Νέα στοιχεία από σχολεία στην Αγγλία δείχνουν ότι ο περιορισμός των smartphones κατά τη διάρκεια της σχολικής ημέρας μπορεί να συνδέεται με καλύτερη συγκέντρωση, περισσότερη επικοινωνία πρόσωπο με πρόσωπο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, βελτίωση της σχολικής επίδοσης.
Για πολλά παιδιά, το smartphone έχει γίνει σχεδόν προέκταση της καθημερινότητάς τους. Συνομιλίες, βίντεο, παιχνίδια, κοινωνικά δίκτυα και σχολικές δραστηριότητες περνούν μέσα από την ίδια μικρή οθόνη. Τα τελευταία χρόνια, όμως, όλο και περισσότερα σχολεία αρχίζουν να αναρωτιούνται τι συμβαίνει όταν αυτή η οθόνη παραμένει διαθέσιμη συνεχώς, ακόμη και μέσα στην τάξη. Στην Αγγλία, σχολεία που συμμετείχαν σε πρόγραμμα περιορισμού της χρήσης smartphone ανέφεραν αισθητές αλλαγές στη συμπεριφορά και στην καθημερινότητα των μαθητών. Το σύστημα Blackout επιτρέπει στα σχολεία να απενεργοποιούν συγκεκριμένες λειτουργίες των κινητών κατά τη διάρκεια της σχολικής ημέρας, όπως τα κοινωνικά δίκτυα, τα παιχνίδια και την κάμερα, αφήνοντας όμως διαθέσιμες βασικές λειτουργίες επικοινωνίας.
Περισσότερη συγκέντρωση, λιγότερες διακοπές
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν από σχολεία που χρησιμοποίησαν το σύστημα, πολλοί εκπαιδευτικοί παρατήρησαν πιο ήρεμες τάξεις, λιγότερη διάσπαση προσοχής και περισσότερη συμμετοχή των μαθητών. Από τα σχολεία που αξιολογήθηκαν, περίπου 60% ανέφεραν βελτίωση στις επιδόσεις των μαθητών στις εξετάσεις GCSE, ενώ καταγράφηκαν επίσης λιγότερα αιτήματα μαθητών να εγκαταλείψουν προσωρινά την τάξη και περισσότερη αλληλεπίδραση μεταξύ τους.
Τα δεδομένα προέρχονται από περισσότερους από 5.000 μαθητές και, παρότι δεν αποτελούν από μόνα τους απόδειξη ότι ο περιορισμός των κινητών προκαλεί καλύτερες βαθμολογίες, δείχνουν μια ενδιαφέρουσα εικόνα: όταν το smartphone παύει να διεκδικεί συνεχώς την προσοχή, το σχολικό περιβάλλον αλλάζει. Η αλλαγή δεν αφορά μόνο τη μάθηση. Εκπαιδευτικοί περιγράφουν παιδιά που μιλούν περισσότερο μεταξύ τους στα διαλείμματα, συμμετέχουν περισσότερο σε δραστηριότητες και περνούν λιγότερο χρόνο κοιτάζοντας μια οθόνη.
Το smartphone γίνεται μέρος της παιδικής ηλικίας όλο και νωρίτερα
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς τα παιδιά αποκτούν προσωπικό smartphone σε όλο και μικρότερη ηλικία. Στοιχεία της βρετανικής Ofcom δείχνουν ότι περισσότερο από το 50% των παιδιών έχει smartphone ήδη γύρω στην ηλικία των 10 ετών, ενώ μέχρι τα 11 η χρήση έχει γίνει σχεδόν καθολική. Αυτό σημαίνει ότι η μετάβαση από το δημοτικό στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση συνοδεύεται συχνά και από μια δεύτερη μετάβαση: το παιδί αποκτά πρόσβαση σε έναν ψηφιακό κόσμο που λειτουργεί συνεχώς, χωρίς πραγματικά διαλείμματα. Οι ειδοποιήσεις, τα μηνύματα, τα βίντεο μικρής διάρκειας και τα κοινωνικά δίκτυα είναι σχεδιασμένα για να τραβούν και να επαναφέρουν την προσοχή. Για έναν εγκέφαλο που ακόμη αναπτύσσεται, αυτή η συνεχής εναλλαγή μπορεί να κάνει δυσκολότερη τη διατήρηση της συγκέντρωσης σε μία μόνο δραστηριότητα.
Τι κερδίζουν τα παιδιά όταν το κινητό σωπαίνει;
Η συζήτηση γύρω από τα smartphones συχνά περιορίζεται στο ερώτημα εάν πρέπει να απαγορευτούν. Ίσως όμως το ουσιαστικότερο ερώτημα είναι διαφορετικό: τι επιστρέφει στη ζωή των παιδιών όταν η οθόνη σταματά για λίγο να βρίσκεται στο κέντρο της προσοχής τους; Επιστρέφει η συνομιλία. Η παρατήρηση. Η βαρεμάρα που συχνά γίνεται αφετηρία δημιουργικότητας. Η ανάγκη να πλησιάσεις έναν συμμαθητή αντί να του στείλεις μήνυμα. Ακόμη και η εμπειρία του να κάθεσαι για λίγα λεπτά χωρίς συνεχή εξωτερικά ερεθίσματα. Το smartphone αποτελεί πλέον μέρος της ζωής των παιδιών και δύσκολα θα εξαφανιστεί. Τα νέα σχολικά πειράματα, όμως, δείχνουν ότι ίσως δεν χρειάζεται να είναι παρόν κάθε στιγμή.
Και για μια γενιά που μεγαλώνει μέσα στην αδιάκοπη ψηφιακή σύνδεση, αυτό μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο σημαντικό από όσο αρχικά φαίνεται.
Αναφορές
- Ofcom, Children and Parents: Media Use and Attitudes Report 2025–26, 2026. ofcom.org.uk
- Tobias Böttger, Klaus Zierer, To Ban or Not to Ban? A Rapid Review on the Impact of Smartphone Bans in Schools on Social Well-Being and Academic Performance, Education Sciences, 2024. DOI: 3390/educsci14080906.
- Daniel L. King et al., “Phones off while school's on”: Evaluating problematic phone use and the social, wellbeing, and academic effects of banning phones in schools, Journal of Behavioral Addictions, DOI: 10.1556/2006.2024.00058.
- Miranda Pallan et al., School phone policies and their association with mental wellbeing, phone use, and social media use (SMART Schools), The Lancet Regional Health – Europe, DOI: 10.1016/j.lanepe.2025.101211.
Συντακτική Ομάδα Holistic Life. © 2026 Holistic Life.
