Νέα παγκόσμια μελέτη δείχνει ότι η ρύπανση της ατμόσφαιρας συνδέεται άμεσα με την κατάθλιψη και την αυτοκτονία

Κατηγορία Περιβάλλον
Δευτέρα, 24 Φεβρουαρίου 2020 08:53 Διαβάστηκε 815 φορές
Online Απόδοση: Ιορδάνης Βελισσάρης

Οι επιστήμονες επιδιώκουν όλο και περισσότερο να δείξουν ότι η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση αυξάνει τον κίνδυνο κατάθλιψης και αυτοκτονίας, σύμφωνα με την πρώτη επισκόπηση μελετών σχετικά με το θέμα.

Ενώ οι βλαβερές συνέπειες της αναπνοής μολυσμένου αέρα είναι γνωστές εδώ και πολύ καιρό, ένας αυξανόμενος όγκος δεδομένων που προέκυψαν από έρευνα έχει διαπιστώσει ότι οι ψυχολογικές επιπτώσεις της ρύπανσης είναι επίσης σημαντικές.

Η ανασκόπηση μελετών αποκαλύπτει ότι με τον περιορισμό της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε όλο τον κόσμο, εκατομμύρια άνθρωποι θα μπορούσαν να σωθούν από την κατάθλιψη. Ωστόσο, οι επιστήμονες παραμένουν αβέβαιοι ότι μπορούν να αποδείξουν ότι η έκθεση στον τοξικό αέρα είναι η οριστική αιτία της κατάθλιψης.

Τα τοξικά σωματίδια που εκπέμπονται από τα αυτοκίνητα και τη βιομηχανία πιστεύεται ότι προκαλούν φλεγμονή στον εγκέφαλο καθώς διεισδύουν στην κυκλοφορία του αίματος με την εισπνοή ή ακόμη και εν δυνάμει μέσω επιδράσεων στην παραγωγή ορμονών στρες.

Σε μία συνέντευξη τύπου, η κύρια συγγραφέας Dr Isobel Braithwaite από το University College of London (UCL) δήλωσε:

«Γνωρίζουμε ήδη ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι επιβλαβής για την υγεία των ανθρώπων, με πολλούς κινδύνους για την σωματική υγεία από την καρδιακή και την πνευμονική νόσο μέχρι το εγκεφαλικό επεισόδιο και τον μεγαλύτερο κίνδυνο άνοιας.

Εδώ αποδεικνύουμε ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση θα μπορούσε να προκαλέσει ουσιαστική βλάβη στην ψυχική υγεία μας, καθιστώντας την ανάγκη για τον καθαρισμό του αέρα που αναπνέουμε ακόμα πιο επείγουσα».

Η ανασκόπηση, που δημοσιεύθηκε στο Environmental Health Perspectives, εξέτασε μελέτες από 16 χώρες οι οποίες διερεύνησαν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της εισπνοής τοξικών αερομεταφερόμενων σωματιδίων στον αέρα. Οι ερευνητές βρήκαν 25 μελέτες που πληρούσαν τα κριτήριά τους και τις χρησιμοποίησαν για να εξετάσουν τη συσχέτιση μεταξύ μακροχρόνιας έκθεσης σε σωματίδια και κατάθλιψης, αυτοκτονίας, άγχους, διπολικής διαταραχής και ψύχωσης.

Οι ισχυρότερες συσχετίσεις βρέθηκαν μεταξύ της έκθεσης σε μολυσμένο αέρα και της εκδήλωσης κατάθλιψης και αυτοκτονίας. Ωστόσο, υπήρξαν περιορισμένες συνδέσεις με το άγχος και καμία με διπολική διαταραχή και ψύχωση.

Οι ερευνητές παραμένουν αβέβαιοι για το αν η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι η πραγματική αιτία των προβλημάτων ψυχικής υγείας ή απλώς συνδέεται με αυτά, αλλά υπάρχουν στοιχεία ότι υπάρχει μια φυσική σύνδεση.

Στη συνέντευξη τύπου, η Braithwaite ανέφερε:

«Γνωρίζουμε ότι τα καλύτερα σωματίδια από τον βρώμικο αέρα μπορούν να φτάσουν στον εγκέφαλο τόσο μέσω της κυκλοφορίας του αίματος όσο και της μύτης και η ατμοσφαιρική ρύπανση έχει εμπλακεί σε αυξημένη νευροφλεγμονή, βλάβη σε νευρικά κύτταρα και σε αλλαγές στην παραγωγή ορμονών στρες, κάτι που έχει συνδεθεί με την κακή ψυχική υγεία.»

Η μελέτη διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που περνούν έξι μήνες σε μια περιοχή με μόλυνση διπλάσια από το όριο λεπτής σωματιδιακής ύλης (PM2.5) για τα αιωρούμενα σωματίδια που έχει ορίσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), των 10 μικρογραμμαρίων ανά κυβικό μέτρο αέρα (μg/m3) αντιμετωπίζουν κατά 10% αυξημένη πιθανότητα να πέσουν σε κατάθλιψη σε σχέση με όσους ζουν σε περιοχές που πληρούν το όριο.

Τα επίπεδα PM2.5 στις πόλεις παγκοσμίως μπορεί να κυμαίνονται από τα εξαιρετικά επικίνδυνα 114μg/m3 στο Δελχί της Ινδίας έως τα 6μg/m3 στην Οτάβα του Καναδά.

Η μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο νόμιμο όριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά 25 μονάδες/m3 θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική πτώση των επιπέδων της παγκόσμιας κατάθλιψης, δήλωσε η Braithwaite. Δήλωσε στην Guardian:

«Θα μπορούσατε να αποφύγετε περίπου το 15% της κατάθλιψης, αν υποτεθεί ότι υπάρχει αυτή η αιτιώδης σχέση. Θα είχε πολύ μεγάλη επίδραση, επειδή η κατάθλιψη είναι μια πολύ κοινή ασθένεια και συνεχώς αυξάνεται».

Ωστόσο, ακόμη και οι συνεχώς ανοδικές αυξήσεις του κινδύνου μπορούν να είναι επιβλαβείς για τον παγκόσμιο πληθυσμό - ειδικά επειδή λιγότεροι από 1 στους 10 ανθρώπους στον κόσμο ζουν σε επίπεδα καθαρού αέρα που συνιστάται από τον ΠΟΥ. Η Braithwaite πρόσθεσε:

«Αυτό είναι κάτι που ο καθένας είναι εκτεθειμένος, έτσι σε πληθυσμιακό επίπεδο είναι ανησυχητικό γενικά.»

Ο ελληνικής καταγωγής Δρ Ιωάννης Μπακόλης, ανώτερος καθηγητής Βιοστατιστικής και Επιδημιολογίας στο Βασιλικό Κολλέγιο του Λονδίνου, ο οποίος δεν ήταν μέλος της ερευνητικής ομάδας, είπε στην Guardian:

«Αυτή είναι μια ολοκληρωμένη ανασκόπηση για μια περίοδο 40 ετών. Παρόλο που οι μελέτες που περιελήφθησαν ήταν από διαφορετικά μέρη του κόσμου - π.χ. Κίνα, ΗΠΑ, Γερμανία - και ποικίλλουν σε μέγεθος δείγματος, σχεδιασμού μελέτης και μέτρησης κατάθλιψης, οι αναφερθέντες συσχετισμοί ήταν πολύ παρόμοιοι.»

Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Dr. Joseph Hayes από το UCL συνιστά μια ευρύτερη προσέγγιση στην αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, η οποία θα ωφελήσει την ψυχική υγεία των πληθυσμών, ακόμη και αν διαπιστωθεί ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν είναι η άμεση αιτία της κατάθλιψης ή της αυτοκτονίας. Ανέφερε:

"Τα ευρήματά μας συμφωνούν με άλλες μελέτες που βγήκαν φέτος, με περαιτέρω στοιχεία για τους νέους ανθρώπους και για άλλες παθήσεις ψυχικής υγείας. Ενώ δεν μπορούμε ακόμη να πούμε ότι αυτή η σχέση είναι αιτιακή, τα αποδεικτικά στοιχεία τονίζουν ιδιαίτερα ότι η ίδια η ατμοσφαιρική ρύπανση αυξάνει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων αποτελεσμάτων στην ψυχική υγεία.

Πολλά από αυτά που μπορούμε να κάνουμε για να μειώσουμε την ατμοσφαιρική ρύπανση μπορούν επίσης να ωφελήσουν την ψυχική μας υγεία με άλλους τρόπους, όπως με το να επιτρέπουν στους ανθρώπους να ποδηλατούν ή να περπατούν παρά να οδηγούν, και να ενισχύουν την πρόσβαση σε πάρκα και αστικούς χώρους πρασίνου.»

Πηγές: The Guardian , European Scientist , Newscientist

H έρευνα: Environmental Health Perspectives