Το Holistic Life συνεχίζει για 23η χρονιά να παρουσιάζει άρθρα, έρευνες και θεματικές που γεφυρώνουν τη σύγχρονη επιστήμη με μια πιο ολιστική θεώρηση της υγείας και του ανθρώπου.

Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος 133 του Holistic Life, ένα τεύχος αφιερωμένο στις πιο σύγχρονες εξελίξεις γύρω από τη διατροφή, το μικροβίωμα, τη λειτουργική ιατρική και τη συνολική ισορροπία σώματος και νου.

Στις σελίδες του νέου τεύχους, οι αναγνώστες θα βρουν εκτενή αφιερώματα για:
• τα «χαμένα» μικροθρεπτικά συστατικά και τον ρόλο τους στην υγεία,
• τη σύνδεση εντέρου – εγκεφάλου και το πώς επηρεάζει τη διάθεση, τη μνήμη και το brain fog στην εμμηνόπαυση,
• τη σχέση του μικροβιώματος με τον μεταβολισμό και την απώλεια βάρους,
• τη ρεσβερατρόλη και τις σύγχρονες έρευνες γύρω από τις αντιφλεγμονώδεις και νευροπροστατευτικές της ιδιότητες,
• βότανα για το ουροποιητικό
• τη λειτουργική ιατρική και τις νέες προσεγγίσεις στην πρόληψη και την ευεξία.

Παράλληλα, το τεύχος περιλαμβάνει ενδιαφέρουσες επιστημονικές αναφορές και ειδικά θέματα γύρω από:
• την υγεία του εντέρου,
• την ολιστική οδοντιατρική,
• την ανδρική υγεία και την εμμηνόπαυση,
• τις νεότερες έρευνες για τις παρενέργειες των εμβολίων COVID-19,
• τη σχέση παιδικού τραύματος και γαστρεντερικών διαταραχών,
• καθώς και σύγχρονες φυσικές και συμπληρωματικές θεραπευτικές προσεγγίσεις.

Ξεχωρίζει επίσης το Special Report του τεύχους με τίτλο «Τα χαμένα θρεπτικά συστατικά», ένα εκτενές αφιέρωμα γύρω από τη χολίνη, την ταυρίνη και τη γλυκίνη, ουσίες που, αν και σπάνια συζητούνται, φαίνεται να επηρεάζουν καθοριστικά τη λειτουργία του εγκεφάλου, του ήπατος, του μεταβολισμού και της υγιούς γήρανσης.

Το νέο τεύχος 133 κυκλοφορεί δωρεάν σε επιλεγμένα σημεία διανομής σε όλη την Ελλάδα και είναι διαθέσιμο και μέσω του: Holistic Life

Η ολιστική φιλοσοφία της Ελληνικής Ασκληπιακής Ιατρικής Unani Tibb, δηλώνει ότι ο άνθρωπος είναι ουσιαστικά προέκταση του φυσικού περιβάλλοντος. Η Υγεία του ανθρώπινου οργανισμού συνυπάρχει σε αρμονία με τη Φύση και η ασθένεια προκύπτει όταν αυτή η αρμονία και η ισορροπία διαταράσσονται. Θεραπεία είναι η συνολική προσπάθεια αποκατάστασης, της χαμένης αρμονίας και ισορροπίας του ασθενούς.
Ο άνθρωπος και όλα τα έμβια όντα της Γης, μεγάλωσαν και εξελίχθηκαν μέσα σε μία παντοδύναμη βιοποικιλότητα, στηριζόμενοι σε αυτήν για την επιβίωσή τους, συλλέγοντας και χρησιμοποιώντας τα απαραίτητα για αυτούς τρόφιμα και φάρμακα, απ’ το φαρμακείο της φύσης. Αυτό γινόταν για χιλιάδες χρόνια. 
Η χρήση των φαρμακευτικών φυτών στη θεραπεία δεν είναι αποκλειστική για το ανθρώπινο είδος. Όταν ένα άγριο ζώο αρρωσταίνει ή αισθάνεται κάτι τέτοιο, θα σταματήσει να τρώει την καθημερινή του τροφή και θα στραφεί στη βρώση κάποιων θεραπευτικών φυτών, μέχρι να αισθανθεί καλύτερα. 
Η Βοτανολογία-Ριζοτομία, είναι μια κοινή πρακτική που ακολουθείται σε όλα τα παραδοσιακά Ιατρικά Ολιστικά συστήματα του κόσμου μας, τα οποία ανέπτυξαν μεθοδολογίες ή μοντέλα θεραπείας με φυτά και βότανα, με βάση τις ολιστικές θεραπευτικές αρχές και τις έννοιες που είναι σύμφυτες με αυτό το σύστημα. 
Κάθε σύστημα Φυτικής Ιατρικής για να είναι βιώσιμο, χρειάζεται να έχει τόσο θεωρητική όσο και πρακτική πτυχή. Η θεωρία είναι απαραίτητη για την καθοδήγηση των παρατηρήσεων και των υποθέσεων του θεραπευτή, για τη διαμόρφωση μιας στρατηγικής διάγνωσης και θεραπείας. Η πρακτική εμπειρία είναι επίσης απαραίτητη, για να επιλεχθούν τα σωστά βότανα και τα φυσικά φάρμακα, που λειτουργούν στην κάθε περίπτωση ξεχωριστά.
Η Unani Tibb από τα πολύ παλαιά χρόνια ακολουθώντας αυτό τον κανόνα, βασίζει το δικό της σύστημα Φυτικής Ιατρικής, στις βασικές της φιλοσοφικές έννοιες:
Στις τέσσερις βασικές ποιότητες Παθολογίας (ζέστη, κρύο, υγρασία, ξηρότητα), στα τέσσερα στοιχεία (γη, ύδωρ, αήρ, πυρ), στους τέσσερις Χυμούς (αίμα, φλέγμα, κίτρινη και μαύρη χολή) και στις τέσσερις Ιδιοσυστασίες (αιματώδης, φλεγματικός, χολερικός, μελαγχολικός). 

Iστορία

Η Βοτανολογία ή Ριζοτομία όπως την γνωρίζουμε στη δύση, είναι σχεδόν αποκλειστική υπόθεση των Ελλήνων ιατρών. Οι ριζοτόμοι ήταν οι βοτανοσυλλέκτες, οι οποίοι έδρασαν στην παλαιά Ελλάδα και όπως φαίνεται από την ετυμολογία της λέξης, ήταν αυτοί που ασχολούνταν με τη συλλογή των άγριων ριζών και των βοτάνων, αλλά και με την καλλιέργεια των φαρμακευτικών φυτών. Ένας απ’ τους σημαντικότερους μεταξύ των πρώτων βοτανολόγων-ριζοτόμων υπήρξε ο Ασκληπιάδης ιατρός Διοκλής ο Καρύστιος (330 π.Χ.), που ήταν και συγγραφέας πολλών αξιόλογων ιατρικών έργων. Ανάμεσα σε αυτά συνέγραψε και το «Ριζοτομικόν», ένα απ’ τα σπουδαιότερα έργα περί φυτών και βοτάνων. Από τα συγγράμματα του Διοκλή διασώθηκαν αποσπάσματα, θεωρείται δε ότι αυτά χρησιμοποιήθηκαν αργότερα ως πρότυπα για τα έργα του Θεοφράστου, του Διοσκουρίδη και του Πλίνιου. Ο Δημόκριτος (460-380 π.Χ.) συνέγραψε επίσης ένα μεγάλο γεωπονικό έργο. 
Ο Αριστοτέλης (384-322 π.Χ.), στον οποίο δικαίως αποδίδεται ο τίτλος του μεγάλου βοτανολόγου, έγραψε ένα έργο με τον τίτλο «Περί Φυτών», του οποίου επίσης μόνο αποσπάσματα διασώθηκαν μέχρι σήμερα. Αυτός τελειοποίησε την ιδέα του Δημόκριτου, συγκρίνοντας όλες τις γνωστές μορφές φυτών και ζώων.
Ο Θεόφραστος διάδοχος του Αριστοτέλη στην Περιπατητική σχολή, θεωρείται ο πατέρας της Βοτανικής, ίσως επειδή μόνο αυτού διασώθηκαν σχεδόν όλα τα έργα του. Σ’ αυτά αναφέρεται η εξέταση των φυτών, όπου γίνεται λεπτομερώς και με επιστημονικό τρόπο, πολλές δε περιγραφές βρίσκονται στο ύφος των καλυτέρων νεώτερων περιγραφών.
Ο Θεόφραστος ήταν ο δημιουργός του πρώτου μεγάλου βοτανικού κήπου της εποχής του και ο πρώτος που μας άφησε μια συστηματική καταγραφή των φυτών και των βοτάνων, σε δύο μεγάλες βοτανικές πραγματείες.
α) Το «Περί Φυτών Ιστορίαι», το οποίο περιείχε δέκα βιβλία εκ των οποίων το 9ο ήταν αφιερωμένο στα βότανα και στις ιατρικές τους ιδιότητες.
β) «Οι Αιτίες των Φυτών», το οποίο περιείχε οκτώ βιβλία στα οποία επεχείρησε να καταγράψει τη συστηματική και λεπτομερειακή κατάταξη του φυτικού κόσμου.

Οι δύο αυτές πραγματείες αποτελούν τη σημαντικότερη συνεισφορά στην τέχνη της Βοτανολογίας κατά την Κλασική περίοδο, μέχρι και το Μεσαίωνα. Ο Θεόφραστος μάς παρέδωσε την μοναδική ταξινόμηση των οκτώ γεύσεων των βοτάνων και πώς αυτές διασταυρώνονται μεταξύ τους. 

Η τετραπλή Γαληνική βαθμίδα
Κατά την Ρωμαϊκή περίοδο ο συνεχιστής της Ασκληπιακής σχολής της Κω Γαληνός, δημιούργησε μία διαβάθμιση στην οποία κατέταξε τις τροφές, τα φυσικά φάρμακα και τα βότανα. Η διαβάθμιση αυτή ονομάστηκε ως «Γαλινική βαθμίδα».
Μία παρόμοια διαβάθμιση αλλά με ανάποδο τρόπο χρησιμοποιεί η σύγχρονη Ιατρική. Δηλαδή, ενώ στην σχολή της Κω τα ήπια φάρμακα και βότανα ήταν τα κυρίως χρησιμοποιούμενα, στην σύγχρονη Ιατρική τα δηλητήρια θεωρούνται ως τα πιο αποτελεσματικά φάρμακα.
Έτσι στην Unani Tibb έχουμε την εξής διαβάθμιση:

Α΄ - Ανώτερη κατηγορία: Τονωτικά και ήπια θεραπευτικά φυσικά μέσα-βότανα, που προάγουν τη θρέψη την Υγεία και τη ζωτικότητα, σε επίπεδο τόνωσης και αναζωογόνησης, με ισορροπημένη στοιχειακή δράση.
Β΄ - Μέση κατηγορία: Θεραπευτικά φυσικά μέσα-βότανα που βοηθούν την ρύθμιση των σωματικών λειτουργιών, με σχετικά ήπια στοιχειακή δράση.
Γ΄ - Κατώτερη κατηγορία: Θεραπευτικά φυσικά εξισορροπητικά μέσα-βότανα, που βοηθούν αποτελεσματικά στην ίαση με έντονη στοιχειακή δράση.
Δ΄ - Κατώτατη κατηγορία: Δυνατά και ισχυρά φυσικά μέσα-βότανα με πολύ έντονη στοιχειακή δράση και υψηλή τοξικότητα (φυσικά δηλητήρια).

Εδώ θα χρειαστεί να τονιστεί, ότι, όσο εντείνεται η στοιχειακή δράση ενός βοτάνου, τόσο εντείνεται και η τοξική του δράση. Στοιχειακή δράση είναι ποια στοιχεία και ποιες δυνάμεις κυριαρχούν στα βότανα ή στις τροφές. Με βάση την μέθοδο θεραπείας «των αντιθέτων δυνάμεων» του Ιπποκράτη, τα βότανα και οι τροφές χρησιμοποιούνται ως φάρμακα αναλόγως στους ασθενείς. Για παράδειγμα, εάν ένας ασθενής πάσχει από εσωτερικό κρύο και υγρασία που του έχουν δημιουργήσει την α΄, ή β΄ ασθένεια, θα χρειαστεί να λάβει τροφές και βότανα με την αντίθετη φύση, δηλαδή ζέστη και ξηρότητα. Η οπτική αυτή υπάρχει σε όλες τις παραδοσιακές Ιατρικές μεθόδους (Αγιουρβέδα, Π.Κ.Ι. κ.ά.)
Η παραδοσιακή Ελληνική Ιατρική Unani Tibb, καθώς και τα γραπτά του Ιπποκράτη και του Γαληνού, δείχνουν σαφώς ότι δίνουν προτεραιότητα στη ήπια, θρεπτική, τονωτική, ρυθμιστική και εξισορροπητική προσέγγιση και δράση των βοτάνων, έναντι της ισχυρής, δυναμικής και τοξικής τους δράσης, καθώς και της επιθετικής θεραπευτικής παρέμβασης, οπτική τελείως αντίθετη απ’ την σύγχρονη Ιατρική σχολή.
Σε όσα δε βότανα ή φυσικά φάρμακα είχαν δυναμική στοιχειακή δράση, χρησιμοποιούνταν σε προχωρημένες και δύσκολες περιπτώσεις και πάντα πολύ αραιωμένα, ή σε συνδυασμό με άλλα μαλακτικά μέσα.

Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος 132 του περιοδικού Holistic Life (Μάρτιος – Απρίλιος 2026), συνεχίζοντας για 22η χρονιά την παρουσία του στον χώρο της ολιστικής υγείας και της φυσικής ευεξίας. Το περιοδικό διανέμεται δωρεάν και παρουσιάζει επιστημονικά τεκμηριωμένες πληροφορίες, φυσικές προσεγγίσεις υγείας και σύγχρονες έρευνες γύρω από τη διατροφή, την πρόληψη και την ολιστική φροντίδα του ανθρώπου.
Στο νέο τεύχος περιλαμβάνεται ένα εκτενές Special Report για τα φαρμακευτικά μανιτάρια, παρουσιάζοντας τη σύγχρονη έρευνα για τις βιοδραστικές τους ουσίες και τον ρόλο τους στην υποστήριξη του ανοσοποιητικού, της ενέργειας και της συνολικής υγείας.
Παράλληλα, οι αναγνώστες θα βρουν έναν οδηγό συμπληρωμάτων διατροφής για τη μακροζωία, καθώς και άρθρα για σημαντικά ζητήματα υγείας όπως:

• • τη βιταμίνη D3 και τη βιταμίνη K2
  • τη λειτουργία των επινεφριδίων και τη διαχείριση του στρες
  • την υγεία του εντέρου και τον ρόλο του μικροβιώματος
  • τις νέες εξελίξεις στην ολιστική οδοντιατρική
  • την ανδρική υγεία
  • την παραδοσιακή ιατρική Unani Tibb
  • τις φυσικές και ολιστικές προσεγγίσεις ενίσχυσης του ανοσοποιητικού.

Στις σελίδες του περιοδικού παρουσιάζονται επίσης σύγχρονες επιστημονικές μελέτες και πρακτικές συμβουλές για την καθημερινή φροντίδα της υγείας, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σχέση διατροφής, τρόπου ζωής και ψυχικής ισορροπίας.
Το Holistic Life παραμένει ένα από τα πιο μακροχρόνια περιοδικά στον χώρο της φυσικής και ολιστικής υγείας στην Ελλάδα, προσφέροντας αξιόπιστη ενημέρωση και νέες προοπτικές για μια πιο συνειδητή προσέγγιση της ευεξίας.
Το νέο τεύχος είναι διαθέσιμο δωρεάν σε επιλεγμένα σημεία διανομής καθώς και μέσα από την ιστοσελίδα μας:
Holistic Life | Τεύχος 132 (Μάρτιος – Απρίλιος 2026)

«Οι τροφές είναι όλες ενός είδους, οι ιδιότητες και οι ποιότητές τους όμως είναι πολλές και διαφορετικές. Οι ιδιότητες και οι ποιότητες της τροφής εξαρτώνται από την υγρότητα και την ξηρότητα, τη ζέστη και το κρύο, που ενυπάρχουν μέσα σε αυτές…» (Ιπποκράτης «Περί Τροφής» παρ.1).
Όπως αναφέρει ο Ιπποκράτης σε πολλά σημεία των έργων του, οι τροφές εκτός από τη σύνθεση των βιοχημικών συστατικών τους, δηλαδή τα μεγάλα θρεπτικά συστατικά (πρωτεΐνες, λίπος, υδατάνθρακες) και τα μικρά (βιταμίνες, μέταλλα, ένζυμα, ιχνοστοιχεία), εμπεριέχουν ποσοστιαία κάποιες άλλες δυνάμεις και ποιότητες, που σχετίζονται με τα τέσσερα στοιχεία (γη, αήρ, ύδωρ, πυρ) και τις τέσσερις ποιότητές τους (ξηρό, κρύο, υγρό, ζεστό). Κατ’ αυτόν τον τρόπο ένα γεύμα μπορεί να αυξήσει ή να μειώσει την ζέστη-οξύτητα στο σώμα, ή την υγρασία-φλέγμα, ή την ξηρότητα, ή τον αέρα μέσα στο σώμα.
Στο ήπαρ οι τροφές παράγουν τους Χυμούς, που αυτοί με τη σειρά τους δημιουργούν την «Κακοχυμία» ή την «Ευχυμία» στο σώμα. Η πρώτη σχετίζεται με την ασθένεια και η δεύτερη με την υγεία και την ευρωστία. Αυτό σημαίνει επίσης, αύξηση ή ελάττωση της Παθολογίας ενός ανθρώπου.
Όσο περισσότερη θερμότητα εμπεριέχουν οι τροφές τόσο πιο πολύ ζεσταίνουν το σώμα, αλλά και το αντίθετο, όσο πιο κρύες είναι οι τροφές τόσο πιο πολύ δροσίζουν. Στην Unani Tibb οι τροφές προσαρμόζονται σε μία εξατομικευμένη διατροφή, ανάλογα με τη Φύση της Ιδιοσυστασίας του πάσχοντος και τη Φύση της Παθολογίας του. Επίσης, σχετίζονται με τον τρόπος ζωής του, το επάγγελμά του και την καθημερινότητά του. Οι τροφές χαρακτηρίζονται απ’ τους κλασικούς Έλληνες ιατρούς ως υπακτικές, δυναμωτικές, καθαρκτικές, μαλακτικές, στυπτικές κ.ά. Οι χαρακτηρισμοί αυτοί σχετίζονται με την φύση και τις ιδιότητές τους.
Εδώ ταιριάζει η τόσο γνωστή Ρωμαϊκή και διαχρονική ρήση που όμως δεν την έχει πει ο Ιπποκράτης:, «η τροφή σου, να είναι το φάρμακό σου». Γνωρίζοντας ο θεραπευτής αυτές τις δυνάμεις των τροφών και τα αποτελέσματά τους στο σώμα, τις Ιδιοσυστασίες και την Παθολογία των ανθρώπων και ακολουθώντας των Ιπποκρατικό νόμο «των αντιθέτων δυνάμεων», μπορεί να δώσει κάποια διατροφή που θα ωφελήσει τον πάσχοντα. Εξ ου και η φράση του Ιπποκράτη «ωφελέειν μη βλάπτειν», δηλαδή «ωφέλησε χωρίς να βλάψεις». 
Επομένως, κάθε τροφή μπορεί να λειτουργήσει ως φάρμακο εξισορρόπησης και ελάττωσης της Παθολογίας με αποτέλεσμα τη πρόκληση θεραπείας, ή ως προς την επιδείνωση της Παθολογίας με την συσσώρευση υπερβολής κάποιου Χυμού, ή με την Κακοχυμία του, με αποτέλεσμα την ασθένεια.

Ο Ιπποκράτης στο έργο του «Περί Παθών», αναφέρεται στις δυνάμεις και στις ιδιότητες των τροφών. Ξεκινώντας από το ψωμί θεωρεί το σιτάρι (την παλαιά ποικιλία) ως πιο δυναμωτικό από τη βρώμη αλλά λιγότερο υπακτικό, το ψωμί που ψήνεται στον φούρνο περισσότερο θρεπτικό από την σχάρα (παξιμάδια) γιατί καίγεται λιγότερο από την φωτιά, το ψωμί από σιμιγδάλι ολικής δυναμωτικό, αλλά πιο δυναμωτικό από όλα θεωρεί το ψημένο ψωμί από το φυτρωμένο σιτάρι (ψωμί από φύτρα).
Όσον αφορά τα λαχανικά-κηπευτικά, θρεπτικά θεωρούνται τα μπιζέλια, οι μπάμιες, τα φρέσκα κουκιά και φασολάκια, οι βολβοί, αυτά δηλαδή που εμείς μαγειρεύουμε ως λαδερά. Επίσης, στην κατηγορία των δυναμωτικών τροφών ανήκει το κεχρί, το κριθάρι και ο λιναρόσπορος.
Το σέλινο αναφέρεται ως διουρητικό όπως και ο δυόσμος, ενώ ο άνηθος ως στυπτικός. Από τα φρούτα, τα ώριμα αχλάδια διευκολύνουν τις κενώσεις και καθαρίζουν τα σπλάχνα, ενώ τα άγουρα είναι στυπτικά. Ο χυμός του ροδιού αναφέρεται ως διουρητικός, στυπτικός και αντιπαρασιτικός, το μήλο στυπτικό, ενώ τα μούρα και οι σταφίδες υπακτικές, που διευκολύνουν το έντερο στην κένωση.
Όμως εκτός απ’ την φύση τους και την στοιχειακή ποιότητα που τις διακρίνει, οι τροφές μπορούν να αλλάξουν και να μεταστοιχειωθούν, σύμφωνα με τον τρόπο παρασκευής τους και τον τρόπο συντήρησής τους. Π.χ. τα λαχανικά ενώ είναι κρύα και υγρά απ’ την φύση τους αν μαγειρευτούν χάνουν ένα μέρος της υγρασίας τους και αποκτούν περισσότερη ζέστη, λόγω της φωτιάς του μαγειρέματος.
Το μαγείρεμα των λαχανικών αποβάλει από μέσα τους την υγρασία και το κρύο, κάνοντάς τα πιο ζεστά και θρεπτικά, ελαττώνοντας και το φυτικό οξύ. Το κρέας είναι στυπτικό και εμπεριέχει πολύ ζέστη μέσα του λόγω του αίματος, μαγειρεύοντάς το όμως αποκτά κι άλλη ζέστη αυτή της φωτιάς που το μαγειρεύει, αλλά χάνει τη στυπτικότητά του και γίνεται πιο γλυκό και εύπεπτο. Αν αυτή η φωτιά το μαγειρεύει για πολλή ώρα ή είναι πολύ δυνατή, τότε δεσμεύει ακόμα περισσότερη θερμότητα μέσα του, όπως συμβαίνει δηλαδή με το τηγάνισμα και τις υψηλές θερμοκρασίες.
Κάποιες Ιδιοσυστασίες χρειάζονται ή ανέχονται αρκετές ωμές και με υγρασία τροφές (ζεστός Αιματώδης, Χολερικός), κάποιοι άλλοι το αντίθετο, δηλαδή χρειάζονται ή ανέχονται τροφές μαγειρεμένες ζεστές και με ωφέλιμη υγρασία (κρύος Αιματώδης, Μελαγχολικός), ενώ κάποιοι χρειάζονται και ανέχονται ξηρές, στυφές και ζεστές τροφές (Φλεγματικός). Η ανθρώπινη διατροφή περιπλέκεται αν λάβουμε υπόψη και τις υπόλοιπες Ιπποκρατικές παραμέτρους:

«Η ανθρώπινη διατροφή δεν είναι δυνατόν να περιγραφεί με απόλυτη ακρίβεια από κάποιον που δεν γνωρίζει τη γνώση της φιλοσοφίας. Επίσης, υπάρχουν πολλά εμπόδια που πρέπει να λάβουμε υπ’ όψιν. Πρώτα-πρώτα οι ιδιοσυστασίες των ανθρώπων που διαφέρουν μεταξύ τους. Όπως τα ξηρά ισχνά σώματα, ή τα υγρά και πιο γεμάτα, ή τα θερμά και δυνατά. Έπειτα οι ηλικίες δεν έχουν τις ίδιες ανάγκες. Επιπλέον έχουν σημασία οι τοποθεσίες των περιοχών που ζουν κάποιοι, οι αλλαγές των ανέμων, οι μεταβολές των εποχών και των ετών και οι καιρικές συνθήκες…» (Ιπποκράτης «Περί Διαίτης» παρ. 67).

Η ανθρώπινη διατροφή είναι μία τέχνη και μαθηματική μεθοδολογία και αποτελεί ένα τμήμα της Ασκληπιακής Ιατρικής και της Φιλοσοφίας. Όταν χρησιμοποιηθεί απ’ τον θεραπευτή με τις Ιπποκρατικές παραμέτρους θα επιφέρει απόλυτη επιτυχία στην θεραπεία, καθώς η τροφή μπορεί να θεραπεύσει τον πάσχοντα, αλλά αν δεν ληφθούν υπόψη τα παραπάνω, τότε μπορεί και να τον αρρωστήσει. Όμως…
«Να μην έχετε ποτέ αμφιβολίες για την πορεία των πραγμάτων, που έχετε κάνει μεθοδικά και όχι τυχαία…» (Ιπποκράτης «Περί Ευσχημοσύνης» παρ. 17).