Σάββατο, 26 Ιανουαρίου 2019 08:24

Ayurveda: πώς να αντιμετωπίσω την υπέρταση

O όρος είναι περιγραφικός: υπέρ-ταση είναι η ασθένεια της υπερβολής – της υπερβολικής πίεσης που οφείλεται σε υπερφόρτωση του οργανισμού με ουσίες που αδυνατεί να διαχειριστεί ή/και με υπέρογκες υποχρεώσεις και ευθύνες, σε υπερχείλιση άγχους και έντονων αρνητικών συναισθημάτων (θυμού, πανικού, κ.α.).

Πρόκειται για μια κατάσταση διασαλευμένης ισορροπίας νου-σώματος που, ωστόσο, με τις κατάλληλες τεχνικές και μέσα, μπορεί να βρεθεί ξανά στο σημείο που στην Αγιουρβέδα ονομάζεται sattva και αντιστοιχεί σε μια αρμονική εξίσωση: γαλήνιο πνεύμα – βέλτιστη φυσική κατάσταση.

Ορισμένα ζωτικής δύναμης εργαλεία που θα σε βοηθήσουν να θέσεις υπό έλεγχο το στρες και την τοξική επιβάρυνση του οργανισμού και να επανέλθεις σε κατάσταση λειτουργικής ηρεμίας είναι τα ακόλουθα:

Διατροφικοί σύμμαχοι
Η στρατηγική για την αντιμετώπιση της υπέρτασης είναι διπλή: αφενός μεταβολή της αναλογίας ζωικών τροφών με προϊόντα του φυτικού βασιλείου, αφετέρου εξισορρόπηση του αντενδεικνυόμενου νατρίου με τρόφιμα πλούσια σε ποτάσιο (κάλιο). Κατανάλωσε λαχανικά με μεγάλη περιεκτικότητα φυτικών ινών και φυτοθρεπτικών συστατικών, όπως το σπανάκι, τα παντζάρια, οι πιπεριές και τα κρεμμύδια και, αντί για αλάτι, δοκίμασε να νοστιμίσεις το φαγητό με βότανα και μπαχαρικά: ρίγανη και θυμάρι, κύμινο και πάπρικα. Στο πρωινό ή για σνακ προτίμησε πλούσια σε κάλιο φρούτα – είτε φρέσκα (π.χ. μπανάνες) είτε αποξηραμένα (σταφίδες, χουρμάδες και ξερά βερίκοκα).

Αφεψήματα που ωφελούν
Παραμέρισε τα ροφήματα με καφεΐνη και προτίμησε ξεχωριστά και γευστικά αφεψήματα από βότανα και ρίζες, όπως ο κρόκος και το τζίντζερ – επίσης εξαιρετικές πηγές καλίου. 
Στη μείωση των επιπέδων της αρτηριακής πίεσης μπορεί να συμβάλλει και το αφέψημα από αποξηραμένα άνθη ιβίσκου. Παρασκευάζεται εύκολα ρίχνοντας 2 κουταλάκια του γλυκού σε μια μικρή τσαγέρα με βραστό νερό και αφήνοντάς τα για περίπου 20 λεπτά πριν τα σουρώσεις και απολαύσεις ένα υπέροχο ρόφημα, με την προσθήκη μελιού ή κανέλας.

Προσαρμογόνα συμπληρώματα
Η ροδόχρους ροδιόλα (rhodiola rosea) είναι ένα ανθοφόρο φυτό που μπορεί να μοιάζει ντελικάτο, στην πραγματικότητα όμως είναι ένα υπερόπλο της φύσης στην καταπολέμηση του άγχους που συχνά ευθύνεται για την υπέρταση και πάντως την επιδεινώνει. Όπως η ίδια αντέχει σε δύσκολες καιρικές συνθήκες (φύεται στη Σιβηρία και στα βουνά της Βόρειας Ευρώπης), έτσι και η ευεργετική δράση της προσαρμόζεται στις εκάστοτε ανάγκες του οργανισμού και τον βοηθά να ανταπεξέλθει σε απαιτητικές καταστάσεις: στα άτομα που υποφέρουν από υπέρταση ενεργεί καταπραϋντικά, μειώνοντας το στρες.

Συμβουλεύσου το γιατρό / βοτανοθεραπευτή σου σχετικά με τη μορφή πρόσληψής της (σε κάψουλες, σκόνη ή βάμμα) και για την κατάλληλη για σένα δοσολογία.

Γιόγκα για αποφόρτιση
Η καλύτερη άσκηση για να ρίξεις την πίεση είναι … η τέλεια ακινησία, ή αλλιώς, στη γλώσσα της γιόγκα, η στάση της savasana. Για την εκτέλεσή της χρειάζεται απλά να παραμείνεις ξαπλωμένος σε ύπτια θέση, με τα χέρια χαλαρά παράλληλα με τον κορμό, τις παλάμες ανοιγμένες προς τα πάνω και τα πόδια επίσης ελαφρά ανοιχτά. Μια στάση απόλυτης άνεσης στη διάρκεια της οποίας το μυαλό καλείται να παραδώσει τα ηνία – να αποσυνδεθεί από το περιβάλλον και να αποστασιοποιηθεί πλήρως από τις σκέψεις.

Λίγα μόλις λεπτά την ημέρα σε αυτή τη στάση αρκούν για να βελτιωθεί σημαντικά η λειτουργία του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος που είναι υπεύθυνο για την ηρεμία και τη χαλάρωση. Να θυμάσαι ότι «σχεδόν τα πάντα ξαναπαίρνουν μπρος αν τα αποσυνδέσεις για λίγα λεπτά - ακόμα κι εσύ».

Ασκήσεις αναπνοής
Ένας άλλος τρόπος να ρίξεις την αδρεναλίνη που ανεβάζει την πίεση και να καταστείλεις την εγκεφαλική υπερδιέγερση είναι μέσα από την ελεγχόμενη αναπνοή – μια τεχνική που στην ορολογία της γιόγκα αποκαλείται pranayama.

Καθημερινά και όποτε αισθάνεσαι την πίεση να συσσωρεύεται, δοκίμασε την ακόλουθη άσκηση: κάθισε αναπαυτικά κάπου ήσυχα με τις παλάμες στους μηρούς σου και χαλάρωσε. Ανέπνευσε από τη μύτη, αφήνοντας τον αέρα να βγει απαλά από τα χείλη. Περίμενε την επόμενη εισπνοή να έρθει από μόνη της. Επανέλαβε το ζευγάρι των εισπνοών – εκπνοών πέντε ή έξι φορές. Σταμάτα ένα λεπτό και αναλογίσου πώς η αναπνοή σου συνεχίζει, φυσικά και αβίαστα. Επανέλαβε άλλες πέντε ή έξι φορές.

Εξωτερική φροντίδα
Η Αγιουρβέδα διαθέτει μια διαχρονική θεραπεία για την αντιμετώπιση του στρες και των συνοδών αυτού νοσημάτων, όπως η υπέρταση: η shirodhara είναι μια άκρως ηρεμιστική εμπειρία στη διάρκεια της οποίας ένα ρυάκι χλιαρού ελαίου χύνεται από ένα χάλκινο δοχείο που κρέμεται πάνω στο, ξαπλωμένο ύπτια, άτομο, στο μέτωπό του - συγκεκριμένα, στο σημείο ανάμεσα στα φρύδια όπου βρίσκεται το ενεργειακό κέντρο της διαίσθησης (το λεγόμενο «τρίτο μάτι»).

Η διαρκής και σταθερή ροή του λαδιού για διάστημα μισής ή μιας ώρας επιδρά καίρια στο νευρικό σύστημα, το οποίο βοηθά να περιέλθει σε μια κατάσταση γαλήνης και ηρεμίας˙ ο καρδιακός παλμός επιβραδύνεται και η αρτηριακή πίεση πέφτει.

Όπως με τα περισσότερα πράγματα στη ζωή, η αντιμετώπιση της υπέρτασης έχει, πρώτα και πάνω απ’ όλα, να κάνει με το μέτρο. Υιοθετώντας συνήθειες και τακτικές που αποκαθιστούν την ισορροπία στη διατροφή και στη διαχείριση εξωτερικών παραγόντων που ανεβάζουν την πίεση, θα καταφέρεις να τη δαμάσεις και να την κρατάς υπό έλεγχο.

Κατηγορία Ayurveda

Στο πανάρχαιο ολιστικό σύστημα υγείας της Αγιουρβέδα, κάθε εποχή κουβαλά τη δική της ιδιαίτερη ενέργεια (dosha). To ώριμο φθινόπωρο φέρει την ενέργεια Vata και τα χαρακτηριστικά των στοιχείων που τη συνθέτουν: του αέρα και του κενού. Αυτή την εποχή, την ενέργεια Vata τη συναντάμε στη φύση στον ψυχρό και ξηρό αέρα που στροβιλίζει και σηκώνει στο διάβα του τα φύλλα. Στο ανθρώπινο σώμα και πνεύμα εκδηλώνεται με πονοκεφάλους, βρογχίτιδες και ατονία, ενώ ο οργανισμός καθίσταται περισσότερο ευάλωτος σε ιούς-εισβολείς, όπως αυτός της γρίπης. Η Αγιουρβέδα προτείνει το κατάλληλο διαιτολόγιο και τεχνικές προκειμένου να προφυλαχθούμε από μολύνσεις γρίπης και να αποφύγουμε να αρρωστήσουμε.

1. Αφεψήματα με βότανα και μπαχαρικά: Τα ζεστά ροφήματα από ρίζες και βότανα, με την προσθήκη αγνού μελιού, αποδεικνύονται σωτήρια τόσο για την πρόληψη προσβολής του οργανισμού από παθογόνους παράγοντες, όσο και για την ίασή του. Το τσάι από τζίντζερ είναι ένα ελιξίριο υγείας που στην Αγιουρβέδα συνιστάται και χρησιμοποιείται ως φάρμακο, ιδίως για παθήσεις που σχετίζονται με υπερβολική συσσώρευση ενέργειας Vata στον οργανισμό, όπως τα κοινά κρυολογήματα και η γρίπη. Ειδικά τους ψυχρούς μήνες του μεστού φθινοπώρου και του χειμώνα, η Αγιουρβέδα συνιστά την κατανάλωση αφεψήματος τζίντζερ καθ’ όλη τη διάρκεια της μέρας. Φτιάξτε μια κούπα ρίχνοντας 1 γεμάτο κουταλάκι του γλυκού ξύσμα από ένα κομμάτι ρίζας τζίντζερ (χωρίς να την ξεφλουδίσετε) σε μια κούπα καυτό νερό. Μετά από 2 λεπτά σουρώστε το τζίντζερ (ή αφήστε το να επικαθίσει στον πυθμένα της κούπας, αν προτιμάτε μια πιο έντονη γεύση) και απολαύστε το ρόφημά σας σκέτο ή προσθέτοντας μια κουταλιά μέλι.

2. Διατροφή: Τραφείτε καλά αυτή την περίοδο επιλέγοντας εποχικά υλικά που σας παρέχουν ακριβώς τις ουσίες που χρειάζεστε για να επαναφέρετε και να διατηρήσετε το σώμα σε κατάσταση ενεργειακής ισορροπίας (sattva). Τα φρέσκα μήλα και αχλάδια αφθονούν αυτό τον καιρό και μπορείτε να τα απολαύσετε ψημένα με χοντροκοπανισμένους ξηρούς καρπούς, κανελογαρύφαλλα και μοσχοκάρυδο. Μαγειρέψτε στον ατμό, στην κατσαρόλα ή στο φούρνο λαχανικά, ρίζες και βολβούς με μεγάλα αποθέματα βιταμινών που προστατεύουν και ενισχύουν το ανοσοποιητικό – ιδίως γλυκοπατάτες (θησαυροφυλάκιο βιταμίνης Α) και κίτρινη κολοκύθα (πλούσια σε β-καροτίνη και με υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη C). Βράστε όσπρια και φασόλια (αφού προηγουμένως τα έχετε μουσκέψει καλά). Καρυκέψτε τα φαγητά σας με θερμαντικά μπαχαρικά όπως κάρδαμο, πιπέρι, μπούκοβο, ή μπαχάρι.

3. Φυσικά Συμπληρώματα: Τονώστε το ανοσοποιητικό και ενισχύστε την ανθεκτικότητα του οργανισμού προσθέτοντας καθημερινά στο διαιτολόγιό σας μια κάψουλα σκόνης του καρπού Amla (ινδικό φραγκοστάφυλλο). Πρόκειται για ένα φρούτο με τριπλάσια περιεκτικότητα σε βιταμίνη C από αυτή του πορτοκαλιού. Μπορείτε επίσης να εμπλουτίσετε τη διατροφή σας με προσαρμογόνα βότανα όπως το Guduchi, γνωστό και ως Amrit (που σημαίνει «άφθαρτο» στα σανσκριτικά). Το συγκεκριμένο είναι ένα από τα πιο πολύτιμα βότανα του φαρμακείου της Αγιουρβέδα, ιδανικό για να προφυλάσσει από κρυολογήματα και γρίπη. Το guduchi διατίθεται συνήθως σε σκόνη και η βασική δοσολογία για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού είναι 1 κουταλάκι του γλυκού, δύο φορές ημερησίως.

4. Περιποίηση σώματος – Μασάζ: Το δέρμα είναι η πρώτη γραμμή άμυνας από την ασθένεια˙ το οχυρό που σας προφυλάσσει από τον ιό της γρίπης. Θωρακίστε το κάνοντας τακτικά στον εαυτό σας ένα θεραπευτικό μασάζ με έλαια (abhyanga). Χρησιμοποιήστε χλιαρό ένα αρκετά πυκνό λάδι, όπως το σησαμέλαιο. Ρίχνοντας περίπου μια κουταλιά της σούπας στην παλάμη σας, κάντε μαλάξεις σε όλο το σώμα, σε άκρα και κορμό, ακόμα στα πέλματα, αλλά και στους λοβούς των αυτιών, εφαρμόζοντας κυκλικές κινήσεις και περιστρέφοντας την παλάμη γύρω από τις αρθρώσεις. Αφού ολοκληρώσετε το μασάζ, αφήστε για λίγο το λάδι στο δέρμα, επιτρέποντάς του να εισχωρήσει βαθύτερα στους πόρους, πριν ξεπλυθείτε με χλιαρό νερό και σκουπιστείτε απαλά.

5. Άσκηση: Δεσμευθείτε να εκτελείτε καθημερινά κινήσεις και στάσεις του σώματος (asanas) που ζεσταίνουν τα μέλη και τα εσωτερικά όργανα και σας κρατούν καλά γειωμένους - π.χ. τις στάσεις του παιδιού (balasana), της γάτας (marjaryasana) και του αετού (garudasana). Οι κινήσεις των Χαιρετισμών στον Ήλιο που θερμαίνουν και τεντώνουν το σώμα είναι ιδιαίτερα ευεργετικές αυτή την εποχή.

6. Ξεκούραση - Ύπνος: Προσπαθήστε να πηγαίνετε για ύπνο την ίδια ώρα κάθε βράδυ και να σηκώνεστε την ίδια ώρα κάθε πρωί. Από την σκοπιά της Αγιουρβέδα, το ιδανικό θα ήταν να πέφτετε στο κρεβάτι ως τις 10.00 μ.μ. (οπότε στην ατμόσφαιρα κυριαρχεί η νωχελική ενέργεια Kapha) και να ξυπνάτε πριν τις 6 π.μ. (με την ξεσηκωτική ενέργεια Vata).

Ακολουθήστε τις συμβουλές και τις φυσικές μεθόδους της Αγιουρβέδα και μείνετε υγιείς και απρόσβλητοι από γρίπη και λοιμώξεις!

Κατηγορία Ayurveda

Ένα υγιές έντερο συμβάλλει στη μακροζωία. Σύμφωνα με νέες έρευνες η λήψη προβιοτικών και ενός αγιουρβεδικού φυτικού συμπληρώματος βοηθά στη διατήρηση της υγείας του εντέρου και αυτό θα μπορούσε να αυξήσει τη μακροζωία κατά 60%.

Η τακτική λήψη προβιοτικών μαζί με Triphala (ένα παραδοσιακό συμπλήρωμα βοτάνων που χρησιμοποιείται στην Αγιουρβέδα) φαίνεται να έχει συμβιωτική επίδραση στα «καλά» βακτήρια στο έντερο, κάτι που δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τα προβιοτικά.

Το αποτέλεσμα είναι η επίτευξη καλύτερης υγείας και η μακροζωία σας θα μπορούσε να αυξηθεί έως και κατά 60%, λένε ερευνητές από το Πανεπιστήμιο McGill.

Η έρευνά τους ξεκίνησε στις μύγες των φρούτων και παρόλο που αυτό δεν ακούγεται πολύ ελπιδοφόρο, οι ερευνητές λένε ότι το 70% των βιοχημικών οδών των μυγών είναι παρόμοιες με εκείνες στα θηλαστικά. «Τα αποτελέσματα στον άνθρωπο δεν θα είναι τόσο δραματικά, αλλά τα αποτελέσματά μας υποδηλώνουν σίγουρα ότι μια δίαιτα που ενσωματώνει ειδικά το Triphala μαζί με αυτά τα προβιοτικά θα προωθήσει μια μακρά και υγιή ζωή», δήλωσε ο Satya Prakash, ένας από τους ερευνητές.

Στο πείραμά τους, οι μύγες που τρέφονταν με προβιοτικά και Triphala - ένα συνδυασμό που οι ερευνητές ονόμαζαν «συμβιωτικό» - έζησαν για 66 ημέρες, δηλαδή 26 ημέρες περισσότερο από τις άλλες μύγες. Οι μύγες που έζησαν περισσότερο έδειξαν επίσης λιγότερα σημάδια γήρανσης, όπως αντίσταση στην ινσουλίνη, φλεγμονή και οξειδωτικό στρες.

Το Triphala είναι ένα σκεύασμα που αποτελείται από amalaka, bibhitaki και haritaki, φρούτα που χρησιμοποιούνται ως φαρμακευτικά φυτά στην ιατρική της Αγιουρβέδα.

 Πηγή: Scientific Reports, 2018; 8: doi: 10.1038/s41598-018-25382-z

Κατηγορία Ayurveda