Καταναλώνετε τροφές, όπως αμύγδαλα, σπανάκι, τσάι, σοκολάτα, βατόμουρα, πατάτες και γλυκοπατάτες και κινόα, θεωρώντας ότι αυτές είναι υγιεινές τροφές και ότι ακολουθείτε ένα υγιεινό διαιτολόγιο; Τότε πρέπει να το ξανασκεφτείτε, διότι αυτές οι τροφές (όπως και πολλές άλλες θεωρούμενες υγιεινές τροφές) περιέχουν μεγάλη ποσότητα οξαλικών. Τα οξαλικά είναι χημικές τοξίνες που παράγονται από πολλά φυτά. Είναι ένα από τα αντιθρεπτικά συστατικά που περιέχουν οι φυτικές τροφές. Λόγω της δέσμευσής τους με ορισμένα μέταλλα περιορίζουν την ικανότητά μας να απορροφούμε βασικά μέταλλα όταν καταναλώνουμε τα τρόφιμα. Οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν τη βλαπτική επίδραση των οξαλικών στην ανθρώπινη υγεία και όσοι γνωρίζουν, νομίζουν ότι τα οξαλικά προκαλούν πέτρες στους νεφρούς. Τα οξαλικά όμως προκαλούν προβλήματα σε όλο το ανθρώπινο σώμα και μια σωρεία συμπτωμάτων και παθήσεων.  

Τα οξαλικά είναι όπλα των φυτών
Για τη μεγάλη πλειονότητα των φυτών, το οξαλικό οξύ είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη, την επιβίωση και την αναπαραγωγή τους και είναι επίσης μυστικά όπλα στον αμυντικό πόλεμο που καταβάλλουν τα φυτά για να μην φαγωθούν από άλλα όντα. Τα φυτά χρησιμοποιούν τις τοξικές δυνάμεις των οξαλικών οξέων για να αποφεύγουν μια ποικιλία αρπακτικών, συμπεριλαμβανομένων των μολυσματικών μυκήτων, άλλων μικροοργανισμών, εντόμων και άλλων φυτοφάγων ζώων – συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων (1).

Τα οξαλικά είναι αντιθρεπτικά συστατικά
Τα οξαλικά θεωρούνται ένα από τα «αντιθρεπτικά» που εμποδίζουν την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών από τα τρόφιμα. Τα οξαλικά επηρεάζουν ειδικά την απορρόφηση μετάλλων, συμπεριλαμβανομένου του σιδήρου, του ασβεστίου και του μαγνησίου, τα οποία θα μπορούσαν να μειώσουν τη βιοδιαθεσιμότητα αυτών των μετάλλων στα τρόφιμα.

Τα οξαλικά είναι τοξικά και μπορούν να οδηγήσουν ακόμα και σε θάνατο
Είναι εξαιρετικά εύκολο να υπερκαταναλώσετε οξαλικά και να αρρωστήσετε από αυτά. Ακόμη και φυσικά φυτοφάγα ζώα όπως τα έντομα, τα πρόβατα και τα βοοειδή αρρωσταίνουν από την κατανάλωση φυτών με οξαλικά. Όταν οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Cornell το 1949 τάισαν φύλλα παντζαριών (που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικά) σε νεοσσούς, τα οξαλικά τα σκότωσαν όλα μέσα σε δύο εβδομάδες (2). Όταν τα άλογα καταναλώνουν ζωοτροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικά, αναπτύσσουν ένα δύσκαμπτο βάδισμα λόγω του αδειάσματος του ασβεστίου και των προβλημάτων με τη λειτουργία των μυών και των νεύρων τους (3-5). Ομοίως, οι τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικά μπορεί να δημιουργήσουν ελλείψεις μετάλλων που είναι θανατηφόρες για τα πρόβατα, παρόλο που τα πρόβατα, σε αντίθεση με τα άλογα, είναι μηρυκαστικά με βακτηριακή πέψη που τους δίνει καλύτερη ανοχή στα οξαλικά (6). Για ένα κοπάδι αιγυπτιακών προβάτων το 2006, χρειάστηκαν μόνο λίγες μέρες κατανάλωσης φύλλων παντζαριών για να προκαλέσει τρόμο, τρίξιμο των δοντιών, ξηροστομία, παραπάτημα, ανορεξία, απώλεια βάρους, ακόμη και κατάθλιψη (7). Η ιατρική ομάδα έδωσε ενδοφλέβια ασβέστιο και μαγνήσιο για να σώσει 46 προβατίνες, αλλά δύο πέθαναν παρά τη θεραπεία.

Ασφαλής και τοξική δόση των οξαλικών για τους ανθρώπους
Η ποσότητα των οξαλικών που μπορεί να καταναλώσει ο άνθρωπος χωρίς αρνητικές επιπτώσεις είναι εκπληκτικά χαμηλή. Οι ερευνητές των νεφρών μάς λένε ότι ένα «φυσιολογικό» και ασφαλές επίπεδο πρόσληψης κυμαίνεται από 150 έως 200 mg την ημέρα (8-10). Ως φαγητό «υψηλής περιεκτικότητας σε οξαλικά» – με μεγάλες δυνατότητες να προκαλέσει προβλήματα σε υγιείς ανθρώπους με την πάροδο του χρόνου – ορίζεται συνήθως ως 250 mg ή περισσότερο την ημέρα (11-12). Οι δίαιτες άνω των 600 mg την ημέρα θεωρούνται «εξαιρετικά υψηλές» σε οξαλικά (13). Είναι εύκολο να υπερβείτε την ημερήσια πρόσληψη των 250 mg, καθορίζοντας μια δίαιτα με υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικά. Θάνατοι ανθρώπων έχουν συμβεί από γεύματα που περιείχαν μόλις 3.500 έως 4.500 mg οξαλικού.

Τα οξαλικά δεσμεύουν τα μέταλλα και άλλα θρεπτικά συστατικά
Τα ιόντα οξαλικών είναι άρπαγες μετάλλων που μας κλέβουν τα μέταλλα των τροφίμων. Ως αποτέλεσμα, μια δίαιτα με υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικά άλατα είναι εγγενώς ανεπαρκής σε μέταλλα – ειδικά σε ασβέστιο και μαγνήσιο (14-15).
Γνωρίζουμε εδώ και πάρα πολλά χρόνια για τη δυνατότητα των διαιτητικών οξαλικών να προκαλούν υποσιτισμό. Το 1939, το Journal of Nutrition δημοσίευσε τα αποτελέσματα ενός πειράματος στο οποίο πέθαναν 5 από 12 αρουραίους που τρέφονταν με σπανάκι. Οι επιζώντες αρουραίοι ανέπτυξαν αδύναμα, λεπτά οστά, είχαν χαμηλό σωματικό βάρος και δεν μπορούσαν να αναπαραχθούν με επιτυχία (16).

Το φρούτο-αστέρι (Starfruit): Τοξικό και θανατηφόρο λόγω οξαλικών
Το Starfruit (γνωστό και ως καραμπόλα) και ο χυμός του θεωρούνται «υγιεινή τροφή» (ειδικά στην Ασία), παρά τα πολύ υψηλά επίπεδα οξαλικών. Υπάρχουν εκατοντάδες τεκμηριωμένες περιπτώσεις ανθρώπων που αρρωσταίνουν (λόξιγκας, έμετος και πόνος στην πλάτη) και ακόμη έχουν πεθάνει από μόλις 300 ml χυμού (17).

Η υπερκατανάλωση λάπαθου μπορεί να προκαλέσει ακόμα και τον θάνατο;
Σε μια δημοσιευμένη περίπτωση στο Lancet, το οξαλικό οξύ από μια σούπα που παρασκευάστηκε με λάπαθο «καθάρισε» τα μέταλλα στο αίμα ενός άνδρα, διέκοψε τον καρδιακό παλμό του και προκάλεσε θανατηφόρα καρδιακή ανεπάρκεια. Σε αυτή την περίπτωση, η θανατηφόρα δόση οξαλικού οξέος ήταν περίπου 3.900 mg – που καταναλώθηκε σε ένα μόνο γεύμα (18).

Η ασθένεια των οξαλικών
Το 1842 η εκκολαπτόμενη οξαλική διάθεση εμφανίστηκε ως μια ιατρική κατάσταση που σχετίζεται με τη διατροφή και περιλαμβάνει αυξημένα οξαλικά στα ούρα. (Η διάθεση αναφέρεται σε μια τάση για μια διαταραχή ή ένα σύνολο διαταραχών.) Οι προσβεβλημένοι ασθενείς υποφέρουν από πεπτικά προβλήματα, αρθρίτιδα, πόνο στην πλάτη, άγχος, νευρικότητα, απόγνωση ή άλλη ψυχική δυσφορία, κόπωση, μαλακά κόκκαλα, τραχύ και φολιδωτό δέρμα, καρδιακά συμπτώματα, πόνο ή βάρος στην οσφυϊκή χώρα, πέτρες ή δυσφορία στο ουροποιητικό σύστημα, σπέρμα στα ούρα και θολά ούρα (19).
Το 1933 η ασθένεια ονομαζόταν “σύνδρομο οξαλικού οξέος” και ο κατάλογος των συμπτωμάτων περιλάμβανε δυσπεψία και εντερικά προβλήματα, αδυναμία ή χαμηλή ενέργεια, άγχος και κατάθλιψη, ημικρανία, ρευματικούς πόνους, πέτρες στους νεφρούς, ευερέθιστη κύστη, υπόταση, ανισορροπία ή υπερανάπτυξη μικροβίων του παχέος εντέρου και αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά (20).

Συμπτώματα της τοξικότητας οξαλικών
Τα συμπτώματα που μπορεί να εμφανίσετε εάν εκτεθείτε σε υπερβολικές ποσότητες οξαλικών περιλαμβάνουν τα ακόλουθα, σύμφωνα με τη διατροφολόγο Sally Norton, η οποία έχει εστιάσει την έρευνά της στα οξαλικά (21):
- Πέτρες νεφρού οξαλικού ασβεστίου (οι οποίες αποτελούν περίπου το 80% όλων των πετρών στους νεφρούς)
- Διάμεση κυστίτιδα (συχνή ούρηση και πόνος στην ουροδόχο κύστη)
- Εύθραυστο δέρμα που αιμορραγεί εύκολα (καθώς οι συνδετικοί ιστοί σας καταστρέφονται)
- Οστεοπόρωση (καθώς τα οξαλικά εξάγουν μέταλλα από τα οστά σας)
- Πεπτικά προβλήματα
- Κακός ύπνος
- Προβλήματα όρασης όπως μυωπία, καταρράκτης και κακή νυχτερινή όραση
- Εξανθήματα με φαγούρα
- Κακή ή αργή επούλωση πληγών
- Πόνος στις αρθρώσεις
- Εναποθέσεις ασβεστίου
- Νευρολογικά προβλήματα που κυμαίνονται από κακή διάθεση έως τρεμούλιασμα
- Ρευματολογικοί μυϊκοί πόνοι όπως ινομυαλγία
- Οδοντική πλάκα ή πέτρα

Η «ασθένεια των οξαλικών» παραγνωρίζεται από τη σύγχρονη ιατρική και διατροφική επιστήμη
Ενώ οι παλιοί γιατροί αναγνώριζαν την ύπαρξη ασθένειας οξαλικών, οι σύγχρονοι γιατροί θεωρούν λανθασμένα ότι τα οξαλικά σχετίζονται μόνο με τις πέτρες στους νεφρούς και τη χρόνια νεφροπάθεια.

Η ασθένεια των οξαλικών αναγνωρίζεται σήμερα ως υπεροξαλουρία
Καθώς ο ιατρικός τομέας έχασε την επίγνωσή του για το σύνδρομο οξαλικού οξέος, η διατροφική δηλητηρίαση από οξαλικά έχει ενταχθεί στη διαγνωστική οικογένεια ασθενειών που ονομάζεται υπεροξαλουρία, που σημαίνει υπερβολική ποσότητα οξαλικών στα ούρα.  Υπάρχει η πρωτοπαθής υπεροξαλουρία και η δευτερογενής υπεροξαλουρία. Η πρωτοπαθής υπεροξαλουρία είναι ένα σύνολο γενετικών παθήσεων, όπου το ήπαρ υπερπαράγει οξαλικά λόγω ενζυμικών ελαττωμάτων. Η διατροφική υπεροξαλουρία ονομάζεται επίσημα δευτερογενής υπεροξαλουρία. (22-28).

Τα οξαλικά των τροφών προκαλούν νεφρολιθίαση και νεφρική ανεπάρκεια
Τα οξαλικά μελετώνται συχνά σε σχέση με τις πέτρες στους νεφρούς καθώς το οξαλικό ασβέστιο είναι το πιο συχνά εμφανιζόμενο συστατικό των νεφρόλιθων (29). Είναι πιθανό ότι όλοι όσοι σχηματίζουν λίθους θα ωφεληθούν από τη μείωση των διατροφικών οξαλικών (30). Μια μελέτη σε υγιή άτομα βρήκε ότι η κατανάλωση μιας δίαιτας 600 mg οξαλικών ημερησίως οδήγησε σε σημαντική αύξηση της απέκκρισης οξαλικών στα ούρα (31). Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι εκείνοι με την υψηλότερη κατανάλωση οξαλικών είχαν υψηλότερο κίνδυνο για πέτρες στους νεφρούς σε σύγκριση με τους άνδρες και τις μεγαλύτερες γυναίκες με τη χαμηλότερη κατανάλωση, και οι άνδρες με χαμηλότερη κατανάλωση ασβεστίου είχαν επίσης αυξημένο κίνδυνο (32). Τα οξαλικά των τροφών προκαλούν επώδυνες πέτρες στους νεφρούς. Το 80% αυτών σχηματίζονται από οξαλικά, τα περισσότερα από τα οποία προέρχονται από τις τροφές που τρώμε.
Ο ηθοποιός Liam Hemsworth κατηγόρησε δημόσια τα smoothies με σπανάκι και γάλα αμυγδάλου για μια πέτρα στους νεφρούς του το 2019 που χρειάστηκε χειρουργική επέμβαση. Σε ηλικία 29 ετών έπρεπε να χάσει μια πρεμιέρα ταινίας και ένα συμπόσιο βραβείων εξαιτίας αυτού (33-34).
Τρεις εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση μιας 10ήμερης “αποτοξίνωσης με πράσινα smoothies” για απώλεια βάρους, μια γυναίκα από την πόλη της Νέας Υόρκης με ιστορικό χειρουργικής επέμβασης γαστρικής παράκαμψης (bypass) πήγε στο Πανεπιστημιακό Ιατρικό Κέντρο Nassau στο Long Island, κάνοντας παράπονα για επίμονη ναυτία, αδυναμία και κακή όρεξη. Αμέσως τέθηκε σε δίαιτα χαμηλής περιεκτικότητας σε οξαλικά, αλλά ήταν πολύ αργά, οι νεφροί της δεν ανάρρωσαν και παρέμεινε εξαρτημένη από αιμοκάθαρση. Είχε φυσιολογική νεφρική λειτουργία πριν από τη χρήση του “αποτοξινωτικού” smoothie και ανέπτυξε οξεία νεφρική βλάβη που εξελίχθηκε σε νεφρική νόσο τελικού σταδίου. Η κατανάλωση τέτοιων “αποτοξινωτικών” χυμών αυξάνει την απορρόφηση οξαλικών, προκαλώντας υπεροξαλουρία και οξεία οξαλική νεφροπάθεια σε ασθενείς με προδιαθεσικούς παράγοντες κινδύνου (35).
Παρόμοια παραδείγματα νεφρικής ανεπάρκειας λόγω κατανάλωσης “υγιεινών τροφών” περιλαμβάνουν έναν άνδρα, που προσπαθώντας να χάσει βάρος έπινε χυμό από celery, καρότα, μαϊντανό, παντζάρια μαζί με τα φύλλα τους και σπανάκι. Οι νεφροί του άνδρα υπέστησαν σοβαρή βλάβη. Οι γιατροί του στην κλινική Mayo συνταγογράφησαν αιμοκάθαρση και μια δίαιτα χαμηλή σε οξαλικά. Σταμάτησε να πίνει αυτόν τον χυμό λαχανικών. Χρειάστηκαν περισσότεροι από τέσσερις μήνες για να βελτιωθεί η νεφρική του λειτουργία (36).
Ας εξετάσουμε την περίπτωση ενός άνδρα 81 ετών από την Πενσυλβάνια που ακολουθούσε επιμελώς μια διατροφή πλούσια σε αντιοξειδωτικά για χρόνια, με καταστροφικά αποτελέσματα. Αυτός ο ασθενής είχε προηγουμένως υγιείς νεφρούς, κανένα ουροποιητικό σύμπτωμα κανενός είδους και κανένα ιστορικό λίθων στους νεφρούς. Τελικά έπαθε ένα επεισόδιο οξείας νεφρικής βλάβης. Οι γιατροί του κατηγόρησαν τη δίαιτά του με οξαλικά, η οποία περιείχε καθημερινά λυκοπένιο (μέσω πελτέ ντομάτας), αντιοξειδωτικά (μέσω λαχανικών, σκόνη κακάο και φύτρο σιταριού) και έντονη χρήση γάλακτος αμυγδάλου και ξηρούς καρπούς. Οι γιατροί του συνέστησαν να ακολουθήσει μια δίαιτα χαμηλή σε οξαλικά, να πίνει πολλά υγρά, να σταματήσει τη βιταμίνη C και να πάρει οξικό ασβέστιο για να δεσμεύσει τα οξαλικά στα έντερα» (37).
Οι ερευνητές περιγράφουν μια σπάνια περίπτωση δίαιτας υψηλής περιεκτικότητας σε οξαλικά που προορίζεται για θεραπεία του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου που προκάλεσε οξαλική νεφροπάθεια. Μια γυναίκα 59 ετών με ιστορικό ελεγχόμενης υπέρτασης παρουσίασε κρεατινίνη 1,8 mg/dL, αυξημένη από την αρχική τιμή 1,3 mg/dL. Η δίαιτά της περιλάμβανε έξι κουταλιές της σούπας σπόρους chia και πέντε χούφτες αμύγδαλα καθημερινά για τη διαχείριση των συμπτωμάτων του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου. Μεταπήδησε σε δίαιτα χαμηλής περιεκτικότητας σε οξαλικά, με βελτίωση στους εργαστηριακούς δείκτες (38).

Αποδείξεις ότι η βλάβη από τα οξαλικά επηρεάζει πολλά όργανα και ιστούς του σώματος και δεν περιορίζεται στους νεφρούς
Τα άτομα με πρωτοπαθή υπεροξαλουρία υποφέρουν πολύ από διάφορους συνδυασμούς μυοσκελετικού πόνου, τάση για κατάγματα οστών, παθήσεις των αρθρώσεων, δερματικά προβλήματα, καθυστέρηση της ανάπτυξης, καρδιακές αρρυθμίες, αγγειακή φλεγμονή, αθηροσκλήρωση, οφθαλμική βλάβη, νευρική βλάβη, εγκεφαλική βλάβη, εγκεφαλικό επεισόδιο, αναιμία, χαμηλές μετρήσεις αιμοσφαιρίων και χαμηλά επίπεδα θυρεοειδικών και σεξουαλικών ορμονών – που όλα αυτά προκαλούνται από τα υψηλά επίπεδα οξαλικών στο σώμα τους (39-44). Αυτή η λίστα είναι σχεδόν πανομοιότυπη – όχι τυχαία – με τη λίστα των καταστάσεων που βελτιώνονται με την κατανάλωση μιας δίαιτας χαμηλής περιεκτικότητας σε οξαλικά σε άτομα που δεν έχουν πρωτοπαθή υπεροξαλουρία.

Τα οξαλικά μπορούν να προκαλέσουν υποθυρεοειδισμό
Μια μελέτη σε αρουραίους διαπίστωσε ότι οι δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικά προκάλεσαν υποθυρεοειδισμό (45). Οι κρύσταλλοι οξαλικού βρίσκονται συχνά στον θυρεοειδή ιστό. Η συγκέντρωση αυξάνεται όσο μεγαλώνει η ηλικία σας. Τα οξαλικά στον θυρεοειδή αδένα μπορεί να κάνουν τον ασθενή να αναπτύξει υποθυρεοειδισμό, αλλά οι αυξήσεις των οξαλικών μπορεί επίσης να σχετίζονται με την ανάπτυξη αυτο-αντισωμάτων στο μόριο συν-σηματοδότησης του θυρεοειδούς που ονομάζεται p62.

Τα οξαλικά βλάπτουν το ανοσοποιητικό σύστημα
Τα οξαλικά στον μυελό των οστών τραυματίζουν τα ανώριμα κύτταρα του αίματος και τα κύτταρα του ανοσοποιητικού καθώς σχηματίζονται (46). Τα κυκλοφορούντα ανοσοκύτταρα υφίστανται επίσης τραυματισμό στην κυκλοφορία του αίματος μετά από γεύματα με υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικά οξέα (47).

Τα οξαλικά προκαλούν πεπτικά προβλήματα
Τα οξαλικά μπορεί να βλάψουν την πεπτική οδό και τα υγιή βακτήρια που ζουν εκεί, προκαλώντας τόσο αυξημένη διαπερατότητα όσο και δυσβίωση (48-49).

Τα οξαλικά προκαλούν νευρική και εγκεφαλική βλάβη
Το οξαλικό είναι μια νευροτοξίνη που καταστρέφει την ικανότητα του εγκεφάλου και των νευρικών κυττάρων να παράγουν ενέργεια και να λειτουργούν σωστά. Η βλάβη στα νεύρα και η πρόκληση φλεγμονής από τα οξαλικά μπορεί να οδηγήσει σε παράλυση του προσώπου, απώλεια ομιλίας, άγχος, κατάθλιψη, ημικρανίες, γνωστικά προβλήματα και πολλά άλλα (50-51).

Τα οξαλικά βλάπτουν το αγγειακό σύστημα
Τα αυξημένα επίπεδα οξαλικών εμποδίζουν τη φυσιολογική λειτουργία και επισκευή των ενδοθηλιακών κυττάρων (52-54).

Τα οξαλικά βλάπτουν την καρδιά
Η υπερφόρτωση οξαλικών μπορεί να βλάψει τον καρδιακό ιστό (προκαλώντας ίνωση) και επίσης να διαταράξει τους ηλεκτρολύτες είτε μέσω οξείας ανεπάρκειας μαγνησίου ή καλίου είτε λόγω ηλεκτρικής βλάβης στο σύστημα αγωγιμότητας της καρδιάς, οδηγώντας σε αιφνίδιο θάνατο (55). Τα αυξημένα οξαλικά στον ορό είναι ένας παράγοντας κινδύνου για καρδιαγγειακά συμβάντα και αιφνίδιο καρδιακό θάνατο σε ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση (56-57).

Τα οξαλικά προκαλούν βλάβη στις αρθρώσεις
Η αρθρίτιδα, η ουρική αρθρίτιδα και η βλάβη των αρθρώσεων είναι φλεγμονώδεις αποκρίσεις στους κρυστάλλους οξαλικού. Οι ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση (η οποία μπορεί να αυξήσει την κατακράτηση οξαλικών στο σώμα) αναπτύσσουν ασβεστοποιημένο με οξαλικά χόνδρο και πόνο στις αρθρώσεις (58). Οι ανοσολογικές αντιδράσεις στους κρυστάλλους οξαλικού στα αιμοφόρα αγγεία είναι γνωστό ότι προκαλούν τον πόνο της ουρικής αρθρίτιδας και οδηγούν σε μεγαλύτερη βλάβη των αρθρώσεων και ίνωση. Στη δεκαετία του 1930, όταν οι πόνοι της αρθρίτιδας κάποιου φούντωσαν μετά την κατανάλωση τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικά, ονομαζόταν «οξαλική ουρική αρθρίτιδα/ποδάγρα» (59).

Τα οξαλικά προκαλούν εύθραυστα οστά και πιθανώς να αποτελούν αιτία της επιδημίας οστεοπόρωσης που παρατηρείται στις μέρες μας 
Τα οστά και τα δόντια μπορεί να υποστούν ανεπάρκεια μετάλλων λόγω υπερφόρτωσης οξαλικών και αποτελούν κοινές θέσεις συσσώρευσης κρυστάλλων. Τα οστά γίνονται σκληρότερα και πιο πυκνά, αλλά πιο πορώδη, εύθραυστα και επιρρεπή σε κατάγματα (60-61). Μετά τα γεύματα με υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικό οξύ, η «λαθροθηρία» ασβεστίου του οξαλικού οξέος μειώνει τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα. Η προκύπτουσα ανισορροπία ηλεκτρολυτών και η έλλειψη ασβεστίου στο αίμα και σε άλλα σωματικά υγρά απαιτούν από το σώμα να εκλύσει το ασβέστιο και άλλα μέταλλα από τα οστά για να αντισταθμίσει. Έτσι, η υπερκατανάλωση τροφών πλούσιων σε οξαλικά είναι κατά πάσα πιθανότητα η αιτία της επιδημίας οστεοπόρωσης που παρατηρούμε στις σύγχρονες κοινωνίες.

Τα οξαλικά προκαλούν αναιμία
Η αναιμία μπορεί να προκληθεί από κρυστάλλους οξαλικού που εκτοπίζουν τον μυελό των οστών και παρεμποδίζουν την παραγωγή υγιών ερυθρών αιμοσφαιρίων ή από το οξαλικό οξύ που ταξιδεύει στην κυκλοφορία του αίματος, παρεμποδίζοντας έτσι τα ένζυμα που απαιτούνται για την παραγωγή ενέργειας των ερυθρών αιμοσφαιρίων και προκαλώντας την έκρηξη των ερυθρών αιμοσφαιρίων (που ονομάζεται αιμολυτική αναιμία) (62-64).

Τα οξαλικά μπορούν να μετατρέψουν φυσιολογικά κύτταρα σε καρκινικά
Επιστήμονες απέδειξαν σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο BMC Cancer το 2015  ότι η χρόνια έκθεση σε ιονικό οξαλικό μεταβάλλει τα κύτταρα του μαστού, μετατρέποντας τα φυσιολογικά κύτταρα του μαστού σε καρκινικά κύτταρα (65).

Τα οξαλικά μπορούν να προκαλέσουν αυτοάνοσα νοσήματα
Τα οξαλικά μπορεί να προκαλέσουν αντιδράσεις φλεγμονοσωμάτων που μπορεί να μπερδέψουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα και να οδηγήσουν σε αυτοανοσία (66-67). Η Susan Costen Owens σε άρθρο της στην ιστοσελίδα Celiac.com (ιστοσελίδα εξειδικευμένη για την κοιλιοκάκη, που είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα) γράφει μεταξύ άλλων: «Οι κρύσταλλοι ουρικού οξέος που σχετίζονται με την ουρική αρθρίτιδα ή άλλα κυτταρικά υπολείμματα μπορούν επίσης να πυροδοτήσουν το φλεγμονόσωμα, όπως και οι κρύσταλλοι οξαλικών, που μπορεί να είναι σημαντικοί για την κοιλιοκάκη, καθώς οι επιστήμονες έχουν βρει υψηλότερα επίπεδα οξαλικών στην κοιλιοκάκη. Αυτοί οι κρύσταλλοι πρέπει να φτάσουν σε μια κρίσιμη συγκέντρωση για να δημιουργήσουν αυτόν τον μηχανισμό κινδύνου για τα κύτταρα στα φαγοκύτταρα. Στο παρελθόν, κανείς δεν γνώριζε πραγματικά ότι τα οξαλικά θα μπορούσαν να έχουν σημαντική επίδραση στο ανοσοποιητικό σύστημα εκτός από αυτό που κάνουν στους νεφρούς. Οι επιστήμονες για τόσα χρόνια πίστευαν ότι ο νεφρός μόνο περιείχε κύτταρα που τα οξαλικά θα μπορούσαν να επηρεάσουν. Γι’ αυτό δεν μελετήθηκαν άλλοι τύποι κυττάρων. Τουλάχιστον τώρα, συνειδητοποιούμε ότι αυτή η στενή εστίαση βασίστηκε σε κάποια πρόωρα συμπεράσματα. Θα έπρεπε να γνωρίζουμε να δούμε ευρύτερα επειδή υπήρχαν τόσα πολλά στοιχεία από την πρωτοπαθή υπεροξαλουρία, μια γενετική διαταραχή όπου ένα ελαττωματικό ήπαρ παράγει οξαλικά που ταξιδεύουν σε ολόκληρο το σώμα, δημιουργώντας μια κατάσταση που ονομάζεται οξάλωση. Έτσι ξέρουμε ότι τα οξαλικά πηγαίνουν σε όλο το σώμα. Για το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, κανείς δεν μετρούσε τα οξαλικά εκτός της νεφρικής νόσου, παρόλο που υπήρχαν λίγες εξαιρέσεις, όπως σε άτομα μετά από βαριατρική χειρουργική επέμβαση, σε κοιλιοκάκη και στην κυστική ίνωση και τελικά στον αυτισμό. Επειδή υπήρχε ήδη βιβλιογραφία σχετικά με τα οξαλικά στην κοιλιοκάκη, όταν ξεκίνησε το έργο μας, αρχίσαμε να ενημερώνουμε το κοινό για αυτούς τους συνδέσμους… Πιο πρόσφατα έχουμε γράψει μια σειρά άρθρων για τα οξαλικά σε αυτό το περιοδικό, συζητώντας την επιστήμη, καθώς και πρακτικά ζητήματα σχετικά με τον τρόπο μείωσης των οξαλικών ενώ κάνετε δίαιτα χωρίς γλουτένη. Αυτό δούλευε με τη γνώση που είχαμε τότε, αλλά τώρα ξέρουμε ότι αυτό το θέμα των φλεγμονοσωμάτων ήταν μέρος της ιστορίας που δεν γνωρίζαμε, αλλά υπόσχεται μεγάλη πιθανή αντιμετώπιση του, γιατί θα μπορούσαν να υπάρξουν επιπλοκές στην κοιλιοκάκη που δεν επιλύονται απλώς με το να μην καταναλώνει κάποιος γλουτένη… Ένας διαφορετικός λόγος για να σκεφτούμε μια πιθανή συνέργεια μεταξύ μιας δίαιτας χωρίς γλουτένη και μιας δίαιτας με μειωμένα οξαλικά προήλθε από μια πρόσφατη δημοσκόπηση που έγινε από το Oxalate Project... Αυτά τα αποτελέσματα αποκάλυψαν ότι η πλειοψηφία όσων ανέφεραν θετικές επιδράσεις στην αυτοάνοση νόσο τους μειώνοντας τα οξαλικά είχαν εξαιρετικά υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικά πριν μειώσουν τα οξαλικά. Περιέργως, το 58% όσων απάντησαν στη δημοσκόπηση είπαν ότι ήταν επίσης χωρίς γλουτένη, αλλά μόνο το 16% είχε κοιλιοκάκη. Όσοι ήταν και χωρίς γλουτένη και με χαμηλή περιεκτικότητα σε οξαλικά ανέφεραν 10% υψηλότερη θετική επίδραση από τη μείωση του οξαλικού σε σχέση με εκείνους που δεν ήταν επίσης ελεύθεροι γλουτένης. Αυτό θα μπορούσε να είναι σημαντικό» (68).

Οξαλικά και αυτισμός
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2012 στο περιοδικό της Ευρωπαϊκής Παιδονευρολογικής Εταιρείας  έδειξε ότι τα οξαλικά έχουν παθογενετικό ρόλο στον αυτισμό (69). Όπως αναφέρει ο William Shaw, PhD, «Τα οξαλικά στα ούρα είναι πολύ υψηλότερα στα άτομα με αυτισμό από ό,τι στα φυσιολογικά παιδιά… Μια ολοκαίνουργια δίαιτα χρησιμοποιείται εκτενώς για τη θεραπεία παιδιών με αυτισμό και άλλες διαταραχές. Η ερευνήτρια με το όνομα Susan Owens ανακάλυψε ότι η χρήση μιας δίαιτας χαμηλής σε οξαλικά μείωσε σημαντικά τα συμπτώματα σε παιδιά με αυτισμό. Για παράδειγμα, μια μητέρα με έναν γιο με αυτισμό ανέφερε ότι έγινε πιο συγκεντρωμένος και ήρεμος, ότι έπαιζε καλύτερα, ότι περπατούσε καλύτερα και είχε μείωση του πόνου στα πόδια μετά από δίαιτα χαμηλής περιεκτικότητας σε οξαλικά. Πριν από τη δίαιτα χαμηλής περιεκτικότητας σε οξαλικά, το παιδί της με δυσκολία μπορούσε να ανέβει τις σκάλες. Μετά τη δίαιτα ανέβαινε πολύ εύκολα τις σκάλες. Πολλές εκατοντάδες παιδιά με αυτισμό σε όλο τον κόσμο τοποθετούνται τώρα σε αυτή τη δίαιτα με καλά αποτελέσματα» (70). Τα γαστρεντερικά προβλήματα είναι κοινά σε παιδιά με αυτισμό και η εντερική διαπερατότητα πιθανότατα παίζει ρόλο. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η αυξημένη διαπερατότητα μπορεί να επιτρέψει στα οξαλικά να διαταράξουν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και να παρεμποδίσουν τη λειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος.

Οξαλικά και αιδοιοειδίτιδα-αιδοιοδυνία
Η αιδοιοδυνία είναι πόνος, μούδιασμα και τσούξιμο στην περιοχή των γεννητικών οργάνων, συγκεκριμένα στην είσοδο του κόλπου. Πριν από περισσότερο από μια δεκαετία, το Vulvar Pain Foundation ξεκίνησε ένα έργο υπό τη διεύθυνση του Δρα Clive Solomons, ο οποίος είναι ειδικός στις διαταραχές του συνδετικού ιστού. Το έργο τους διερεύνησε τα οφέλη μιας δίαιτας χαμηλής περιεκτικότητας σε οξαλικά για την επίλυση αυτής της διαταραχής πόνου. Όχι μόνο αυτή η στρατηγική έχει αποδειχθεί αποτελεσματική σε πολλές γυναίκες, αλλά έχει επίσης βοηθήσει τις ίδιες γυναίκες να επιλύσουν άλλα προβλήματα υγείας που μπορεί επίσης να έχουν κάποια σχέση με τα οξαλικά. Η υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικά στα ούρα έχει συσχετιστεί με αιδοιοειδίτιδα (φλεγμονή στην κολπική περιοχή) (71) και αιδοιοδυνία (72). Σε μια πιλοτική μελέτη σε άτομα με αιδοιοειδίτιδα, μια δίαιτα χαμηλής περιεκτικότητας σε οξαλικά οδήγησε σε ανταπόκριση στο 37% των γυναικών, παρά τη μη αφύσικη απέκκριση στα ούρα στα άτομα (73).

Η χαμένη εποχικότητα των τροφών και η προώθηση κάποιων τροφών πλούσιων σε οξαλικά ως «υπερτροφές» επιδεινώνουν το πρόβλημα
Παλιότερα οι άνθρωποι έτρωγαν τροφές που ήταν εποχιακές και δεν ήταν διαθέσιμες όλο τον χρόνο. Η διαθεσιμότητα τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικά που βλέπουμε σήμερα είναι άνευ προηγουμένου. Η συνεχής κατανάλωση που βλέπουμε σήμερα αποτυγχάνει να προσφέρει ελεύθερο χρόνο όταν το σώμα μπορεί να αποβάλλει τα συσσωρευμένα οξαλικά. Ακόμη χειρότερα, πολλά τρόφιμα με την υψηλότερη περιεκτικότητα σε οξαλικά έχουν ανέλθει στη θέση των «υπερτροφών», όπως: σπανάκι, αμύγδαλα (και οι περισσότεροι ξηροί καρποί), παντζάρια και σέσκουλα, βατόμουρα, πατάτες και γλυκοπατάτες, τσάι, σοκολάτα και σπόροι chia. Η διατροφολόγος Sally Norton, πρωτοπόρος στην έρευνα των οξαλικών, έχει ευαισθητοποιήσει τον κόσμο με δημοσιεύσεις της και με πολλές συνεντεύξεις της στο youtube ή σε άλλες παρόμοιες πλατφόρμες παρουσίασης βίντεο σχετικά με την επικινδυνότητα των οξαλικών και καυτηριάζει το γεγονός πώς το πλασάρισμα κάποιων πλούσιων σε οξαλικά τροφών ως «υπερτροφών» τελικά μπορεί να βλάψει την υγεία μας.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1. Annu Rev Plant Biol. 2005;56:41-71.
2. Poultry Science. 26, 6, 1947, 582-587. https://doi.org/10.3382/ps.0260582
3. Aust Vet J. 1974 Mar;50(3):131-2.
4. Aust Vet J. 1981 Dec;57(12):554-7.
5. The Journal of Agricultural Science. 1981, 97(3), 507-514.
6. J Anim Physiol Anim Nutr (Berl). 2013 Aug;97(4):605-14.
7. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences. 2008, 32(3):199-205.
8. Kidney Int 2000;57(4):1662–1667.
9. Kidney Int 2003;63(3):1037–1043.
10. American Institute of Physics; 2007. p. 176–182.
11. Nutrients. 2020 Dec 28;13(1):62.
12. Am J Physiol Renal Physiol. 2019 Mar 1;316(3):F409-F413.
13. World J Urol. 2005 Nov;23(5):324-9.
14. Am J Clin Nutr. 1989 Oct;50(4):830-2.
15. Biochem J. 1945;39(3):237.
16. The Journal of Nutrition. 1939, 18, 3, 233-246. https://doi.org/10.1093/jn/18.3.233
17. NDT Plus. 2009 Dec;2(6):485-8.
18. Lancet. 1989 Dec 23-30;2(8678-8679):1524.
19. Mon J Med Sci. 1849 Aug;3(38):943–51.
20. The Journal of Urology. 1941, 46, 1, 82-88.
21. Norton S. Toxic Superfoods.‎ Rodale Books. 2023.
22. J Am Soc Nephrol. 2013 Oct;24(10):1617-26.
22. J Am Soc Nephrol. 2018 Jun;29(6):1615-1623.
23. Kidney Int. 2011 Dec;80(11):1146-58.
24. J Urol. 2005 Sep;174(3):943-7; discussion 947.
25. Urol Res. 2007 Jun;35(3):111-7.
26. Am J Physiol Renal Physiol. 2019 Mar 1;316(3):F409-F413.
28. Kidney Int Rep. 2020 May 7;5(7):1040-1051.
29. Nat Rev Dis Primers. 2016 Feb 25;2:16008.
30. Front Biosci. 2003 May 1;8:s584-94.
31. J Transl Med. 2013 Dec 12;11:306.
32. J Am Soc Nephrol. 2007 Jul;18(7):2198-204.
33. Williamson L. Liam Hemsworth Says He Was Forced to Stop Vegan Diet After Health Scare. Australian Men’s Health. May 2020.
34. Henderson S. Liam Hemsworth Is Back in Action. Men’s Health, April 13, 2020.
35. Am J Kidney Dis. 2018 Feb;71(2):281-286.
36. Am J Med. 2013 Sep;126(9):768-72.
37. BMJ Case Rep. 2019 Sep 16;12(9):e231284.
38. BMJ Case Rep. 2020 Nov 30;13(11):e237212.
39. Endocr Pract. 2017 Dec;23(12):1414-1424.
40. Pediatr Nephrol. 1996, 10, 677-678.
41. Am J Ophthalmol. 2002 Jul;134(1):134-7.
42. J Neuroimaging. 2014 Jul-Aug;24(4):411-3.
43. Muscle Nerve. 2015 Mar;51(3):449-54.
44. Am J Kidney Dis. 1997 Jun;29(6):947-52.
45. Toxicol Appl Pharmacol. 1979 May;48(3):409-14.
46. Bone. 2015 Dec;81:161-167.
47. Redox Biol. 2018 May;15:207-215.
48. Mon J Med Sci. 1849 Aug;3(38):943–51.
49. Lancet. 1925, 205, 5300, 673. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(01)21907-2
50. Acta Neurol Taiwan. 2010 Dec;19(4):287-91.
51. J Appl Toxicol. 1994 May-Jun;14(3):233-7.
52. Atherosclerosis. 2004 Apr;173(2):321-8.
53. Arch Pathol. 1974 Feb;97(2):107-10.
54. Curr Opin Nephrol Hypertens. 2016 Jul;25(4):363-71.
55. Arch Intern Med. 1974 Aug;134(2):250-2.
56. J Am Soc Nephrol. 2021 Sep;32(9):2375-2385.
57. Korean J Intern Med. 2022 Jan;37(1):167-178.
58. JAMA. 1988 Sep 2;260(9):1280-2.
59. Ann Intern Med. 1982 Jul;97(1):36-42.
60. Front Biosci. 2003 Sep 1;8:s1084-106.
61. AJR Am J Roentgenol. 1981 May;136(5):935-9.
62. Am J Hematol. 2008 Jun;83(6):515-6.
63. Blood. 2012 Jul 5;120(1):8.
64. Int J Nephrol. 2011;2011:679160.
65. BMC Cancer 2015;15:761.
66. J Clin Invest 2013;123(1):236–246.
67. Pediatr Nephrol Berl Ger 2016;31(4):535–544.
68. Susan Costen Owens. Celiac and the Inflammasome: Reasons for the Relevance of Oxalate and other Triggers. J Gluten Sensit Summer 2016 Issue. https://www.celiac.com/celiac-disease/celiac-and-the-inflammasome-reasons-for-the-relevance-of-oxalate-and-other-triggers-r3803/
69. Eur J Paediatr Neurol. 2012 Sep;16(5):485-91.
70. Shaw W. Oxalates Control is a Major New Factor in Autism Therapy. March 24, 2015. Mosaic Diagnostics. https://mosaicdx.com/resource/oxalates-control-is-a-major-new-factor-in-autism-therapy/
71. J Reprod Med. 2006 Jun;51(6):500-2.
72. Am J Obstet Gynecol. 1997 Sep;177(3):507-11.
73. J Obstet Gynaecol. 1999 May;19(3):271-2.

Ο Μάριος Δημόπουλος γεννήθηκε το 1975 στον Πειραιά. Σπούδασε αρχικά φιλολογία με ειδικότητα στη γλωσσολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Στη συνέχεια λόγω του ενδιαφέροντός του στις φυσικές και εναλλακτικές θεραπείες σπούδασε στο εξωτερικό διατροφολογία και φυσικοπαθητική (naturopathy). Έχει ειδικευθεί στη χρήση διατροφικών συμπληρωμάτων και εστιάζει την έρευνά του στην πρόληψη των ασθενειών με σωστή διατροφή, με χορήγηση βιταμινών, μετάλλων και αντιοξειδωτικών ουσιών υπό μορφή διατροφικών συμπληρωμάτων και με χορήγηση φαρμακευτικών φυτών και βοτάνων. Είναι καθηγητής διατροφολογίας στη σχολή Natural Health Science (Ελλάδα), όπου διδάσκει για τα διατροφικά συμπληρώματα σε φαρμακοποιούς, διαιτολόγους, διατροφολόγους και εναλλακτικούς θεραπευτές. Ο Μάριος Δημόπουλος έχει γράψει 36 βιβλία για θέματα υγείας. Εδώ το πλήρες βιογραφικό του.

Με αφορμή την επέτειο των 30 χρόνων συνεχούς λειτουργίας του, το Ιπποκράτειο Κέντρο Κλασσικής Ομοιοπαθητικής (ΙΚΚΟ)  διοργανώνει:
το Σάββατο 16 Σεπτεμβρίου 2023 μονοήμερο εκπαιδευτικό σεμινάριο (10:00 – 18:30) με τον παγκοσμίου φήμης Ομοιοπαθητικό Κίμ Ελία (Kim Elia).

Θέμα: Δράσεις / Αντιδράσεις Ομοιοπαθητικών Μέσων και Διαχείριση Χρόνιων Περιπτώσεων

Ο Κίμ Ελία έρχεται για δεύτερη φορά στην Ελλάδα, προσκεκλημένος από το Ιπποκράτειο Κέντρο Κλασσικής Ομοιοπαθητικής (ΙΚΚΟ), έτοιμος να μας ταξιδέψει με τον δικό του μοναδικό τρόπο στα μονοπάτια της Ομοιοπαθητικής!
Η πρόθεση του ταυτίζεται με εκείνη του Γεράσιμου Στουραΐτη ιδρυτή του ΙΚΚΟ που είναι να συμβάλει στην εκπαίδευση αποτελεσματικών επαγγελματιών για να φέρουν την Ομοιοπαθητική στην θέση που της αρμόζει.
Ομοιοπαθητικοί από όλο τον κόσμο έχουν εκφράσει την εκτίμηση και τον θαυμασμό τους για την εξαιρετική γνώση του Kim στην ιστορία της ομοιοπαθητικής, στη βαθιά κατανόησή του στη συνταγογράφηση ομοιοπαθητικών και στην εκτεταμένη γνώση του σε αυτά. Είναι γνωστός για τις δυναμικές και ξεχωριστές μεθόδους διδασκαλίας του, οι οποίες αντικατοπτρίζουν την τεράστια γνώση του και τη γνήσια επιθυμία του να εκπαιδεύσει τους συμμετέχοντες σε αυτήν την προσιτή και αποτελεσματική μέθοδο θεραπείας, την Ομοιοπαθητική. 
Το σεμινάριο απευθύνεται σε Ομοιοπαθητικούς και σπουδαστές Ομοιοπαθητικής. 
Θα υπάρχει μετάφραση στα Ελληνικά και θα δοθούν βεβαιώσεις παρακολούθησης στους συμμετέχοντες.
Για όσους είναι εκτός Αττικής, υπάρχει δυνατότητα συμμετοχής μέσω ΖΟΟΜ.

Περισσότερες Πληροφορίες και Δηλώσεις Συμμετοχής: info@ikko.gr και στο τηλέφωνο: 6945977575

Ιπποκράτειο Κέντρο Κλασσικής Ομοιοπαθητικής (ΙΚΚΟ) - Σεπτέμβριος 1993 – Σεπτέμβριος 2023
30 χρόνια από την ίδρυσή του ΙΚΚΟ
30 χρόνια συνεχιζόμενη επαγγελματική εκπαίδευση
30 χρόνια διαμορφώνει την Ομοιοπαθητική στην Ελλάδα  

Οι νέοι άνθρωποι, πολύ περισσότερο από τις άλλες ηλικίες, έχουν την ανάγκη να συναναστρέφονται μεταξύ τους, να βιώσουν οικειότητα και να ερωτευτούν. Συγχρόνως, η εποχή μας είναι μια εποχή μεταβατική ως προς πολλά πράγματα, μεταξύ αυτών και ως προς τις συμπεριφορές και τον τρόπο εκδήλωσης των αναγκών των νεαρών ηλικιών. Ακόμη και αν δεν τίθεται θέμα προσδιορισμού της ταυτότητας του φύλου, όπως γίνεται με έναν ασυνήθιστα μεγάλο αριθμό νέων παιδιών σήμερα, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι μέχρι πρότινος ‘αποδεκτές’ και ‘κατάλληλες’ συμπεριφορές στις σχέσεις των νέων μεταξύ τους έχουν αμφισβητηθεί, κάνοντας πολλούς να αισθάνονται αμήχανοι και ανασφαλείς, με αποτέλεσμα να δυσλειτουργούν ή να ‘επιλέγουν’ να μένουν συχνά μόνοι. Τα νέα κορίτσια εμφανίζονται συχνά στα μάτια των αγοριών εξαιρετικά δυναμικά, επικριτικά και απορριπτικά προς το άλλο φύλο και εντελώς ‘αυτάρκη’ απέναντι σ’ αυτούς. Αυτό βέβαια πολύ συχνά είναι απλά μια περσόνα, μια ψευδαίσθηση που ούτε το ίδιο το άτομο που την εκφράζει συνειδητοποιεί. Είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς τα πραγματικά συναισθήματα και τις πραγματικές επιθυμίες κάτω από το προσωπείο μιας επιθετικής αυτάρκειας και ενός αγέρωχου ναρκισσισμού που καλλιεργεί η εποχή. Πολύ περισσότερο δύσκολο είναι το να διαφανεί ο φόβος και το άγχος που προκαλεί σε πολλές –και η αμηχανία και η ενοχή που προκαλεί σε πολλούς- η βία που τόσο συχνά πλέον εκδηλώνεται και ανακυκλώνεται στις ειδήσεις και τις ενημερώσεις γύρω από αυτά τα θέματα και που πλήττει άμεσα το αίσθημα και την αντίληψης της κοινωνικής ταυτότητας του φύλου και τις συνδεόμενες με αυτό συμπεριφορές. Το αίσθημα ασφάλειας, η αναγκαία αυτοπεποίθηση και η εμπιστοσύνη ανάμεσα στα νεαρά αγόρια και τα κορίτσια δοκιμάζεται, συχνά δυστυχώς χωρίς αυτό να συνειδητοποιείται, άρα και χωρίς το άτομο να μπορεί να δώσει στον εαυτό του τη δυνατότητα να βοηθηθεί.

Ας επιχειρήσουμε μια σύντομη και δειγματοληπτική αναφορά σε ανθοϊάματα που μπορούν να δράσουν υποστηρικτικά ως προς την ψυχολογία των νέων (και βέβαια οποιουδήποτε άλλου χρειάζεται) ως προς τα θέματα αυτά. Το κορίτσι μπορεί λοιπόν, συνειδητά ή κατά βάθος, να αντιμετωπίζει με καχυποψία τα αγόρια που προσπαθούν να την πλησιάσουν, φοβούμενη βία από πλευράς τους ή άλλες άσχημες συμπεριφορές. Ανάλογα τα αγόρια κατά βάθος φοβούνται τις σύγχρονες κοπέλες, ότι θα τους εξευτελίσουν και θα τους αποδείξουν ανάξιους και ανίκανους, θα τους απορρίψουν και θα τους εκθέσουν στο κοινωνικό περιβάλλον τους και στους συνομήλικούς τους. Και στις δύο περιπτώσεις έχουμε φόβο και έλλειψη εμπιστοσύνης απέναντι στον άλλον, κάτι που καθιστά την επικοινωνία επιφανειακή, αμυντική-επιθετική, ανταγωνιστική και δυσάρεστη. Το γνωστό ανθοΐαμα Bach Holly έχει ασφαλώς θέση εδώ, όπως επίσης και το εξαιρετικό για την έλλειψη εμπιστοσύνης που προέρχεται από φόβο για τους άλλους FES Green Rose, αλλά και το Australian Bush Mountain Devil.

Γνωρίζουμε βέβαια ότι υπάρχουν φορές που ο φόβος της βίας αποδεικνύεται δυστυχώς δικαιολογημένος. Το FES Black Cohosh θα οπλίσει το άτομο με αφοβία και μεγάλο κουράγιο ώστε να αντιμετωπίσει τη βία χωρίς να γίνει θύμα της.

Το αυθόρμητο αίσθημα της αγάπης, που έχει την τάση να φροντίζει τους άλλους με στοργή και νοιάξιμο, κλασσικό ‘μητρικό’ χαρακτηριστικό της γυναικείας ιδιοσυγκρασίας αλλά και γενικότερα βασικό στοιχείο της ανθρώπινης συμπεριφοράς που προάγει την οικειότητα και την θετική επαφή, φαίνεται να δοκιμάζεται αυτή την εποχή και –στο βαθμό που δεν αφορά αποκλειστικά τη συμπεριφορά προς τα παιδιά- να θεωρείται ίσως ‘ξεπερασμένο’ και εκδήλωση γυναικείας εξαρτητικότητας και αδυναμίας. Στα πλαίσια της ατομικιστικής, φατριαστικής και ανταγωνιστικής προς τους άλλους στάσης, πολλές νέες κοπέλες δυσκολεύονται να νοιώσουν πραγματικά τρυφερά και φροντιστικά συναισθήματα προς τον άνθρωπο που τις ενδιαφέρει αλλά και γενικότερα. Η στενή διαπροσωπική σχέση συχνά θυμίζει μάχη όπου το ζητούμενο είναι το ποιος θα είναι ο ‘κυρίαρχος’ και ο ‘νικητής’. Το FES Mariposa Lily (επαν)ενεργοποιεί και ενισχύει μέσα στην ψυχή τη φυσική διάθεση για ψυχική προσέγγιση και φροντίδα για συναισθηματική ‘θρέψη’ και προστασία των άλλων.

Αντίστοιχα, το Sunflower της Pegasus, απομακρύνοντας από τον άνθρωπο τον φανερό ή απωθημένο θυμό προς τον πατέρα και προς το πατρικό αρχέτυπο, βοηθά τους άνδρες -αλλά και όλους- στο να έρθουν πιο κοντά στην καρδιά και στην ικανότητά τους να νοιάζονται και να φροντίζουν τους άλλους με ‘πατρικό’ τρόπο, χρησιμοποιώντας τη δύναμή τους με τρόπο που ενισχύει και προστατεύει αυτό που χρειάζεται να προστατευθεί και να ενδυναμωθεί. Το Sunflower της FES, εξομαλύνοντας και αυτό τη σχέση μας με το πατρικό αρχέτυπο (το κλασσικό ‘αρχέτυπο του ήλιου’, στο οποίο το ηλιοτρόπιο –σύμφωνα και με το όνομά του, τη μορφή και τη ‘συμπεριφορά του’ παραπέμπει), βοηθά στο να εξισορροπηθεί το εγώ και να απελευθερωθεί από την τάση της νευρωτικής ενασχόλησης με τον εαυτό -είτε μέσω τάσεων αυτοϋποτίμησης και αυτοϋποβιβασμού είτε αντίθετα μέσω μιας συνεχούς ανάγκης αυτοπροβολής και προσπάθειας να επισκιάζει κανείς τους άλλους με τη δύναμη και τις ικανότητές του προκειμένου να αποδεικνύει ότι αξίζει, είτε φυσικά και εναλλαγών ανάμεσα σε αυτές τις δύο αντίθετες καταστάσεις. Με τη βοήθεια του πολύ σημαντικού αυτού ανθοϊάματος, το άτομο κατακτά εν τέλει το εσωτερικό βίωμα μιας ήρεμης και ώριμης αυτοπεποίθησης, μέσα από την οποία, απαλλαγμένο από την τυραννική δυναστεία του εγώ, στρέφεται ελεύθερα και με υγιή τρόπο προς την κοινωνία και προς τους άλλους.

Η ανάγκη του να καταπιέζονται και να απωθούνται τα βαθύτερα, πιο ‘ευάλωτα’ συναισθήματα και οι ευαίσθητες πλευρές της ανθρώπινης φύσης μέσα από μια εμμονή σε μια άτρωτη, σκληρή, ‘μάτσο’ εικόνα και στάση ζωής, ανάγκη με την οποία έχουν ανατραφεί και της οποίας έχουν υπάρξει διαχρονικά δέσμιες αμέτρητες γενιές ανδρών, αποκτά τη δυνατότητα του να εξανθρωπιστεί και να εξυγιανθεί με το FES Poison Oak. Χωρίς να χάσει τη δύναμη και την αποφασιστικότητά του κανείς, γίνεται ικανός να εμπεριέχει ολόκληρη τη γκάμα των φυσιολογικών συναισθημάτων, να μπορεί να ξεκουράζεται ψυχικά και να ανταλλάσσει φυσικότητα, στοργή και φιλία με το περιβάλλον αντί του να ζει εγκλωβισμένος σε μια κατάσταση συνεχούς ακαμψίας, επίδειξης σκληρότητας και αφύσικης αυτάρκειας και αυτονομίας, μεταμφιέζοντας συχνά την κρυμμένη του ανασφάλεια σε φαντασίωση παντοδυναμίας.

Η ανάγκη υπερβολικής ενασχόλησης με τον εαυτό και ναρκισσιστικής αγνόησης των συναισθημάτων και των αναγκών του άλλου –τεράστιο πρόβλημα στις σχέσεις και πηγή πολλών δεινών- μπορεί να μετριαστεί και να εξισορροπηθεί με το Bach Heather. Ο άνθρωπος που χρειάζεται το ανθοΐαμα αυτό είναι τόσο εγκλωβισμένος στην ανάγκη του να ‘σκεφτεί τον εαυτό του’ ή/και να ‘εκφραστεί’ ώστε δεν μπορεί πραγματικά να αντιληφθεί την κατάσταση, τα συναισθήματα, τις έγνοιες και τις ανάγκες του άλλου, παρόλο που συχνά δεν το καταλαβαίνει και δεν θα παραδεχτεί ούτε καν στον εαυτό του ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει. Ότι και αν πει ή κάνει ο άλλος, του φέρνει στο νου ‘τα δικά του’, και ποτέ δεν είναι πραγματικά διαθέσιμος για τον άλλο μέσα σε μια κοντινή σχέση ή ακόμα και σε μια απλή συναναστροφή. Με το Heather η υπερ-απορρόφηση στον εαυτό, που είτε λόγω ανασφάλειας είτε λόγω άλλων αναγκών κρύβεται συχνά πίσω από μια τέτοια στάση, θα μειωθεί και το άτομο θα νοιώσει ελεύθερο να είναι πραγματικά παρόν ως μέλος του συνόλου, να ‘δει’ και να ασχοληθεί πιο αληθινά με τους άλλους.

Το FES Quaking Grass θα βοηθήσει ουσιαστικά στο να νοιώσει κάποιος ζωτικό και αναπόσπαστο μέρος της ομάδας των άλλων, να μπορέσει, παράλληλα με την ατομική του υπόσταση, να ‘συντηχθεί’ με την ομάδα και να θελήσει και να μπορέσει να συνεργαστεί και να απολαύσει τη χαρά, την αποτελεσματικότητα και την ικανοποίηση που απορρέει από αυτό.

Η ανάγκη για περισσότερη αυτοπεποίθηση είναι βεβαίως εξαιρετικά συχνή στα νέα άτομα, με τα ανθοϊάματα Bach Larch και Australian Bush Five Corners (αλλά και το σύνθετο Confid Essence) να μπορούν να συμβάλουν αποφασιστικά σε αυτό. Η ντροπαλότητα είναι κλασσικό πρόβλημα, και το ανθοΐαμα Bach Mimulus για τον άνθρωπο που νοιώθει ανασφαλής, τρέμει και ‘κοκκινίζει’ όταν πρέπει να ‘φανεί’, να μιλήσει, να πάρει κάποια πρωτοβουλία κλπ, είναι κατάλληλο. Για το πολύ ντροπαλό άτομο, που ενώ λαχταρά να μπει στον κύκλο των γνωστών ή άγνωστων μιας παρέας και να συμμετάσχει, δεν διανοείται παρόλαυτα να μετακινηθεί από τη θέση του, δίνοντας συχνά στους άλλους την εντύπωση ανθρώπου μοναχικού, αδιάφορου ή ακόμη και ακατάδεχτου, το FES Violet θα δώσει γρήγορα αποτελέσματα και το άτομο θα ‘ανακαλύψει’ ότι είναι σε θέση να πλησιάσει, να επικοινωνήσει και να ενταχτεί στην παρέα των άλλων με άνεση και χωρίς καθόλου εσωτερικό στρες.

Αυτός ή αυτή που αισθάνεται άβολα με την εμφάνιση ή τη στάση του/της επειδή πχ ‘έχει μερικά παραπάνω κιλά’, δεν είναι αρκετά ‘εμφανίσιμη/ος’, ή γενικά νοιώθει να αναστέλλεται από ατέλειες και προβλήματα που μπορεί να έχει –ή απλώς φαντάζεται ότι έχει ή τα μεγαλοποιεί- θα βοηθηθεί στο να πάψει να καθορίζεται από αυτά και να τους δίνει ιδιαίτερη σημασία με το Bach Crab Apple.

Επηρεασμένοι από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα και τις ιδέες της εποχής, πολλοί νεαροί φαίνεται να βιώνουν σύγχυση, μη όντας ξεκάθαροι ως προς το τι πιστεύουν και βιώνουν οι ίδιοι σε σχέση με το τι είναι το ιδεολογικά ισχύον στην εποχή και στο περιβάλλον τους. Το Bach Cerato θα δώσει διαύγεια ως προς το τι πιστεύουμε και το τι νομίζουμε, ανεξάρτητα του ποιες και πόσο μεγάλες ιδεολογικές και συνειδησιακές πιέσεις ασκεί –άμεσα ή έμμεσα, ηθελημένα ή αθέλητα- το περιβάλλον. Το FES Mountain Pride θα δώσει εξαιρετική δύναμη στο να μπορεί να εκφράζει το άτομο ελεύθερα την αλήθεια του και να υπερασπίζεται τα δικαιώματά του. Το FES Goldenrod θα οπλίσει το άτομο με εξαιρετική δύναμη και αίσθημα προσωπικής αυτονομίας, προκειμένου να μπορέσει να υπερβεί τις πιέσεις της ομάδας και να παραμείνει πιστό στις πεποιθήσεις και στις αξίες του, χωρίς να φοβάται την απόρριψη, την απομόνωση και την αποπομπή από την ‘παρέα’, από την ομάδα και από το περιβάλλον του γενικότερα. Το FES Red Clover θα τον/την προστατέψει από το να γίνεται, αθέλητα και ασυνείδητα, μέρος της ‘ψυχολογίας της μάζας’. Το FES Pink Yarrow θα προφυλάξει από του να επιβληθούν στο άτομο ψυχολογικά χαρακτηριστικά προσωπικότητας που δεν είναι δικά του αλλά αποτελούν προβολές του περιβάλλοντός του.

Σε μια εποχή όπου τόσος πολύς λόγος γίνεται για την ταυτότητα του φύλου, με την συνεπακόλουθη σύγχυση γύρω από αυτό να είναι για πολλούς νέους συχνή και αναπόφευκτη, το FES Calla Lily θα αποκαταστήσει την αίσθηση και την επίγνωση αυτής της ταυτότητας, στο βαθμό που η σύγχυση αποτελεί αποτέλεσμα επιδράσεων του περιβάλλοντος και όχι βαθύτερο δομικό χαρακτηριστικό της προσωπικότητας. 

Η Μαρίνα Αγγελή είναι ιατρός με ειδίκευση στην ψυχιατρική, εκπαίδευση στην Συστημική Ψυχοθεραπεία και πολυετή ενασχόληση με εναλλακτικές θεραπείες και κυρίως με τη μέθοδο των Ανθοϊαμάτων και τις θεραπευτικές εφαρμογές τους στην αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων. Έχει γράψει πολλά άρθρα και εργασίες για τα Ανθοϊάματα καθώς και το βιβλίο 'Ανθοθεραπεία με τα Ιάματα Μπαχ'. 

Στο καλοκαιρινό τεύχος του περιοδικού Holistic Life, έχετε την ευκαιρία να διαβάσετε νέες προσεγγίσεις από το χώρο της φυσικής (ολιστικής) ιατρικής, των εναλλακτικών και συμπληρωματικών θεραπειών & της διατροφής.

Σε αυτό το τεύχος θα βρείτε εκτεταμένο αφιέρωμα για:
- το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και φυσικούς τρόπους αντιμετώπισης της διάρροιας
- τη κατάλληλη διατροφή για την καταπολέμηση της υπογονιμότητας και
- την αντιμετώπιση της χρόνιας φλεγμονής

Επίσης θα ανακαλύψετε γιατί το μαγνήσιο είναι ακόμα πιο απαραίτητο το καλοκαίρι καθώς και γιατί είναι απαραίτητη η χρήση ηλεκτρολυτών.
Μην χάσετε την ενότητα Special Report που σε αυτό το τεύχος εμβαθύνει στον εάν υπάρχει κάτι περισσότερο στην ποιότητα των τροφίμων από τη περιεκτικότητα τους σε θρεπτικά συστατικά;

Εδώ κατεβάστε το τεύχος 116

Μέχρι το επόμενο τεύχος να θυμάστε να αναζητάτε πάντα εναλλακτικές λύσεις σε προβλήματα που φαίνονται αδιέξοδα. 
www.holisticlife.gr | Facebook: holisticlifegr | Holistic life TV