Για πρώτη φορά σε αυτό το επίπεδο, τα Ηνωμένα Έθνη αντιμετωπίζουν την ψυχική υγεία ως ισότιμο πυλώνα δημόσιας υγείας, δίπλα στα μεγάλα χρόνια νοσήματα όπως ο καρκίνος, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και ο διαβήτης. Η νέα πολιτική διακήρυξη, η οποία διαμορφώθηκε μέσα από πεντάμηνες διαπραγματεύσεις μεταξύ κρατών και συζητήθηκε σε συνεδρίαση υψηλού επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στα τέλη Σεπτεμβρίου 2025, καλεί τις χώρες να πάψουν να αντιμετωπίζουν την ψυχική υγεία ως κάτι «ειδικό» ή περιθωριακό και να την εντάξουν στην κανονική πρωτοβάθμια περίθαλψη, δηλαδή στον γιατρό της πρώτης γραμμής, όπως ακριβώς γίνεται σήμερα με την υπέρταση ή το ζάχαρο. [1][2] 
Η διακήρυξη δεν είναι θεωρητική. Θέτει συγκεκριμένους παγκόσμιους στόχους μέχρι το 2030, γνωστοί και ως «τρία φορές 150 εκατομμύρια»:

– 150 εκατομμύρια λιγότεροι άνθρωποι να χρησιμοποιούν καπνό,
– 150 εκατομμύρια περισσότεροι άνθρωποι να έχουν την υπέρτασή τους υπό έλεγχο,
– 150 εκατομμύρια περισσότεροι άνθρωποι να έχουν πρόσβαση σε φροντίδα ψυχικής υγείας. [1][3][4]

Αυτοί οι στόχοι εμφανίζονται στην πολιτική διακήρυξη που φέρει τον τίτλο «Ισότητα και Ενσωμάτωση: Μεταμορφώνοντας τις ζωές και τα μέσα διαβίωσης μέσω ηγεσίας και δράσης για τα μη μεταδοτικά νοσήματα και την προαγωγή της ψυχικής υγείας και ευημερίας», και η οποία πρόκειται να τεθεί προς τελική έγκριση στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Οκτώβριο 2025. [1][2] Η διακήρυξη συνδέει για πρώτη φορά ρητά την ψυχική υγεία με τα μη μεταδοτικά νοσήματα (τα λεγόμενα NCDs), δηλαδή τις χρόνιες παθήσεις που σήμερα ευθύνονται για δεκάδες εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο, μεταξύ αυτών καρκίνος, καρδιοπάθειες και διαβήτης. [1][5]
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) περιγράφει αυτή τη στροφή ως αλλαγή μοντέλου: η ψυχική υγεία δεν θα βρίσκεται «κάπου αλλού», απομονωμένη σε δευτεροβάθμιες ή ψυχιατρικές δομές, αλλά θα πρέπει να εκτιμάται και να υποστηρίζεται στην πρώτη επαφή με το σύστημα υγείας — στον ίδιο χώρο όπου σήμερα μετριέται η πίεση ή καταγράφεται ο κίνδυνος εμφράγματος. [1][4] Η λογική είναι απλή και σκληρή ταυτόχρονα: πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι ζουν σήμερα με ψυχικές διαταραχές, αλλά λιγότερο από το 7% λαμβάνουν αποτελεσματική θεραπεία· οι λίστες αναμονής μετρώνται σε μήνες, κι αυτό σημαίνει ότι οι περισσότεροι μένουν πρακτικά χωρίς φροντίδα. [2]
Οι κλινικοί που συμμετέχουν σε αυτή τη συζήτηση επισημαίνουν πως το πρόβλημα δεν είναι πια η «ευαισθητοποίηση». Η κοινωνία μιλάει πλέον ανοιχτά για την ψυχική υγεία. Το πρόβλημα είναι η πρόσβαση: αν φτάνεις σε έναν γιατρό μετά από τρεις ή τέσσερις μήνες αναμονής και σε δέκα λεπτά παίρνεις άλλη μία συνταγή, αυτό δεν μπορεί να θεωρείται επαρκής φροντίδα. Η πραγματικότητα αυτή βαραίνει όχι μόνο ψυχικά, αλλά και σωματικά: η κατάθλιψη και το χρόνιο στρες επηρεάζουν ύπνο, ανοσοποιητικό, ορμόνες στρες και ικανότητα αυτοφροντίδας, άρα επηρεάζουν άμεσα την πορεία νόσων όπως ο διαβήτης ή η καρδιοπάθεια. [2][5]
Εδώ όμως αρχίζει το κρίσιμο ερώτημα για τα επόμενα χρόνια — και είναι ερώτημα όχι μόνο ιατρικό, αλλά θεσμικό και συνταγματικό.
Αν η ψυχική υγεία γίνει επίσημα «πρωτοβάθμια φροντίδα», αυτό δεν αφορά μόνο το δικαίωμα του πολίτη να λαμβάνει βοήθεια πιο γρήγορα. Αφορά και το δικαίωμα του κράτους (ή του ασφαλιστικού ταμείου, ή του εργοδότη, ή του σχολείου) να ζητά αξιολόγηση της ψυχικής κατάστασης σε πολύ πιο πρώιμο και τακτικό στάδιο. Αυτό συνεπάγεται νέα πρωτόκολλα, νέες φόρμες καταγραφής, νέες νομικές εξουσιοδοτήσεις για τον «γιατρό της πρώτης γραμμής» να ανοίγει φάκελο ψυχικής υγείας, καινούρια εθνικά μητρώα δεδομένων και πιθανές κατευθυντήριες οδηγίες για το ποια παρέμβαση θεωρείται «αποδεκτή» και «ασφαλής» στην καθημερινότητα. [2][4][5]
Με άλλα λόγια: η αναγνώριση της ψυχικής υγείας ως ισότιμης με τον καρκίνο και τα καρδιαγγειακά είναι ένα τεράστιο βήμα προόδου σε ανθρωπιστικό επίπεδο — κανείς δεν μπορεί πια να πει «δεν είναι προτεραιότητα». [1][4] Όμως η ίδια αυτή κίνηση ανοίγει ένα νέο πεδίο όπου οι εθνικές νομοθεσίες θα χρειαστεί να συμβαδίσουν με μια παγκόσμια πολιτική γραμμή.
Και αυτό θέτει δύσκολα ερωτήματα κυριαρχίας και δικαιωμάτων:

– Ποιος ορίζει τι είναι «ψυχική διαταραχή» που απαιτεί παρέμβαση;
– Πώς θα προστατευθούν τα δεδομένα ψυχικής κατάστασης ώστε να μη γίνουν κριτήριο αποκλεισμού στην ασφάλιση, στην εργασία ή στην εκπαίδευση;
– Και πώς θα διασφαλιστεί ότι η «ενσωμάτωση στην πρωτοβάθμια φροντίδα» δεν θα καταλήξει σε νέες μορφές πίεσης συμμόρφωσης προς ψυχολογικά πρότυπα «κανονικότητας» που μπορεί να μην ταιριάζουν με τις ελευθερίες και τα συνταγματικά δικαιώματα κάθε χώρας; [2][4][5]

Σε ένα επίπεδο ουσίας, η νέα διακήρυξη του ΟΗΕ μπορεί να αποδειχθεί από τα πιο ανθρώπινα βήματα δημόσιας υγείας των τελευταίων ετών, προσφέροντας πραγματική φροντίδα εκεί όπου σήμερα υπάρχει σιωπή και αναμονή. Μπορεί όμως, αν δεν υπάρξει ξεκάθαρο νομικό πλαίσιο προστασίας, να δημιουργήσει έναν καινούριο μηχανισμό κανονικοποίησης της εσωτερικής ζωής του ανθρώπου. Αυτό είναι το σημείο όπου πλέον οι κυβερνήσεις —και όχι μόνο οι γιατροί— θα κληθούν να απαντήσουν με πολύ μεγάλη υπευθυνότητα. [2][4][5]

Αναφορές

[1] World Health Organization. «World leaders show strong support for political declaration on noncommunicable diseases and mental health».
[2] World Health Organization. «Over a billion people living with mental health conditions – services require urgent scale-up».
[3] United Nations / Zero Draft of the Political Declaration on Noncommunicable Diseases and Mental Health (High-Level Meeting of the UN General Assembly).
[4] IASP / International Association for Suicide Prevention. «UN High-Level Meeting on NCDs and Mental Health».
[5] Health Policy Watch / The Guardian / Reuters coverage of the UN High-Level Meeting on NCDs and Mental Health.

H σύνδεση εντέρου-εγκεφάλου είναι κάτι που ακούγεται όλο και πιο συχνά στις μέρες μας. Έρευνες δείχνουν ότι η υγεία του γαστρεντερικού συστήματος σχετίζεται με το μικροβίωμα του εντέρου, το οποίο μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη χημεία του εγκεφάλου και τη διάθεσή μας.
Μία από τις κύριες οδούς για την επικοινωνία εντέρου-εγκεφάλου είναι το πνευμονογαστρικό νεύρο, μέσω του οποίου ο εγκέφαλος στέλνει σήματα στο έντερο και το έντερο στέλνει σήματα στον εγκέφαλο. Μπορεί να φαίνεται παράξενο ότι το έντερο έχει τόση δύναμη στην ψυχική μας κατάσταση, αλλά όποιος έχει αισθανθεί πεταλούδες στο στομάχι όταν είναι ερωτευμένος ή ένα σφίξιμο πριν από μια ομιλία ή έχει νευρικό στομάχι μετά από ένα ξαφνικό σοκ, μπορεί να κατανοήσει αυτή τη σχέση.

Πώς το μικροβίωμα επηρεάζει τη ψυχική υγεία
Το μικροβίωμα του εντέρου είναι σημαντικό για διάφορους λόγους:

• Προστατεύει από μολύνσεις.
• Το 80% του ανοσοποιητικού δημιουργείται στο έντερο.
• Αφομοιώνει θρεπτικά συστατικά.
• Ρυθμίζει τη δημιουργία νέων αιμοφόρων αγγείων.

Πώς όμως επηρεάζει όλη αυτή η αλληλεπίδραση την ψυχική μας υγεία; Το έντερο παράγει νευροδιαβιβαστές. Οι νευροδιαβιβαστές είναι χημικοί αγγελιοφόροι που αποστέλλονται και λαμβάνονται από έναν τύπο εγκεφαλικών κυττάρων (νευρώνες). Βοηθούν στη ρύθμιση του σώματος ποικιλότροπα, από την κίνηση μέχρι και τα συναισθήματα.
Πολλοί άνθρωποι σκέφτονται την κατάθλιψη και το άγχος ως μια χημική ανισορροπία στον εγκέφαλο. Αλλά αυτές οι χημικές ουσίες ουσιαστικά δημιουργούνται στο έντερο και όχι στον εγκέφαλο. Στην πραγματικότητα, περισσότεροι από 30 διαφορετικοί νευροδιαβιβαστές και σχεδόν το 90% της σεροτονίνης (ορμόνη της χαράς), προέρχονται από το έντερο.
Ποιο είναι το συμπέρασμα; Η ανισορροπία των νευροδιαβιβαστών μπορεί να μην βρίσκεται στον εγκέφαλό σας αλλά στο έντερο σας.

Πώς η ψυχική υγεία επηρεάζει το μικροβίωμα
Ας παρατηρήσουμε τί συμβαίνει κάθε φορά που μας απασχολεί κάτι και αγχωνόμαστε, για να κατανοήσουμε πώς επηρεάζεται και αντίστροφα το μικροβίωμα από την κατάσταση της ψυχικής μας υγείας. Η καρδιά μας, η οποία είναι το όργανο που έρχεται πρώτο σε επαφή με το συναίσθημα, αρχίζει να χτυπάει πιο γρήγορα και δίνει το ερέθισμα στον εγκέφαλο να ενεργοποιήσει την αντίδραση μάχης-φυγής ή παγώματος. Εκκρίνονται μία σειρά από ορμόνες όπως κορτιζόλη, αδρεναλίνη, ντοπαμίνη από τα επινεφρίδια, οι οποίες στέλνονται στο συκώτι το οποίο παράγει σάκχαρα, δηλαδή ενέργεια. Αυτή η ενέργεια πηγαίνει στους μύες για να μπορέσει ο άνθρωπος να διαχειριστεί τον υποτιθέμενο κίνδυνο. Και είναι μία πολύ λογική διαδικασία και πολύ αποτελεσματική εάν σε κυνηγάει κάποιο άγριο ζώο. Στη σημερινή εποχή όμως το άγχος δεν δημιουργείται από κάποιο άγριο ζώο αλλά από καταστάσεις που δεν γνωρίζουμε πώς να τις διαχειριστούμε. Αυτή η ενέργεια εάν δεν χρησιμοποιηθεί από τους μύες (με κάποιο περπάτημα ή με άσκηση) καταλήγει στην αμυγδαλή (κέντρο φόβου του εγκεφάλου) και τον ιππόκαμπο (κέντρο μνήμης, μάθησης, ελέγχου στρες). Οι παρατεταμένες καταστάσεις άγχους έχουν σαν συνέπεια το σώμα να σταματάει βασικές λειτουργίες όπως πέψη, δυνατότητα σκέψης και διαχείρισης καταστάσεων (λειτουργούμε με το ένστικτο) και το ανοσοποιητικό μας σταδιακά αποδυναμώνεται. Εκεί είναι που τα παθογόνα βακτήρια βρίσκουν την ευκαιρία να υπερνικήσουν τα φιλικά με αποτέλεσμα να ασθενήσει ο οργανισμός.

Καταστάσεις ψυχικής υγείας που συνδέονται με το μικροβίωμα του εντέρου
Μια ανισορροπία των βακτηρίων μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες στην υγεία του γαστρεντερικού συστήματος και την ψυχική υγεία αλλά και αντιστρόφως μία κακή ψυχική υγεία μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες στο μικροβίωμα. Στην πραγματικότητα, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι τα άτομα με συγκεκριμένες πεπτικές διαταραχές είναι αυτοί που είναι πιο επιρρεπείς στην κατάθλιψη και το άγχος. Τα άτομα με πεπτικές διαταραχές όπως η νόσος του Crohn και η ελκώδης κολίτιδα - διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για παθήσεις ψυχικής υγείας.Εκτός από την κατάθλιψη και το άγχος όμως, υπάρχουν αρκετές ψυχικές διαταραχές που έχουν συνδεθεί με αλλαγές και ανισορροπίες στο μικροβίωμα:

• Η νόσος Αλτσχάιμερ
• Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής / υπερκινητικότητας
• Ο αυτισμός
• Η διπολική διαταραχή
• Η άνοια
• Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή
• Η διαταραχή μετατραυματικού στρες
• Η σχιζοφρένεια

Πώς να χτίσω ένα υγιές μικροβίωμα
Σίγουρα το να τρώμε τροφές οι οποίες είναι πλούσιες σε προβιοτικά (στελέχη μικροοργανισμών) όπως το πρόβιο γιαούρτι, ο αρακάς, το ξινολάχανο, το κεφίρ, οι ελιές, και το μίσο και πρεβιοτικά (ουσίες που χρησιμεύουν ως τροφή των μικροοργανισμών) όπως το ραδίκι, η πρικαλίδα, οι αγκινάρες, το σκόρδο, το κρεμμύδι, το πράσο, η μπανάνα και η βρώμη, βοηθάνε το έντερό μας. Ο σύγχρονος όμως τρόπος ζωής και η ποιότητα των τροφών δεν αναπληρώνουν πάντα τις ανάγκες του οργανισμού και για αυτό υπάρχει η ανάγκη για τη χρήση πρε- και προβιοτικών σκευασμάτων.

Υπνοθεραπεία για ένα υγιές μικροβίωμα και καλή ψυχική υγεία
Η Υπνοθεραπεία είναι μια ψυχοθεραπευτική μέθοδος, η οποία είναι άμεση και πολύ αποτελεσματική, διότι διεισδύει στα ασυνείδητα μονοπάτια του μυαλού («η αποθήκη των τραυμάτων και συναισθημάτων»). Βοηθάει στη θεραπεία σωματικών ή ψυχικών ασθενειών και στην αντιμετώπιση ανθυγιεινών πεποιθήσεων. Χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του άγχους, της κατάθλιψης, των καταναγκασμών και των διατροφικών διαταραχών. Οι εθισμοί (π.χ. κάπνισμα) και ο χρόνιος πόνος μπορούν επίσης να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά.

Τι είναι η εντερική Υπνοθεραπεία;
Η εντερική υπνοθεραπεία συνιστάται πλέον από τις εθνικές και διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες για τη θεραπεία του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου. Είναι η μόνη αιτιολογική θεραπεία που στοχεύει απευθείας στον άξονα εντέρου-εγκεφάλου και διορθώνει τις ελαττωματικές συνδέσεις εκεί. Σε αντίθεση με άλλες μεθόδους, η εντερική ύπνωση λαμβάνει επίσης υπόψη τις αιτίες και όχι μόνο τα συμπτώματα του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου.

Το 70% ανταποκρίνεται θετικά στη θεραπεία με υπνοθεραπεία
Η αποτελεσματικότητα της υπνοθεραπείας επιβεβαιώνεται και από μελέτη του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Βιέννης, η οποία δημοσιεύτηκε στο εξειδικευμένο περιοδικό International Journal of Molecular Sciences. Σύμφωνα με τη μελέτη αυτή, έως και 1.000 άτομα ανταποκρίθηκαν στην ψυχοσωματική ολιστική θεραπεία του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου μέσω υπνοθεραπείας στην οποία το 70% είχε θετικά αποτελέσματα.
Γίνεται κατανοητή λοιπόν η αμφίδρομη σχέση μεταξύ ψυχικής και σωματικής υγείας και ειδικότερα η σημαντική επίδραση του μικροβιώματος αλλά και η ανάγκη για φροντίδα τόσο του σώματος αλλά και των συναισθημάτων.

Η κατάθλιψη είναι μια ασθένεια που επηρεάζει περισσότερο από το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού. Μπορεί να επηρεάσει ανθρώπους κάθε ηλικίας και φύλου, ακόμα και παιδιά.
Δεν μιλάμε για μια πεσμένη διάθεση, μια πρόσκαιρη συναισθηματική μελαγχολία, ή κυκλοθυμία. Μιλάμε για μια σοβαρή ασθένεια που σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε μορφές αυτοκαταστροφής ή ακόμα χειρότερα σε αυτοκτονία. Αποτελεί τη δεύτερη αιτία θανάτου των νέων μετά τα τροχαία ατυχήματα.
Δεν ξυπνάμε ένα ωραίο πρωί και η κατάθλιψη μας χτυπάει την πόρτα δυνατά για να την πάρουμε χαμπάρι. Έρχεται σιγά σιγά και πολλές φορές ύπουλα, κάτι σαν απώλεια ενδιαφέροντος και ευχαρίστησης, κάτι σαν έντονη και ανεξήγητη κούραση και άλλοτε κάπως πιο πολύπλοκα, με αισθήματα αναξιότητας και ενοχής. Αν επιμείνουν, αρχίζουν να καταλαμβάνουν όλο και περισσότερο χώρο οι αρνητικές σκέψεις, η θλίψη και η μελαγχολία. Ίσως μετά να έρθει μια σταδιακή απόσυρση με το αίσθημα της ματαιότητας αγκαλιά. Το άτομο νιώθει αβοήθητο, μόνο, ή εγκαταλελειμμένο, νιώθει ότι βρίσκεται σε αδιέξοδο και βιώνει απελπισία.
Οι εξωτερικοί παράγοντες, το περιβάλλον, οι κρίσεις, οι ξαφνικές αλλαγές, οικονομικά προβλήματα, ένα κακό διαζύγιο, μπορούν να γίνουν αφορμές ή αιτίες για να βρεθεί κάποιος να θλίβεται βαθιά, αλλά δεν καταλήγουν όλοι στην κατάθλιψη. Ούτε και είναι κληρονομική.
Αν περνάς μια δύσκολη περίοδο και υποψιάζεσαι πως κάτι συμβαίνει που δεν σε αφήνει να ορθοποδήσεις, άσε τις ντροπές και τα ταμπού στην άκρη και ζήτα βοήθεια από έναν ειδικό που δεν θα σε ρίξει στα ψυχοφάρμακα. Αν περνάς απλά μια περίοδο στενάχωρη θα σε βοηθήσει πολύ:

• να καταλάβεις τι σε προβληματίζει,
• γιατί σε βαραίνει τόσο πολύ,
• να ανακαλύψεις τρόπους εσωτερικής ενδυνάμωσης,
• να μάθεις τεχνικές χαλάρωσης και
• πώς μπορείς να παρακινήσεις τον εαυτό σου να λάβει ξανά την χαρά.

Η χαρά είναι φάρμακο που σε μικρές ή μεγάλες δόσεις κάνει θαύματα, αλλά ένας άνθρωπος που βρίσκεται σε βαθιά κατάθλιψη δεν μπορεί να εκτιμήσει τίποτα, ούτε να ανταποκριθεί. Όσο κι αν θέλουν οι φίλοι ή άλλοι οικείοι να βοηθήσουν, μόνο ένας ειδικός μπορεί να το καταφέρει. Φυσικά δεν λέμε να σηκώνουμε τα χέρια ψηλά όταν έχουμε κοντά μας έναν καταθλιπτικό άνθρωπο, αλλά να μην έχουμε υπερβολικές προσδοκίες από τις προσπάθειές μας. Ούτε να νιώθουμε ενοχές αν δεν καταφέρνουμε πράγματα μαζί του.
Το θέμα όμως είναι να μην φτάνουμε ποτέ να δούμε τον εαυτό μας να κατασπαράζεται από το τέρας της κατάθλιψης όπως περιγράφουν πολλοί. Και για να γίνει αυτό, θα πρέπει:

1. Να αναγνωρίζουμε έγκαιρα τις αδυναμίες μας, αυτές που μας εμποδίζουν να σηκωθούμε με ψηλά το κεφάλι και με κέφι για την ζωή.
2. Να μην ντρεπόμαστε να ζητήσουμε βοήθεια από κάποιον, αρκεί να τον εμπιστευόμαστε.
3. Να κάνουμε ευγενική αυτοκριτική και αυτογνωσία χωρίς να αυτομαστιγωνόμαστε όταν τα πράγματα δεν πάνε και τόσο καλά.
4. Να έχουμε θετική εστίαση προς τα πράγματα, την ζωή τον εαυτό μας.
5. Να ψάχνουμε και να βρίσκουμε λόγους να αγαπάμε την ζωή, την φύση και τους άλλους
6. Να βρίσκουμε τρόπους να ξεφεύγουμε για λίγο από το όποιο πρόβλημα, μέσα από ευχάριστες και απολαυστικές δράσεις για να βρίσκουμε ανακούφιση.
7. Να επιδιώκουμε να χαιρόμαστε και να δημιουργούμε πηγές χαράς, όχι μόνο για τον εαυτό μας αλλά και τους άλλους.
8. Να κάνουμε ταξίδια μικρά ή μεγάλα αλλάζοντας παραστάσεις, γνωρίζοντας άλλους ανθρώπους και κουλτούρες.
9. Να έχουμε ένα όμορφο χόμπι που να αγαπάμε να κάνουμε τακτικά.
10. Να βγαίνουμε περιπάτους στην φύση. Ειδικά τα μπάνια στην θάλασσα είναι άκρως θεραπευτικά και χαλαρωτικά.
11. Ο ήλιος είναι μέγας θεραπευτής κατά της κατάθλιψης, αλλά σε ισορροπημένες δόσεις χωρίς γυαλιά και αντιηλιακό.
12. Να μην τρώμε καθημερινά κρέας. Να βάζουμε ξηρούς καρπούς στην διατροφή μας και ωραία φρούτα εποχής.
13. Να μάθουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας με όλα τα υπέροχα και με όλα τα αδύναμα του χαρακτήρα μας ή του σώματός μας. Μπορεί να γίνει ο καλύτερος εχθρός αν δεν τον φροντίσουμε, αλλά και ο καλύτερος και πιο πιστός μας φίλος αν του φερθούμε με τρυφερότητα και ευγένεια.
14. Να μπαίνουμε ως επί τούτου και συχνά σε κατάσταση ευγνωμοσύνης για όσα ήδη έχουμε, για όσα μας δίνονται, για όσα θαυμαστά βιώνουμε. Και πιστέψτε με, είναι πολύ περισσότερα απ’ όσα νομίζετε.

Ξέρω πως η εποχή μας ευνοεί τα δυσάρεστα συναισθήματα και κάνει πόλεμο στα θετικά, αλλά εκεί βρίσκεται η δική μας «μαγκιά» και δύναμη. Στα εύκολα και στα ωραία όλοι είμαστε καλοί, χαρούμενοι, και φαινόμαστε δυνατοί, αλλά στα δύσκολα είναι που δοκιμάζονται οι αντοχές μας σε όλα τα επίπεδα. Δοκιμάζεται ο αληθινός εαυτός μας, τα πραγματικά μας εφόδια. Και τότε όλα βγαίνουν στην επιφάνεια.
Κρατάτε το τιμόνι της ζωής σταθερό ακόμα και στις φουρτούνες, έχοντας ενισχύσει με πολλούς τρόπους τον εαυτό σας. Τα σκαμπανεβάσματα στα κύματα θα είναι γνώση και εμπειρία, θα είναι προστιθέμενη δύναμη και όχι λόγος για να εγκαταλείψετε το σκάφος. Σας αξίζει να είστε ένας υπέροχος και δυνατός καπετάνιος γεμάτος σοφία και χαρά για τα ταξίδια της ζωής. Και είμαι σίγουρη πως το μπορείτε αν το θελήσετε πραγματικά!

 Δείτε την εκπομπή στο κανάλι μας Holistic Life TV

Η Νάνσυ Φωτοπούλου ξεκίνησε να ασχολείτε με τις εναλλακτικές θεραπείες στην Ταϊλάνδη όπου διδάχθηκε στην σχολή Old Medicine Hospital την αρχαία γνώση των χειροπρακτικών και στην Ελλάδα τις ενεργειακές θεραπείες. Εκπαιδεύτηκε στο N.L.P. (Νευρογλωσσικός Προγραμματισμός) και το συνδυάζει με το ThetaHealing® στο οποίο πήρε έξι (6) τομείς-εκπαιδεύσεις και που αγαπά πολύ να δουλεύει συνδυαστικά. Για 5 χρόνια φοίτησε παράλληλα σε ιδιωτικές ακαδημίες και σεμινάρια μεθόδων αυτοβελτίωσης και προσωπικής ανάπτυξης. Για 2 έτη συμμετείχε σε ομάδα αυτογνωσίας και 2 έτη σε θεραπευτική ομάδα ψυχοδράματος. H Νάνσυ Φωτοπούλου είναι απόφοιτη: Tου επιμορφωτικού τμήματος Λογοθεραπείας και Συμβουλευτικής του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών - Tου ανοιχτού Πανεπιστημίου Αιγαίου στο τμήμα Ψυχικής & Κοινοτικής Υγείας - Του Life & Executive Coaching του Πανεπιστημίου Αιγαίου σε συνεργασία με το Μητροπολιτικό Κολλέγιο Αθηνών. Την εμπνέει η ζωή και η φύση, όπως και οι άνθρωποι που ξέρουν να κατανοούν, να χαμογελούν, να αγαπούν και να δίνουν. 

Δημοσιεύτηκαν ήδη τα πρώτα αποτελέσματα από σειρές μελετών για την υγεία των βρεφών, καθώς άλλες ομάδες χρησιμοποιούν τα δεδομένα για να διερευνήσουν το μικροβίωμα και την ψυχική υγεία.

Μία μεγάλη φιλόδοξη μακροχρόνια μελέτη (Liu Junxi / Xinhua / ZUMA Wire), κατά την οποία εξετάστηκαν δεκάδες χιλιάδες μωρά και οι μητέρες τους έχει αρχίσει να αποδίδει καρπούς - μόλις έξι χρόνια μετά την έναρξή της.

Οι ερευνητές έχουν ήδη δημοσιεύσει τα πρώτα αποτελέσματα της μελέτης, η οποία συλλέγει βιολογικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά δεδομένα, ορισμένα από τα οποία έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Επίσης πολλές άλλες έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη. Μία, συγκεκριμένα, θα εξετάσει το μικροβίωμα των βρεφών, τις συλλογές των βακτηρίων και άλλων μικροοργανισμών που κατοικούν στα σώματά τους - ένα καυτό θέμα στην έρευνα για την υγεία και ένα βασικό στόχο της μελέτης.

Στη μελέτη Born in Guangzhou Cohort Study έχουν συμμετάσχει περίπου 33.000 βρέφη και οι μητέρες τους από το 2012.¹ Οι υπεύθυνοι της μελέτης ελπίζουν να φτάσουν τα 50.000 σύνολα μητέρων-μωρών μέχρι το 2020. Φέτος, οι ερευνητές πρόσθεσαν 5.000 γιαγιάδες στο εγχείρημα, ώστε οι μελέτες να επεκταθούν σε πολλές γενιές.

«Τα δεδομένα είναι τεράστια, και υπάρχει χώρος για πολλές διαφορετικές ομάδες σε παγκόσμιο επίπεδο να συλλέξουν αυτές τις πληροφορίες», λέει η Maria Gloria Dominguez-Bello, μικροβιολόγος στο Rutgers, το Κρατικό Πανεπιστήμιο του New Jersey, στο New Brunswick, η οποία δεν εμπλέκεται στη μελέτη. "Θαυμάζω πραγματικά αυτή την προσπάθεια από την κινεζική ομάδα. Πολύ λίγες χώρες μπορούν να επιτύχουν αυτή την κλίμακα."

Ο Ezra Susser, επιδημιολόγος του Πανεπιστημίου Columbia στη Νέα Υόρκη, λέει ότι η μελέτη είναι επίσης σημαντική γιατί παρακολουθεί τις μητέρες και τα βρέφη κατά τη διάρκεια μιας περιόδου ταχείας οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής αλλαγής στην Κίνα, όπου προηγούμενες μελέτες αυτού του είδους ήταν περιορισμένης κλίμακας.

Το εγχείρημα Guangzhou έχει ως στόχο να ξεχωρίσει από προηγούμενες μεγάλες μαζικές μελέτες γεννήσεων στη Νορβηγία και τη Δανία, με την προσθήκη των λεπτομερών ερευνών για τη σύνδεση μεταξύ του μικροβιώματος και της ασθένειας. Δύο άλλες μεγάλες αντίστοιχες μελέτες στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο, είχαν προγραμματίσει να συμπεριλάβουν στοιχεία για το μικροβίωμα, αλλά και οι δύο ακυρώθηκαν λόγω του προβλήματος πρόσληψης συμμετεχόντων. Η αμερικανική μελέτη αντιμετώπισε επίσης προβλήματα υπερβολικού κόστους και διαχείρισης.

Η κινεζική ομάδα απέφυγε μέχρι στιγμής παρόμοια προβλήματα. Η πλούσια συλλογή από 1,6 εκατομμύρια βιολογικά δείγματα περιλαμβάνει δείγματα από κόπρανα, αίμα, πλακούντα και ομφάλιο λώρο. Εκτεταμένες έρευνες καταγράφουν επίσης τις διατροφικές συνήθειες των συμμετεχόντων, την ψυχική υγεία και άλλους παράγοντες του τρόπου ζωής.

Οι υπεύθυνοι της μελέτης «στρατολογούν» μωρά που γεννήθηκαν στο Ιατρικό Κέντρο Γυναικών και Παιδιών του Guangzhou. Στην μελέτη επιτρέπεται να συμμετέχουν μόνο οι οικογένειες που σχεδιάζουν να ζήσουν στη νότιο κινεζική πόλη για πολύ καιρό, λέει ο Xia Huimin, χειρουργός και ένας από τους συνιδρυτές του πρότζεκτ. Αυτό συμβαίνει επειδή ελπίζουμε ότι τα παιδιά θα μείνουν στη μελέτη από μωρά μέχρι όταν θα γίνουν 18 ετών.

Τα πρώτα αποτελέσματα

Οι ερευνητές έχουν ήδη δημοσιεύσει κάποια αποτελέσματα. Το κάψιμο θυμιάματος είναι σύνηθες στη νότια Κίνα και μία μελέτη διαπίστωσε ότι η έκθεση στις προκύπτουσες αναθυμιάσεις αυξάνει τον κίνδυνο υπέρτασης στις μέλλουσες μητέρες.²
Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι η προγεστερόνη, ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται σε όλο τον κόσμο για να μειώσει τον κίνδυνο πρόωρου τοκετού, συνταγογραφήθηκε πολύ νωρίς στην εγκυμοσύνη σε πάνω από το 40% των γυναικών που μελετήθηκαν.³ Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όταν δόθηκε στις γυναίκες το φάρμακο πριν από τις 14 εβδομάδες κύησης δεν μείωσε τις πιθανότητές πρόωρου τοκετού, αλλά τις έθεσε σε μεγαλύτερο κίνδυνο να χρειαστούν καισαρική τομή και να αναπτύξουν επιλόχειο κατάθλιψη. Οι συγγραφείς της μελέτης θεωρούν τα ευρήματα αυτά ως "επείγουσα ανησυχία για τη δημόσια υγεία".

Τρέχουσες έρευνες

Πολλές άλλες μελέτες βρίσκονται σε εξέλιξη. Μια ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Birmingham στην Αγγλία και το BGI, ένα από τα μεγαλύτερα ινστιτούτα αλληλουχίας γονιδιώματος της Κίνας, στο Shenzhen, προσπαθεί να χαρακτηρίσει το πώς το μικροβίωμα των βρεφών που γεννιούνται με φυσιολογικό τοκετό - τα οποία εκτίθενται σε μικρόβια από τις μητέρες τους κατά το ταξίδι τους μέσα από το κανάλι γέννησης - διαφέρουν από εκείνο των βρεφών που γεννήθηκαν με καισαρική τομή. Αν και παρόμοιες μικρότερες μελέτες έχουν γίνει στο παρελθόν, η Dominguez-Bello, λέει ότι η μελέτη του Guangzhou θα προσφέρει στατιστική ισχύ για να διαχωρίσει τις άλλες μεταβλητές που θα μπορούσαν να επηρεάζουν το μικροβίωμα ενός βρέφους. Αυτές περιλαμβάνουν τα προ- και μεταγεννητικά φάρμακα, συμπεριλαμβανομένων των αντιβιοτικών, και τους περιβαλλοντικούς ρύπους.

Η Xiu Qiu, επιδημιολόγος στο Ιατρικό Κέντρο του Guangzhou και διευθύντρια του πρότζεκτ Guangzhou, χρησιμοποίησε έκπληκτη τα δεδομένα, διαπιστώνοντας ότι οι μεγαλύτερες μητέρες που έχουν δεύτερο παιδί έχουν χαμηλότερο κίνδυνο κατάθλιψης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης από τις έγκυες στο πρώτο τους παιδί.³ Περίμενε να συμβαίνει το αντίθετο επειδή οι γυναίκες που έχουν ήδη ένα μωρό όταν είναι έγκυες περίμενε ότι θα ήταν κάτω από περισσότερο άγχος και θα αντιμετώπιζαν μεγαλύτερο οικονομικό βάρος, και έτσι θα οδηγούνταν πιο εύκολα στην κατάθλιψη. Το τέλος της πολιτικής της Κίνας για το ένα παιδί το 2016 σημαίνει ότι η μελέτη θα προσφέρει μια νέα ευκαιρία να μελετηθεί η ψυχική υγεία ενός αυξανόμενου αριθμού γυναικών, πολλές από τις οποίες είναι μεγαλύτερες και έχουν δεύτερο παιδί, λέει.

Ο Sing Sing Way, παιδίατρος στο Παιδικό Νοσοκομείο του Cincinnati στο Ohio, θα εξετάσει τα στοιχεία που έδωσε η προσθήκη των γιαγιάδων στη μελέτη για να καταλάβει γιατί τα κύτταρα από τις μητέρες μπορούν να ζήσουν απεριόριστα στους απογόνους τους. Μελέτες σε ποντίκια υποδηλώνουν ότι αυτά τα κύτταρα παίζουν προστατευτικό ρόλο όταν η απόγονος είναι έγκυος, λέει ο Way, ο οποίος θα χρησιμοποιήσει τα δεδομένα των γιαγιάδων για να δοκιμάσει αυτή την υπόθεση στους ανθρώπους.⁴

Η Xiu λέει ότι το πρότζεκτ του Guangzhou έχει τη δύναμη να απαντήσει σε πολλές ακόμα ερωτήσεις όπως αυτή. Ελπίζει ότι οι επιστήμονες σε όλο τον κόσμο θα το χρησιμοποιήσουν. "Θα θέλαμε επιστήμονες από παντού να συνεργαστούν μαζί μας".

Πηγές:

Nature 559, 13-14 (2018) doi: 10.1038/d41586-018-05522-1
Qiu, X. et al. Eur. J. Epidemiol. 32, 337–346 (2017).
He, J.-R. et al. Sci. Total Environ. 610–611, 1421–1427 (2018).
Shen, S. et al. Lancet 386, S58 (2015).
Kinder, J. M. et al. Cell 162, 505–515 (2015).