεί να οδηγήσει σε εξάντληση των επινεφριδίων. Σε προϋπάρχουσες καρδιακές δυσλειτουργίες και παθήσεις η καφεΐνη μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνη, κυρίως σε παιδιά που μπορεί να μην έχουν διαγνωστεί.

Η καφεΐνη επίσης μπορεί να γίνει εθιστική και κάποιοι άνθρωποι βιώνουν συμπτώματα στέρησης αν χάσουν την καθημερινή τους δόση. Και γι’ αυτό, η υπερδοσολογία και τα στερητικά συμπτώματα της, συμπεριλαμβάνονται στην τελευταία έκδοση του DMS-5.

Λόγω της εν δυνάμει τοξικότητας της καφεΐνης, ο καφές έχει χαρακτηριστεί, εσφαλμένα, ως κακή ουσία και η κατανάλωσή του έχει θεωρηθεί από ουδέτερη ως αρνητική συνήθεια και σχεδόν ποτέ ως θετική. Μερικές σχολές του λεγόμενου εναλλακτικού χώρου έχουν δαιμονοποιήσει τον καφέ και την καφεΐνη και απαγορεύουν την κατανάλωση τους.

Το αστείο

Σε άρθρα που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο και σε μερικά “εναλλακτικά” περιοδικά που καταδικάζουν την καφεΐνη προτείνουν ως εναλλακτικό ρόφημα το πράσινο τσάι γιατί περιέχει τεΐνη που την θεωρούν οk. Μάλλον δεν έχουν ανοίξει βιβλίο από τις αρχές του 19ου αιώνα που δεν ήξεραν ακόμα ότι το κύριο αλκαλοειδές που περιέχεται στα φύλλα του τσαγιού και που το είχαν ονομάσει τεΐνη, δεν είναι άλλο από την καφεΐνη. Το ίδιο ισχύει για την γκουαρανίνη, την ματεΐνη, την μεθυλθεοβρωμίνη, την 1,3,7-τριμεθυλξανθίνη και κάποια άλλα μόρια. ΟΛΑ αυτά είναι άλλα ονόματα της καφεΐνης. Απλώς γραμμάριο προς γραμμάριο κάποια από αυτά τα φυτά μπορεί να περιέχουν μέχρι και 400% παραπάνω καφεΐνη από τον καφέ…

Η δόση κάνει την διαφορά

“Μόνο η δόση κάνει ένα πράγμα να μην είναι δηλητήριο” σοφά είχε πει ο Παράκελσος, γιατί ακόμη και το νερό σε κατάλληλη δόση είναι τοξικό. Και η έρευνα έχει δείξει ότι η καφεΐνη σε δόσεις (σε ενήλικες άντρες) μέχρι και 400mg την ημέρα δε σχετίζεται με αρνητικά αποτελέσματα όποιας τοξικότητας, ούτε επηρεάζει αρνητικά το καρδιαγγειακό σύστημα, τα οστά, ούτε σχετίζεται αρνητικά με την ανάπτυξη καρκίνων και επίσης δεν επηρεάζει αρνητικά την ανδρική γονιμότητα. Αυτή η ποσότητα περιέχεται σε περίπου πέντε φλιτζάνια γαλλικό καφέ. Σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας κατανάλωση μέχρι 300mg καφεΐνης θεωρείται ασφαλής.

Τα θετικά

Παρακάτω θα ασχοληθώ σχεδόν αποκλειστικά με τον καφέ.

Ο καφές περιέχει πολλά βιολογικά ενεργά συστατικά, εκτός από καφεΐνη και είναι πλούσιος σε αντιοξειδωτικές ουσίες.

Η καφεΐνη φαίνεται να επιδρά θετικά στον εγκέφαλο. Αυξάνει την εγρήγορση, βελτιώνει την αίσθηση ευεξίας, βοηθάει στην συγκέντρωση και την εστίαση, βελτιώνει τη διάθεση και μειώνει κάποια χαρακτηριστικά της κατάθλιψης. Η χρήση του καφέ μπορεί να αυξήσει την αίσθηση της ηρεμίας, κι ακόμα και να σταθεροποιήσει την ενέργειά σου.

Το εντυπωσιακό είναι ότι η χρόνια κατανάλωση καφέ/ καφεΐνης έχει συσχετιστεί με την πρόληψη της μείωσης των διανοητικών ικανοτήτων, με την μείωση του ρίσκου εγκεφαλικών επεισοδίων και φαίνεται να προστατεύει από τη νόσο του Πάρκινσον και τη νόσο του Αλτσχάιμερ.

Σε μια έρευνα του πανεπιστημίου του Χάρβαρντ εμφανίζεται μείωση 43% του ρίσκου θάνατο από καρδιά σε αυτούς που πίνουν καφέ.

Πρόσφατες έρευνες απέδειξαν τον προστατευτικό ρόλο της καφεΐνης σε κάποιες μορφές καρκίνου του εγκεφάλου και μετα-αναλύσεις ερευνών υποστηρίζουν την υπόθεση ότι η κατανάλωση καφέ σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο καρκίνου του στήθους σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση.

Κάποιοι είχαν υποθέσει ότι τα άλλα συστατικά στον καφέ ή στο τσάι είναι τα ωφέλιμα και όχι καφεΐνη, αλλά η έρευνα έχει δείξει ότι η δραστικότητα σε κάποιες περιοχές της υγείας μειώνεται δραστικά ή εξαφανίζεται με την απομάκρυνση της καφεΐνης.

Συμπέρασμα

Τι συμπεράσματα λοιπόν μπορείς να βγάλεις από τις παραπάνω πληροφορίες; Είναι ο καφές φίλος ή εχθρός σου;

Ο καφές είναι απλώς καφές…

Η κατάλληλη ή η ακατάλληλη χρήση μιας ουσίας την κάνει φίλο ή εχθρό.

Η κατανάλωση καφέ αυξάνει την μεταβολική σου ικανότητα, το οποίο είναι πολύ καλό ΕΑΝ έχεις και άλλα πράγματα τα οποία υποστηρίζουν αυτή την μεταβολική αύξηση, κυρίως ικανοποιητική ποσότητα γλυκόζης στο αίμα σου. Το πιο κοινό αρνητικό σύμπτωμα είναι οι αισθήσεις άγχους και εσωτερικού τρέμουλου το οποίο προκαλεί η υπογλυκαιμία που μπορεί να προκαλέσει η καφεΐνη.

Όταν πίνεις καφέ, η γλυκόζη στο αίμα σου χρησιμοποιείται και αν δεν έχεις αρκετή διαθέσιμη ενέργεια, το σώμα σου χτυπάει καμπανάκια μέσω ορμονών στρες με σκοπό να ξανανέβουν τα επίπεδα ζαχάρου στο αίμα σου.

Το να χρησιμοποιείς λοιπόν μόνο καφέ σκέτο ή με λίγο ζάχαρη ή κάτι άλλο που περιέχει καφεΐνη πρωί-πρωί χωρίς να φας πρωινό ή/και κάποια στιγμή αργότερα για να “τραβήξει η μέρα” σου λίγο περισσότερο, αντί να φας κάτι ισορροπημένο και θρεπτικό, βασίζεσαι μόνο στους μηχανισμούς στρες του οργανισμού σου, υπερδραστηριοποιείς το σύστημα σου και αυτό θα σε οδηγήσει σε σύντομη κατάρρευση, την οποία κατά πάσα πιθανότητα θα προσπαθήσεις να την ελέγξεις πίνοντας ακόμα κάτι καφεϊνούχο…

Τα οφέλη της καφεΐνης φαίνεται να βελτιστοποιούνται όταν πίνεις καφέ μαζί με το φαγητό σου. Οι πρωτεΐνες, οι υδατάνθρακες και το λίπος του φαγητού σου λειτουργούν ως μηχανισμός χρονοκαθυστέρησης της απορρόφησης καφεΐνης.

Ο τρόπος με τον οποίον το σώμα σου μεταβολίζει καφεΐνη μπορεί να διαφέρει πάρα πολύ από κάποιο άλλο άτομο ακόμα και μέσα στην οικογένειά σου. Αν θέλεις να χρησιμοποιήσεις καφέ χρειάζεται να βρεις την κατάλληλη ποσότητα και μετά από ποιο χρόνο μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο σου. Δεν υπάρχουν γενικοί κανόνες όπου πολλοί άνθρωποι με τον ίδιο ακριβώς τρόπο μπορούν να τους ακολουθήσουν.

Η υπερβολική σου αντίδραση στον καφέ μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βαρόμετρο για τα επίπεδα του στρες σου, για την ικανότητα του συκωτιού σου να αποθηκεύει γλυκογόνο, για την ανάγκη σου για ξεκούραση. Άτομα με υποθυρεοειδισμό τείνουν να είναι πιο ευάλωτα στις αρνητικές επιπτώσεις της καφεΐνης λόγω της σχέσης των ορμονών του θυρεοειδούς με το συκώτι.

Σε μια διατροφή η οποία είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, με μειωμένες τις ουσίες οι οποίες εμποδίζουν την απορρόφησή τους, με μια στάση ζωής όπου η κίνηση, η επαφή με το σώμα σου, με τη φύση, τον ήλιο και τα στοιχεία ενθαρρύνεται, η χρήση καφέ και καφεΐνης γενικότερα μπορεί να γίνει και χρήσιμη και ωφέλιμη!

Ο Ευθύμης Λαζάρου έχει διδάξει βιοχημεία, διατροφή, εφαρμοσμένες μεθόδους φυσικής θεραπευτικής και οστεοπαθητικής στο BCOM (Un. Westminster) και έχει διατελέσει επιμελητής της πανεπιστημιακής κλινικής του BCOΜ. Δημιουργός της Ροϊκότητας, μιας μεθόδου ψυχοσωματικής ανάπτυξης. Διδάσκει σε διάφορα μέρη στο κόσμο και η βασική αρχή της δουλειάς του είναι η ενότητα του ψυχοδιανοητικού, σωματικού και πνευματικού εαυτού και η δυνατότητα της αυθεντικής έκφρασης του κάθε ατόμου.

Μεταξύ των συμμετεχόντων σε ψυχιατρικές και νευρολογικές μελέτες, δεν έχει εξεταστεί ποτέ αρκετά η πιθανή σχέση μεταξύ κεντρικού νευρικού συστήματος και μικροοργανισμών. Και αυτό, παρά τις πληροφορίες δεκαετιών, που περιλαμβάνουν μια πιθανή σχέση μεταξύ του μικροβιώματος του εντέρου και των συμπεριφορών και των ασθενειών του εγκεφάλου. Όμως έρευνα που παρουσιάστηκε το 2018 στην ετήσια συνάντηση της Αμερικανικής Ένωσης για την Προώθηση της Επιστήμης (Αmerican Association for the Advancement of Science -AAAS) μπορεί να βοηθήσει να αλλάξει αυτό.

Η Janet Jansson, διευθύντρια βιολογικών επιστημών στο Εθνικό Εργαστήριο Βορειοδυτικού Ειρηνικού και οι συνεργάτες της ανακάλυψαν ότι η μεταμόσχευση του Lactobacillus (ένα προβιοτικό βακτήριο που πιστεύεται ότι είναι ευεργετικό για τη γενική υγεία) σε ποντίκια χωρίς καθόλου μικροβίωμα, βελτίωσε τη λειτουργία της μνήμης τους. Σε σύγκριση με παρόμοια ποντίκια που είχαν εκτραφεί χωρίς μικρόβια, αυτά τα ζώα έδειξαν σημάδια ότι είχαν αναπτύξει "πολύ καλύτερη μνήμη". Επιπλέον, τα ποντίκια με ενισχυμένη μνήμη φάνηκαν επίσης να υποβάλλονται σε θετικές μεταβολικές αλλαγές που προκλήθηκαν από το Lactobacillus.

"Βρίσκουμε ισχυρές ενδείξεις συσχετίσεων μεταξύ του εγκεφάλου και του μικροβιώματος. Τώρα προσπαθούμε να ανακαλύψουμε τους υπεύθυνους βιοχημικούς και γενετικούς παράγοντες. Έχουμε μερικά συναρπαστικά προκαταρκτικά ευρήματα, αλλά δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί", δήλωσε η Jansson στους Financial Times

Η υγεία του εντέρου και ο νους

Το έργο της Jansson υποστηρίζει προηγούμενη ανασκόπηση της βιβλιογραφίας από το 2014. Η πολύ-πολιτισμική διεθνής ομάδα πίσω από αυτή ανέφερε πολυάριθμες μελέτες όπου ζώα χωρίς μικροβίωμα έδειξαν ενισχυμένες συμπεριφορές σε απόκριση σε εξωτερικά ερεθίσματα. Η εργασία που προηγήθηκε όλων των άλλων, μια μελέτη του 2004 από την Ιαπωνία, έδειξε ότι αποκαθιστώντας την έλλειψη μικροβιώματος στις κοιλιές ποντικών, με ένα συγκεκριμένο είδος βακτηρίων (Bifidobacterium), μετριάστηκε σε μεγάλο βαθμό η «υπερβολική απόκριση του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων στον περιορισμό του άγχους». Έκτοτε, διάφορες άλλες έρευνες έχουν βρει ότι εκθέτοντας ποντίκια απαλλαγμένα από μικρόβια σε νέα και δυσάρεστα περιβάλλοντα, προκάλεσαν την εμφάνιση συμπεριφορών ενδεικτικών άγχους και στρες. Εντούτοις, η εισαγωγή βακτηρίων ή προβιοτικών εντέρου σε αυτά τα ζώα μείωσε ή και αντέστρεψε αυτές τις συμπεριφορές.

Οι ερευνητές σημείωσαν ότι μελέτες με ζωικά μοντέλα έχουν δείξει ότι τα Lactobacillus και Bifidobacterium επηρεάζουν θετικά τις συμπεριφορές που σχετίζονται με το άγχος και την κατάθλιψη. Αυτά συμπεριελάμβαναν συγκεκριμένα τα Bifidobacterium longum που ρυθμίζουν συμπεριφορές όμοιες με άγχος σε μοντέλα τρωκτικών και tο συνδυασμό Lactobacillus rhamnosus και Lactobacillus helveticus που αναστρέφει προβλήματα μνήμης που προκαλούνται από άγχος σε ποντικούς μολυσμένους με Citrobacter rodentium.

Όσον αφορά τις επιδράσεις του μικροβιώματος του εντέρου στους ανθρώπινους εγκεφάλους, υπήρξαν κάποιες μικρής κλίμακας μελέτες που υποδεικνύουν μια σύνδεση αλλά δεν την καθορίζουν πλήρως. Μια μελέτη του 2009 που επικεντρώθηκε σε ασθενείς που πάσχουν από σύνδρομο χρόνιας κόπωσης παρατήρησε ότι η λήψη ενός προβιοτικού που περιέχει Lactobacillus θα μπορούσε να μειώσει το άγχος αλλά όχι την κατάθλιψη. Μια προηγούμενη μελέτη του 2007 που χρησιμοποίησε ένα παρόμοιο προβιοτικό βρήκε ότι αυτό το προβιοτικό δεν είχε σημαντική επιρροή στη συνολική διάθεση των συμμετεχόντων. Ωστόσο, υπήρξε μια μικρή αλλαγή στη διάθεση μεταξύ των υποκειμένων της μελέτης που βρίσκονταν στο χαμηλότερο επίπεδο ψυχικής κατάστασης. Αν και αυτές οι μελέτες υπονοούν τα προβιοτικά που ωφελούν τη διάθεση και συμπεριφορά στον άνθρωπο, θα ήταν αναγκαίες περισσότερες κλινικές δοκιμές σε μεγαλύτερους πληθυσμούς.

Μία πιο ξεκάθαρη σύνδεση είναι αυτή που έχει καθιερωθεί μεταξύ του μικροβιώματος του εντέρου και της διαταραχής του φάσματος του αυτισμού. "Μεταβολές στην επικοινωνία μεταξύ του μικροβιώματος του εντέρου και του εγκεφάλου, συμπεριλαμβανομένων μεταβολών στη σύνθεση και τα μεταβολικά προϊόντα του μικροβιώματος του εντέρου, έχουν εμπλακεί στη σύνθετη παθοφυσιολογία της διαταραχής του φάσματος του αυτισμού", ανέφεραν οι ερευνητές, σημειώνοντας ότι ποντίκια χωρίς μικροβίωμα έχει παρατηρηθεί ότι δείχνουν χαμηλότερη κοινωνικότητα και ελλείψεις στις ικανότητες κοινωνικής νοημοσύνης τους. Ενώ είναι απίθανο όλες οι περιπτώσεις διαταραχής του φάσματος του αυτισμού να αποδοθούν στην κακή υγεία του εντέρου, ωστόσο παραμένει μια ενδιαφέρουσα πιθανότητα.

 Πηγές: NCBI.NLM.NIH, AAAS.Confex, Financial Times

Σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό JAMA Pediatrics, ο υπερβολικός χρόνος που ξοδεύουν τα μικρά παιδιά μπροστά σε οθόνες, θα μπορούσε να συνδέεται με την αργή ανάπτυξη του εγκεφάλου.

Ο επικεφαλής της μελέτης Dr. John Hutton (παιδίατρος και κλινικός ερευνητής στο Παιδικό νοσοκομείο του Cincinnati), λέει ότι αυτή η μελέτη είναι η πρώτη γνωστή μελέτη που εξετάζει πώς ο χρόνος ανάλωσης μπροστά σε οθόνες επιδρά στη δομή του εγκεφάλου των παιδιών.

Στη μελέτη, ο Hutton και η ομάδα του σκάναραν τους εγκεφάλους παιδιών στην ευαίσθητη ηλικιακή ομάδα μεταξύ 3 και 5 ετών. Διαπίστωσαν ότι η λευκή ουσία στον εγκέφαλο ήταν λιγότερο αναπτυγμένη σε παιδιά που περνούσαν περισσότερο χρόνο μπροστά σε οθόνες. Η λευκή ουσία είναι σημαντική για την επεξεργασία της σκέψης και την ανάπτυξη του λόγου και δεξιοτήτων όπως η γραφή και η ανάγνωση.

Ο Hutton λέει ότι τα πρώτα πέντε χρόνια ανάπτυξης του εγκεφάλου είναι εξαιρετικά σημαντικά.

"…Ο εγκέφαλος αναπτύσσεται ταχύτερα τα πρώτα πέντε χρόνια. Τότε οι εγκέφαλοι είναι πολύ πλαστικοί και απορροφούν τα πάντα, σχηματίζοντας αυτές τις ισχυρές συνδέσεις που διαρκούν για τη υπόλοιπη ζωή μας", δήλωσε στο CNN.

Ο Hutton δήλωσε ότι τα παιδιά που περνούν περισσότερο χρόνο μπροστά σε οθόνες δαπανούν λιγότερο χρόνο αλληλεπίδρασης με πραγματικούς ανθρώπους, γεγονός που αποτελεί ουσιαστικό μέρος της δημιουργίας των οδών στον εγκέφαλο που θα διευκολύνουν την ανάπτυξη κοινωνικών και γνωστικών δεξιοτήτων.

"Είναι γνωστό ότι τα παιδιά που περνούν περισσότερο χρόνο μπροστά στην οθόνη τείνουν να μεγαλώνουν σε οικογένειες που περνούν περισσότερο χρόνο μπροστά σε οθόνες. Τα παιδιά που αναφέρουν ότι περνούν πέντε ώρες μπροστά σε μια οθόνη θα μπορούσαν να έχουν γονείς που περνούν 10 ώρες μπροστά σε μια οθόνη. Αυτά τα δυο βάλτε τα μαζί και θα δείτε ότι δεν υπάρχει σχεδόν καθόλου χρόνος για να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους ", δήλωσε ο Hutton.

Ο Hutton τόνισε ότι δεν είναι οι ίδιες οι οθόνες που προκαλούν τη ζημιά, αλλά μάλλον ότι οι οθόνες λειτουργούν ως αναπλήρωση ή αντικατάσταση της ζωτικής ανθρώπινης αλληλεπίδρασης.

"Δεν είναι ο χρόνος ανάλωσης μπροστά σε μια οθόνη που καταστρέφει την λευκή ουσία. Ίσως ο χρόνος αυτός να παρεμποδίζει άλλες εμπειρίες που θα μπορούσαν να βοηθήσουν τα παιδιά να ενισχύσουν αυτά τα δίκτυα του εγκεφάλου", πρόσθεσε.

Η χρήση οθόνης έχει γίνει πανταχού παρούσα στην κοινωνία μας, ακόμη και μεταξύ των παιδιών. Η έρευνα του Hutton υποδηλώνει ότι περίπου το 90% των παιδιών στις μελέτες του, είχαν χρησιμοποιήσει οθόνες από τη στιγμή που έκλεισαν το ένα έτος, με μερικά από αυτά να τις έχουν χρησιμοποιήσει μόλις 2 ή 3 μήνες μετά τη γέννησή τους.

Στην μελέτη, στην οποία τα παιδιά υποβλήθηκαν σε μαγνητική τομογραφία, έδειξε διαφορετικά επίπεδα ανάπτυξης λευκής ουσίας μεταξύ των παιδιών που χρησιμοποίησαν οθόνες για διαφορετικά χρονικά διαστήματα. Άλλες έρευνες έχουν επίσης διαπιστώσει χαμηλότερα ποσοστά ακαδημαϊκών επιδόσεων σε παιδιά που εκτιθόνταν σε οθόνες πιο συχνά.

Πηγή: Jama Pediatrics, CNN Health

Πρόταση ανάγνωσης:

Περισσότερα για το πρόβλημα των ψηφιακών πολυμέσων, για το πώς επιδρούν στα παιδιά, καθώς και προτάσεις για την επίλυση σχετικών προβλημάτων, σας προτείνουμε να διαβάσετε το βιβλίο με τίτλο: «Μεγαλώνοντας με Υγεία σε έναν κόσμο Ψηφιακών Πολυμέσων» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Etra.

Ο ύπνος αποτελεί ζωτικό μέρος ενός υγιεινού τρόπου ζωής. Χωρίς αυτόν, βάζετε τον εαυτό σας σε κίνδυνο για πολλά σωματικά και ψυχικά προβλήματα υγείας. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η έλλειψη ύπνου μπορεί να έχει συνέπειες, αλλά ελπίζουμε ότι αυτό το γνωρίζετε ήδη. Αυτό που ίσως δεν γνωρίζετε είναι ότι ένας ξεκούραστος και αναζωογονητικός ύπνος μπορεί πραγματικά να καθαρίσει τις τοξίνες από τον εγκέφαλό σας.

Επιστήμονες έχουν ανακαλύψει εδώ και καιρό τη σχέση μεταξύ ύπνου και γνωστικής λειτουργίας και υγείας του εγκεφάλου. Όμως μια νέα μελέτη μάς παρέχει τώρα βαθύτερη εικόνα της σύνδεσης αυτής. Η μελέτη, με επικεφαλής τη νευροεπιστήμονα Laura Lewis του Πανεπιστημίου της Βοστώνης, ξεκίνησε να ανακαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο το εγκεφαλονωτιαίο υγρό «ξεπλένει» τοξικά απόβλητα από τον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια του ύπνου. H Lewis εξηγεί: "Ξέρουμε ότι ο ύπνος είναι πραγματικά σημαντικός για την υγεία του εγκεφάλου και ο καθαρισμός των τοξινών είναι ίσως ένας βασικός λόγος γι’ αυτό. Αυτό που μέχρι τώρα δεν μπορούσε να γίνει ξεκάθαρο ήταν ο λόγος που αυτό λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια του ύπνου. Αυτό μας οδήγησε να ψάξουμε τι συνέβαινε στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό."

Οι ερευνητές παρακολούθησαν τα εγκεφαλικά κύματα 13 υγιών ενηλίκων ενώ βρίσκονταν σε κατάσταση ύπνου, χρησιμοποιώντας ηλεκτροεγκεφαλογράφημα, μαζί με μια προηγμένη τεχνική fMRI. Διαπίστωσαν ότι σε ύπνο όχι-REM, τα αργά κύματα εμφανίστηκαν ταυτόχρονα με μεταβολές στη ροή αίματος και στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, υποδηλώνοντας ότι καθώς η δραστηριότητα του εγκεφάλου προκαλεί αλλαγές στη ροή του αίματος, μειώνεται ο όγκος του αίματος στον εγκέφαλο και στη συνέχεια το εγκεφαλονωτιαίο υγρό ρέει γεμίζοντας το χώρο.

Η Lewis μας εξηγεί: "Έχουμε ανακαλύψει ότι υπάρχουν πραγματικά μεγάλα κύματα εγκεφαλονωτιαίου υγρού που εμφανίζονται στον εγκέφαλο μόνο κατά τη διάρκεια του ύπνου. Αυτό το φαινόμενο είναι πραγματικά εντυπωσιακό και μας ενδιαφέρει να βρούμε τι σημαίνει για τη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου, ειδικά σε διαταραχές όπως η νόσος του Alzheimer. "

Οι ερευνητές ελπίζουν να συνεχίσουν να μελετούν τη ροή του εγκεφαλονωτιαίου υγρού καθώς σχετίζεται με νευροεκφυλιστικές ασθένειες που προκαλούνται από τη συσσώρευση τοξικών πρωτεϊνών στον εγκέφαλο. "Γνωρίζουμε ότι τα άτομα με Alzheimer έχουν λιγότερα αργά κύματα, έτσι μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι έχουν και λιγότερα κύματα του εγκεφαλονωτιαίου υγρού", δήλωσε η Lewis.

Η μελέτη μπορεί να περιέχει απαντήσεις και για άλλες δυσλειτουργίες όπως η κατάθλιψη και η σχιζοφρένεια, στις οποίες είναι κοινό χαρακτηριστικό η διαταραχή του ύπνου. Η Lewis προσθέτει: «Διαφορετικοί ηλεκτρικοί ρυθμοί ύπνου διαταράσσονται σε διαφορετικές ψυχιατρικές καταστάσεις. Έτσι, αυτό θα είναι πολύ ενδιαφέρον να το παρακολουθήσουμε για μια πληθώρα διαταραχών. "

Πηγές: Scientific American, Mercola,