Για πολλούς ανθρώπους, η ανθρωποσοφική ιατρική είναι μια δύσκολη έννοια. Όμως στην πραγματικότητα, είναι αρκετά εύκολο να εξηγηθεί. Είναι μια ενοποιητική μορφή ιατρικής, προερχόμενη από δύο πηγές: από τη μία πλευρά, "υλική επιστημονική ιατρική" με τις μεθόδους και τα αποτελέσματά της, και από την άλλη "πνευματικά επιστημονικά" ευρήματα. Καμία από αυτές τις πηγές δεν μπορεί να ληφθεί μεμονωμένα.
Ένα άτομο δεν είναι απλά ένα σώμα, πρέπει να ληφθούν υπόψη και η ψυχή καθώς και η προσωπικότητα. Οι Ανθρωπόσοφοι γιατροί θεωρούν τη σωματική και ψυχική ύπαρξη μαζί με την προσωπικότητα ως μια μονάδα, όπου κάθε στοιχείο έχει την ικανότητα να επηρεάζει τα άλλα. Μία από τις θεμελιώδεις πτυχές της ανθρωποσοφικής ιατρικής είναι ότι το λαμβάνουν αυτό υπόψη κατά τη διάρκεια της διάγνωσης και της θεραπείας.

Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι μια «εναλλακτική ιατρική» - δεν αποσκοπεί στο να αντικαταστήσει τη συμβατική ιατρική. Αντίθετα, βασίζεται στην αποδεκτή ιατρική επιστήμη και απλώς προχωρά ένα βήμα παραπέρα. Η ανθρωποσοφική ιατρική κάνει χρήση όλων όσων έχει αποκαλύψει η επιστημονική έρευνα ότι είναι προς όφελος της ανθρώπινης ύπαρξης. Επιπλέον, συμπληρώνει την "υλική επιστήμη" με πτυχές της πνευματικής επιστήμης, προκειμένου να εκτιμηθεί το άτομο ως μια αδιάσπαστη ενότητα. Για παράδειγμα, αυτό μπορεί να περιλαμβάνει τη γλώσσα του σώματος, το προσωπικό ιστορικό, την αναπνοή και πολλές άλλες πτυχές, οι οποίες καθορίζουν την προσωπικότητα του ατόμου. Η ανθρωποσοφική ιατρική επιχειρεί επομένως να περιλαμβάνει την ατομικότητα του ασθενούς, καθώς και τα αποδεκτά χαρακτηριστικά μιας ασθένειας, κατά τη διαδικασία της θεραπείας. Γιατί όπως κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός, έτσι και κάθε θεραπεία είναι μοναδική- αν και ορισμένες φαίνεται να μπορούν να εφαρμόζονται σε πολλούς ανθρώπους.
Η ανθρωποσοφική ιατρική δεν είναι προκαθορισμένη. Αποφεύγει την απλή ρουτίνα. Ακόμη και αν, λόγω του ιδιαίτερου χαρακτήρα τους, συνεχώς επαναλαμβάνονται οι ίδιες νοσολογικές εικόνες, κάθε ασθένεια εκδηλώνεται με διαφορετικό τρόπο σε κάθε ασθενή - μια εκδήλωση αδιαχώριστη από τη μοναδικότητα του ατόμου. Ως εκ τούτου, η ανθρωποσοφική ιατρική έχει ως στόχο να σχηματίσει μια εικόνα για τις υλικές, ψυχολογικές και προσωπικές συνθήκες που οδήγησαν στην εκδήλωση μιας ασθένειας. Η εκτίμηση αυτών των παραγόντων κατά τη διάγνωση και τη θεραπεία καθώς και η εφαρμογή εκ νέου της διαδικασίας σε κάθε νέο ασθενή, υπό την καθοδήγηση επιστημονικών ευρημάτων, ιατρικής εμπειρίας, προσωπικής διάκρισης και διαίσθησης, είναι θεμελιώδους σημασίας για την ανθρωποσοφική ιατρική. Κάθε ιατρική που αγνοεί τη μοναδικότητα κάθε ατόμου δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι αληθινή ανθρώπινη ιατρική.

Σε τι διαφέρει η ανθρωποσοφική ιατρική από τα άλλα συστήματα;
Η κύρια διαφορά της ανθρωποσοφικής ιατρικής από τη συμβατική ιατρική, είναι ότι δεν αναζητά την ασθένεια στη προσωπικότητα του ατόμου, αλλά μάλλον την προσωπικότητα του ατόμου στην ασθένεια. Οι διαγνωστικές διαδικασίες και τα συμπτώματα που παρατηρούνται μπορεί να είναι τα ίδια, αλλά μια ολιστική ερμηνεία μπορεί να οδηγήσει στο να προταθούν διαφορετικές θεραπείες, ή συμβατικές θεραπείες, που συμπληρώνονται με πρόσθετα θεραπευτικά σχήματα.
Η ιατρική που βασίζεται αποκλειστικά στην υλική επιστήμη, περιορίζεται στο να εξηγήσει μια ασθένεια αποκλειστικά με βάση τους νόμους της φυσικής και της χημείας. Η ανθρωποσοφική ιατρική είναι πιο φιλόδοξη. Λαμβάνει υπόψη επιπλέον παράγοντες, τόσο γενικούς όσο και ατομικούς, που μπορεί να επηρεάζουν τη ζωή, το νου και την ψυχή του ασθενούς, και τη φυσική τους εκδήλωση: στην ανάπτυξη, την αναγέννηση, τη μικροκυκλοφορία, την κατακράτηση υγρών, το δέρμα, τον μυϊκό τόνο, τους βιορυθμούς, την κατανομή της θερμότητας, τη στάση του σώματος, την ευθύτητα, το βάδισμα, την ψυχική εστίαση και την ομιλία.

Όταν εμφανίζεται η ασθένεια, η εξέταση των παραπάνω μπορεί να αποκαλύψει αποκλίσεις, ανισορροπίες και ακραίες καταστάσεις - επιπρόσθετες διαγνωστικές παράμετροι πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την επιλογή της θεραπείας. Επίσης η ανθρωποσοφική ιατρική κατανοεί διαφορετικά το ρόλο που διαδραματίζει ο ασθενής στην καταπολέμηση της ασθένειας. Ο ασθενής δεν είναι απλώς παθητικός αποδέκτης ιατρικών δεξιοτήτων, αλλά ισότιμος συνεργάτης με τον γιατρό. Άλλωστε, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τον ασθενή καλύτερα από ό, τι ο ίδιος ο ασθενής τον εαυτό του. Κατά τη διάρκεια μιας ασθένειας, ο ασθενής έχει τη δυνατότητα να αναγνωρίζει σε τι κατάσταση ανισορροπίας σώματος και ψυχής έχει φθάσει, να την κατανοεί και να την διορθώνει. Η ασθένεια μπορεί να παράσχει μια ευκαιρία στο άτομο να μάθει νέους τρόπους συμπεριφοράς, να αναπτύξει περαιτέρω ιδέες, και να αποκτήσει μεγαλύτερη ωριμότητα.
Οι ανθρωποσοφικοί γιατροί προσφέρουν υποστήριξη στον ασθενή κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας. Ενισχύουν την αυτονομία του ασθενή, αναγνωρίζουν την ευθύνη του και προωθούν το δικαίωμά του να συμμετέχει στην επιλογή κατάλληλης θεραπείας.

Μέθοδοι & Δυνατότητες - Ασθένεια και Υγεία
Το εκκρεμές της ζωής μας ταλαντεύεται μεταξύ της ασθένειας και της υγείας και αυτός είναι ο λόγος που οι γιατροί της ανθρωποσοφικής ιατρικής πάντοτε εξετάζουν και τις δύο πλευρές μαζί.
Η υγεία παράγεται όταν τα δύο πολικά άκρα της ζωής βρίσκονται σε δυναμική ισορροπία: εγρήγορση και ύπνος, ακινησία και κίνηση, χαρά και θλίψη. Προκύπτει από την αναζήτηση και επιλογή της διαδρομής που κάνουμε ως άτομα στον κόσμο και πίσω στον εαυτό μας. Υπάρχουν, ως εκ τούτου, τόσες πολλές καταστάσεις υγείας όσες και οι άνθρωποι στον κόσμο. Η υγεία δεν είναι αυτοσκοπός, απλώς μας βοηθά να διάγουμε το μεγαλύτερο μέρος της προσωπικής και κοινωνικής μας ζωής. Οι Ανθρωπόσοφοι γιατροί δεν αντιμετωπίζουν μόνο την ασθένεια, αλλά επίσης προσπαθούν να προάγουν την υγεία του ατόμου και να ενισχύσουν τη δική του αποφασιστικότητα ώστε να παραμένει υγιές.
Οι γιατροί της ανθρωποσοφίας θα προτείνουν όλες τις διαθέσιμες μεθόδους διάγνωσης και θεραπείας;

Οι Ανθρωπόσοφοι γιατροί είναι εξοικειωμένοι με όλο το φάσμα των διαγνωστικών και θεραπευτικών δυνατοτήτων. Πα’ όλα αυτά, δεν χρησιμοποιούν κατ' ανάγκη όλα αυτά τα μέσα. Είναι ιδιαίτερα επικριτικοί στην τάση να χρησιμοποιούνται ορισμένες συμβατικές διαδικασίες ή φάρμακα ως κάτι το αυτονόητο. Διερωτώνται κατά πόσον αυτές οι γνωστές μέθοδοι είναι πραγματικά κατάλληλες για την επίλυση του συγκεκριμένου προβλήματος του ασθενούς. Η θεραπεία πρέπει να γίνεται μόνον όταν η διαγνωστική ή θεραπευτική πορεία δράσης θα ωφελήσει το ατομικό προφίλ του ασθενούς - τίποτα δεν πρέπει να γίνεται απλά επειδή «αυτός είναι ο τρόπος που είναι πάντα». Τα οφέλη πρέπει πάντα να υπερτερούν σημαντικά των ενδεχόμενων κινδύνων που συνδέονται με τη διαγνωστική ή θεραπευτική διαδικασία.

Χρησιμοποιείται επίσης ιατρική τεχνολογία
Στη διάγνωση μιας ασθένειας, οι γιατροί της ανθρωποσοφικής ιατρικής χρησιμοποιούν όλες τις διαδικασίες που προσφέρονται από τη συμβατική ιατρική. Παρ’ όλα αυτά, όταν πρόκειται για ιατρικές ενισχύσεις, προτιμούν αρχικά να βασίζονται στις δικές τους αισθήσεις.
Εξετάζουν το άτομο από την κορυφή μέχρι τα νύχια, παρατηρώντας τη γλώσσα του σώματος, εκφράσεις και χειρονομίες, τη χειραψία του ασθενούς, το βάδισμα, τη στάση - στην πραγματικότητα, ολόκληρη την εμφάνισή του. Νιώθουν πόσο ζεστό ή κρύο είναι το δέρμα και τα άκρα, αν είναι υγρό ή ξηρό στο άγγιγμα, και επίσης αισθάνονται και ακούνε το σώμα. Ακούν την εκτίμηση του ίδιου του ασθενή για τη σωματική και ψυχική του υγεία, και αξιολογούν πόσο ισχυρή είναι η θέληση του ασθενούς να ζήσει – τώρα και σε σχέση με την προσωπική του ιστορία στο παρελθόν.
Μόνο τότε τίθεται το ζήτημα κατά πόσον ή όχι μια τεχνική διαδικασία θα μπορούσε να βοηθήσει τη διάγνωση. Το βασικό ζήτημα είναι πάντα: ποιες νέες πληροφορίες ενδέχεται να αποκαλύψει μία τέτοια έρευνα και ποιο θα είναι το θεραπευτικό αποτέλεσμα; Είναι ένα τέτοιο βήμα ακόμη σχετικό με το συγκεκριμένο ασθενή; Η ιατρική τεχνολογία χρησιμοποιείται μόνο όταν θα μπορούσε να φέρει αναγνωρίσιμα οφέλη για τον ασθενή. Αποφεύγονται, ως εκ τούτου, περιττές έρευνες, πράγμα που σημαίνει ότι οι ανθρωποσοφικοί γιατροί εργάζονται με έναν ιδιαίτερα οικονομικά προσιτό τρόπο. Παρ’ όλα αυτά, κάθε φορά που μία τεχνική μέθοδος θεωρείται κατάλληλη, οι ανθρωποσοφικοί γιατροί είναι πολύ πρόθυμοι να εφαρμόσουν τη σύγχρονη τεχνολογία για το καλό του ασθενούς.

Τι θεραπευτική διαδικασία χρησιμοποιείται;
Από τη μία πλευρά, η ανθρωποσοφική ιατρική χρησιμοποιεί διαδικασίες που απαιτούν παθητική αποδοχή εκ μέρους του ο ασθενούς. Αυτές συμπληρώνονται, ωστόσο, από διαδικασίες που απαιτούν την ενεργό συμμετοχή του ασθενούς.
Ιατρικές διαδικασίες, όπως οι εγχειρήσεις, όλο το φάσμα της φυσιοθεραπείας, και τα αλλοπαθητικά φάρμακα της συμβατικής ιατρικής, δεν απαιτούν την ενεργή συμμετοχή του ασθενούς. Οι καλλιτεχνικές θεραπείες όπως η ορθοφωνία, η μουσική, η ζωγραφική, η γλυπτική, και η θεραπευτική ευρυθμία, η θεραπεία με συζήτηση (ψυχοθεραπεία, συμβουλευτική), η διατροφή, η κίνηση, και οι τεχνικές χαλάρωσης, από την άλλη πλευρά, εξαρτώνται εξ ολοκλήρου από τη συμμετοχή του ασθενούς.
Η θεραπεία με φάρμακα βασίζεται εν μέρει στη δοσολογία ανθρωποσοφικών φαρμάκων φυσικής προέλευσης, η σύνθεση των οποίων καθορίζεται από τα τυπικά χαρακτηριστικά μιας ασθένειας. Επιπλέον, χορηγούνται άλλες ουσίες προσαρμοσμένες στα μοναδικά χαρακτηριστικά του ασθενούς. Αυτά είναι συχνά ομοιοπαθητικές ουσίες που αποσκοπούν στην τόνωση του οργανισμού και των δυνάμεων της αυτοΐασης.

Πώς ορίζεται ένα ανθρωποσοφικό φάρμακο;
Η θεραπεία με φάρμακα της ανθρωποσοφικής ιατρικής βασίζεται στην αρχαία αρχή: όσο το δυνατόν λιγότερο, τόσο όσο χρειάζεται.
Σε περιπτώσεις σοβαρών και χρόνιων ασθενειών, ή εάν τα αποθέματα του ασθενή έχουν εξαντληθεί, μπορεί να προτιμηθεί η χρήση αλλοπαθητικών φαρμάκων. Ωστόσο, όσο είναι δυνατόν, τα συμπτώματα δεν καταστέλλονται. Αντ’ αυτού είναι σημαντικό να ενεργοποιηθούν οι δυνάμεις αυτοΐασης με τη βοήθεια των ομοιοπαθητικά παραγόμενων ανθρωποσοφικών φαρμάκων, και να τονωθεί ο οργανισμός ώστε να βρει το δικό του φυσικό ρυθμό για μια ακόμη φορά.
Κατά τη διάρκεια της θεραπείας, οι ανθρωποσοφικοί γιατροί προσπαθούν να παρατηρήσουν τι ειδικά ερεθίσματα απαιτεί ο οργανισμός για να έχει μια πλήρη ανάρρωση. Για παράδειγμα, πικρές ουσίες από τη ρίζα της κίτρινης γεντιανής ή του κιχώριου διεγείρουν την παραγωγή των πεπτικών υγρών και προάγουν την κίνηση του εντέρου. Τα αιθέρια έλαια με θερμαντικές ιδιότητες που προέρχονται από το γένος των χειλανθών ή από γηγενή φυτά της Μεσογείου, μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της μυϊκής έντασης και να προάγουν την κυκλοφορία του αίματος.
Χρησιμοποιούνται επίσης επιπρόσθετες ουσίες προσαρμοσμένες στην εν λόγω ασθένεια: η σύνθεσή τους βασίζεται στα γενικά χαρακτηριστικά της εικόνας της ασθένειας. Αυτές περιλαμβάνουν παρασκευάσματα φυτικών εκχυλισμάτων, ορυκτών ή ζωικής προέλευσης.
Το ποια ουσία επιλέγει ένας γιατρός, είτε ως καθαρό εκχύλισμα είτε σε ομοιοπαθητική συγκέντρωση, εξαρτάται από τον τύπο και την πορεία της ασθένειας, τα συμπτώματα, τους πόνους, τη διάρκεια της ασθένειας, τη δύναμη του ασθενούς, την ηλικία, αλλά πάνω από όλα τα εσωτερικά και εξωτερικά επίπεδα δραστηριότητας του ασθενούς.
Τα ανθρωποσοφικά φάρμακα παράγονται με τα πρότυπα ποιότητας της φαρμακοποιίας και όπου διατίθενται σε συγκεκριμένες εθνικές, ευρωπαϊκές και διεθνείς φαρμακοποιίες.
Ο στόχος του ανθρωποσοφικού φαρμάκου για την κατανόηση τόσο των ασθενών όσο και της ασθένειας, απαιτεί επίσης μια πλουραλιστική, ολιστική προσέγγιση στη φαρμακευτική θεραπεία.

Ένα πολύ σημαντικό βήμα για την αναγνωρισιμότητα της Ανθρωποσοφικής Ιατρικής σε παγκόσμιο επίπεδο!
Ανταποκρινόμενος στην αυξανόμενη δημοτικότητα της Ανθρωποσοφικής Ιατρικής παγκοσμίως, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) δημοσίευσε κριτήρια αναφοράς για την εκπαίδευση στην Ανθρωποσοφική Ιατρική. Ο καθορισμός των προτύπων προσόντων του ΠΟΥ για τους επαγγελματίες της Ανθρωποσοφικής Ιατρικής, αντανακλά τη σημασία της ως παγκόσμιας ιατρικής πρακτικής και παρέχει στους ασθενείς ένα ξεκάθαρο επίπεδο φροντίδας.
Αυτό αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την Ανθρωποσοφική Ιατρική ώστε να ενσωματωθεί ακόμη περισσότερο στα εθνικά συστήματα υγείας.

"Καθώς όλο και περισσότερες χώρες καθορίζουν πολιτικές για την παραδοσιακή, συμπληρωματική και ολοκληρωμένη ιατρική, ο ΠΟΥ ανέπτυξε τα κριτήρια αναφοράς της Ανθρωποσοφικής Ιατρικής ως σημείο αναφοράς για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, τους εργαζόμενους στον τομέα της υγείας και τους παρόχους εκπαίδευσης", δήλωσε ο Δρ Kim Sungchol, επικεφαλής της μονάδας Παραδοσιακής, Συμπληρωματικής και Ολοκληρωμένης Ιατρικής στον ΠΟΥ.

Η δημοσίευση αυτή αποτελεί το αποτέλεσμα μιας αυστηρής διαδικασίας χαρτογράφησης και αναθεώρησης των προτύπων εκπαίδευσης της Ανθρωποσοφικής Ιατρικής από εμπειρογνώμονες, σύμφωνα με τα κριτήρια του ΠΟΥ. "Είμαστε ιδιαίτερα ικανοποιημένοι με τα αποτελέσματα. Τα κριτήρια αναφοράς αντικατοπτρίζουν πλήρως αυτό που η κοινότητα της Ανθρωποσοφικής Ιατρικής θεωρεί ως ελάχιστη εκπαίδευση για τους εργαζόμενους στον τομέα της υγείας για την άσκηση της Ανθρωποσοφικής Ιατρικής", πρόσθεσε ο Δρ Matthias Girke, ειδικός στην εσωτερική ιατρική και επικεφαλής του Ιατρικού Τμήματος στο Goetheanum (Ελβετία), το διεθνές κέντρο συντονισμού της Ανθρωποσοφικής Ιατρικής.

Πηγή: Ινστιτούτο Ανθρωποσοφικής Ιατρικής στην Ελλάδα

Τον τελευταίο καιρό έκανε τον γύρο του ελληνικού διαδικτύου η είδηση ότι μια «νέα» επιστημονική μελέτη έδειξε ότι η καθημερινή κατανάλωση γάλακτος μπορεί να αυξήσει τα ποσοστά καρκίνου του μαστού έως και κατά 80%. Δεν πρόκειται όμως για νέα μελέτη, αλλά για μελέτη του 2020 που δημοσιεύθηκε στο International Journal of Epidemiology (1) και αναφέρεται σε μία έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο Loma Linda.

Σύμφωνα με το ελληνικό δημοσίευμα (2): «Η κατανάλωση γάλακτος σχετίζεται με μεγαλύτερο κίνδυνο καρκίνου του μαστού στις γυναίκες, υποστηρίζει νέα μελέτη που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου Loma Linda και δημοσιεύθηκε στο International Journal of Epidemiology.

Σύμφωνα με τη μελέτη, ακόμα και σχετικά μέτριες ποσότητες γάλακτος μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο των γυναικών για καρκίνο του μαστού έως και 80%, ανάλογα με την ποσότητα που καταναλώνεται. Για τη μελέτη αξιολογήθηκε η διατροφική πρόσληψη σχεδόν 53.000 Αμερικανίδων, οι οποίες κατά την έναρξή της ήταν απόλυτα υγιείς και παρακολουθήθηκαν για σχεδόν οκτώ χρόνια. Στο τέλος της περιόδου της μελέτης, καταγράφηκαν 1.057 νέα περιστατικά καρκίνου του μαστού, χωρίς πάντως να αναδεικνύονται σαφείς συσχετισμοί ανάμεσα στα προϊόντα σόγιας και στον καρκίνο, ανεξάρτητα από τα γαλακτοκομικά. Όταν, όμως, έγινε η σύγκριση με τη χαμηλή ή τη μηδενική κατανάλωση γάλακτος, η αυξημένη πρόσληψη θερμίδων από γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα σχετίστηκε με μεγαλύτερο κίνδυνο καρκίνου του μαστού, ανεξάρτητα από την πρόσληψη σόγιας. Τα αποτελέσματα είχαν ελάχιστες διακυμάνσεις όταν συγκρίθηκαν με την πρόσληψη πλήρους ή μειωμένων χαμηλών θερμίδων γάλακτος, ενώ δεν αναδείχθηκε κάποιος σημαντικός συσχετισμός με το τυρί και το γιαούρτι.

Οι επιστήμονες αναφέρουν ότι πιθανοί λόγοι που να εξηγούν τους συσχετισμούς ανάμεσα στον καρκίνο του μαστού και το γάλα μπορεί να είναι το περιεχόμενο των προϊόντων αυτών σε ορμόνες. Ο καρκίνος του μαστού στις γυναίκες συχνά είναι ορμονοεξαρτώμενος και η πρόσληψη γαλακτοκομικών και άλλων ζωικών πρωτεϊνών σχετίζεται σε ορισμένες αναφορές με υψηλότερα επίπεδα μιας ορμόνης στο αίμα που λέγεται ινσουλινόμορφος αυξητικός παράγοντας-1 (IGF-1) και θεωρείται ότι προάγει ορισμένους τύπους καρκίνου».
Η μελέτη αυτή πραγματοποιήθηκε από το πανεπιστήμιο Loma Linda, που ανήκει στην αίρεση των Αντβεντιστών, οι οποίοι, ως γνωστόν, απέχουν από την κατανάλωση ζωικών προϊόντων. Επομένως είναι φυσικό να υποστηρίξουν ότι το ζωικό γάλα είναι ένοχο, ενώ το φυτικό γάλα σόγιας είναι αθώο. Στο βιβλίο μου «Φυσικές μέθοδοι πρόληψης και αντιμετώπισης του καρκίνου» παρουσιάζω αρκετές μελέτες που για τη σχέση σόγιας και αύξησης πιθανότητας καρκίνου συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του μαστού που συχνά έχουν αντικρουόμενα αποτελέσματα.
Ας δούμε μερικά στοιχεία για τη σόγια και τον καρκίνο του μαστού:
Οι γυναίκες που τρώνε σόγια για να αποτρέψουν τον καρκίνο του μαστού κινδυνεύουν να αναπτύξουν την ίδια την ασθένεια που προσπαθούν να αποτρέψουν. Μελέτες in vitro που χρονολογούνται από τη δεκαετία του 1970 έδειξαν ότι η σόγια προκαλεί πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων του μαστού (3-7).
Τα φυτοοιστρογόνα στη διατροφή έχουν αποδειχθεί ότι είναι οιστρογονικά ερεθίσματα (8) και μελέτες υποστηρίζουν ότι προκαλούν τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων του μαστού (9). Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο διαπίστωσαν ότι η κατανάλωση πρωτεΐνης σόγιας για έξι μήνες που περιέχει τις ισοφλαβόνες γενιστεΐνη και δαϊδζεΐνη είχε «διεγερτική επίδραση στο προεμμηνοπαυσιακό γυναικείο στήθος, που χαρακτηρίζεται από αυξημένη έκκριση υγρού του μαστού, εμφάνιση υπερπλαστικών επιθηλιακών κυττάρων και αυξημένα επίπεδα οιστραδιόλης στο πλάσμα» (10). Υποστηρίζεται επίσης, ότι ο κίνδυνος καρκίνου του μαστού είναι υψηλότερος για τις γυναίκες με μη φυσιολογικά κύτταρα στο υγρό του μαστού τους (11).
Από την άλλη, στη μέση ιαπωνική δίαιτα καταναλώνονται αρκετά φυτοοιστρογόνα από σόγια (έως και 80mg/d), σε ασιατικές δίαιτες έως και 45mg/d ενώ οι δυτικές δίαιτες μας δίνουν περίπου 1-3mg/d. Οι Γιαπωνέζες που ακολούθησαν μία υγιεινή διατροφή πλούσια σε αυτές τις φυτοοιστρογονικές τροφές φυτικής προέλευσης είχαν λιγότερα συμπτώματα εμμηνόπαυσης σε σχέση με τις δυτικές γυναίκες (12) και εμφάνισαν λιγότερα περιστατικά καρκίνου του μαστού, καρδιακών παθήσεων και οστεοπόρωσης.

Υπάρχουν δύο τύποι υποδοχέων στα κύτταρά μας- α (μαστός, ωοθήκες, μήτρα) και β (εγκέφαλος, οστά, αιμοφόρα αγγεία, ουροδόχος κύστη, μαστός, ωοθήκες και μήτρα). 
Σε αντίθεση με τις θεραπείες ορμονικής υποκατάστασης που ενεργοποιεί του υποδοχείς α και β στα κύτταρα, γι' αυτό και μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, οι ισοφλαβόνες της σόγιας λειτουργούν με διαφορετικό τρόπο- μπλοκάρουν τους υποδοχείς α στο στήθος, τη μήτρα και τις ωοθήκες ΑΛΛΑ διεγείρουν τους υποδοχείς β στον εγκέφαλο και τα οστά. Τα φυτοοιστρογόνα προσαρμόζονται στους υποδοχείς του μαστού και επομένως μπλοκάρουν την ικανότητα προσκόλλησης της καρκινογόνου οιστραδιόλης (13).
Σημαντικά δεδομένα, τόσο από την επιστημονική βιβλιογραφία όσο και από τις αξιολογήσεις που διενεργήθηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν την συσχέτιση αύξησης του καρκίνου του μαστού από την κατανάλωση σόγιας.(14-15)

Τι να πίνουμε αντί για γάλα ή γάλα σόγιας;
Αν κάποιος θέλει να καταναλώνει γαλακτοκομικά, να προτιμά τυρί, πρόβειο ή κατσικίσιο γιαούρτι και κατσικίσιο κεφίρ, κατά προτίμηση βιολογικά. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα του εμπορίου περιέχουν ανθυγιεινές ποσότητες ωμέγα-6 λιπαρών οξέων, διότι οι αγελάδες τρέφονται με καλαμπόκι αντί για τη φυσική τους δίαιτα με γρασίδι. Το πρόβλημα με τα ωμέγα-6 λιπαρά οξέα είναι ότι έχουν συνδεθεί με τον καρκίνο. Μια μελέτη του 2012 συνέδεσε την κατανάλωση ωμέγα-6 λιπαρών οξέων με τον καρκίνο του μαστού και την κατανάλωση ωμέγα-3 λιπαρών οξέων με την προστασία από τον καρκίνο του μαστού (16).
Τα γαλακτοκομικά προϊόντα από αγελάδες ελευθέρας βοσκής που τρέφονται με γρασίδι είναι πιο υγιεινά από τα γαλακτοκομικά προϊόντα του εμπορίου λόγω του ότι περιέχουν καλύτερη αναλογία ωμέγα-3 προς ωμέγα-6 λιπαρών οξέων (17-18) και επειδή δεν περιέχουν αυξητικές ορμόνες, αντιβιοτικά και φυτοφάρμακα.
Τα φυτικά γάλατα του εμπορίου περιέχουν συντηρητικά και ζάχαρη και επιπλέον περιέχουν λίγη ποσότητα φυτικού γάλακτος και περισσότερο νερό. Δημοφιλή φυτικά γάλατα, όπως το γάλα αμυγδάλου, δεν είναι καλή ιδέα λόγω των υψηλών ποσοτήτων οξαλικών που περιέχει. Το γάλα καρύδας είναι επίσης μια πιο ασφαλής επιλογή.

ΠΗΓΕΣ

1. Int J Epidemiol. 2020 Oct 1;49(5):1526-1537.
2. International Journal of Epidemiology, Volume 49, Issue 5, October 2020, Pages 1526–1537
3. Endocrinology. 1978 Nov;103(5):1860-7.
4. Breast Cancer Res Treat. 1987 Nov;10(2):169-75.
5. Cancer Res. 1998 Sep 1;58(17):3833-8.
6. J Nutr. 2001 Nov;131(11):2957-62.
7. Carcinogenesis. 2001 Oct;22(10):1667-73.
8. J Clin Endocrinol Metab. 1999 Nov;84(11):4017-24.
9. Am J Clin Nutr. 1998 Dec;68(6 Suppl):1431S-1435S.
10. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 1996 Oct;5(10):785-94.
11. J Natl Cancer Inst. 2001 Dec 5;93(23):1791-8.
12. Am J Epidem, 153 (2001), 790-3
13. Journal of the National Cancer Institute (1994), 86, 1666-1667
14. EFSA Journal 2015;13(10):4246
15. Health effects and safety of soy and isoflavones. In the role of functional food security in global health 2019 Jan 1 (pp. 379-394). Academic Press.
16. BMC Med. 2012 May 21;10:50.
17. Lipids. 2005 Feb;40(2):191-202.
18. Int J Vitam Nutr Res. 1993;63(3):229-33.
    

    ---

    
    

Ο Μάριος Δημόπουλος γεννήθηκε το 1975 στον Πειραιά. Σπούδασε αρχικά φιλολογία με ειδικότητα στη γλωσσολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Στη συνέχεια λόγω του ενδιαφέροντός του στις φυσικές και εναλλακτικές θεραπείες σπούδασε στο εξωτερικό διατροφολογία και φυσικοπαθητική (naturopathy). Έχει ειδικευθεί στη χρήση διατροφικών συμπληρωμάτων και εστιάζει την έρευνά του στην πρόληψη των ασθενειών με σωστή διατροφή, με χορήγηση βιταμινών, μετάλλων και αντιοξειδωτικών ουσιών υπό μορφή διατροφικών συμπληρωμάτων και με χορήγηση φαρμακευτικών φυτών και βοτάνων. Είναι καθηγητής διατροφολογίας στη σχολή Natural Health Science (Ελλάδα), όπου διδάσκει για τα διατροφικά συμπληρώματα σε φαρμακοποιούς, διαιτολόγους, διατροφολόγους και εναλλακτικούς θεραπευτές. Ο Μάριος Δημόπουλος έχει γράψει 36 βιβλία για θέματα υγείας. Εδώ το πλήρες βιογραφικό του.

Το μωβ χρώμα φαίνεται ότι έχει σημασία όταν πρόκειται για πατάτες. Περιέχουν ιδιότητες που σκοτώνουν τα βλαστικά κύτταρα του καρκίνου του παχέος εντέρου και επιβραδύνουν την εξάπλωση της νόσου. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι το ανθεκτικό άμυλο της πατάτας βοηθά τα βακτήρια του εντέρου να δημιουργήσουν λιπαρά οξέα βραχείας αλυσίδας, τα οποία ρυθμίζουν το ανοσοποιητικό σύστημα, καταστέλλουν τη φλεγμονή και βοηθούν τα καρκινικά κύτταρα να αυτοκαταστραφούν.
Μέχρι στιγμής, ερευνητές από το Ινστιτούτο Καρκίνου Penn State Hershey έχουν δοκιμάσει τις μωβ πατάτες σε βλαστικά κύτταρα σε εργαστηριακά τρυβλία Petri και σε ποντίκια και έχουν καταλήξει σε παρόμοια θετικά αποτελέσματα. Η πατάτα σταματά την εξάπλωση του καρκίνου, αλλά, το σημαντικότερο, επιτίθεται στα βλαστικά κύτταρα του καρκίνου, γεγονός που εμποδίζει την επανεμφάνισή του.
Ελπίζουν ότι στη συνέχεια θα δοκιμάσουν την πατάτα σε καρκινοπαθείς και για άλλους καρκίνους. Οι ερευνητές λένε ότι το ψήσιμο της πατάτας δεν σκοτώνει καμία από τις ενώσεις που καταπολεμούν τον καρκίνο, και η κατανάλωση μίας πατάτας την ημέρα θα πρέπει να είναι επαρκής.
Αν και πιστεύουν ότι το ανθεκτικό άμυλο της πατάτας είναι το δραστικό συστατικό, οι ερευνητές λένε ότι μια ακόμη αιτία θα μπορούσε να είναι οι ενώσεις που δίνουν το μωβ χρώμα στην πατάτα, (που καταπολεμούν τα καρκινικά κύτταρα). Αν αυτό ισχύει , τότε και άλλα φρούτα και λαχανικά ίδιου χρώματος θα μπορούσαν να έχουν παρόμοιες ιδιότητες. Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι ο δεύτερος πιο θανατηφόρος καρκίνος, υπεύθυνος για 50.000 θανάτους μόνο στις ΗΠΑ.

Πηγή: doi: 10.1016/j.jnutbio.2015.08.005

Ενώ η εμμηνόπαυση είναι μια φυσική αλλαγή που σηματοδοτεί το τέλος της αναπαραγωγικής φάσης μιας γυναίκας, για ορισμένες γυναίκες, η αλλαγή αυτή φέρνει συμπτώματα που μπορεί να δυσκολεύουν πολύ τη ζωή τους. Ξαφνικές εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, αϋπνία, κόπωση και μειωμένη πνευματική διαύγεια κατακλύζουν τις γυναίκες, και ενώ πολλές μπορούν να διαχειριστούν αυτές τις αλλαγές, άλλες βιώνουν συμπτώματα τόσο έντονα που διαταράσσουν την εργασία και τις καθημερινές τους δραστηριότητες (1). Μερικές φορές, αυτά τα συμπτώματα μπορεί να δημιουργήσουν ένα ντόμινο που τελικά υπονομεύει την εμπιστοσύνη της γυναίκας στον εαυτό της. Για παράδειγμα, ενώ οι νυχτερινές εφιδρώσεις και η αϋπνία μπορεί συχνά να οδηγήσουν σε έλλειψη ύπνου που μπορεί να προκαλέσει κατάθλιψη, οι εξάψεις κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορεί να προκαλέσουν αμηχανία και άγχος, ενώ τα προβλήματα μνήμης μπορεί να οδηγήσουν σε περαιτέρω αποδιοργάνωση της ζωής. Έτσι, η εμμηνόπαυση δημιουργεί μία δύσκολη κατάσταση σε πολλές γυναίκες, οι οποίες επιθυμούν να μάθουν με ποιον τρόπο μπορούν να διαχειριστούν τα συμπτώματά τους.  

Ενώ σε πολλές γυναίκες συνταγογραφείται θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (Hormone Replacement Therapy) ως θεραπεία πρώτης γραμμής, αντενδείκνυται για ορισμένες γυναίκες και συχνά αποφεύγεται λόγω ανησυχιών για αυξημένο κίνδυνο καρκίνου και καρδιακών παθήσεων (2). Αν και ο κίνδυνος αυτός μπορεί να είναι ελάχιστος όταν χρησιμοποιείται ως θεραπεία για τη διαχείριση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης βραχυπρόθεσμα, η ανησυχία είναι αρκετά διαδεδομένη ώστε πολλές γυναίκες να την αποφεύγουν, επιλέγοντας αντ' αυτού μη φαρμακευτικές ή μη ορμονικές λύσεις (3). Η παρούσα ανασκόπηση εξετάζει ορισμένες από τις φυσικές και βοτανικές επιλογές που μπορεί να είναι χρήσιμες για την ανακούφιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης.

Παράγοντες του τρόπου ζωής

Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής και στη διατροφή μπορούν να βελτιώσουν τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης (4). Σε αυτή τη φάση της ζωής, είναι ωφέλιμη η ελαχιστοποίηση της καφεΐνης και του αλκοόλ, η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους και η αποφυγή του καπνίσματος (5). Οι γυναίκες θα πρέπει να παροτρύνονται να κάνουν τουλάχιστον 150 λεπτά άσκησης μέτριας έντασης την εβδομάδα. Δύο συνεδρίες προπόνησης με αντιστάσεις μπορεί να προσφέρουν πρόσθετο όφελος. Στις γυναίκες που είναι σωματικά δραστήριες, παρατηρείται βελτίωση της μεταβολικής λειτουργίας, της ισορροπίας, της μυϊκής δύναμης, της γνωστικής λειτουργίας και της ποιότητας ζωής. Επιπλέον, τα καρδιαγγειακά επεισόδια, ο καρκίνος του μαστού και του παχέος εντέρου, τα εγκεφαλικά επεισόδια και τα κατάγματα είναι λιγότερο συχνά.

Υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις ότι ο διαλογισμός, η χαλάρωση, η ελεγχόμενη αναπνοή, η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία και η εκπαίδευση ενσυνειδητότητας θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη μείωση των εξάψεων (6). Πρόσφατες μετα-αναλύσεις έχουν επίσης δείξει ότι ο βελονισμός μπορεί να είναι ευεργετικός για τα αγγειοκινητικά συμπτώματα. Πολλές γυναίκες βρίσκουν χρήσιμες αυτές τις επιλογές, ενώ η Βρετανική Εταιρεία Εμμηνόπαυσης συμβουλεύει να λαμβάνονται μέτρα για τον τρόπο ζωής ώστε να υποστηριχθεί η ομαλή μετάβαση στην εμμηνόπαυση (7).

Βοτανικές επιλογές

Το Bacopa monnieri (L.) χρησιμοποιείται για περισσότερα από 3000 χρόνια ως ινδικό αγιουρβεδικό φάρμακο για τη βελτίωση της μνήμης, την αύξηση της εγκεφαλικής λειτουργίας ή την προώθηση της μακροζωίας και έχει ευεργετικές επιδράσεις στη γνωστική απόδοση (8). Μια πρόσφατη συστηματική ανασκόπηση έδειξε ότι το Bacopa monnieri ενίσχυσε την ανάκληση πληροφοριών από τη μνήμη και ως εκ τούτου θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως ενισχυτικό της μνήμης. Έδειξε επίσης ότι το εκχύλισμα Bacopa monnieri μπορεί να βελτιώσει τη γνωστική απόδοση, ιδίως την ταχύτητα της προσοχής, μειώνοντας το χρόνο αντίδρασης (9).

Τα μύρτιλλα είναι πλούσια σε πολυφαινόλες που θεωρούνται ευεργετικές για τη γνωστική απόδοση και τη διάθεση. Μια συστηματική ανασκόπηση αξιολόγησε τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές που διερεύνησαν αυτές τις επιδράσεις σε παιδιά και ενήλικες (10). Οκτώ μελέτες ανέφεραν ότι η κατανάλωση ή η συμπληρωματική χορήγηση μύρτιλλων σε διάφορες δόσεις και χρονικές περιόδους βελτίωσαν τη γνωστική απόδοση, ιδίως τη βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη μνήμη και τη χωρική μνήμη. Όσον αφορά στη διάθεση, μελέτη ανέφερε σημαντική βελτίωση μεταξύ των ομάδων που το χρησιμοποιούσαν.

Το Dong Quai αποκαλείται "γυναικείο τζίνσενγκ" και είναι κυρίως γνωστό για τη χρήση του στη θεραπεία ενός μεγάλου αριθμού γυναικολογικών παθήσεων που γενικά δεν αντιμετωπίζονται εύκολα με συμβατικές θεραπείες (11). Το Dong Quai είναι γνωστό στην παραδοσιακή ιατρική ως ενισχυτικό της μνήμης, με ερευνητικά στοιχεία για διάφορους μηχανισμούς που διέπουν τη νευροπροστατευτική του ικανότητα, γεγονός που δείχνει τη δυνατότητά του ως πολυλειτουργικό νευροπροστατευτικό.

Η Rhodiola rosea L. και τα συστατικά της χρησιμοποιούνται για την αναπλήρωση της ζωτικής ενέργειας, την ενεργοποίηση της κυκλοφορίας του αίματος, το ξεμπλοκάρισμα των αιμοφόρων αγγείων και την ενίσχυση της νοητικής λειτουργίας στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική. Σύγχρονες φαρμακολογικές μελέτες δείχνουν ότι τα εκχυλίσματά της μπορούν να αυξήσουν τα επίπεδα των νευροδιαβιβαστών, τη δραστηριότητα του κεντρικού νευρικού συστήματος και την καρδιαγγειακή λειτουργία (12). Πρόσφατες μελέτες ανέφεραν ότι η λήψη του R. rosea L. μπορεί να βελτιώσει τη γνωστική λειτουργία, να μειώσει την πνευματική κόπωση, να ασκήσει αντιοξειδωτικές και νευροπροστατευτικές επιδράσεις, να αυξήσει την απόδοση αντοχής και να ανακουφίσει από ανεπιθύμητα συμπτώματα που σχετίζονται με έντονο σωματικό και ψυχολογικό στρες (13).

Το δεντρολίβανο ασκεί την αντιοξειδωτική του δράση μέσω διαφόρων μεταβολικών οδών. Είναι ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό, ικανό να αποτρέπει την υπεροξείδωση των λιπιδίων, μια καταστροφική διαδικασία που προκαλείται από το οξειδωτικό στρες. Το δεντρολίβανο φαίνεται να ενισχύει τις ντοπαμινεργικές, σεροτονινεργικές, νοραδρενεργικές και χολινεργικές λειτουργίες στον εγκέφαλο, εξηγώντας ενδεχομένως τις αντικαταθλιπτικές του επιδράσεις (14). Αυξάνοντας τα ολικά επίπεδα χολίνης στον εγκέφαλο, το δεντρολίβανο θα μπορούσε να μετριάσει την απώλεια μνήμης, το άγχος και την κατάθλιψη. 

Το φασκόμηλο βελτιώνει όχι μόνο τα αγγειοκινητικά συμπτώματα αλλά ταυτόχρονα ασκεί θετική επίδραση στα ψυχολογικά συμπτώματα, αντιμετωπίζοντας έτσι ένα ευρύ φάσμα εμμηνοπαυσιακών ενοχλήσεων. Έδειξε σαφή αποτελεσματικότητα σε γυναίκες που βιώνουν μια τυπική εμμηνόπαυση που συνδέεται με συμπτώματα που διαρκούν έως και 5 χρόνια μετά την τελευταία έμμηνο ρύση (15). Με τις εξάψεις και τα προβλήματα ύπνου να αποτελούν τις πιο διαδεδομένες ανησυχίες στην εμμηνόπαυση, η επίδραση του φασκόμηλου έδειξε βελτίωση της ποιότητας του ύπνου και των ψυχοσωματικών προβλημάτων (16).

Η λήψη εκχυλίσματος καρπών Schisandra φαίνεται να βελτιώνει τη συγκέντρωση. Άλλα κλινικά στοιχεία δείχνουν ότι η λήψη μιας εφάπαξ δόσης ενός συνδυασμού rhodiola με schisandra, βελτιώνει την προσοχή, καθώς και την ταχύτητα και την ακρίβεια, σε γνωστικές λειτουργίες που εκτελούνται από γυναίκες σε στρεσογόνες καταστάσεις σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Μια μικρή κλινική δοκιμή δείχνει ότι η καθημερινή λήψη εκχυλίσματος schisandra για 6 εβδομάδες βελτιώνει τις εξάψεις και άλλα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο σε υγιείς γυναίκες με μέτρια ή σοβαρά συμπτώματα εμμηνόπαυσης (17).

Shatavari σημαίνει "που αποκτά 100 συζύγους ή σημαντικά πολλούς". Μπορεί επίσης να αποδοθεί ως "100 σύζυγοι", υποδηλώνοντας την ικανότητά του να παρατείνει τη γονιμότητα και την αντοχή. Το βότανο Shatavari συνιστάται τόσο ως τυπικό τονωτικό όσο και ως γυναικείο αναπαραγωγικό τονωτικό. Στην Αγιουρβέδα, αυτό το φυτό αποκαλείται ως η "βασίλισσα των βοτάνων", καθώς ενθαρρύνει τον έρωτα και το πάθος. Είναι το σημαντικότερο αγιουρβεδικό φάρμακο αναζωογόνησης για τις γυναίκες. Το Shatavari μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά για τη διόρθωση της ορμονικής ανισορροπίας λόγω των φυτοοιστρογονικών ιδιοτήτων του (18). Τα φυτοοιστρογόνα του shatavari θα μπορούσαν να ρυθμίσουν τον οιστρικό ή ωοθηκικό κύκλο και να μειώσουν τα δυσμενή συμπτώματα της εμμηνόπαυσης.

Επιδημιολογικές έρευνες έχουν διερευνήσει τη σχέση μεταξύ της κατανάλωσης σόγιας και της μείωσης των αγγειοκινητικών συμπτωμάτων. Οι ισοφλαβόνες σόγιας μπορούν να ασκήσουν δράσεις παρόμοιες με τα οιστρογόνα και έτσι να ανακουφίσουν το μετεμμηνοπαυσιακό σύνδρομο (19,20). Έχει βρεθεί ότι οι ισοφλαβόνες μειώνουν την οστική απώλεια στη σπονδυλική στήλη, βελτιώνουν την υπέρταση και ενισχύουν τη ρύθμιση του γλυκαιμικού δείκτη.(21) Τρεις μελέτες διαπίστωσαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ του εικονικού φαρμάκου και των ισοφλαβονών σόγιας με μείωση της δυσπαρευνίας κατά 62% και ανακούφιση των σεξουαλικών συμπτωμάτων κατά 40% σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Σε δύο μελέτες, η κολπική ξηρότητα ήταν χαμηλότερη στις ασθενείς που έλαβαν θεραπεία με σόγια, σε σύγκριση με εκείνη στις ομάδες ελέγχου (22).

Μια πρόσφατη συστηματική ανασκόπηση για το πράσινο τσάι διαπίστωσε ότι η κατεχίνη του πράσινου τσαγιού, επιγαλλοκατεχίνη-3-γαλλική (EGCG), εμφανίζει νευροπροστατευτική δράση και επηρεάζει τη διάθεση, αλλά κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα εξαγόμενα δεδομένα δείχνουν ότι οι διάφορες βελτιώσεις στις γνωστικές ικανότητες που συνδέονται με την κατανάλωση πράσινου τσαγιού δεν είναι συνέπεια ενός μόνο συστατικού (23).

Η σπιρουλίνα είναι ένα σημαντικό αντιοξειδωτικό, με το συστατικό της την φυκοκυανοβιλίνη (PCB) να λειτουργεί ως ισχυρός αναστολέας της οξειδάσης NADPH, του ενζυμικού συμπλέγματος που αποτελεί την κύρια πηγή παθολογικού οξειδωτικού στρες σε ένα ευρύ φάσμα διαταραχών της υγείας. Η από του στόματος λήψη ολόκληρης Spirulina έχει νευροπροστατευτική επίδραση - μια παρατήρηση που δείχνει ότι το PCB μπορεί να διαπεράσει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό (24).

Το Tulsi (Ocimum sanctum L.) στην Αγιουρβεδική παράδοση αναφέρεται συχνά ως "Λύση της Ζωής" για τις επιδιορθωτικές του δυνάμεις και είναι γνωστό ότι θεραπεύει ένα ευρύ φάσμα βασικών καταστάσεων που επηρεάζουν την ευεξία. Οι πολυφαινόλες που υπάρχουν στο Tulsi δρουν ως ισχυρά αντιοξειδωτικά και ασκούν αντιφλεγμονώδεις δράσεις. Το Tulsi έχει επίσης προσαρμοστικές ιδιότητες που μπορούν να ελέγξουν τις συχνές εναλλαγές της διάθεσης, να προσφέρουν ψυχική γαλήνη και διαύγεια και να μειώσουν το στρες (25). Άλλες μελέτες δείχνουν ότι το φυτό έχει σημαντική επίδραση στο κεντρικό νευρικό σύστημα επιφέροντας αντι-στρές και αγχολυτική δράση που σχετίζεται με το GABA.

Βιβλιογραφικές αναφορές

1. Menopause. 2019 Jul 1;26(7):758-64.
2. Climacteric. 2021 Jan 2;24(1):3-10.
3. Obstetrics and Gynecology Clinics46.3 (2019): 501-514.
4. Nutrients. 2021 Jun 23;13(7):2149.
5. Menopause. 2015 Dec 1;22(12):1351-8.
6. Journal of evidence-based integrative medicine. 2019 Mar 12;24:2515690X19829380.
7. Post Reproductive Health. 2021 Mar;27(1):10-8.
8. Indian Journal Of Agricultural Research. 2016;50(1):1-7.
9. The Journal of Alternative and Complementary Medicine. 2012 Jul 1;18(7):647-52.

• Brain, behavior, and immunity. 2020 Mar 1;85:96-105.
• Chinese Journal of Natural Medicines. 2013 Nov 1;11(6):577-87.
• Frontiers in Pharmacology. 2018:1415.
• Phytotherapy research. 2015 Dec;29(12):1934-9.
• Biomed J Sci Tech Res. 2017;1(4):1-6.
• Advances in therapy. 2011 Jun;28:490-500.
• Phytomedicine. 2010 Jun 1;17(7):494-9.
• Climacteric. 2016 Nov 1;19(6):574-80.
• Asparagus racemosus (Shatavari): a versatile female tonic. health. 2010;3(4):5-6.
• British journal of clinical pharmacology. 2015 Apr;79(4):593-604.
• Menopause. 2015 Feb 1;22(2):198-206.
• Journal of Clinical Medicine. 2018 Sep 21;7(10):297.
• Journal of Obstetrics and Gynaecology. 2016 Feb 17;36(2):160-71.
• Nutrients. 2019 Feb 23;11(2):474.
• Nutrients. 2022 Feb 5;14(3):676.
• Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine. 2017 Mar 16;2017.
  

  ---

  
  Ο Mike Wakeman είναι φαρμακοποιός και ειδικός υγείας με 30 χρόνια εμπειρίας στη βιομηχανία φυσικών προϊόντων. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στη φαρμακευτική ανάλυση, τη διατροφική ιατρική και την κλινική ογκολογία. Είναι τακτικός συνεργάτης σε περιοδικά υγείας τόσο για καταναλωτές όσο και για ειδικούς. Το 2009, η έρευνά του σχετικά με τα οφέλη για την υγεία των φυσικών προϊόντων επιλέχθηκε για την προώθηση του ετήσιου επιστημονικού συνεδρίου της Βασιλικής Φαρμακευτικής Εταιρείας της Μεγάλης Βρετανίας. Είναι συνεργάτης του Royal College of Medicine και του Guild of Health Writers.