H σύνδεση εντέρου-εγκεφάλου είναι κάτι που ακούγεται όλο και πιο συχνά στις μέρες μας. Έρευνες δείχνουν ότι η υγεία του γαστρεντερικού συστήματος σχετίζεται με το μικροβίωμα του εντέρου, το οποίο μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη χημεία του εγκεφάλου και τη διάθεσή μας.
Μία από τις κύριες οδούς για την επικοινωνία εντέρου-εγκεφάλου είναι το πνευμονογαστρικό νεύρο, μέσω του οποίου ο εγκέφαλος στέλνει σήματα στο έντερο και το έντερο στέλνει σήματα στον εγκέφαλο. Μπορεί να φαίνεται παράξενο ότι το έντερο έχει τόση δύναμη στην ψυχική μας κατάσταση, αλλά όποιος έχει αισθανθεί πεταλούδες στο στομάχι όταν είναι ερωτευμένος ή ένα σφίξιμο πριν από μια ομιλία ή έχει νευρικό στομάχι μετά από ένα ξαφνικό σοκ, μπορεί να κατανοήσει αυτή τη σχέση.

Πώς το μικροβίωμα επηρεάζει τη ψυχική υγεία
Το μικροβίωμα του εντέρου είναι σημαντικό για διάφορους λόγους:

• Προστατεύει από μολύνσεις.
• Το 80% του ανοσοποιητικού δημιουργείται στο έντερο.
• Αφομοιώνει θρεπτικά συστατικά.
• Ρυθμίζει τη δημιουργία νέων αιμοφόρων αγγείων.

Πώς όμως επηρεάζει όλη αυτή η αλληλεπίδραση την ψυχική μας υγεία; Το έντερο παράγει νευροδιαβιβαστές. Οι νευροδιαβιβαστές είναι χημικοί αγγελιοφόροι που αποστέλλονται και λαμβάνονται από έναν τύπο εγκεφαλικών κυττάρων (νευρώνες). Βοηθούν στη ρύθμιση του σώματος ποικιλότροπα, από την κίνηση μέχρι και τα συναισθήματα.
Πολλοί άνθρωποι σκέφτονται την κατάθλιψη και το άγχος ως μια χημική ανισορροπία στον εγκέφαλο. Αλλά αυτές οι χημικές ουσίες ουσιαστικά δημιουργούνται στο έντερο και όχι στον εγκέφαλο. Στην πραγματικότητα, περισσότεροι από 30 διαφορετικοί νευροδιαβιβαστές και σχεδόν το 90% της σεροτονίνης (ορμόνη της χαράς), προέρχονται από το έντερο.
Ποιο είναι το συμπέρασμα; Η ανισορροπία των νευροδιαβιβαστών μπορεί να μην βρίσκεται στον εγκέφαλό σας αλλά στο έντερο σας.

Πώς η ψυχική υγεία επηρεάζει το μικροβίωμα
Ας παρατηρήσουμε τί συμβαίνει κάθε φορά που μας απασχολεί κάτι και αγχωνόμαστε, για να κατανοήσουμε πώς επηρεάζεται και αντίστροφα το μικροβίωμα από την κατάσταση της ψυχικής μας υγείας. Η καρδιά μας, η οποία είναι το όργανο που έρχεται πρώτο σε επαφή με το συναίσθημα, αρχίζει να χτυπάει πιο γρήγορα και δίνει το ερέθισμα στον εγκέφαλο να ενεργοποιήσει την αντίδραση μάχης-φυγής ή παγώματος. Εκκρίνονται μία σειρά από ορμόνες όπως κορτιζόλη, αδρεναλίνη, ντοπαμίνη από τα επινεφρίδια, οι οποίες στέλνονται στο συκώτι το οποίο παράγει σάκχαρα, δηλαδή ενέργεια. Αυτή η ενέργεια πηγαίνει στους μύες για να μπορέσει ο άνθρωπος να διαχειριστεί τον υποτιθέμενο κίνδυνο. Και είναι μία πολύ λογική διαδικασία και πολύ αποτελεσματική εάν σε κυνηγάει κάποιο άγριο ζώο. Στη σημερινή εποχή όμως το άγχος δεν δημιουργείται από κάποιο άγριο ζώο αλλά από καταστάσεις που δεν γνωρίζουμε πώς να τις διαχειριστούμε. Αυτή η ενέργεια εάν δεν χρησιμοποιηθεί από τους μύες (με κάποιο περπάτημα ή με άσκηση) καταλήγει στην αμυγδαλή (κέντρο φόβου του εγκεφάλου) και τον ιππόκαμπο (κέντρο μνήμης, μάθησης, ελέγχου στρες). Οι παρατεταμένες καταστάσεις άγχους έχουν σαν συνέπεια το σώμα να σταματάει βασικές λειτουργίες όπως πέψη, δυνατότητα σκέψης και διαχείρισης καταστάσεων (λειτουργούμε με το ένστικτο) και το ανοσοποιητικό μας σταδιακά αποδυναμώνεται. Εκεί είναι που τα παθογόνα βακτήρια βρίσκουν την ευκαιρία να υπερνικήσουν τα φιλικά με αποτέλεσμα να ασθενήσει ο οργανισμός.

Καταστάσεις ψυχικής υγείας που συνδέονται με το μικροβίωμα του εντέρου
Μια ανισορροπία των βακτηρίων μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες στην υγεία του γαστρεντερικού συστήματος και την ψυχική υγεία αλλά και αντιστρόφως μία κακή ψυχική υγεία μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες στο μικροβίωμα. Στην πραγματικότητα, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι τα άτομα με συγκεκριμένες πεπτικές διαταραχές είναι αυτοί που είναι πιο επιρρεπείς στην κατάθλιψη και το άγχος. Τα άτομα με πεπτικές διαταραχές όπως η νόσος του Crohn και η ελκώδης κολίτιδα - διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για παθήσεις ψυχικής υγείας.Εκτός από την κατάθλιψη και το άγχος όμως, υπάρχουν αρκετές ψυχικές διαταραχές που έχουν συνδεθεί με αλλαγές και ανισορροπίες στο μικροβίωμα:

• Η νόσος Αλτσχάιμερ
• Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής / υπερκινητικότητας
• Ο αυτισμός
• Η διπολική διαταραχή
• Η άνοια
• Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή
• Η διαταραχή μετατραυματικού στρες
• Η σχιζοφρένεια

Πώς να χτίσω ένα υγιές μικροβίωμα
Σίγουρα το να τρώμε τροφές οι οποίες είναι πλούσιες σε προβιοτικά (στελέχη μικροοργανισμών) όπως το πρόβιο γιαούρτι, ο αρακάς, το ξινολάχανο, το κεφίρ, οι ελιές, και το μίσο και πρεβιοτικά (ουσίες που χρησιμεύουν ως τροφή των μικροοργανισμών) όπως το ραδίκι, η πρικαλίδα, οι αγκινάρες, το σκόρδο, το κρεμμύδι, το πράσο, η μπανάνα και η βρώμη, βοηθάνε το έντερό μας. Ο σύγχρονος όμως τρόπος ζωής και η ποιότητα των τροφών δεν αναπληρώνουν πάντα τις ανάγκες του οργανισμού και για αυτό υπάρχει η ανάγκη για τη χρήση πρε- και προβιοτικών σκευασμάτων.

Υπνοθεραπεία για ένα υγιές μικροβίωμα και καλή ψυχική υγεία
Η Υπνοθεραπεία είναι μια ψυχοθεραπευτική μέθοδος, η οποία είναι άμεση και πολύ αποτελεσματική, διότι διεισδύει στα ασυνείδητα μονοπάτια του μυαλού («η αποθήκη των τραυμάτων και συναισθημάτων»). Βοηθάει στη θεραπεία σωματικών ή ψυχικών ασθενειών και στην αντιμετώπιση ανθυγιεινών πεποιθήσεων. Χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του άγχους, της κατάθλιψης, των καταναγκασμών και των διατροφικών διαταραχών. Οι εθισμοί (π.χ. κάπνισμα) και ο χρόνιος πόνος μπορούν επίσης να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά.

Τι είναι η εντερική Υπνοθεραπεία;
Η εντερική υπνοθεραπεία συνιστάται πλέον από τις εθνικές και διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες για τη θεραπεία του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου. Είναι η μόνη αιτιολογική θεραπεία που στοχεύει απευθείας στον άξονα εντέρου-εγκεφάλου και διορθώνει τις ελαττωματικές συνδέσεις εκεί. Σε αντίθεση με άλλες μεθόδους, η εντερική ύπνωση λαμβάνει επίσης υπόψη τις αιτίες και όχι μόνο τα συμπτώματα του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου.

Το 70% ανταποκρίνεται θετικά στη θεραπεία με υπνοθεραπεία
Η αποτελεσματικότητα της υπνοθεραπείας επιβεβαιώνεται και από μελέτη του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Βιέννης, η οποία δημοσιεύτηκε στο εξειδικευμένο περιοδικό International Journal of Molecular Sciences. Σύμφωνα με τη μελέτη αυτή, έως και 1.000 άτομα ανταποκρίθηκαν στην ψυχοσωματική ολιστική θεραπεία του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου μέσω υπνοθεραπείας στην οποία το 70% είχε θετικά αποτελέσματα.
Γίνεται κατανοητή λοιπόν η αμφίδρομη σχέση μεταξύ ψυχικής και σωματικής υγείας και ειδικότερα η σημαντική επίδραση του μικροβιώματος αλλά και η ανάγκη για φροντίδα τόσο του σώματος αλλά και των συναισθημάτων.

Η παιδική ηλικία είναι μια περίοδος ταχείας ανάπτυξης που απαιτεί άφθονα θρεπτικά συστατικά, ωστόσο τα νήπια μπορεί να γίνουν εξαιρετικά δύσκολα όσον αφορά τη διατροφή τους, καθώς αρχίζουν να ασκούν την ανεξαρτησία τους.
Πώς μπορείτε, λοιπόν, να διασφαλίσετε ότι το παιδί σας λαμβάνει τα σωστά θρεπτικά συστατικά;
Πρώτον, προσπαθήστε να μεγιστοποιήσετε την ποικιλία στη διατροφή τους, επειδή πολλές διαφορετικές τροφές θα προσφέρουν ένα πλήθος από θρεπτικά συστατικά, βιταμίνες και μέταλλα. Στη συνέχεια, εξετάστε την πιθανότητα να χρειάζονται κάποιο πολυθρεπτικό συμπλήρωμα για παιδιά. Αυτό θα παρέχει ένα ευρύ φάσμα θρεπτικών συστατικών, συμπεριλαμβανομένης της βιταμίνης D που είναι ζωτικής σημασίας για την οικοδόμηση ισχυρών οστών και δοντιών, ενώ ο σίδηρος και το ιώδιο είναι βασικά για την ανάπτυξη του εγκεφάλου και την υποστήριξη της νόησης.
Όταν τα νήπια ξεκινούν τον παιδικό σταθμό ή το νηπιαγωγείο αρχίζουν να αναμειγνύονται περισσότερο με άλλους. Καθώς το ανοσοποιητικό τους σύστημα δεν έχει ακόμη ωριμάσει, αυτό σημαίνει ότι είναι επιρρεπή στο να κολλήσουν όλα τα μικρόβια που κυκλοφορούν. Αυτή είναι μια φυσιολογική διαδικασία που βοηθά το ανοσοποιητικό σύστημα να αναπτυχθεί σωστά, αλλά μπορεί να αποτελέσει πρόκληση.
Είναι χρήσιμο να διασφαλιστεί ότι τα επίπεδα της βιταμίνης D είναι βέλτιστα, καθώς και της βιταμίνης C και του ψευδαργύρου, βασικών θρεπτικών συστατικών για την υγιή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
Η συμπλήρωση της χλωρίδας του εντέρου των παιδιών με ωφέλιμα βακτήρια μπορεί επίσης να είναι μια καλή κίνηση, ειδικά όταν παραμονεύουν κοιλόπονοι και προβλήματα από παράσιτα. Συμπεριλάβετε ζωντανό γιαούρτι ή κεφίρ στη διατροφή τους, φροντίζοντας να μην περιέχουν ζάχαρη, και προσθέστε ένα προϊόν ζωντανών φιλικών βακτηρίων σε σκόνη που περιέχει στελέχη Lactobacillus και Bifidobacterium και με πρεβιοτικές ίνες που βοηθούν τη χλωρίδα του εντέρου να ευδοκιμήσει.
Τα ωμέγα 3 λιπαρά είναι επίσης σημαντικά, αλλά συχνά τα παιδιά δεν είναι οπαδοί των ψαριών ή δεν επιθυμούν να καταναλώνουν σπόρους τσία και λιναριού. Η προσθήκη ενός βιολογικού ωμέγα 3 ελαίου με βάση τον λιναρόσπορο ή εναλλακτικά ενός vegan υγρού EPA και DHA είναι ένας εξαιρετικός τρόπος για να βεβαιωθείτε ότι δεν χάνουν τίποτα.

Υποστήριξη της ανάπτυξης και της εξέλιξης του παιδιού
Μεταξύ των ηλικιών 4 και 13 ετών παρατηρείται αλματώδης ανάπτυξη, καθώς και ταχεία συναισθηματική και γνωστική ανάπτυξη, γεγονός που σημαίνει υψηλή ζήτηση για υγιεινά θρεπτικά συστατικά. Οι βιταμίνες Β αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για να εξασφαλίσουν ότι τα παιδιά έχουν αρκετή ενέργεια για την ημέρα τους. Η βιταμίνη Β5 μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τη νοητική απόδοση και τη συγκέντρωση.
Το μαγνήσιο είναι επίσης σημαντικό. Συμμετέχει σε περισσότερες από 300 αντιδράσεις στο σώμα και βοηθάει τα παιδιά να χαλαρώνουν τα βράδια, γεγονός που ενθαρρύνει τον καλό ύπνο.
Μερικές φορές το στρες και το άγχος μπορεί να αρχίσουν να βγαίνουν στην επιφάνεια καθώς αντιμετωπίζουν νέες εμπειρίες. Αυτό μπορεί να εκδηλωθεί ως κοιλόπονος, ευερεθιστότητα ή αλλαγές στη συμπεριφορά. Η διατήρηση της πρόσληψης ζάχαρης υπό έλεγχο είναι χρήσιμη για τη διαχείριση του άγχους. Η κατανάλωση πρωτεΐνης με κάθε γεύμα επιβραδύνει την απελευθέρωση γλυκόζης στην κυκλοφορία του αίματος και βοηθά να διατηρείται σε ισορροπία η διάθεση και η ενέργεια. Το αμινοξύ θεανίνη λειτουργεί με διάφορους τρόπους για να ενθαρρύνει την εγρήγορση και τη χαλάρωση, ενώ το βότανο μελισσόχορτο υποστηρίζει επίσης απαλά τη χαλάρωση και την ηρεμία.
Καθώς τα παιδιά οδεύουν προς την εφηβεία, αρχίζουν να μπαίνουν στο παιχνίδι και οι ορμόνες. Η ύπαρξη αρκετού ψευδαργύρου είναι σημαντική για την ανάπτυξη γενικά, αλλά είναι ζωτικής σημασίας για την παραγωγή ορμονών και την ανάπτυξη του αναπαραγωγικού συστήματος.
Τα ωμέγα 3 λιπαρά είναι απαραίτητα τόσο για την ανάπτυξη του εγκεφάλου όσο και για την όραση.
Η υγιής όραση βασίζεται επίσης στη βιταμίνη Α. Ένας αποτελεσματικός τρόπος για να διασφαλιστεί ότι λαμβάνουν αρκετή βιταμίνη Α είναι μέσω της β-καροτίνης που βρίσκεται στα πράσινα, κίτρινα και πορτοκαλί λαχανικά ή από ένα παιδικό συμπλήρωμα διατροφής με βιταμίνες και μέταλλα.
Καθώς τα βρέφη και τα παιδιά αναπτύσσονται εξαιρετικά γρήγορα, βεβαιωθείτε ότι έχουν τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται για να χτίσουν ένα ισχυρό θεμέλιο. Η ενδυνάμωση των οστών κατά την παιδική ηλικία είναι ζωτικής σημασίας για την αποφυγή καταγμάτων και παθήσεων των οστών στη μετέπειτα ζωή. Εξαιτίας αυτού, τα παιδιά έχουν αυξημένη ζήτηση ασβεστίου για την υποστήριξη της ανάπτυξης των οστών.
Ενώ το ασβέστιο αποτελεί τα δομικά στοιχεία για τα οστά και τα δόντια, η βιταμίνη D είναι επίσης απαραίτητη για την απορρόφηση του ασβεστίου από τον οργανισμό.
Ένα άλλο σημαντικό θρεπτικό συστατικό για την ανάπτυξη της παιδικής ηλικίας είναι ο σίδηρος, ο οποίος είναι απαραίτητος για τη μεταφορά οξυγόνου στο σώμα. Συγκεκριμένα, ο σίδηρος αποτελεί σημαντικό μέρος των ερυθρών αιμοσφαιρίων μας, τα οποία συμμετέχουν στη μεταφορά του οξυγόνου στο σώμα. Ο πολύ λίγος σίδηρος μπορεί να συμβάλει στην επιβράδυνση της ανάπτυξης, σε προβλήματα συμπεριφοράς, Τα απαραίτητα αμινοξέα είναι σημαντικά θρεπτικά συστατικά για τη στήριξη της ανάπτυξης και της εξέλιξης των παιδιών. Η κύρια λειτουργία τους είναι να συνθέτουν τις πρωτεΐνες στο σώμα μας, αλλά εξυπηρετούν επίσης ποικίλους άλλους ρόλους, όπως η υποστήριξη της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος, ο μεταβολισμός της ενέργειας και η δράση τους ως πρόδρομες ουσίες για την παραγωγή νευροδιαβιβαστών του εγκεφάλου.
Η ανάπτυξη μιας καλής βάσης μυϊκής μάζας στην παιδική ηλικία βοηθά στη δημιουργία μιας υγιούς σύστασης σώματος καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής. Η ανάπτυξη των μυών καθορίζεται από το πόσο γρήγορα δημιουργούνται νέες πρωτεΐνες, κάτι που βασίζεται στην κατανάλωση αρκετών απαραίτητων αμινοξέων.

Καύσιμα για έναν υγιή εγκέφαλο
Η πρόσληψη των σωστών θρεπτικών συστατικών στη διατροφή του παιδιού είναι αναπόσπαστο στοιχείο για την υγιή ανάπτυξη του εγκεφάλου και τη νόηση.
Η έλλειψη ορισμένων θρεπτικών συστατικών κατά τη διάρκεια αυτού του σταδίου μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων συμπεριφοράς, διαταραχών ελλειμματικής προσοχής και μαθησιακών δυσκολιών. Υπάρχουν αυξημένες απαιτήσεις για ιώδιο και ωμέγα λιπαρά κατά τη διάρκεια αυτού του σταδίου ζωής, λόγω της αναπόσπαστης λειτουργίας τους στη γνωστική ανάπτυξη.
Υπάρχουν πολλά θρεπτικά συστατικά που μπορούν να υποστηρίξουν την υγιή γνωστική ανάπτυξη. Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα (EPA/ DHA) είναι κρίσιμα για την υγεία του εγκεφάλου, ιδίως κατά τα πρώτα 12 χρόνια της ζωής. Έχει αποδειχθεί ότι η έλλειψη ωμέγα-3 λιπαρών οξέων αυξάνει τον κίνδυνο αυτισμού και γνωστικών διαταραχών στα παιδιά. Ως εκ τούτου, η ενθάρρυνση των λιπαρών ψαριών ή των θαλάσσιων φυκιών EPA/DHA στη διατροφή του παιδιού σας ή η συμπλήρωση με ένα ποιοτικό συμπλήρωμα ωμέγα-3 μπορεί να βελτιώσει τη συμπεριφορά και την εγκεφαλική λειτουργία, όπως έχει φανεί σε έρευνες.

Η Corin Sadler είναι πτυχιούχος διατροφολόγος και έχει δίπλωμα στη διατροφική θεραπεία από το Institute for Optimum Nutrition, καθώς και βασικό πτυχίο στη διατροφή από το Πανεπιστήμιο του Bedfordshire. Διαθέτει πλούσια εμπειρία στον κλάδο της φυσικής υγείας και ευεξίας, καθώς και λεπτομερή κατανόηση του ρόλου που διαδραματίζει η διατροφή στη βελτιστοποίηση της συνολικής ευεξίας.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της πανδημίας του νέου κορωνοϊού ακούστηκαν πολλά. Η Ομοιοπαθητική κοινότητα από την πρώτη στιγμή δραστηριοποιήθηκε και αντιλήφθηκε τα ομοιοπαθητικά σκευάσματα που θα μπορούσαν να ανταποκριθούν σε αυτή την πανδημία. Έτσι πολύ σύντομα από την έναρξη της πανδημίας υπήρχαν στη φαρέτρα των πιστοποιημένων Ομοιοπαθητικών τα σκευάσματα που εξατομικευμένα θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη θεραπεία του νέου κορωνοϊού σε οποιοδήποτε επίπεδο νόσησης. Στην Ομοιοπαθητική δεν περιμένουμε να «γνωριστούμε» με το μικρόβιο αλλά βλέπουμε την ανταπόκριση της άμυνας του οργανισμού και ενισχύουμε όμοια τη δράση αυτή. Τα οργανικά συστήματα όπως είναι ο ανθρώπινος οργανισμός διαθέτουν έναν εσωτερικό μηχανισμό που ονομάζεται Ομοιόσταση. Είναι γνωστό ότι ομοιόσταση δίνει πάντα την καλύτερη δυνατή απάντηση στα εξωτερικά ερεθίσματα σε σχέση με τον περιορισμό της και τη δαπάνη ενέργειας του οργανισμού. Μετά αυτή την προετοιμασία, δεν έμενε παρά να δούμε και να διαχειριστούμε τους πρώτους νοσούντες.
Από την εποχή του Hahnemann (πατέρας της Ομοιοπαθητικής) το 1800, υπάρχουν συνεχόμενες αναφορές για την βοήθεια που έχει προσφέρει η Ομοιοπαθητική στις επιδημίες -  πανδημίες. Σε αρκετές μελέτες μάλιστα, υπερτερεί θεραπευτικά έναντι των συμβατικών μεθόδων αντιμετώπισης με ενδείξεις μικρότερης θνητότητας. Το κόστος δε της παραγωγής ομοιοπαθητικών δόσεων σε μαζική παραγωγή πολύ χαμηλό! 
Γιατί όμως σήμερα η Ομοιοπαθητική δεν «ακούστηκε» ως βοήθεια στην πανδημία του κορωνοϊου; Μόλις πρόσφατα άρχισαν να εμφανίζονται διάφορες μελέτες πάνω σε αυτό. Φυσικά όσοι συνδέονται με την Ομοιοπαθητική, κατά την πανδημία στράφηκαν σε αυτή και σίγουρα έλαβαν κάποιο Ομοιοπαθητικό σκεύασμα κατά τη νόσησή τους.
Μετά την ολοκλήρωση δύο ετών από την έναρξη της πανδημίας με βάση τα στοιχεία που διατηρούνται στο αρχείο μου, δημιουργήθηκε μια εικόνα για την πανδημία. Τα στατιστικά στοιχεία έχουν προέλευση από τον πληθυσμό των πελατών σε ολόκληρη τη χώρα, χωρίς όμως να υπάρχει ομοιογένεια στις περιοχές.
Τα αποτελέσματα αφορούν 97 περιπτώσεις πλήρους ίασης μετά από νόσηση από το νέο κορωνοϊο.
Στο ομοιοπαθητικό ίαμα ανταποκρίθηκαν και άτομα που δεν είχαν ξανακάνει Ομοιοπαθητική. Ανάμεσα σε αυτά ήταν και άτομα ηλικίας άνω των 65. Σε κάποιες περιπτώσεις η κατάσταση της υγείας των νοσούντων περέπεμπε σε εισαγωγή σε νοσοκομείο (π.χ. υψηλός πυρετός, χαμηλό οξυγόνο) παρόλα αυτά προτίμησαν να πάρουν ομοιοπαθητικό ίαμα, φυσικά με θεραπευτική επιτυχία.
Σκόπιμα δεν δημιουργήθηκαν γραφήματα νόσησης ή άλλης μεταβλητής μεταξύ εμβολιασμένων και ανεμβολίαστων καθώς οι δύο ομάδες δεν μελετήθηκαν συγκριτικά και οποιαδήποτε αναφορά θα εμφάνιζε λανθασμένα αποτελέσματα.
Αρκετοί ήταν αυτοί που ανέπτυξαν συμπτώματα κορονοϊού λίγες μέρες μετά τον εμβολιασμό τους.
Υπήρξαν 4 οικογενειακές περιπτώσεις που μέσα στην οικογένεια δεν κόλλησαν όλοι.
2 από τις παραπάνω περιπτώσεις εισήχθησαν προληπτικά στο νοσοκομείο.
1 περίπτωση έλαβε την απόφαση να παραμείνει σπίτι και έλαβε επιτυχώς ομοιοπαθητικά παρά την εξαιρετική σοβαρότητα της κατάστασής του.
3 περιπτώσεις είχαν σοβαρές παρενέργειες μετά τον εμβολιασμό.
1 θάνατος μετά την πρώτη δόση εμβολίου.

Τα γραφήματα που ακολουθούν προκύπτουν από στοιχεία του αρχείου μου και δεν πρόκειται για μια σταθμισμένη ποιοτική έρευνα σε μεγάλο επίπεδο. Παρόλα αυτά αποτυπώνει μέρος της εξέλιξης και της Ομοιοπαθητικής αρωγής στην πανδημία του νέου κορονοϊού.
Στο γράφημα που ακολουθεί θα δούμε τα δυο χρόνια εξέλιξης από την έναρξη, χωρισμένα σε 4 εξάμηνα. Αυτό θα βοηθήσει να κατανοήσουμε την εξάπλωση του ιού μέσα από τα τηλεφωνήματα που δέχθηκα και αφορούσαν νόσηση από τον ιό. Το δείγμα αφορά ολόκληρη την επικράτεια χωρίς όμως να υπάρχει πληθυσμιακή ισοκατανομή. Να θυμίσω πως το 1ο & 2ο εξάμηνο υπήρχε καραντίνα. Στα τέλη του 2ου εξαμήνου ξεκινάει ο εμβολιασμός. Από το 3ο & 4ο εξάμηνο ξεκινάνε πάλι οι μετακινήσεις με κάποιους περιορισμούς και μάσκα.

Στο επόμενο γράφημα μπορούμε να δούμε πόσες δόσεις ομοιοπαθητικού χρησιμοποιήθηκαν σε κάθε ξεχωριστή και μοναδική περίπτωση νόσησης για να επιτευχθεί ίαση. Αφορά περιπτώσεις από ήπια μέχρι σοβαρή νόσηση.
Οι ήπιες και απλές περιπτώσεις συμπτωμάτων αντιμετωπίστηκαν με επιτυχία με φυτοθεραπευτικό βάμμα εχινάκειας και αφορά το 22% των περιπτώσεων.
Στις περιπτώσεις όπου τα συμπτώματα δεν έδειχναν τάσεις βελτίωσης χρησιμοποιήθηκε Ομοιοπαθητικό ίαμα. Ανάλογα τη σοβαρότητα και την πορεία της θεραπευτικής εξέλιξης χρησιμοποιήθηκαν από 1 μέχρι 5 ιάματα, όπως σε περιπτώσεις ιδιαίτερα σοβαρές. Έτσι, το 52% των νοσούντων έλαβε 1 ομοιοπαθητικό ίαμα για να ολοκληρωθεί η θεραπεία από τα συμπτώματα που είχε προκαλέσει ο νέος κορωνοϊός, 2 δόσεις ομοιοπαθητικού το 21% και το 5% έλαβε πάνω από 3 δόσεις μέχρι να αποκατασταθεί η υγεία τους.

Στο γράφημα που ακολουθεί βλέπουμε ομοιοπαθητικά ιάματα και τη συχνότητα που χρησιμοποιήθηκαν. Τα ομοιοπαθητικά ιάματα κατά τις αποδείξεις τους παρουσιάζουν μια σύνθετη ψυχοσωματική συμπτωματολογία. Αυτή η σύνθετη ψυχοσωματική εικόνα χρειάζεται να ταιριάζει στην εικόνα που απορρέει από τον νοσούντα. Αυτό προκύπτει από ένα ολοκληρωμένο ιστορικό που περιλαμβάνει τα σωματικά συμπτώματα και την ψυχική κατάσταση του ατόμου.
Στην κλασική Ομοιοπαθητική η συνταγογράφηση γίνεται με ένα ομοιοπαθητικό ίαμα που συνδέεται με την λήψη του ιστορικού. Κατά την θεραπευτική εξέλιξη η συμπτωματολογία αλλάζει ή υποχωρεί. Εάν η θεραπευτική διαδικασία σταματήσει ή δεν προχωράει τότε συνταγογραφείται το επόμενο ένα ομοιοπαθητικό.
Τα κύρια φάρμακα που εμφανίστηκαν στην πανδημία είναι τα: Arsenicum, Sulphur, Phosphorus, Pulsatilla, Lycopodium, Bryonia και άλλα. Η επικοινωνία με συναδέλφους ανέδειξε και άλλα ομοιοπαθητικά θεραπευτικά ιάματα, όπως Carbo vegetabilis, Drosera,κα. Από αυτό λοιπόν προκύπτει πως δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος «τυφλός» κανόνας για τη συνταγογράφηση ομοιοπαθητικού αλλά υπάρχει εξατομίκευση που στηρίζεται στην εικόνα που εμφανίζει το άτομο που νοσεί.

Η δυναμοποίηση που συνοδεύει το ομοιοπαθητικό ίαμα χρειάζεται να ταιριάζει στην έκφραση της ζωτικής δύναμης του οργανισμού στη φάση της νόσησης.
Παρακάτω βλέπουμε τις δυνομοποιήσεις των ομοιοπαθητικών που χρησιμοποιήθηκαν.

Συμπεράσματα:
Η ομοιοπαθητική μπορεί να βοηθήσει σημαντικά σε ιώσεις ακόμα και αν αυτές εμφανίζονται ως νέες. Η ομοιοπαθητική δεν συνταγογραφεί ανάλογα με τα παθογόνα αλλά ενισχύει την άμυνα που οργανισμού με τον τρόπο που έχει επιλέξει ο ίδιος ο οργανισμός μέσω του μηχανισμού της Ομοιόστασης. Για αυτό το λόγο, η Ομοιοπαθητική συνταγογράφηση είναι υψηλά εξατομικευμένη και στηρίζεται στη λήψη ενός ολοκληρωμένου ιστορικού. Τα ομοιοπαθητικά ιάματα είναι καλά μελετημένα πολλές δεκαετίες, στερούνται από παρενέργειες (side effects), έχουν φυσική προέλευση και λειτουργούν εναρμονισμένα με τις φυσικές λειτουργίες του σώματος.
Οι παραπάνω αναφορές δεν συνδέονται μια ολοκληρωμένη μελέτη και χρειάζεται περεταίρω διερεύνηση για να τεκμηριωθούν τα στοιχεία. Αποτυπώνει στατιστικά στοιχεία από το αρχείο μου από τους πρώτους 97 νοσούντες από το νέο κορωνοϊό.

Λεκτίνες: Τοξίνες που παράγουν τα φυτά για να μην τα φάνε άλλοι οργανισμοί
Πιθανότατα δεν έχετε ακούσει ποτέ για τις λεκτίνες, αλλά σίγουρα είστε εξοικειωμένοι με τη γλουτένη, η οποία είναι μόνο μία λεκτίνη ανάμεσα σε χιλιάδες λεκτίνες. Οι λεκτίνες βρίσκονται σε σχεδόν όλα τα φυτά, καθώς και σε μερικά άλλα τρόφιμα.
Πολύ πριν οι άνθρωποι περπατήσουν στη γη, τα φυτά προστάτευαν τον εαυτό τους και τους απογόνους τους από τα πεινασμένα έντομα παράγοντας τοξίνες, συμπεριλαμβανομένων των λεκτινών, στους σπόρους και σε άλλα μέρη των φυτών.
Αποδεικνύεται ότι οι ίδιες φυτικές τοξίνες που μπορούν να σκοτώσουν ή να ακινητοποιήσουν ένα έντομο μπορούν επίσης να καταστρέψουν σιωπηλά την υγεία σας και να επηρεάσουν ύπουλα το βάρος σας.

Πώς έγινε γνωστή η θεωρία ότι η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε λεκτίνες εγκυμονεί κινδύνους για την υγεία;
Ο κύριος λόγος είναι λόγω ενός βιβλίου που έχει γίνει best-seller, το The Plant Paradox, γραμμένο από τον Δρα Steven Gundry. Το βιβλίο, που κυκλοφόρησε το 2017, υποστηρίζει μια δίαιτα χωρίς λεκτίνες.
Ο συγγραφέας ισχυρίζεται ότι οι λεκτίνες επηρεάζουν δυσμενώς τη χλωρίδα του εντέρου σας  – τα βακτήρια που ζουν στο πεπτικό σας σύστημα – γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε μια ολόκληρη σειρά από ανεπιθύμητες ενέργειες. Ισχυρίζεται ότι πολλοί άνθρωποι υποφέρουν από δυσανεξία ή ευαισθησία στις λεκτίνες, συμπτώματα της οποίας μπορεί να περιλαμβάνουν αέρια, φούσκωμα, ναυτία, διάρροια, κόπωση, πόνους στις αρθρώσεις, ακόμη και αλλεργικές αντιδράσεις μετά την κατανάλωση τους.
Το Plant Paradox φτάνει στο σημείο να λέει ότι οι λεκτίνες είναι ο μεγαλύτερος διατροφικός κίνδυνος για την υγεία μας και μπορεί ακόμη και να μας σκοτώνουν. Υποστηρίζει ότι οι λεκτίνες μπορούν να πυροδοτούν ακόμα και αυτοάνοσα νοσήματα. Ο Gundry προειδοποιεί να μην τρώμε δημητριακά, όσπρια, ξηρούς καρπούς και ορισμένα φρούτα και λαχανικά, προτρέποντάς μας να αφαιρέσουμε τις λεκτίνες από τη διατροφή μας.
Ποια είναι τα οφέλη που υποτίθεται ότι προέρχονται από την κατανάλωση μιας δίαιτας χωρίς λεκτίνες; Οι κύριοι ισχυρισμοί περιλαμβάνουν βελτιωμένη πέψη, περισσότερη ενέργεια, λιγότερα αέρια και φούσκωμα μετά το φαγητό, καλύτερη διάθεση και εγκεφαλική δύναμη, ακόμη και βελτιωμένο έλεγχο του βάρους.
Στο άρθρο αυτό παρουσιάζουμε μελέτες που συνηγορούν υπέρ των απόψεων του Steven Gundry.

Οι λεκτίνες μπορούν να προκαλέσουν αυτοάνοσα νοσήματα
Οι λεκτίνες είναι πρωτεΐνες που δεσμεύουν τους υδατάνθρακες που υπάρχουν σε όλη τη φύση και δρουν ως συγκολλητίνες. [Η συγκολλητίνη είναι μια ουσία που αναγκάζει τα σωματίδια να πήξουν και να σχηματίσουν μια παχύρρευστη μάζα.] Περίπου το 30% της τροφής μας περιέχει λεκτίνες, μερικές από τις οποίες μπορεί να είναι αρκετά ανθεκτικές στην πέψη για να εισέλθουν στην κυκλοφορία (1). Λόγω των δεσμευτικών τους ιδιοτήτων, οι λεκτίνες μπορούν να προκαλέσουν ανεπάρκεια θρεπτικών συστατικών, να διαταράξουν την πέψη και να προκαλέσουν σοβαρή εντερική βλάβη όταν καταναλώνονται σε υπερβολική ποσότητα από άτομο με δυσλειτουργικά ένζυμα. Αυτές οι επιδράσεις ακολουθούνται από διαταραχή της ακεραιότητας του εντερικού φραγμού, που είναι η πύλη για διάφορες αυτοανοσίες (2-5). Μετά από επαναλαμβανόμενη κατανάλωση, πολλά τρόφιμα όχι μόνο αλληλεπιδρούν με την ευαίσθητη επένδυση του λεπτού εντέρου και οδηγούν σε διαρροή του εντέρου, αλλά μπορούν να διαπεράσουν τους φραγμούς και να εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος μέσω των περιφερειακών λεμφαδένων (6-7). Μόλις εισέλθουν στο αίμα, λόγω της αλληλεπίδρασης με τις γλυκοπρωτεΐνες της κυτταρικής επιφάνειας, οι άπεπτες λεκτίνες μπορούν να συνδεθούν με διάφορα κύτταρα ιστών και αντιγόνα, όπως ιστό κολλαγόνου, ιστό θυρεοειδούς, ιστό παγκρέατος και νευρικό ιστό επινεφριδίων. Αυτή η δέσμευση μπορεί να προκαλέσει μια ανοσολογική επίθεση κατά των λεκτινών και του ιστού στον οποίο είναι συνδεδεμένες οι λεκτίνες (8-10). Η ανοσολογική επίθεση κατά των λεκτινών που συνδέονται με διάφορα αντιγόνα ιστών οδηγεί πρώτα σε αυτοάνοση αντιδραστικότητα, ακολουθούμενη από αυτοάνοση νόσο.
Στις περιπτώσεις αυτοανοσίας κυττάρων νησιδίων του παγκρέατος ή αυτοανοσίας του θυρεοειδούς, οι λεκτίνες διεγείρουν τα ανθρώπινα λευκοκυτταρικά αντιγόνα τάξης II (HLA) αυτών των κυττάρων, τα οποία κανονικά δεν τα εμφανίζουν. Τα κύτταρα των νησιδίων φέρουν έναν πολύ συγκεκριμένο προσδιοριστικό δισακχαρίτη που ονομάζεται Ν-ακετυλλακτοζαμίνη, με την οποία αγαπούν να συνδέονται οι λεκτίνες του σίτου, των φιστικιών, της σόγιας, της πατάτας και της ντομάτας. Αυτή η δέσμευση μπορεί να οδηγήσει σε κύτταρα νησιδίων που εκφράζουν τα HLA τάξης ΙΙ και ξένα αντιγόνα μαζί, δημιουργώντας μια κατάσταση στην οποία ένα άτομο είναι εύκολος στόχος για αυτοάνοση επίθεση. Επομένως, η δέσμευση κυτταροτοξικών αντισωμάτων στα κύτταρα των νησιδίων μαζί με λεκτίνες έχει ως αποτέλεσμα την καταστροφή των κυττάρων των β-νησιδίων (11). Ο μηχανισμός μπορεί να εξηγήσει γιατί το σιτάρι και η σόγια, εκτός από το γάλα, είναι γνωστό ότι είναι διαβητογόνα (12).
Μια άλλη ύποπτη ασθένεια λεκτινών είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα. Το φυσιολογικό μόριο IgG διαθέτει μια πλευρική αλυσίδα υδατανθράκων που τελειώνει με γαλακτόζη. Στη ρευματοειδή αρθρίτιδα, μεγάλο μέρος της γαλακτόζης λείπει, έτσι αντίθετα εκτίθεται το σάκχαρο Ν-ακετυλογλυκοζαμίνη. Για το λόγο αυτό, η συγκολλητίνη φύτρου σιταριού (WGA), η οποία είναι ειδική για τη Ν-ακετυλογλυκοζαμίνη, είναι ένας από τους πυροδοτητές της ρευματοειδούς αρθρίτιδας (13). Αυτό το γεγονός υποδηλώνει ότι η συμπλήρωση με ολιγομερή Ν-ακετυλογλυκοζαμίνης, όπως η χιτοτετραόζη που προέρχεται από τη χιτίνη που σχηματίζει τα κελύφη των καρκινοειδών, μπορεί να είναι μια αποτελεσματική θεραπεία για τη σχετιζόμενη με τη διατροφή ρευματοειδή αρθρίτιδα. Είναι ενδιαφέρον ότι το εμπόριο υγιεινών τροφών έχει ήδη αξιοποιήσει τη Ν-ακετυλογλυκοζαμίνη ως αντιαρθριτικό συμπλήρωμα (14). Έχει προταθεί ότι η εξάλειψη των διατροφικών στοιχείων, ιδιαίτερα οι λεκτίνες και άλλες διασταυρούμενες τροφές που επηρεάζουν δυσμενώς τη δομή και λειτουργία τόσο των εντεροκυττάρων όσο και των λεμφοκυττάρων μπορούν να μειώσουν το περιφερειακό αντιγονικό ερέθισμα και, ως εκ τούτου, να οδηγήσουν σε μείωση των συμπτωμάτων της νόσου σε ορισμένους ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα (15).

Οι λεκτίνες προκαλούν φλεγμονώδεις παθήσεις
Ερευνητές ανέφεραν σε μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2017 ότι «οι διατροφικές λεκτίνες φυτικής προέλευσης έχουν αναφερθεί ότι εμπλέκονται στην παθογένεση αρκετών φλεγμονωδών ασθενειών, συμπεριλαμβανομένων της φλεγμονώδους νόσου του εντέρου, του διαβήτη, της ρευματοειδούς αρθρίτιδας και της κοιλιοκάκης, αλλά λίγα είναι γνωστά για τους μοριακούς μηχανισμούς που είναι υποκείμενοι στη φλεγμονή που προκαλείται από λεκτίνες» και υποστήριξαν ότι οι λεκτίνες προάγουν τις φλεγμονώδεις παθήσεις ενεργοποιώντας το φλεγμονόσωμα NLRP3 (16).

Οι λεκτίνες μπορούν να προκαλέσουν «τροφική δηλητηρίαση»
Το 1988 ένα νοσοκομείο ξεκίνησε μια «ημέρα υγιεινής διατροφής» στην καντίνα του προσωπικού του το μεσημέρι. Ένα πιάτο περιείχε κόκκινα φασόλια και σερβιρίστηκαν 31 μερίδες. Στις 15:00 ένας από τους πελάτες, ένας γραμματέας χειρουργών, έκανε εμετό στο θέατρο. Τις επόμενες τέσσερις ώρες, 10 ακόμη πελάτες υπέστησαν έντονους εμετούς, ορισμένοι με διάρροια. Όλοι είχαν αναρρώσει την επόμενη μέρα. Κανένα παθογόνο δεν απομονώθηκε από το φαγητό, αλλά τα φασόλια περιείχαν ασυνήθιστα υψηλή συγκέντρωση της λεκτίνης φυτοαιμοσυγκολλητίνη (17).
Οι λεκτίνες είναι πρωτεΐνες που δεσμεύουν τους υδατάνθρακες που υπάρχουν στα περισσότερα φυτά, ειδικά στους σπόρους και τους κόνδυλους όπως τα δημητριακά, οι πατάτες και τα φασόλια. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες συνειδητοποιήσαμε ότι πολλές λεκτίνες είναι (α) τοξικές, φλεγμονώδεις ή και τα δύο. β) ανθεκτικές στο μαγείρεμα και στα πεπτικά ένζυμα· και (γ) υπάρχουν σε μεγάλο μέρος της τροφής μας (18). Επομένως, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι μερικές φορές προκαλούν «τροφική δηλητηρίαση». Αλλά το πραγματικά ανησυχητικό εύρημα ήρθε με την ανακάλυψη το 1989 ότι ορισμένες λεκτίνες τροφίμων περνούν το τοίχωμα του εντέρου και εναποτίθενται σε μακρινά όργανα (19-20), προκαλώντας έτσι ασθένειες.

Οι λεκτίνες μπορούν να προκαλέσουν νεφροπάθεια
Η λεκτίνη σιταριού συνδέεται με τα σπειραματικά τριχοειδικά τοιχώματα, τα μεσαγγειακά κύτταρα και τα σωληνάρια του ανθρώπινου νεφρού και (στα τρωκτικά) δεσμεύει την ανοσοσφαιρίνη Α (IgA) και προκαλεί μεσαγγειακές εναποθέσεις IgA. Αυτό υποδηλώνει ότι στους ανθρώπους η νεφροπάθεια IgA μπορεί να προκαλείται ή να επιδεινώνεται από τη λεκτίνη σιταριού. Πράγματι, μια δοκιμή αποφυγής γλουτένης σε παιδιά με αυτή τη νόσο ανέφερε μειωμένη πρωτεϊνουρία και μειωμένα επίπεδα ανοσοσυμπλεγμάτων (21).

Λεκτίνες και πεπτικά έλκη
Μεταξύ των επιπτώσεων που παρατηρούνται στο λεπτό έντερο τρωκτικών που τρέφονται με λεκτίνες είναι η απογύμνωση του βλεννογόνου για την έκθεση του γυμνού βλεννογόνου και η υπερανάπτυξη του βλεννογόνου από μη φυσιολογικά βακτήρια και πρωτόζωα (22). Οι λεκτίνες προκαλούν επίσης εκκένωση ισταμίνης από τα γαστρικά ιστιοκύτταρα (23), η οποία διεγείρει την έκκριση οξέος. Έτσι, οι τρεις κύριοι παθογόνοι παράγοντες για το πεπτικό έλκος – διέγερση με οξύ, αποτυχία του αμυντικού στρώματος του βλεννογόνου και ανώμαλος βακτηριακός πολλαπλασιασμός (ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού) συνδέονται θεωρητικά με τις λεκτίνες. Εάν αυτό αληθεύει, ο αποκλεισμός αυτών των επιδράσεων από ολιγοσακχαρίτες θα αντιπροσώπευε μια ελκυστική και πιο φυσιολογική θεραπεία για το πεπτικό έλκος από την καταστολή του οξέος του στομάχου (24).

Λεκτίνες και ιογενείς λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος
Η δράση απομάκρυνσης της βλέννας από τις λεκτίνες (25) προσφέρει επίσης μια εξήγηση για το ανέκδοτο εύρημα πολλών αλλεργιολόγων ότι μια «δίαιτα της λίθινης εποχής», η οποία εξαλείφει τα περισσότερα αμυλούχα τρόφιμα και επομένως τις περισσότερες λεκτίνες, προστατεύει από κοινές ιογενείς λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού: χωρίς λεκτίνες στο λαιμό η ρινοφαρυγγική επένδυση βλέννας θα ήταν πιο αποτελεσματική ως φραγμός στους ιούς (26).

Πώς οι λεκτίνες βοηθούν τα φυτά να προστατεύουν τους εαυτούς τους και πώς βλάπτουν αυτούς που τα καταναλώνουν;
Οι λεκτίνες στους σπόρους, τους κόκκους, τον φλοιό και τα φύλλα των περισσότερων φυτών συνδέονται με υδατάνθρακες (σάκχαρα) και ιδιαίτερα με σύνθετα σάκχαρα που ονομάζονται πολυσακχαρίτες, στο σώμα του αρπακτικού αφού καταναλώσει το φυτό. Όπως οι έξυπνες βόμβες, οι λεκτίνες στοχεύουν και προσκολλώνται σε μόρια σακχάρου, κυρίως στην επιφάνεια των κυττάρων άλλων οργανισμών – ιδιαίτερα μυκήτων, εντόμων και άλλων ζώων. Συνδέονται επίσης με το σιαλικό οξύ, ένα μόριο σακχάρου που βρίσκεται στο έντερο, στον εγκέφαλο, μεταξύ των νευρικών απολήξεων, στις αρθρώσεις και σε όλα τα σωματικά υγρά, συμπεριλαμβανομένης της επένδυσης των αιμοφόρων αγγείων όλων των πλασμάτων. Οι λεκτίνες αναφέρονται μερικές φορές ως «κολλώδεις πρωτεΐνες» λόγω αυτής της διαδικασίας δέσμευσης, που σημαίνει ότι μπορούν να διακόψουν τα μηνύματα μεταξύ των κυττάρων ή να προκαλέσουν με άλλο τρόπο τοξικές ή φλεγμονώδεις αντιδράσεις. Για παράδειγμα, όταν οι λεκτίνες συνδέονται με το σιαλικό οξύ, ένα νεύρο δεν είναι σε θέση να επικοινωνήσει τις πληροφορίες του σε ένα άλλο νεύρο. Εάν έχετε βιώσει ποτέ ομίχλη εγκεφάλου, μπορεί να ευθύνονται οι λεκτίνες. Οι λεκτίνες διευκολύνουν επίσης την προσκόλληση και τη δέσμευση ιών και βακτηρίων στους επιδιωκόμενους στόχους τους. Μερικοί άνθρωποι – αυτοί που είναι πιο ευαίσθητοι στις λεκτίνες – υπόκεινται επομένως περισσότερο σε ιούς και βακτηριακές λοιμώξεις από άλλους.
Εκτός από τη δυνατότητα πρόκλησης προβλημάτων υγείας, οι λεκτίνες μπορούν επίσης να προάγουν την αύξηση βάρους. Ο λόγος που το σιτάρι έγινε το δημητριακό της επιλογής στα βόρεια κλίματα είναι χάρη στη μοναδικά μικρή λεκτίνη στο σιτάρι, γνωστή ως συγκολλητίνη φύτρων σιταριού (WGA), η οποία είναι υπεύθυνη για την τάση που έχει το σιτάρι για αύξηση βάρους. Το σιτάρι βοήθησε τους προγόνους σας να αποκτήσουν ή να διατηρήσουν βάρος στην αρχαιότητα, όταν η τροφή ήταν συχνά σπάνια. Έχετε σκεφτεί γιατί οι κτηνοτρόφοι ταΐζουν τις αγελάδες με καλαμπόκι και σόγια (τροφές υψηλές σε λεκτίνες); Οι λεκτίνες στο καλαμπόκι και στη σόγια είναι πολύ αποτελεσματικότερες από το γρασίδι στο να κάνουν τις αγελάδες παχύτερες.

Ποιες λεκτίνες είναι οι πιο προβληματικές για την υγεία των ανθρώπων;
Οι λεκτίνες που βρίσκονται στα φασόλια και σε άλλα όσπρια, στο σιτάρι και σε άλλα δημητριακά και σε ορισμένα άλλα φυτά είναι ιδιαίτερα προβληματικές για τον άνθρωπο. Πρώτον, δεν έχει περάσει αρκετός χρόνος για να επιτραπεί στο είδος μας να αναπτύξει ανοσολογική ανοχή σε αυτές τις ουσίες. Ούτε έχει περάσει αρκετός χρόνος ώστε το μικροβίωμα του ανθρώπινου εντέρου να καταστεί πλήρως ικανό να διασπά αυτές τις πρωτεΐνες. Το αποτέλεσμα είναι πολυάριθμα προβλήματα υγείας, με τη γαστρική δυσφορία ως την κορυφή του παγόβουνου. Τέτοια φυτά δεν είναι το μόνο μέρος όπου θα συναντήσετε λεκτίνες. Υπάρχουν επίσης σε ζωικά προϊόντα. Όταν οι αγελάδες και άλλα ζώα τρώνε ζωοτροφές με βάση τα δημητριακά ή τη σόγια, οι οποίες και οι δύο είναι γεμάτες λεκτίνες, αυτές οι πρωτεΐνες καταλήγουν στο γάλα ή το κρέας των ζώων. Το ίδιο συμβαίνει με το κρέας και τα αυγά των κοτόπουλων που εκτρέφονται με ζωοτροφές γεμάτες λεκτίνες. Οι λεκτίνες στα δημητριακά και τη σόγια με τα οποία τρέφονται τα συμβατικά εκτρεφόμενα ζώα καταλήγουν στη σάρκα, το γάλα ή τα αυγά αυτών των ζώων και τελικά στο έντερο σας, όπου μπορούν ακόμα να προκαλέσουν τη ζημιά τους.

Αλλαγή της διατροφής κατά τη γεωργική εποχή
Κατά τη νεολιθική περίοδο (7000 π.Χ.), η ανθρώπινη διατροφή μετατοπίστηκε από κυρίως φύλλα, κόνδυλους και κάποιο ζωικό λίπος και πρωτεΐνες σε κυρίως δημητριακά και όσπρια. Μέχρι τότε, το ανθρώπινο μικροβίωμα δεν είχε συναντήσει ποτέ λεκτίνες σε δημητριακά ή όσπρια, και ως εκ τούτου τα βακτήρια, τα μικρόβια και το ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπινου εντέρου είχαν μηδενική εμπειρία στον χειρισμό τους. Γνωρίζουμε ότι όσο περισσότερο είστε εκτεθειμένοι σε ένα συστατικό, τόσο πιο ανεκτικοί γίνεστε μαζί του και δεν αντιδράτε έντονα σε αυτό. Αλλά σε αυτή την περίπτωση, το χρονικό πλαίσιο που είναι απαραίτητο για να ανεχτούμε ορισμένες λεκτίνες δεν είναι εβδομάδες ή μήνες. Μάλλον είναι χιλιετίες.

Νέες τροφές με λεκτίνες από την Αμερική
Πριν από πέντε αιώνες, η τελευταία από τις σημαντικές αλλαγές στην έκθεση στις λεκτίνες – και ίσως η μεγαλύτερη διαταραχή όλων – συνέβη όταν οι Ευρωπαίοι έφτασαν στους Αμερικανούς. Οι εξερευνητές έφεραν τα τρόφιμα του Νέου Κόσμου πίσω στις πατρίδες τους εκθέτοντας τον υπόλοιπο κόσμο σε μια ολόκληρη σειρά από νέες λεκτίνες. Αυτές περιλαμβάνουν την οικογένεια nightshade (πατάτες, ντομάτες, πιπεριές και μελιτζάνες), τα περισσότερα από την οικογένεια των φασολιών (όσπρια, συμπεριλαμβανομένων των φιστικιών και των κάσιους), τα δημητριακά, τα ψευδο-δημητριακά όπως ο αμάρανθος και η κινόα, η οικογένεια των κολοκυθιών (κολοκύθες, κολοκυθάκια) και οι σπόροι chia και ορισμένοι άλλοι σπόροι. Όλα είναι φαγητά που μέχρι τότε κανένας Ευρωπαίος, Ασιάτης ή Αφρικανός δεν είχε δει, πολύ περισσότερο δεν είχε φάει. Τα μισά από τα τρόφιμα που σας είπαν να τρώτε για καλή υγεία είναι στην πραγματικότητα φυτά του Νέου Κόσμου στα οποία το μεγαλύτερο μέρος της ανθρωπότητας δεν είχε προηγούμενη έκθεση, πράγμα που σημαίνει ότι το σώμα σας, τα βακτήρια του εντέρου σας και το ανοσοποιητικό σας σύστημα δεν είναι προετοιμασμένα να τα ανεχθούν.

Η πιο επικίνδυνη λεκτίνη στο σιτάρι. Το πρόβλημα με τα σιτηρά ολικής αλέσεως
Η πιο επικίνδυνη λεκτίνη στο σιτάρι δεν είναι η γλουτένη, αλλά η συγκολλητίνη φύτρων σιταριού (WGA). Η WGA δεν σχετίζεται με τη γλουτένη. Αντίθετα, βρίσκεται στο πίτουρο. Αυτό σημαίνει ότι το λευκό ψωμί περιέχει γλουτένη, αλλά όχι WGA, ενώ το ψωμί ολικής αλέσεως περιέχει και τα δύο.
Η συγκολλητίνη φύτρων σιταριού είναι μια ιδιαίτερα μικρή πρωτεΐνη σε σύγκριση με τις περισσότερες άλλες λεκτίνες, οι οποίες είναι σχετικά μεγάλες. Έτσι, ακόμα κι αν ο φραγμός του βλεννογόνου του εντέρου δεν έχει τεθεί σε κίνδυνο, η WGA μπορεί να περάσει από τα τοιχώματα του εντέρου πιο εύκολα από ότι άλλες λεκτίνες.

Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε λεκτίνες
Μερικά από τα πιο πλούσια σε λεκτίνες τρόφιμα περιλαμβάνουν: όσπρια, ξηροί καρποί, δημητριακά, φρούτα και λαχανικά nightshades (ντομάτα, πατάτες, μελιτζάνες, πιπεριές).

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1. Pakistan J Nutr. 2009;8(3):293-303.
2. Int Arch Allergy Appl Immunol. 1984;75(3):230-236.
3. J Appl Bacteriol. 1993;75(4):360-368.
4. PLoS One. 2007;2(8):e687.
5. J Comp Pathol. 1980;90(4):597-602.
6. Clin Chim Acta. 1991;203(2-3):153-165.
7. Immunol Invest. 1989;18(6):753-764.
8. Clin Exp Immunol. 1986;63(1):95-100.
9. Pediatr Allergy Immunol. 1995;6(2):98-102.
10. Br J Nutr. 2000;83(3):207-217.
11. J Exp Med. 1987;165(1):124-139.
12. Lancet. 1996;348(9027):613.
13. Arthritis Rheum. 1995;38(6):744-749.
14. Nutri Notes. 1997;2:1-6.
15. Br J Nutr. 2000;83(3):207-217.
16. J Immunol. 2017 Mar 1;198(5):2082-2092.
17. Communicable Disease Report. 1988;33:3-4.
18. Handbook of plant lectins: properties and biomedical applications. London: Wiley; 1998. pp. 31-50.
19. Biochem Soc Trans. 1989;17:481-482.
20. Lancet. 1998;352:1831-1832.
21. J Am Soc Nephrol. 1992;2(10 suppl):S173-S180.
22. Can J Microbiol. 1988;34:1009-1013.
23. Digestion. 1985;32:42-46.
24. BMJ. 1999 Apr 17;318(7190):1023-4.
25. Lancet. 1978;i:585-586.
26. BMJ. 1999 Apr 17;318(7190):1023-4.

Ο Μάριος Δημόπουλος γεννήθηκε το 1975 στον Πειραιά. Σπούδασε αρχικά φιλολογία με ειδικότητα στη γλωσσολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Στη συνέχεια λόγω του ενδιαφέροντός του στις φυσικές και εναλλακτικές θεραπείες σπούδασε στο εξωτερικό διατροφολογία και φυσικοπαθητική (naturopathy). Έχει ειδικευθεί στη χρήση διατροφικών συμπληρωμάτων και εστιάζει την έρευνά του στην πρόληψη των ασθενειών με σωστή διατροφή, με χορήγηση βιταμινών, μετάλλων και αντιοξειδωτικών ουσιών υπό μορφή διατροφικών συμπληρωμάτων και με χορήγηση φαρμακευτικών φυτών και βοτάνων. Είναι καθηγητής διατροφολογίας στη σχολή Natural Health Science (Ελλάδα), όπου διδάσκει για τα διατροφικά συμπληρώματα σε φαρμακοποιούς, διαιτολόγους, διατροφολόγους και εναλλακτικούς θεραπευτές. Ο Μάριος Δημόπουλος έχει γράψει 36 βιβλία για θέματα υγείας. Εδώ το πλήρες βιογραφικό του.