Μια νέα ιαπωνική μελέτη εντοπίζει μια ενδιαφέρουσα σχέση ανάμεσα στα επίπεδα ωκυτοκίνης των γατών και των ανθρώπων που ζουν μαζί τους. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ο δεσμός ανθρώπου και γάτας μπορεί να έχει μια μετρήσιμη βιολογική διάσταση, με πιθανές προεκτάσεις για τη συναισθηματική ευεξία.
Η ορμόνη που συνδέει ανθρώπους και γάτες
Μια γάτα κουλουριάζεται δίπλα στον άνθρωπό της, δέχεται χάδια ή αναζητά την παρουσία του έπειτα από μια κουραστική ημέρα. Αυτές οι καθημερινές στιγμές οικειότητας μπορεί να συνδέονται με κάτι περισσότερο από μια ευχάριστη συναισθηματική εμπειρία. Σύμφωνα με νέα έρευνα από την Ιαπωνία, η σχέση ανθρώπου και γάτας ενδέχεται να αποτυπώνεται και στη λειτουργία του ορμονικού τους συστήματος. Ερευνητές με επικεφαλής τη Saho Takagi, από το Πανεπιστήμιο του Κιότο, διερεύνησαν τη σχέση δύο ορμονών: της ωκυτοκίνης, η οποία συμμετέχει στη διαμόρφωση κοινωνικών δεσμών, και της κορτιζόλης, που εμπλέκεται στη φυσιολογική απόκριση στο στρες. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό iScience, περιέλαβε αρχικά 19 ιδιοκτήτες και 29 γάτες. Η κύρια ορμονική ανάλυση βασίστηκε σε 17 ιδιοκτήτες και 24 γάτες, από τις οποίες κατέστη δυνατή η συλλογή δειγμάτων ούρων.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι με υψηλότερες συγκεντρώσεις ωκυτοκίνης έτειναν να έχουν γάτες με αντίστοιχα υψηλότερες συγκεντρώσεις. Επιπλέον, οι ιδιοκτήτες γατών με υψηλότερη ωκυτοκίνη ανέφεραν λιγότερα αρνητικά συναισθήματα, ενώ παρατηρήθηκε και συσχέτιση με χαμηλότερη κορτιζόλη στους ανθρώπους.[1] Το εύρημα παρουσιάζει ενδιαφέρον επειδή η ωκυτοκίνη έχει μελετηθεί εκτενώς στις ανθρώπινες κοινωνικές σχέσεις, αλλά η λειτουργία της στον δεσμό ανθρώπου και γάτας παραμένει λιγότερο διερευνημένη.
Για να κατανοήσουν καλύτερα τη σχέση, οι ερευνητές δεν περιορίστηκαν στις ορμονικές μετρήσεις. Χρησιμοποίησαν μικρές συσκευές Bluetooth στα περιλαίμια των γατών, οι οποίες επέτρεπαν την εκτίμηση της φυσικής εγγύτητας μεταξύ ζώου και ιδιοκτήτη μέσα στο σπίτι. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν επίσης ερωτηματολόγια σχετικά με τη συναισθηματική τους κατάσταση κατά τις προηγούμενες εβδομάδες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι άνθρωποι που βρίσκονταν συχνότερα κοντά στις γάτες τους ανέφεραν μεγαλύτερη ενεργητικότητα και ζωντάνια. Αντίθετα, η διάρκεια της συμβίωσης δεν φάνηκε να συνδέεται με τον συγκεκριμένο δείκτη. Αυτό υποδηλώνει ότι η καθημερινή αλληλεπίδραση μπορεί να έχει μεγαλύτερη σημασία από τον αριθμό των ετών που άνθρωπος και ζώο ζουν μαζί. Ωστόσο, οι συσκευές δεν μπορούσαν να διακρίνουν αν μια γάτα κοιμόταν απλώς δίπλα στον ιδιοκτήτη της ή αν δεχόταν χάδια. Επομένως, δεν είναι ακόμη σαφές ποιες μορφές επαφής σχετίζονται περισσότερο με τις ορμονικές διαφορές.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η συσχέτιση της ωκυτοκίνης των γατών με τη συναισθηματική κατάσταση των ανθρώπων. Στην αρχική ανάλυση, υψηλότερα επίπεδα της ορμόνης στις γάτες συνδέθηκαν με λιγότερο θυμό, σύγχυση, άγχος και καταθλιπτική διάθεση στους ιδιοκτήτες. Όταν όμως οι ερευνητές έλαβαν υπόψη ότι ορισμένοι συμμετέχοντες ζούσαν με περισσότερες από μία γάτες, μόνο οι συσχετίσεις με το άγχος και τη σύγχυση παρέμειναν στατιστικά σημαντικές. Αυτός ο περιορισμός είναι ουσιαστικός: η μελέτη καταγράφει συσχετίσεις, όχι αποδεδειγμένη σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Δεν γνωρίζουμε ακόμη αν η επαφή με τη γάτα επηρεάζει τη διάθεση του ανθρώπου ή αν οι άνθρωποι με καλύτερη ψυχική κατάσταση αλληλεπιδρούν διαφορετικά με τα ζώα τους.
Ένας βιολογικός δεσμός που αρχίζουμε να κατανοούμε
Η νέα έρευνα προστίθεται σε ένα αναπτυσσόμενο πεδίο μελετών για τη φυσιολογία της σχέσης ανθρώπου και ζώου. Προηγούμενη μελέτη του 2025 είχε διαπιστώσει ότι γάτες που παρουσίαζαν χαρακτηριστικά ασφαλούς προσκόλλησης εμφάνιζαν αύξηση της ωκυτοκίνης στο σάλιο τους μετά από ελεύθερη αλληλεπίδραση με τους ιδιοκτήτες τους.[2] Τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι οι γάτες δεν αναπτύσσουν απλώς συμπεριφορικές συνήθειες γύρω από τους ανθρώπους, αλλά μπορούν να δημιουργούν κοινωνικούς δεσμούς με βιολογικές συνιστώσες. Παράλληλα, η νέα μελέτη δεν εντόπισε σαφή συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων κορτιζόλης ανθρώπων και γατών. Ούτε απέδειξε πραγματικό ορμονικό συγχρονισμό, καθώς οι μετρήσεις αφορούσαν μέσες συγκεντρώσεις και όχι ταυτόχρονες μεταβολές των ορμονών κατά τη διάρκεια συγκεκριμένων αλληλεπιδράσεων. Το μικρό δείγμα και οι διαφορές στον χρόνο συλλογής των δειγμάτων αποτελούν επιπλέον περιορισμούς.
Παρά τις επιφυλάξεις, η έρευνα προσφέρει μια ενδιαφέρουσα νέα οπτική: η σχέση με ένα ζώο συντροφιάς μπορεί να αποτελεί μια αμφίδρομη βιολογική και συναισθηματική εμπειρία. Η ωκυτοκίνη δεν είναι απλώς μια «ορμόνη της αγάπης», όπως συχνά περιγράφεται. Συμμετέχει σε πολύπλοκες διαδικασίες κοινωνικής συμπεριφοράς και φυσιολογικής ρύθμισης, ενώ η δράση της εξαρτάται από το περιβάλλον και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε αλληλεπίδρασης. Η επιστήμη χρειάζεται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες για να εξακριβώσει αν η συμβίωση με γάτες μπορεί να συμβάλει με συγκεκριμένους βιολογικούς μηχανισμούς στη μείωση του στρες. Μέχρι τότε, το σημαντικότερο μήνυμα δεν είναι ότι οι γάτες αποτελούν κάποια μορφή θεραπείας. Είναι ότι ο δεσμός ανάμεσα στον άνθρωπο και στο ζώο φαίνεται να έχει διαστάσεις που ξεπερνούν τη συμπεριφορά και αγγίζουν την ίδια τη φυσιολογία τους.
Αναφορές
- Takagi, S., et al. (2026). Cats and humans show correlated affiliative physiological states. iScience. DOI: 10.1016/j.isci.2026.117934.
- The effects of owner-cat interaction on oxytocin secretion in pet cats with different attachment styles. Applied Animal Behaviour Science. DOI: 10.1016/j.applanim.2025.106524.
Συντακτική Ομάδα Holistic Life. © 2026 Holistic Life.
