Το Holistic Life υποδέχεται το 2026 με ένα τεύχος αφιερωμένο στη βαθύτερη διάσταση της υγείας: το κύτταρο.

Κατεβάστε το τεύχος: Holistic Life - Τεύχος 131

Στο Τεύχος 131, η έρευνα, η λειτουργική ιατρική και η ολιστική προσέγγιση συναντώνται, φωτίζοντας τον ρόλο των μιτοχονδρίων, του μικροβιώματος και των καθημερινών μας επιλογών στη ζωτικότητα, την ανθεκτικότητα και τη μακροζωία.

Το Special Report του τεύχους εστιάζει στην υγεία σε κυτταρικό επίπεδο, αναδεικνύοντας τα μιτοχόνδρια όχι απλώς ως «παραγωγούς ενέργειας», αλλά ως κεντρικούς ρυθμιστές του μεταβολισμού, της γήρανσης, της ψυχικής ισορροπίας και των χρόνιων παθήσεων.

Παράλληλα, το τεύχος φιλοξενεί σύγχρονες επιστημονικές μελέτες, πρακτικές προσεγγίσεις πρόληψης και άρθρα που γεφυρώνουν τη βιολογία με την καθημερινή ζωή.

Ενδεικτικά άρθρα του τεύχους:

• • Υγεία σε κυτταρικό επίπεδο: Ο ρόλος των μιτοχονδρίων
  • Μιτοχόνδρια: Το κλειδί για υγεία και μακροζωία
  • Τα μιτοχόνδρια δεν είναι απλώς οι “παραγωγοί ενέργειας” των κυττάρων
  • Τα φάρμακα επηρεάζουν το μικροβίωμα του εντέρου ακόμη και 10 χρόνια αργότερα
  • Ζυμωμένα προβιοτικά νέας γενιάς: γιατί το έντερο χρειάζεται περιβάλλον
  • Το έντερο δεν χρειάζεται απλώς βακτήρια – χρειάζεται οικοσύστημα
  • Ακούστε μουσική κάθε μέρα και μειώστε τον κίνδυνο άνοιας
  • Ένα καθημερινό συμπλήρωμα αργινίνης και η πρόληψη της νόσου Alzheimer
  • Το κακάο και τα φρούτα προστατεύουν την καρδιά
  • Dioscorea villosa – “ο φίλος της γυναίκας” στην εμμηνόπαυση
  • Τα εμβόλια ενδέχεται τελικά να σχετίζονται με τον αυτισμό, παραδέχεται το CDC

Ένα τεύχος για ουσιαστικό restart

Σε μια εποχή έντονων προκλήσεων για τη σωματική και ψυχική υγεία, το Holistic Life προτείνει ένα διαφορετικό σημείο εκκίνησης: τη φροντίδα της ζωής από μέσα προς τα έξω.

Το Τεύχος 131 απευθύνεται σε όσους αναζητούν τεκμηριωμένη γνώση, αλλά και σε εκείνους που επιθυμούν να κατανοήσουν το σώμα τους όχι αποσπασματικά, αλλά ως ένα ενιαίο, ζωντανό σύστημα.

Holistic Life®
Free Press – Διανέμεται δωρεάν
www.holisticlife.gr

“Νοῦς ὑγιὴς ἐν σώματι ὑγιεῖ”, ποιος δεν το ξέρει αυτό; Και πώς κρατάμε το σώμα μας υγιές; Η απάντηση είναι πως το προσέχουμε, τρέφοντάς το σωστά, πίνοντας αρκετό νερό, μειώνοντας το άγχος όσο μπορούμε, κάνοντας άσκηση και γενικά παρέχοντάς του όσο περισσότερη φροντίδα γίνεται. Δυστυχώς αυτό δεν είναι πάντα εφικτό, καθώς είναι αρκετοί οι επιβαρυντικοί παράγοντες στην καθημερινότητά μας. Το άγχος, το κάπνισμα, η κακή διατροφή, η σύγχρονη βεβαρυμμένη ατμόσφαιρα, το αλκοόλ και τα φάρμακα αποτελούν μερικούς από αυτούς, καθώς δυστυχώς δημιουργούν μία συσσώρευση βλαβερών ουσιών, αλλά και αρνητικών συναισθημάτων και κακής διάθεσης ως απόρροια αυτών, στον οργανισμό μας.
Πώς, λοιπόν, θα απαλλαγούμε από αυτές τις βλαβερές ουσίες; Και πολύ περισσότερο, πώς θα αποτοξινωθούμε με όσο το δυνατόν πιο φυσικό τρόπο; Σαφώς η λύση ποτέ δεν είναι μία, ωστόσο κάποιες επιλογές είναι καλύτερες από άλλες. Μία από τις πιο γνωστές και ευρέως προτεινόμενες για την αποτοξίνωση του οργανισμού είναι το γαϊδουράγκαθο.
Το γαϊδουράγκαθο, γνωστό αλλιώς και ως “γάλα του αγκαθιού” (milk thistle) με δραστική ουσία την σιλυμαρίνη, είναι εγγενές στην Ευρώπη και εισήχθη στη Βόρεια Αμερική από τους πρώτους αποίκους, πλέον ωστόσο φύεται σε όλες τις ανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες, την Καλιφόρνια, τη Νότια Αμερική, την Αφρική, την Αυστραλία και την Ασία. Αγκαθωτό αλλά και όμορφο, το γαϊδουράγκαθο είναι ένα φυτό με μακρύ, λεπτό μίσχο, αιχμηρά φύλλα και ένα μωβ-ροζ λουλούδι στην κορυφή. Αν και συχνά θεωρείται ζιζάνιο, έχει χρησιμοποιηθεί για εκατοντάδες χρόνια ως ένας φυσικός τρόπος για τη θεραπεία ασθενειών του ήπατος και της χοληδόχου κύστης. Το γαϊδουράγκαθο συστήνεται ως συμπλήρωμα διατροφής για την ηπατίτιδα, την κίρρωση, τον ίκτερο, τον σακχαρώδη διαβήτη, τη δυσπεψία και άλλες παθήσεις.
Ας επιστρέψουμε, όμως, στο κομμάτι της αποτοξίνωσης. Η αποτοξίνωση, η απομάκρυνση δηλαδή των βλαβερών, έστω “τοξικών”, ουσιών που συσσωρεύονται στο σώμα μας, είναι μια διαδικασία που πραγματοποιείται με διάφορους τρόπους από πλήθος οργάνων και ιστών. Το πεπτικό, το ουροποιητικό, το λεμφικό, αποτελούν τα κύρια συστήματα που συμμετέχουν στην αποτοξίνωση του οργανισμού, ωστόσο πιο πολύ μας ενδιαφέρει ένα συγκεκριμένο όργανο, το συκώτι ή ήπαρ. Το συκώτι φιλτράρει τις τροφές, το αλκοόλ και τα φάρμακα, με σκοπό να “καθαρίσει” τον οργανισμό μας από τις αρνητικές τους επιδράσεις. Ακριβώς επειδή αυτή είναι μια συνεχής διαδικασία, η οποία σπάνια συνοδεύεται από αλλαγή των κακών συνηθειών μας, είναι λογικό το ήπαρ να “κουράζεται” και έτσι, από ένα σημείο και μετά να δυσκολεύεται βιοχημικά να ολοκληρώσει αποτελεσματικά τη διαδικασία της αποτοξίνωσης. Ακριβώς, λοιπόν, σε αυτό το σημείο έρχεται να δράσει το γαϊδουράγκαθο!
Ένας από τους βασικούς τρόπους με τους οποίους το εκχύλισμα γαϊδουράγκαθου ενισχύει τις αντιδράσεις αποτοξίνωσης είναι η πρόληψη της εξάντλησης της γλουταθειόνης. Το επίπεδο αυτού του πολύτιμου βοηθήματος αποτοξίνωσης, αντιοξειδωτικού και κυτταρικού προστάτη εντός του ήπατος συνδέεται με την ικανότητά του να προστατεύει τον εαυτό του και να αποτοξινώνει το σώμα από τις επιβλαβείς ουσίες. Ουσιαστικά, όσο υψηλότερη είναι η περιεκτικότητα σε γλουταθειόνη, τόσο μεγαλύτερη είναι η ικανότητα του ήπατος να αποτοξινώνει τις χημικές ουσίες που τείνουν να επιβαρύνουν και να βλάψουν την υγεία μας. Τυπικά, όταν εκτίθεται σε χημικές ουσίες που μπορούν να βλάψουν το ήπαρ, όπως για παράδειγμα το αλκοόλ, η συγκέντρωση γλουταθειόνης μέσα του μειώνεται σημαντικά. Αυτή η μείωση της γλουταθειόνης καθιστά τα ηπατικά κύτταρα ευαίσθητα σε βλάβες. Το εκχύλισμα γαϊδουράγκαθου όχι μόνο αποτρέπει την εξάντληση της γλουταθειόνης που προκαλείται από τις βλαβερές χημικές ουσίες, αλλά επίσης έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει τα επίπεδα γλουταθειόνης στο ήπαρ έως και 35% σε άτομα με φυσιολογική ηπατική λειτουργία. Δεδομένου ότι η ικανότητα του ήπατος να αποτοξινώνεται σχετίζεται με το επίπεδο γλουταθειόνης στο ήπαρ, τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης δείχνουν ότι το εκχύλισμα γαϊδουράγκαθου μπορεί να αυξήσει τις αντιδράσεις αποτοξίνωσης έως και 35%, ακόμη και σε υγιή άτομα¹.
Σε πολυάριθμες κλινικές μελέτες, η σιλυμαρίνη έχει αποδειχθεί ότι έχει θετικά αποτελέσματα στην υποστήριξη της υγείας του ήπατος. Τα οφέλη τυπικά επιβεβαιώνονται από κλινικά και εργαστηριακά δεδομένα. Για παράδειγμα, μια πρώιμη μελέτη τόνισε το όφελος της σιλυμαρίνης, του εκχυλίσματος γαϊδουράγκαθου δηλαδή, σε άτομα που εκτίθενται σε τοξικές χημικές ουσίες. Σε αυτή τη μελέτη, μη φυσιολογικά αποτελέσματα των δοκιμών ηπατικής λειτουργίας (αυξημένα επίπεδα ηπατικών ενζύμων στο αίμα (AST και ALT) ή/και μη φυσιολογικός αριθμός αιμοπεταλίων ή λευκών αιμοσφαιρίων παρατηρήθηκαν σε 49 από τους 200 εργαζόμενους που εκτέθηκαν σε τοξικές ουσίες του εργασιακού περιβάλλοντος για χρονικό διάστημα από 5 έως και 20 χρόνια. Τριάντα προσβεβλημένοι εργαζόμενοι υποβλήθηκαν σε θεραπεία με σιλυμαρίνη και οι υπόλοιποι 19 έμειναν χωρίς θεραπεία. Η λήψη εκχυλίσματος γαϊδουράγκαθου βελτίωσε τις παραμέτρους της ηπατικής λειτουργίας και τον αριθμό των αιμοπεταλίων και των λευκών αιμοσφαιρίων, οδηγώντας σε βελτιωμένη συνολική υγεία².
Το εκχύλισμα γαϊδουράγκαθου είναι επίσης χρήσιμο στο λιπώδες ήπαρ που σχετίζεται με την παχυσαρκία, τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ και το μεταβολικό σύνδρομο (κοιλιακή παχυσαρκία, αυξημένα λιπίδια του αίματος, αντίσταση στην ινσουλίνη κ.λπ.). Σε μελέτες με άτομα με αυτές τις διαταραχές, το εκχύλισμα γαϊδουράγκαθου οδήγησε σε σημαντικές βελτιώσεις στη λειτουργία του ήπατος και, ως εκ τούτου, στο μεταβολισμό του σακχάρου στο αίμα και της χοληστερόλης. Το εκχύλισμα γαϊδουράγκαθου βελτίωσε επίσης ορισμένους αντιοξειδωτικούς δείκτες (SOD, GPX και TAC) και μείωσε τον δείκτη φλεγμονής (C-αντιδρώσα πρωτεΐνη)³.
Καταλήγουμε, επομένως, πως η αποτοξίνωση του οργανισμού είναι μία από τις πιο σημαντικές και ωφέλιμες διαδικασίες για τη διασφάλιση της υγείας μας. Κι ενώ όλο μας το σώμα φροντίζει για εμάς, εμείς μπορούμε να του παρέχουμε τους απαραίτητους συμμάχους για την επιτυχία!

Αναφορές

1. “The Longevity Matrix: How to Live Better, Stronger, and Longer”, By Michael T. Murray, N.D.
2. Protective effect of Legalon in workers exposed to organic solvents. Acta Med Hung. 1988;45(2):249-56. PMID: 3073356.
3. Effects of Silybum marianum (L.) Gaertn. (silymarin) extract supplementation on antioxidant status and hs-CRP in patients with type 2 diabetes mellitus: a randomized, triple-blind, placebo-controlled clinical trial. Phytomedicine. 2015 Feb 15;22(2):290-6.

Τι είναι μεταβολική αποτοξίνωση;

Η μεταβολική αποτοξίνωση είναι η οδός με την οποία ο οργανισμός επεξεργάζεται ανεπιθύμητες χημικές ουσίες για εξάλειψη. Το σώμα μεταβολίζει τα ξενοβιοτικά (ξένες χημικές ουσίες) και τα περιττά ενδοβιοτικά (ενδογενώς παραγόμενα χημικά) έτσι ώστε να μπορούν να εκκρίνονται.

Πώς το σώμα αποτοξινώνει τον εαυτό του;

Η διαδικασία της μεταβολικής αποτοξίνωσης αποτελείται από τρία βασικά στάδια:

Φάση Ι - ενζυματικός μετασχηματισμός:
Σκοπός είναι ο χημικός μετασχηματισμός ενώσεων από λιποδιαλυτές σε περισσότερο υδατοδιαλυτές
Γενικά πραγματοποιείται από ένζυμα κυτοχρώματος P450 (CYP)

Φάση II - ενζυματική σύζευξη:
Σκοπός είναι η περαιτέρω αύξηση της υδατοδιαλυτότητας και η μείωση της αντιδραστικότητας των προϊόντων της φάσης Ι
Γενικά πραγματοποιείται από UDP-γλυκουρονυλτρανσφεράσες (UGTs), γλουταθειόνη S-τρανσφεράσες (GSTs) και σουλφοτρανσφεράσες (SULTs)

Φάση III - μεταφορά:
Σκοπός είναι να εκκρίνονται υδατοδιαλυτές ενώσεις από το κύτταρο        

Αυτό σημαίνει ότι το σώμα από μόνο του μας αποτοξινώνει και δεν χρειάζεται βοήθεια έξωθεν; Όχι βέβαια. Υπάρχουν θρεπτικά συστατικά που βοηθούν στη διαδικασία της αποτοξίνωσης. Είναι αλήθεια ότι στο διαδίκτυο διαδίδονται διάφορες αντιεπιστημονικές δίαιτες με μονοδίαιτες που τάχα αποτοξινώνουν το σώμα. Όσο αντιεπιστημονικά είναι αυτά τα δημοσιεύματα, άλλο τόσο αντιεπιστημονικά είναι τα δημοσιεύματα αυτών που ισχυρίζονται ότι δεν υπάρχουν ουσίες που μας βοηθούν στην αποτοξίνωση.

Υπάρχουν επιστημονικές μελέτες που υποστηρίζουν τη μεταβολική αποτοξίνωση;
Η απάντηση είναι ΝΑΙ! Πρόσφατη μελέτη στο περιοδικό Nutrients αναφέρει: «Η μεταβολική αποτοξίνωση (detox) – ή βιομετατροπή (biotransformation) – είναι μια φυσιολογική λειτουργία που απομακρύνει τις τοξικές ουσίες από το σώμα μας. Η γενετική μεταβλητότητα και οι διατροφικοί παράγοντες μπορεί να επηρεάσουν τη λειτουργία των ενζύμων αποτοξίνωσης, επηρεάζοντας έτσι την ευαισθησία του οργανισμού σε τοξικές ουσίες ενδογενούς και εξωγενούς προέλευσης» (1).

Πρόσφατη μελέτη καταδεικνύει τα οφέλη ενός αποτοξινωτικού προγράμματος για την υγεία
Η επαρκής παροχή αντιοξειδωτικών είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της μεταβολικής ομοιόστασης και τη μείωση του οξειδωτικού στρες κατά την αποτοξίνωση. Τα αναδυόμενα στοιχεία δείχνουν ότι ορισμένες κατηγορίες φυτοθρεπτικών συστατικών μπορούν να βοηθήσουν στην υποστήριξη της διαδικασίας αποτοξίνωσης διεγείροντας το συκώτι να παράγει ένζυμα αποτοξίνωσης ή ενεργώντας ως αντιοξειδωτικά που εξουδετερώνουν τις βλαβερές επιδράσεις των ελεύθερων ριζών. Αυτή η μελέτη σχεδιάστηκε για να εξετάσει τα αποτελέσματα ενός καθοδηγούμενου προγράμματος μεταβολικής αποτοξίνωσης 28 ημερών σε υγιείς ενήλικες. Οι συμμετέχοντες ανατέθηκαν τυχαία να καταναλώνουν είτε ένα συμπλήρωμα πολλαπλών συστατικών βασισμένο σε πλήρεις τροφές (whole food) (14 άτομα με εκπαίδευση και παρέμβαση) είτε να υπηρετούν ως ομάδα ελέγχου (18 άτομα, εκπαίδευση και υγιεινό γεύμα χωρίς το συμπλήρωμα) καθημερινά για τη διάρκεια της δοκιμής. Το συμπλήρωμα διατροφής περιείχε 37 γρ/μερίδα ενός αποκλειστικού, πολυσυστατικού διατροφικού μείγματος με τη μορφή ενός επανυδατούμενου σέικ. Η παρέμβαση συσχετίστηκε θετικά με μια αύξηση 23% στη δισμουτάση υπεροξειδίου και μια αύξηση 13% στις δραστηριότητες της S-τρανσφεράσης της γλουταθειόνης στο αίμα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα 40% αύξηση της συνολικής κυτταρικής αντιοξειδωτικής ικανότητας και μείωση 13% των ενεργών ειδών οξυγόνου σε απομονωμένα PBMC (μονοπύρηνα κύτταρα περιφερικού αίματος) από συμμετέχοντες στην ομάδα αποτοξίνωσης. Οι ερευνητές συμπέραναν: «Τα ευρήματά μας υποδεικνύουν ότι η κατανάλωση μιας διατροφικής παρέμβασης με πλήρη τροφή ως μέρος του προγράμματος καθοδηγούμενης αποτοξίνωσης υποστήριξε την αποτοξίνωση φάσης ΙΙ, εν μέρει, προάγοντας την ενισχυμένη εκκαθάριση ελεύθερων ριζών και τη διατήρηση της ομοιόστασης οξειδοαναγωγής κάτω από τη φυσική ικανότητα ανακύκλωσης της γλουταθειόνης του σώματος» (2).
Το συμπλήρωμα περιλάμβανε ένα μείγμα από βιολογική πρωτεΐνη μπιζελιού, λινάρι, βιολογικό αλεύρι βρώμης, βιολογική πρωτεΐνη κολοκυθόσπορου, βιολογικό αλεύρι φαγόπυρου, σκόνη βιολογικού χυμού παντζαριών (φύλλα), βιολογικό φαγόπυρο (εναέρια μέρη), πηκτίνη μήλου, σκόνη αρκεύθου (μούρα), βιολογικό ισπανικό μαύρο ραπανάκι (ρίζα), σκόνη κολλιτσίδας (ρίζα), βιολογικό παντζάρι (ρίζα), κιτρικό ασβέστιο, βιολογικό κριθάρι (γρασίδι), πικραλίδα (φύλλο), μπρόκολο (εναέρια μέρη), ινοσιτόλη, σκόνη βιολογικού χυμού αλφάλφα (εναέρια μέρη), σκόνη σταφυλιού Oregon (ρίζα), αγκινάρα (φύλλο), σκόνη λεκιθίνης ηλίανθου, εκχύλισμα γαϊδουράγκαθου (80% σιλυμαρίνες), σκόνη βιολογικού μανιταριού Cordyceps, βιολογικό καρότο και βιολογική γλυκοπατάτα. Άλλα συστατικά περιλάμβαναν κρεατίνη, L-λευκίνη, κόμμι ξανθάνης, L-ισολευκίνη, L-βαλίνη, DL-μεθειονίνη, εκχύλισμα φρούτων monk και χολίνη bitartrate.
Το κύριο πλεονέκτημα της δοκιμασμένης παρέμβασης ήταν η σειρά από ολόκληρα συστατικά τροφίμων που χρησιμοποιήθηκαν στη σύνθεσή της. Ένα μείγμα πρωτεΐνης μπιζελιού, πρωτεΐνης κολοκυθόσπόρων και αλεύρου βρώμης σχεδιάστηκε για να παρέχει καλά επίπεδα αμινοξέων που σχετίζονται με τις αντιδράσεις αποτοξίνωσης, όπως αργινίνη (1300 mg), γλυκίνη (600 mg), ισολευκίνη (850 mg), λευκίνη (1600 mg), μεθειονίνη (300 mg) και βαλίνη (900 mg) ανά μερίδα. Τα ολικά σάκχαρα (1 γρ) και τα ολικά λίπη (5 γρ) διατηρήθηκαν σε χαμηλά επίπεδα χρησιμοποιώντας ένα μείγμα αλεύρου λιναριού, αλεύρου βρώμης και αλεύρου φαγόπυρου. Επιλέχθηκε επίσης μια σειρά λειτουργικών (functional) συστατικών για να υποστηρίξει τη δραστηριότητα των ενζύμων αποτοξίνωσης, συμπεριλαμβανομένων των παντζαριών που αναφέρεται ότι ενεργοποιούν τη γλουταθειόνη S-τρανσφεράση (3), της ρίζας ισπανικού μαύρου ραπανιού για την ενεργοποίηση των ενζύμων φάσης Ι/ΙΙ (4), της ρίζα κολλιτσίδας για μείωση της ηπατοτοξικότητας (5), της πηκτίνης μήλου για την ικανότητά της να αποτοξινώνει τα βαρέα μέταλλα (6), των μούρων αρκεύθου για την υψηλή αντιοξειδωτική τους δράση και την ικανότητά τους να ενεργοποιούν τη δισμουτάση υπεροξειδίου και την υπεροξειδάση της γλουταθειόνης (7), του φύλλου πικραλίδας για προστατευτικά αποτελέσματα έναντι των ηπατικών βλαβών (8), του φύλλου μπρόκολου για την ικανότητά του να ρυθμίζει τα αντιοξειδωτικά και τα ένζυμα φάσης ΙΙ, συμπεριλαμβανομένου του SOD, μέσω μεταβολισμού γλυκοσινολικού και ισοθειοκυανικού (9), του φύλλου αγκινάρας για τη ρύθμιση του αντιοξειδωτικού και ηπατικού μεταβολισμού (10), του εκχυλίσματος γαϊδουράγκαθου τυποποιημένου σε 80% σιλυμαρίνες για την υποστήριξη της υγιούς ηπατικής λειτουργίας (11) και τη σκόνη μανιταριού Cordyceps για τις αντιοξειδωτικές της ιδιότητες και τις ιδιότητες προστασίας του ήπατος (12).

Θρεπτικά συστατικά για μεταβολική αποτοξίνωση
Η πρόσληψη μακροθρεπτικών και μικροθρεπτικών συστατικών επηρεάζει τα συστήματα φάσης Ι και ΙΙ. Η ανεπάρκεια πρωτεϊνών μειώνει το μεταβολισμό του CYP, ενώ οι δίαιτες υψηλής πρωτεΐνης το αυξάνουν. Οι αντίθετες επιπτώσεις παρατηρούνται στους υδατάνθρακες. Οι αποτελεσματικές αντιδράσεις της φάσης Ι απαιτούν επάρκεια σε αρκετά μικροθρεπτικά συστατικά. Οι ανεπάρκειες σε βιταμίνες Α, Β2 και Β3, φολικό οξύ, C, E, σίδηρο, ασβέστιο, χαλκό, ψευδάργυρο, μαγνήσιο, σελήνιο έχουν αποδειχθεί ότι μειώνουν τη δράση ενός ή περισσοτέρων ενζύμων φάσης Ι ή επιβραδύνουν τον μετασχηματισμό συγκεκριμένων φαρμάκων (13). Επομένως μια καλή διατροφή που περιέχει σε επάρκεια αυτές τις βιταμίνες και τα μέταλλα ή/και η λήψη μιας καλής πολυβιταμίνης μπορεί να βοηθήσει στη διαδικασία της αποτοξίνωσης. Οι βιταμίνες Β είναι επίσης ιδιαίτερα σημαντικές ως συμπαράγοντες στις αντιδράσεις φάσης II. Η λήψη τροφών πλούσιων σε βιταμίνες Β ή η λήψη ενός συμπληρώματος με βιταμίνες του συμπλέγματος Β είναι πολύ βοηθητικά.
Άλλα χρήσιμα θρεπτικά συστατικά για τη φάση ΙΙ της αποτοξίνωσης είναι η μεθειονίνη και η κυστεΐνη. Η μειωμένη γλουταθειόνη για σύζευξη GST (glutathione S-transferases) απαιτεί επαρκή διατροφικά θειούχα αμινοξέα (μεθειονίνη ή κυστεΐνη) για δραστικότητα.
Μια μεγάλη ποικιλία διατροφικών συστατικών έχει φανεί in vitro ή σε κυτταρική καλλιέργεια να ενεργοποιεί τη Nrf2 και να αυξάνει άμεσα τη δραστικότητα των ενζύμων φάσης II. [Σε γενετικό επίπεδο, η παραγωγή των περισσότερων ενζύμων φάσης II ελέγχεται από μια πρωτεΐνη που ονομάζεται πυρηνικός παράγοντας που προέρχεται από ερυθροειδή 2 (Nrf2), ένας κύριος ρυθμιστής της αντιοξειδωτικής απόκρισης.] Αυτά περιλαμβάνουν τη γαλλική επιγαλοκατεχίνη (EGCG) (14), τη ρεσβερατρόλη (15), την κουρκουμίνη (16) και τον μεταβολίτη της τετραϋδροκουρκουμίνης, η οποία έχει μεγαλύτερη δραστικότητα της φάσης II (17), το άλφα λιποϊκό οξύ (18), την άλφα τοκοφερόλη (19), το λυκοπένιο (20), τις πολυφαινόλες μήλου (χλωρογενικό οξύ και φλοριδζίνη) (21), το gingko biloba (22), την καψαϊκίνη (23), τα αλλυλοσουλφίδια από σκόρδο (24), τις ξανθοομόλες από τον λυκίσκο (25) και τα ισοθειοκυανικά όπως η σουλφοραφάνη και οι ινδόλες όπως η ινδολο-3-καρβινόλη (I3C) από το μπρόκολο (26-33). Άλλα συστατικά που βοηθούν στην αποτοξίνωση είναι η χλωροφυλλίνη, ένα παράγωγο της χλωροφύλλης (34-37), η Ν-ακετυλοκυστεΐνη (38-39) και η σιλυμαρίνη του γαϊδουράγκαθου (40-41).

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1. Aronica L, Ordovas JM, Volkov A, et al. Genetic Biomarkers of Metabolic Detoxification for Personalized Lifestyle Medicine. Nutrients. 2022 Feb 11;14(4):768.
2. Panda C, Komarnytsky S, Fleming MN, Marsh C, Barron K, Le Brun-Blashka S, Metzger B. Guided Metabolic Detoxification Program Supports Phase II Detoxification Enzymes and Antioxidant Balance in Healthy Participants. Nutrients. 2023 May 6;15(9):2209.
3. Clifford T., Howatson G., West D.J., Stevenson E.J. The Potential Benefits of Red Beetroot Supplementation in Health and Disease. Nutrients. 2015;7:2801–2822.
4. Evans M., Paterson E., Barnes D.M. An Open Label Pilot Study to Evaluate the Efficacy of Spanish Black Radish on the Induction of Phase I and Phase II Enzymes in Healthy Male Subjects. BMC Complement. Altern. Med. 2014;14:475.
5. El-Kott A.F., Bin-Meferij M.M. Use of Arctium Lappa Extract Against Acetaminophen-Induced Hepatotoxicity in Rats. Curr. Ther. Res. Clin. Exp. 2015;77:73–78.
6. Lara-Espinoza C., Carvajal-Millán E., Balandrán-Quintana R., López-Franco Y., Rascón-Chu A. Pectin and Pectin-Based Composite Materials: Beyond Food Texture. Molecules. 2018;23:942.
7. Höferl M., Stoilova I., Schmidt E., Wanner J., Jirovetz L., Trifonova D., Krastev L., Krastanov A. Chemical Composition and Antioxidant Properties of Juniper Berry (Juniperus communis L.) Essential Oil. Action of the Essential Oil on the Antioxidant Protection of Saccharomyces cerevisiae Model Organism. Antioxidants. 2014;3:81–98.
8. Pfingstgraf I.O., Taulescu M., Pop R.M., Orăsan R., Vlase L., Uifalean A., Todea D., Alexescu T., Toma C., Pârvu A.E. Protective Effects of Taraxacum officinale L. (Dandelion) Root Extract in Experimental Acute on Chronic Liver Failure. Antioxidants. 2021;10:504.
9. Angeloni C., Leoncini E., Malaguti M., Angelini S., Hrelia P., Hrelia S. Modulation of Phase II Enzymes by Sulforaphane: Implications for Its Cardioprotective Potential. J. Agric. Food Chem. 2009;57:5615–5622.
10. Rangboo V., Noroozi M., Zavoshy R., Rezadoost S.A., Mohammadpoorasl A. The Effect of Artichoke Leaf Extract on Alanine Aminotransferase and Aspartate Aminotransferase in the Patients with Nonalcoholic Steatohepatitis. Int. J. Hepatol. 2016;2016:4030476.
11. Bijak M. Silybin, a Major Bioactive Component of Milk Thistle (Silybum marianum L. Gaernt.)-Chemistry, Bioavailability, and Metabolism. Molecules. 2017;22:1942.
12. Ashraf S.A., Elkhalifa A.E.O., Siddiqui A.J., Patel M., Awadelkareem A.M., Snoussi M., Ashraf M.S., Adnan M., Hadi S. Cordycepin for Health and Wellbeing: A Potent Bioactive Metabolite of an Entomopathogenic Medicinal Fungus Cordyceps with Its Nutraceutical and Therapeutic Potential. Molecules. 2020;25:2735.
13. Guengerich FP. Influence of nutrients and other dietary materials on cytochrome P-450 enzymes. Am J Clin Nutr 1995;61 (3 Suppl): 651S-658S
14. Yuan JH, Li YQ, Yang XY. Inhibition of epigallocatechin gallate on or- thotopic colon cancer by upregulating the Nrf2-UGT1A signal path- way in nude mice. Pharmacology 2007; 80: 269 – 78
15. Hsieh TC, Lu X, Wang Z, Wu JM. Induction of quinone reductase NQO1 by resveratrol in human K562 cells involves the antioxidant response element ARE and is accompanied by nuclear translocation of tran-scription factor Nrf2. Med Chem 2006; 2: 275 – 85
16. Nayak S and Sashidhar RB. Metabolic intervention of aflatoxin B1 toxicity by curcumin. J Ethnopharmacol 2010;127 (3) : 641-4
17. Osawa T. Nephroprotective and hepatoprotective effects of curcuminoids. Adv Exp Med Biol 2007;595 : 407-23
18. Lii CK, Liu KL, Cheng YP et al. Sulforaphane and alpha-lipoic acid upregulate the expression of the pi class of glutathione S-transferase through c-jun and Nrf2 activation. J Nutrition 2010;140 (5) : 885-92
19. Feng Z, Liu Z, Li X, et al. α-Tocopherol is an effective Phase II enzyme inducer: protective effects on acrolein-induced oxidative stress and mitochondrial dysfunction in human retinal pigment epithelial cells. J Nutr Biochem 2010;21 (12) : 1222-31
20. Wang H and Leung LK. The carotenoid lycopene differentially regulates phase I and II enzymes in dimethylbenz[a]anthracene-induced MCF-7 cells. Nutrition 2010;26 (11-12) : 1181-7
21. Veeriah S, Miene C, Habermann N et al. Apple polyphenols modulate expression of selected genes related to toxicological defence and stress response in human colon adenoma cells. Int J Cancer 2008;122 (12) : 2647-55
22. Liu XP, Goldring CE, Wang HY, Copple IM, Kitteringham NR, Park BK. Extract of Ginkgo biloba induces glutathione-S-transferase subunit-P1 in vitro. Phytomedicine 2009; 16(5):451–455
23. Joung EJ, Li MH, Lee HG, Somparn N, Jung YS, Na HK et al. Capsaicin in- duces heme oxygenase-1 expression in HepG2 cells via activation of PI3K-Nrf2 signaling: NAD(P)H:quinone oxidoreductase as a potential target. Antioxid Redox Signal 2007; 9: 2087 – 98
24. Gong P, Hu B, Cederbaum AI. Diallyl sulfide induces heme oxygenase-1 through MAPK pathway. Arch Biochem Biophys 2004; 432: 252 – 60
25. Dietz BM, Kang YH, Liu G et al. Xanthohumol isolated from Humulus lupulus Inhibits menadione-induced DNA damage through induction of quinone reductase. Chem Res Toxicol 2005;18 (8) : 1296-305
26. Sulforaphane Glucosinolate monograph. Altern Med Rev 2010;15 (4) : 352-362
27. Dinkova-Kostova AT, Holtzclaw WD, Cole RN et al. Direct evidence that sulfhydryl groups of Keap1 are the sensors regulating induction of phase 2 enzymes that protect against carcinogens and oxidants. Proc Natl Acad Sci USA 2002;99 (18) : 11908-13
28. Mulcahy RT, Wartman MA, Bailey HH, Gipp JJ. Constitutive and beta-naphthal- one-induced expression of the human gamma-glutamylcysteine synthetase heavy subunit gene is regulated by a distral antioxidant response element/ TRE sequence. J Biol Chem 1997;272:7445-7454
29. Ociepa-Zawal M et al. The effect of indole-3-carbinol on the expression of CYP1A1, CYP1B1 and AhR genes and proliferation of MCF-7 cells. Acta Biochim Pol. 2007;54(1):113-7.
30. Katchamart S and Williams DE. Indole-3-carbinol modulation of hepatic monooxygenases CYP1A1, CYP1A2 and FMO1 in guinea pig, mouse and rabbit. Comp Biochem Physiol C Toxicol Pharmacol. 2001 Aug;129(4):377-84.
31. Ebert B et al. Induction of phase-1 metabolizing enzymes by oltipraz, flavone and indole-3-carbinol enhance the formation and transport of benzo[a]pyrene sulfate conjugates in intestinal Caco-2 cells. Toxicol Lett. 2005 Aug 14;158(2):140-51.
32. Bradlow HL. Review. Indole-3-carbinol as a chemoprotective agent in breast and prostate cancer. In Vivo. 2008 Jul-Aug;22(4):441-5.
33. Nho CW and Jeffery E. The synergistic upregulation of phase II detoxification enzymes by glucosinolate breakdown products in cruciferous vegetables. Toxicol Appl Pharmacol. 2001 Jul 15;174(2):146-52.
34. Yun CH, Jeong HG, Jhoun JW, Guengerich FP. Non-specific inhibition of cytochrome P450 activities by chlorophyllin in human and rat liver microsomes. Carcinogenesis 1995;16:1437 - 40.
35. Fahey JW, Stephenson KK, Dinkova-Kostova AT, Egner PA, Kensler TW, Talalay P. Chlorophyll, chlorophyllin and related tetrapyrroles are significant inducers of mammalian phase 2 cytoprotective genes.Carcinogenesis 2005;26:1247 - 55.
36. Morita K, Matsueda T, Iida T, Hasegawa T. Chlorella accelerates dioxin excretion in rats. J Nutr 1999;129:1731 - 6.
37. Natsume Y, Satsu H, Kitamura K, Okamoto N, Shimizu M. Assessment system for dioxin absorption in the small intestine and prevention of its absorption by food factors. Biofactors 2004; 21(1-4):375 - 7.
38. Yedjou CG, Tchounwou CK, Haile S, Edwards F, Tchounwou PBl. N-acetyl-cysteine protects against DNA damage associated with lead toxicity in HepG2 cells. Ethn Dis 2010;20 (1 Suppl 1) : S1-101-3.
39. Alsalim W and Fadel M. Towards evidence based emergency medicine: best BETs from the Manchester Royal Infirmary. Oral methionine compared with intravenous n-acetyl cysteine for paracetamol overdose. Emerg Med J 2003;20 (4) : 366-7.
40. Bosisio E, Benelli C, Pirola O, et al. Effect of the flavanolignans of Silybum marianum L. on lipid peroxidation in rat liver microsomes and freshly isolated hepatocytes. Pharmacol Res 1992;25:147-154.
41. Campos R, Garido A, Guerra R, et al. Silybin dihemisuccinate protects against glutathione depletion and lipid peroxidation induced by acetaminophen on rat liver. Planta Med 1989;55:417-419.

Ο Μάριος Δημόπουλος γεννήθηκε το 1975 στον Πειραιά. Σπούδασε αρχικά φιλολογία με ειδικότητα στη γλωσσολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Στη συνέχεια λόγω του ενδιαφέροντός του στις φυσικές και εναλλακτικές θεραπείες σπούδασε στο εξωτερικό διατροφολογία και φυσικοπαθητική (naturopathy). Έχει ειδικευθεί στη χρήση διατροφικών συμπληρωμάτων και εστιάζει την έρευνά του στην πρόληψη των ασθενειών με σωστή διατροφή, με χορήγηση βιταμινών, μετάλλων και αντιοξειδωτικών ουσιών υπό μορφή διατροφικών συμπληρωμάτων και με χορήγηση φαρμακευτικών φυτών και βοτάνων. Είναι καθηγητής διατροφολογίας στη σχολή Natural Health Science (Ελλάδα), όπου διδάσκει για τα διατροφικά συμπληρώματα σε φαρμακοποιούς, διαιτολόγους, διατροφολόγους και εναλλακτικούς θεραπευτές. Ο Μάριος Δημόπουλος έχει γράψει 36 βιβλία για θέματα υγείας. Εδώ το πλήρες βιογραφικό του.

Κυκλοφόρησε το καλοκαιρινό τεύχος του περιοδικού Holistic Life με νέα, πάντα επίκαιρη, θεματολογία και νέες  έρευνες από το χώρο της φυσικής (ολιστικής) ιατρικής, των εναλλακτικών και συμπληρωματικών θεραπειών & της διατροφής!

Η θεματολογία αυτού του τεύχους σε τίτλους: 

- Ομοιοπαθητική: Ένα σημαντικό βήμα προς το τέλος μιας διαμάχης (Dr. M. Oberbaum)
- Το σημαντικό όφελος του μητρικού θηλασμού (journals.plos.org)
- Το 12% των παιδιών στις ΗΠΑ έχουν ΔΕΠΥ (Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology)
- 3 εκατομμύρια θάνατοι που πιθανώς να έχουν προκληθεί από τα εμβόλια Covid (BMJ Health)
- Εξερευνώντας τη βιοδυναμική μελισσοκομία (Γ. Κατραμάδος)- Ανθοϊάματα: Μητέρες που αγαπάνε πολύ! (Μ. Αγγελή)
- Αποτοξίνωση: Πώς να την πετύχετε με διατροφικά και φυτικά συστατικά (Μ. Δημόπουλος)- Πολυβιταμίνες Ειδικά Σχεδιασμένες για Γυναίκες και Άνδρες! (Ομάδα Am Health)
- Ηλεκτρολύτες: η ενέργεια του καλοκαιριού! (Μ. Κόκκου)- H σύνδεση δέρματος – εντέρου. (ομάδα Ιπποκράτειας Διαβίωσης)
- Στέρηση Ύπνου: Μας αφορά όλους! (Π. Κασαρτζιάν)- Λοιμώξεις του ουροποιητικού: Φυσικές λύσεις για να τις αντιμετωπίσετε! (Τ. Έβανς)
- Bicom: Αντιμετώπιση της ουρολοίμωξης και της προστατίτιδας (Κ. Μουγιάκου)
- Ayurveda: Αποκτήστε ένα υγιές πεπτικό σύστημα (Ομάδα Botanica)
- Τριπλή φυσική προστασία: Αντιϊκή - Αντιμικροβιακή – Αντιμυκητισιακή (Ομάδα Oti Hellas)
- Αποκατάσταση μικροβιώματος εντέρου (Κ. Μοντάνα)
- Κβαντική βιοανάδραση: Aποκατάσταση εντερικού μικροβιώματος. (Β. Αννίνου)
- Το κλειδί για δυνατά οστά (W. Tyler)
- Ολιστική Ομοιοπαθητική οδοντιατρική θεραπεία (Μ. Ρηγάτος)
- Bemer: Αρθρίτιδα & Φυσική Αγγειακή θεραπεία (Α. Κοντίδου)

Ξεφυλλίστε το τεύχος 122

Μέχρι το επόμενο τεύχος να θυμάστε να αναζητάτε πάντα εναλλακτικές λύσεις σε προβλήματα που φαίνονται αδιέξοδα. 

www.holisticlife.gr | Facebook: holisticlifegr | Holistic life TV