Πλήρης οδηγός για την αντιμετώπιση του διαβήτη με συμπληρώματα διατροφής & βότανα

Κατηγορία Υγεία
Δευτέρα, 22 Μαρτίου 2021 08:49 Διαβάστηκε 1798 φορές
Τεύχος 101 Dr Mona Morestein

Πολλοί ασθενείς με διαβήτη που ακολουθούν τη συμβατική αγωγή, δεν λαμβάνουν συμπληρώματα διατροφής και το ιατρικό κατεστημένο δεν στέλνει κάποιο σαφές μήνυμα για τη χρησιμότητά τους. Για παράδειγμα, η Αμερικανική Διαβητολογική Ένωση (American Diabetes Association - ADA), ο μεγαλύτερος οργανισμός αφιερωμένος στη διαβητική περίθαλψη στην Αμερική, έχει μια πολύ περίεργη άποψη για τα συμπληρώματα.

Από τη μία πλευρά, ο οργανισμός χορηγεί ένα έγκυρο επιστημονικό περιοδικό για τον διαβήτη, το Diabetes Care και αυτό το περιοδικό δημοσιεύει τακτικά μελέτες σχετικά με τα οφέλη των συμπληρωμάτων διατροφής, των βιταμινών, των μετάλλων, των φαρμακευτικών προϊόντων και των βοτανικών σκευασμάτων. Όμως παρακάτω ακολουθεί ένα απόσπασμα από την ADA που περιγράφει τη θέση τους σχετικά με τη λήψη συμπληρωμάτων:

"Δεν υπάρχει σαφής ένδειξη οφέλους από συμπληρώματα βιταμινών ή ανόργανων συστατικών για άτομα με διαβήτη που δεν έχουν υποκείμενες ανεπάρκειες βιταμινών ή ανόργανων συστατικών. Ούτε υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν τη χρήση κανέλας ή άλλων βοτάνων ή συμπληρωμάτων για τη θεραπεία του διαβήτη."

Σε αντίθεση με αυτήν τη δήλωση, πολλές μελέτες έχουν δείξει τα θετικά οφέλη από τη λήψη συμπληρωμάτων σε διαβητικούς ασθενείς. Στη συνέχεια καταγράφονται πληροφορίες που επιβεβαιώνουν το γιατί ένας ασθενής πρέπει να λαμβάνει συμπληρώματα ως μέρος ενός αποτελεσματικού πρωτοκόλλου διαβήτη:

Αντιοξειδωτικά. Η ζημιά σε ένα διαβητικό σώμα από τα ψηλά επίπεδα γλυκόζης για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να προκαλέσει την ανάπτυξη διαβητικών επιπλοκών λόγω προ-οξειδωτικών βιοχημικών διαδικασιών. Τα αντιοξειδωτικά συμπληρώματα μπορούν να βοηθήσουν το σώμα να σταματήσει την ανεξέλεγκτη οξειδωτική βλάβη.

Ανεπάρκειες. Πολλοί άνθρωποι στη Δύση, συμπεριλαμβανομένων των διαβητικών ασθενών, έχουν έλλειψη θρεπτικών συστατικών. Η υψηλή γλυκόζη μπορεί να προκαλέσει την απώλεια πολλών θρεπτικών ουσιών - όπως ο ψευδάργυρος, το χρώμιο και το μαγνήσιο - από το σώμα μέσω των νεφρών. Επίσης, ορισμένες φαρμακευτικές αγωγές (για παράδειγμα, μετφορμίνη, αναστολείς αντλίας πρωτονίων κ.α.) μπορούν να προκαλέσουν ανεπάρκειες θρεπτικών συστατικών μειώνοντας την απορρόφηση από το έντερο. Επιπλέον, η ανθυγιεινή διατροφή που ακολουθούν μακροχρόνια πολλοί ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 μπορεί να προκαλέσει έλλειψη βασικών λιπαρών οξέων, βιταμίνης D3 και άλλων θρεπτικών συστατικών.

Βελτιωμένος έλεγχος γλυκόζης. Ορισμένα συμπληρώματα διατροφής υποστηρίζονται από καλά δεδομένα που δείχνουν ότι μπορούν να είναι ευεργετικά για τη μείωση της αντίστασης στην ινσουλίνη σε κυτταρικό επίπεδο, επιτρέποντας στη γλυκόζη να εισέρχεται ευκολότερα στο κύτταρο.

Μελέτες έχουν δείξει ότι κάποια συμπληρώματα διατροφής μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της γλυκόζης νηστείας και μετά το γεύμα, να μειώσουν τις τιμές της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης A1C (το επίπεδο των πρωτεϊνών αιμοσφαιρίνης στα ερυθρά αιμοσφαίρια που καλύπτονται από γλυκόζη, το βασικό εργαλείο παρακολούθησης για τη ρύθμιση της γλυκόζης) και τη μείωση της χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων.

Τα συμπληρώματα διατροφής μπορούν επίσης να βοηθήσουν στη μείωση της συχνότητας των υπογλυκαιμικών και υπεργλυκαιμικών συμβάντων.1-3

Μείωση της όρεξης και της λιγούρας. Μερικά συμπληρώματα μπορεί να είναι πολύ χρήσιμα στη μείωση της όρεξης για τροφές όπως οι υδατάνθρακες.

Βελτιωμένη ενέργεια και διάθεση. Τα θρεπτικά συστατικά μπορούν να βοηθήσουν στην αύξηση της ενέργειας και της διάθεσης με διάφορους τρόπους. Τα κυμαινόμενα επίπεδα γλυκόζης όλη την ημέρα μπορούν να προκαλέσουν ευερεθιστότητα και ασταθή διάθεση και το να αισθάνεται κάποιος θύμα του διαβήτη αντί για νικητής, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την αυτοεκτίμησή του.

Τα θρεπτικά συστατικά μπορούν να βοηθήσουν στην αύξηση της ενέργειας παρέχοντας στα κύτταρα όλα όσα χρειάζονται για να λειτουργήσουν καλύτερα.

Θρεπτικά συστατικά όπως τα ωμέγα-3 έλαια και το βιοδιαθέσιμο φολικό οξύ, σχετίζονται και με τη μείωση της κατάθλιψης και του άγχους.4,5

Εάν ένας ασθενής τρώει πιο υγιεινά, δεν έχει λιγούρες, έχει καλή ενέργεια και διάθεση και έχει χαμηλότερα επίπεδα γλυκόζης, θα είναι σε θέση να χάσει βάρος πολύ πιο γρήγορα και αποτελεσματικά.

Η Φινλανδία έχει το υψηλότερο ποσοστό εμφάνισης διαβήτη τύπου 1 στον κόσμο. Ως αποτέλεσμα, ερευνητές στη Φινλανδία, άλλα και σε άλλες χώρες, έχουν πραγματοποιήσει εκτεταμένη έρευνα που εστιάζει στο ποια συμπληρώματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε βρέφη για να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 1 αργότερα στη ζωή τους. Σε αυτές τις μελέτες επισημάνθηκαν δύο βασικές θρεπτικές ουσίες, τα ιχθυέλαια και η βιταμίνη D3.6,7 Τα προβιοτικά έχουν επίσης αποδειχθεί χρήσιμα για τον γλυκαιμικό έλεγχο.8

Ένα καλό συμπλήρωμα βιταμινών και ανόργανων συστατικών, η βιταμίνη D3, τα προβιοτικά, η νιασιναμίδη και τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα με επιπλέον μαγνήσιο, ψευδάργυρο, βανάδιο και κάλιο θα πρέπει να αποτελούν μέρος του «οπλοστάσιου» κάθε διαβητικού.

Ωστόσο, ορισμένα λιγότερο γνωστά συμπληρώματα μπορούν επίσης να έχουν σημαντικό αποτέλεσμα στον έλεγχο του διαβήτη.

Διατροφικά συμπληρώματα:
R-alpha-lipoic acid (R-ALA). Εάν μπορούσα να συνταγογραφήσω μόνο ένα συμπλήρωμα σε έναν ασθενή με διαβήτη, θα ήταν το R-άλφα-λιποϊκό οξύ. Αυτό το υδατοδιαλυτό και λιποδιαλυτό αντιοξειδωτικό έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και το μεταβολισμό της γλυκόζης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 9,10 και η έρευνα υποστηρίζει ότι μπορεί επίσης να αποτρέψει την εξέλιξη των επιπλοκών του διαβήτη στα νεύρα, τα μάτια και τα νεφρά.11,12
Το άλφα-λιποϊκό οξύ αναφέρεται είτε ως ALA είτε ως R-ALA. Όταν αναφέρεται ως ALA, αυτό σημαίνει ότι περιέχει δύο χημικές δομές που είναι καθρέφτες μεταξύ τους - η μορφή S και η μορφή R, σε αναλογία 50:50. Ωστόσο, η μορφή R είναι η μόνη που είναι ενεργή στο σώμα και έτσι θα πρέπει να είναι η μόνη μορφή που χρησιμοποιείται.
Εάν ένα προϊόν άλφα-λιποϊκού οξέος δηλώνει ότι κάθε κάψουλα περιέχει 300 mg ALA, στην πραγματικότητα μόνο 150 mg είναι R-ALA που είναι η ενεργή μορφή. Ένα προϊόν R-άλφα-λιποϊκού οξέος που λέει ότι κάθε κάψουλα περιέχει 300 mg, είναι όλα ενεργά στο σώμα. Ψάξτε λοιπόν ένα προϊόν που λέει ότι περιέχει "R-ALA" αντί μόνο "ALA".
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 300 έως 1.200 mg ημερησίως R-ALA, το ισοδύναμο 600 έως 2.400 mg ημερησίως ενός προϊόντος με την ένδειξη μόνο ALA.

Μπενφοθειαμίνη
Αυτή η λιποδιαλυτή μορφή θειαμίνης (επίσης γνωστή ως αλλιθειαμίνη) έχει αποδειχθεί ότι μειώνει το σχηματισμό τελικών προϊόντων προηγμένης γλυκοζυλίωσης, τα οποία συνδέονται με την ανάπτυξη διαβητικών επιπλοκών.13
Καθώς απορροφάται καλύτερα από την υδατοδιαλυτή θειαμίνη, η μπενφοθειαμίνη αυξάνει την παραγωγή πυροφωσφορικής θειαμίνης, η οποία εμποδίζει τη βλάβη που προκαλείται από τη γλυκόζη. Έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει την αμφιβληστροειδοπάθεια, τη νεφροπάθεια και τη νευροπάθεια.14-17
Προτεινόμενη ημερήσια δοση: 150 έως 450 mg.

Ν-ακετυλο κυστεΐνη (NAC)
Το NAC, ένα άλλο πολύτιμο και οικονομικό θρεπτικό συμπλήρωμα, μπορεί να μειώσει την αντίσταση στην ινσουλίνη ενεργώντας ως αντιοξειδωτικό για την πρόληψη της οξειδωτικής βλάβης εξαιτίας της γλυκόζης.18 Έχει αποδειχθεί ότι προστατεύει τα μάτια από τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια.20
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 600 έως 2.400 mg.

Ακετυλο-l-καρνιτίνη
Αυτό το θρεπτικό φάρμακο έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει τον πόνο και τον εκφυλισμό των νεύρων σε ασθενείς με χρόνια διαβητική νευροπάθεια. Δίνω ακετυλο-l-καρνιτίνη σε κάθε διαβητικό ασθενή που έχει οποιοδήποτε είδος νευροπάθειας.21
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 1.500 έως 3.000 mg

Ταυρίνη
Η ταυρίνη είναι ένα φθηνό αμινοξύ που δεν χρησιμοποιείται συχνά ως διαβητικό συμπλήρωμα. Η ταυρίνη αποτρέπει τη γλυκοζυλίωση των πρωτεϊνών. Είναι το κύριο αμινοξύ για την καρδιά και βοηθά τη χοληδόχο κύστη να λειτουργεί καλύτερα για την πέψη των λιπών. Η ταυρίνη έχει βρεθεί ότι είναι ισχυρός υπογλυκαιμικός παράγοντας και μπορεί επίσης να ενισχύσει την επίδραση της ινσουλίνης. Μία μελέτη έδειξε ότι η χορήγηση ταυρίνης σε διαβητικούς ασθενείς για ένα μήνα κατέληξε σε μείωση της δόσης ινσουλίνης για να αποφευχθεί η υπογλυκαιμία που προκαλείται από την ταυρίνη. Οι ασθενείς είχαν επίσης μειώσεις στα επίπεδα χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων μετά τη λήψη ταυρίνης.22,23
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 500 έως 1.500 mg.

Σουλφοραφάνη
Αυτό το αντιοξειδωτικό βρίσκεται στα σταυρανθή λαχανικά όπως το μπρόκολο. Εκτός από τα καλά τεκμηριωμένα αντικαρκινικά αποτελέσματά του, η σουλφοραφάνη βρέθηκε να μειώνει τη γλυκόζη νηστείας στο αίμα και τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνης σε παχύσαρκους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2.24 Μπορεί να προστατέψει τα αιμοφόρα αγγεία από βλάβες που προκύπτουν από το οξειδωτικό στρες, βοηθώντας στην αποτροπή των διαβητικών επιπλοκών.25
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 30 έως 200 mg.

L-καρνοσίνη
Αυτό το προϊόν έχει δείξει πιθανά οφέλη στη βελτίωση της αντίστασης στην ινσουλίνη και στη μείωση του κινδύνου διαβητικών επιπλοκών.26
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 1.000 mg

Βοτανικές θεραπείες:

Gymnema sylvestre
Γνωστό ως γκουρμάρ, ή «ο καταστροφέας της ζάχαρης» στην Αγιουρβεδική ιατρική, το Gymnema έχει δείξει σταθερά οφέλη σε ασθενείς με διαβήτη. Το πιο ενεργό μέρος του Gymnema φαίνεται να είναι τα «γυμνενικά οξέα». Οι αναλύσεις του βοτάνου έδειξαν ότι μπορεί να είναι χρήσιμο στη μείωση των επιπέδων γλυκόζης και στον αποκλεισμό της απορρόφησης γλυκόζης από το έντερο. Έχει αποδειχθεί επίσης ότι αποτρέπει τη συσσώρευση λιπών στο ήπαρ και το αίμα, καθώς και τη μείωση του σωματικού βάρους.27 Συνήθως το χρησιμοποιώ σε κάψουλες ή σε υγρή μορφή σε ορισμένους ασθενείς.
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: σε μορφή κάψουλας, 400 έως 2.400 mg την ημέρα.

Κανέλα
Το Cinnamonium cassia και ο συγγενής του C. burmanii είναι οι τύποι κανέλας που έχουν την καλύτερη δράση στους ασθενείς. Πολλές μελέτες σχετικά με την κανέλα δείχνουν ότι μπορεί να επιβραδύνει την εκκένωση του στομάχου και να μειώσει τα επίπεδα γλυκόζης μετά το γεύμα. Μειώνει τα επίπεδα γλυκόζης σε ασθενείς τύπου 2 που είχαν κακό διαβητικό έλεγχο. Μπορεί επίσης να είναι χρήσιμη στη μείωση των επιπέδων της ινσουλίνης, της αρτηριακής πίεσης και της γλυκοζυλιωμένης και στη μείωση του σχηματισμού τελικών προϊόντων προηγμένης γλυκοζυλίωσης, τα οποία σχετίζονται με χρόνιες φλεγμονώδεις ασθένειες.28
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 1 έως 2 g ή 200 mg ή περισσότερο συμπυκνωμένου εκχυλίσματος

Bερβερίνη (Βerberine HCL)
Μια κορυφαία μελέτη σε ανθρώπους έδειξε ότι η υδροχλωρική βερβερίνη έχει παρόμοια δράση με τη μετφορμίνη σε διαβητικούς ασθενείς. Στην μελέτη, η βερβερίνη φαίνεται να προάγει την κυτταρική πρόσληψη γλυκόζης από το αίμα, μειώνει τη γλυκόζη στο αίμα και μειώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη.
Ένα αντιοξειδωτικό, η βερβερίνη μπορεί να βοηθήσει στην ενίσχυση των παγκρεατικών βήτα κυττάρων και να αποτρέψει το ήπαρ να παράγει υπερβολική γλυκόζη.29,30
Ωστόσο η δοσολογία μπορεί να είναι προβληματική, καθώς υψηλότερες δόσεις μπορεί να διαταράξουν το λεπτό έντερο. Συνιστώ στους ασθενείς να αυξάνουν αργά τη δόση τους και να παίρνουν το χάπι αμέσως μετά το γεύμα, όταν η τροφή είναι ήδη στο στομάχι.
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 1.000 έως 1.500 mg

Εκχύλισμα μύρτιλλου
Πλούσιο σε ανθοκυανοσίδες, το μύρτιλλο έχει μελετηθεί σε διαβητικούς ασθενείς τύπου 2 και έχει βρεθεί ότι προκαλεί σαφή βελτίωση της γλυκαιμικής απόκρισης, με μείωση τόσο των επιπέδων γλυκόζης όσο και της ινσουλίνης μετά το φαγητό. 31 Επίσης μπορεί να είναι ευεργετικό στη βελτίωση των επιπέδων χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων, σύμφωνα με στοιχεία από μελέτες σε ζώα.32
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 100 έως 350 mg

Εκχύλισμα φύλλων πράσινου τσαγιού
Το πράσινο τσάι περιέχει το βιοφλαβονοειδές γαλλική επιγαλοκατεχίνη (EGCG), το οποίο έχει αποδειχθεί ότι είναι ένα ασφαλές και αποτελεσματικό αντιοξειδωτικό.
Σε κλινικές μελέτες, το πράσινο τσάι έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2, μπορεί να βελτιώσει την ανοχή στη γλυκόζη, να μειώσει την παραγωγή γλυκόζης και την υπερβολική έκκριση από το ήπαρ και να βελτιώσει την απορρόφηση της γλυκόζης.
Το πράσινο τσάι έχει επίσης αναφερθεί ότι έχει προστατευτική δράση έναντι της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας και ότι παίζει ρόλο στην πρόληψη της αθηροσκλήρωσης.33
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 200 έως 400 mg. Είναι επίσης ευεργετικό να πίνετε βιολογικό πράσινο τσάι.

Εκχύλισμα κουρκουμά
Αυτή η έντονα κίτρινη ουσία που βρίσκεται στον κουρκουμά (turmeric) έχει αποδειχθεί ότι είναι ένας σημαντικός αναστολέας των αντιδραστικών ειδών οξυγόνου που προάγουν την οξειδωτική βλάβη στα κύτταρα. Σε εργαστηριακές μελέτες, η κουρκουμίνη μείωσε τα επίπεδα των μορίων που εμπλέκονται στη φλεγμονή, όπως ο παράγοντας νέκρωσης όγκου-Α (TΝF-a), που προκαλεί αντίσταση στην ινσουλίνη και ο φλεγμονώδης παράγοντας NF-KB, μια πρωτεΐνη που προάγει την έκφραση των φλεγμονωδών μορίων σηματοδότησης. 34,35
Η κουρκουμίνη έχει επίσης αποδειχθεί ότι ενισχύει τη λειτουργία των β-κυττάρων του παγκρέατος και μειώνει τη γλυκόζη, την γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνης και την αντίσταση στην ινσουλίνη.36,37
Χρησιμοποιείται σε τρόφιμα, απορροφάται δύσκολα, αλλά η ανάμιξη με μαύρο πιπέρι μπορεί να βοηθήσει στην απορρόφηση γι’ αυτό και τα περισσότερα συμπληρώματα κουρκουμίνης έχουν προσθέσει πιπέρι.
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 200 έως 3.000 mg.

Τζίνγκο μπιλόμπα
Αυτό το φυτό έχει συσχετιστεί με τη μείωση του κινδύνου άνοιας και της γνωστικής μείωσης, αλλά έχει επίσης αποδειχθεί ότι μειώνει την πήξη του αίματος και βελτιώνει τη λειτουργία του αμφιβληστροειδούς και των νεφρών σε διαβητικούς ασθενείς τύπου 2 με αμφιβληστροειδοπάθεια.38
Αυτό το βότανο είναι μια πολύτιμη προσθήκη σε ένα πρωτόκολλο διαβητικού συμπληρώματος, αλλά δεν πρέπει να λαμβάνεται από ασθενείς με αντιπηκτικά φάρμακα ή ασθενείς με τη σπάνια αιμορραγική κατάσταση αιμορροφιλίας.
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 160 έως 240 mg.

Σκόρδο
Έχει αποδειχθεί ότι το σκόρδο βελτιώνει τα επίπεδα γλυκόζης νηστείας, φρουκτοζαμίνης, χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2.39 Ενθαρρύνω τους ασθενείς μου να συμπεριλαμβάνουν τακτικά σκόνη σκόρδου και σκελίδες σκόρδου στο μαγείρεμά τους.

Αμερικανικό και ασιατικό τζίνσενγκ
Το τζίνσενγκ έχει αποδειχθεί σε μελέτες ότι βοηθά στη μείωση της γλυκόζης νηστείας στο αίμα και του σωματικού βάρους και βελτιώνει τη γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης A1C και τη διάθεση.40-42
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 200 mg. Μερικοί άνθρωποι με παρατεταμένη χρήση μπορεί να εμφανίσουν ορμονικές παρενέργειες με τη λήψη τζίνσενγκ, οπότε αν δείτε τέτοιες αλλαγές, ενημερώστε τον γιατρό σας.

Ιερός βασιλικός
Αυτό το βότανο έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τα επίπεδα γλυκόζης νηστείας και της γλυκόζης μετά το γεύμα. 43
Προτεινόμενη ημερήσια δοσολογία: 200 mg
Απόσπασμα από το της Dr Mona Morstein: «Master Your Diabetes: A Comprehensive, Integrative Approach for Diabetes Type 1 και Type 2» (Chelsea Green Publishing, 2017)


Βιογραφικό Dr Mona Morestein

Βιβλιογραφικές αναφορές

1   Indian J Med Res, 2007; 126: 471-4
2   Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids, 1998; 58: 257-63
3   Exp Mol Med. 2012;44:665-673
4   Nutr Clin Pract, 2011; 26: 409-25
5   J Psychopharmacol, 2005; 19: 59-65
6   JAMA, 2007; 298: 1420-8
7   Diabetes, 2012; 61: 175-8
8   PLoS One, 2015; 10: e0132121
9   Free Radic Biol Med, 1999; 27: 309-14
10 Arzneimittelforschung, 1995; 45: 872-4
11 Diabetes, 2004; 53: 3233-8
12 Rev Diabet Stud, 2009; 6: 230-6
13 Diabetes Care, 2006; 29: 2064-71
14 Nat Med, 2003; 9: 294-9
15 Diabetes, 2003; 52: 2110-20
16 Diabetes Care, 2012; 35: 1095-7
17 Int J Clin Pharmacol Ther, 2005; 43: 71-7
18 J Basic Clin Physiol Pharmacol, 2006; 17: 245-54
19 Mol Biol Rep, 2012; 39: 3727-35
20 Diabetes, 2003; 52: 499-505
21 Diabetes Care, 2005; 28: 89-94
22 Amino Acids, 2012; 42: 1529-39
23 Exp Mol Med, 2012; 44: 665-73
24 Sci Transl Med, 2017; 9: eaah4477
25 Pharm Biol, 2016; 54: 2329-39
26 Amino Acids, 2016; 48: 1131-49
27 J Sci Food Agric, 2014; 94: 834-40
28 Ann Fam Med, 2013; 11: 452-9
29 Metabolism, 2008; 57: 712-7
30 Acta Pharm Sin B, 2012; 2: 327-34
31 J Nutr Sci, 2013; 2: e22
32 Nutrition, 2017; 41: 107-12
33 Molecules, 2017; 22: 849
34 Int J Med Sci, 2013; 10: 337-81
35 Nutr Metab, 2008; 5: 17
36 Diabetes Care, 2012; 35: 2121-7
37 Evid Based Complement Alternat Med, 2013; 2013: 636053
38 Exp Clin Cardiol, 2005; 10: 85-7
39 Food Nutr Res, 2017; 61: 1377571
40 Coll Antropol, 2012; 36: 1435-40
41 J Ginseng Res, 2017; 41: 589-94
42 Diabetes Care, 1995; 18: 1373-5
43 Evid Based Complement Alternat Med, 2017; 2017: 9217567