Ο όρος κατάθλιψη έχει γίνει μέρος του καθημερινού λεξιλογίου ενός μεγάλου αριθμού ανθρώπων. ‘Μου είπαν ότι «έχω» Κατάθλιψη’, ‘Φοβάμαι μήπως «έχω» κατάθλιψη’, ‘Υπάρχει περίπτωση να «πάθω» Κατάθλιψη;’ και άλλα παρεμφερή είναι φράσεις –και αγωνίες- που εκφράζονται από πολλούς, σαν να αναφέρονται σε δυσεξήγητα, μοιραίας φύσης οργανικά προβλήματα ή ‘ατυχήματα’ που συμβαίνουν στον οργανισμό και που απαιτούν άμεση εξωτερική παρέμβαση και αντιμετώπιση, κάπως δηλαδή σαν να πρόκειται για εξωτερικές κακώσεις ή έστω για κάτι αντίστοιχο με λοιμώξεις, αρθρίτιδες, όγκους, καρδιολογικά προβλήματα κλπ.

Η επιθυμία για διάγνωση και αντιμετώπιση μιας κατάθλιψης φυσικά και δεν μπορεί να είναι παρά μόνο κάτι θετικό. Αυτό που δημιουργεί εντύπωση όμως είναι μια συνεχώς αυξανόμενη τάση να θεωρείται η κατάθλιψη σαν κάτι ‘ξεκομμένο’ από τον σύνολο άνθρωπο, μια ‘πάθηση’ που απλά ‘του συμβαίνει’, που ‘έρχεται και τον βρίσκει’, και η οποία δεν υπόκειται καθόλου στις δικές του δυνατότητες κατανόησης και επηρεασμού. Όλο και λιγότερο βλέπουμε τους ανθρώπους να αναρωτιούνται ‘Τι έχω; Γιατί νοιώθω έτσι; Τι με οδήγησε σε αυτά τα συναισθήματα; Τι τα συντηρεί; Τι με στεναχωρεί στη ζωή μου; Τι δεν μου αρέσει; Από τι νοιώθω ότι δεν μπορώ να ξεφύγω, τι δεν μπορώ να αλλάξω, τι θα ήθελα και τι χρειάζομαι για να είμαι χαρούμενος/η, πού και πώς περιορίζονται οι ελευθερίες μου, ποιες είναι και γιατί δεν ικανοποιούνται οι ανάγκες μου; Ποιοι είναι οι στόχοι μου στη ζωή μου, τι θέλω να εκπληρώσω για να είμαι ευτυχισμένη/ος, για να νοιώθω πληρότητα και ψυχική γαλήνη; Ποιες σχέσεις μου με στεναχωρούν, με πιέζουν, με ‘ψυχοπλακώνουν’, με κάνουν να νοιώθω θυμό, φόβο, άγχος, υπερβολική ευθύνη και ανησυχία, αδιέξοδο, πικρία, αίσθημα αδικίας, απογοήτευση, απελπισία; Πότε και γιατί νοιώθω μοναξιά; Ποιες είναι οι ανάγκες μου και γιατί δεν καλύπτονται; Ποιες από τις ανάγκες μου είναι αληθινές και δικαιούμαι και οφείλω να επιδιώξω να τις καλύψω και ποιες είναι αποτέλεσμα ψυχικών τραυμάτων, ίσως παιδικών, που με εμποδίζουν να νοιώσω επαρκής και ψυχικά ανεξάρτητη/ος προκειμένου να έχω ισορροπημένες και ικανοποιητικές σχέσεις; Μήπως κουράζομαι πάρα πολύ; Μήπως η δουλειά μου με εξαντλεί; Μήπως η συνεχής κόπωση δεν με αφήνει να ‘αναπνεύσω’, να μπορέσω να χαλαρώσω, να χαρώ αυτά που έχω, να ξεγνοιάσω στο τέλος της μέρας και να κοιμηθώ; Γιατί ξυπνάω τη νύχτα; Τι προσπαθεί το υποσυνείδητό μου να μου πει με όλα αυτά τα δυσάρεστα συμπτώματα; Μήπως τελικά ο εαυτός μου δεν είναι εχθρός μου αλλά είναι φίλος μου; Μήπως έχω παραμελήσει / ξεχάσει / δεν έχω μάθει να τον αφουγκράζομαι και να επικοινωνώ μαζί του; Μήπως προσπαθώ να του επιβάλω πράγματα που οι άλλοι / η λογική μου και τα θέλω μου / οι αντικειμενικές περιστάσεις κλπ. θεωρούν επιβεβλημένα, αγνοώντας βασικές ανάγκες μου σαν ανθρώπινο πλάσμα; Πόσο μπορώ να στρεσάρω τον εαυτό μου, πιέζοντάς τον, επικρίνοντάς τον, ενοχοποιώντας τον, απελπίζοντάς τον, μη γνωρίζοντας πώς να τον βοηθήσω να δυναμώσει, να ενισχυθεί, να δει καθαρά, να τραφεί ψυχικά, να ισορροπήσει, να ξεμπλέξει το μπλεγμένο κουβάρι των διαπροσωπικών ή/και επαγγελματικών σχέσεων; Πώς θα αντιμετωπίσω τις αγωνίες και τις έγνοιες για τις οικονομικές δυσκολίες του παρόντος και του μέλλοντος, τις ανάγκες της ανατροφής των παιδιών μου, τους κινδύνους της καθημερινότητας, την έλλειψη βοήθειας, κατανόησης, συμπαράστασης, αγάπης, υποστήριξης, αποδοχής; Πώς θα τα βγάλω πέρα όταν βλέπω ότι δεν μπορώ;’

Φτάνει συχνά να ανοίξουμε λίγο ‘χώρο’ στην ψυχή μας, να στραφούμε με διάθεση να αφουγκραστούμε το εσωτερικό μας, και τότε η κατάθλιψη σαν κατάσταση παύει να είναι κάτι το ‘ξένο’, περίεργο, σκοτεινό και ακατανόητο, αλλά αντίθετα αρχίζει να ‘κάνει νόημα’. Το ζήτημα είναι να εκπαιδεύσουμε τον εαυτό μας να μάθει να αφουγκράζεται ‘το μέσα του’, χωρίς να βιάζεται να υποδείξει λύσεις, να κάνει αξιολογήσεις, αναφορές καθηκόντων και αναγκών, χωρίς να κατακρίνει και να μας πιέζει κι άλλο. Απλά να ακούσουμε την ψυχή μας και να μείνουμε για λίγο μαζί της, χωρίς απαιτήσεις, αιτήματα και σκοπό. Να δώσουμε το δικαίωμα στον εαυτό μας να ‘υπάρξει’ μαζί μας, να νοιώσουμε ο ένας τον άλλον, η μία την άλλη, το συναίσθημα και η λογική, σαν φίλοι. Σαν φίλοι που απλά μοιράζονται και λένε τα δικά τους. Χωρίς το φόβο της απόρριψης, χωρίς πιέσεις και ‘συμβουλές’. Όταν ο εαυτός σιγουρευτεί ότι κάποιος τον ακούει, θα αρχίσει να μιλάει και να λέει. Και όσο λέει, τόσο θα αντιλαμβάνεται. Και όσο αντιλαμβάνεται, τόσο καλύτερα θα είναι σε θέση να γνωρίζει τι συμβαίνει και τι χρειάζεται να γίνει. Και να βλέπει τι μπορεί να κάνει αλλά και πού και γιατί δεν μπορεί και χρειάζεται βοήθεια. Ο εσωτερικός δίαυλος αντίληψης θα αρχίσει να ανοίγει ξανά, η ενδοεπικοινωνία θα βελτιωθεί και οι δυνατότητες βοήθειας και αυτοβοήθειας θα διευρυνθούν. Τα προβλήματα θα αποκτήσουν όνομα και μορφή, η κατάθλιψη θα πάψει να είναι κάτι απειλητικά ξένο και ακατανόητο. Είναι μέρος μας, μέρος της ψυχής μας, της ζωής μας. Έχει πράγματα να μας πει, που είναι πολύτιμα. Δεν χρειάζεται να τα καταπιέσουμε, να τα ναρκώσουμε για να είμαστε ‘καλά’. Χρειάζεται να τα γνωρίσουμε και συνειδητά (υποσυνείδητα τα γνωρίζουμε ήδη, γι’ αυτό υποφέρουμε), να συμμαχήσουμε μαζί τους σε μια διαδικασία αλλαγής αυτών που πρέπει να αλλάξουν, ώστε να μπορέσουμε να πάρουμε μια πραγματικά βαθιά και ελεύθερη ανάσα και να νοιώσουμε την ικανοποίηση της χαράς.

Ανθοϊάματα υπάρχουν πολλά βεβαίως που μπορούν να υποστηρίξουν τις διαδικασίες αντιμετώπισης της κατάθλιψης. Υπάρχουν κάποια που φαίνεται να χρειάζονται πολύ συχνά, ενώ άλλα ακολουθούν τις προσωπικές ανάγκες της διαδικασίας του κάθε ατόμου -διαδικασίες κατανόησης και αντίληψης, ανακούφισης προβλημάτων, ανάπτυξης δεξιοτήτων, αλλαγών και πραγματοποίησης κατάλληλης δράσης κλπ. Το ανθοΐαμα Cherry Plum των Bach Flower Remedies είναι πολύ βασικό στο να αρχίσει να χαλαρώνει σταδιακά την εσωτερική ένταση της απελπισίας και του αδιεξόδου, και να αρχίσει να ‘χτίζει’ μια άμεση επικοινωνία του συναισθήματος και της λογικής για το τι πραγματικά συμβαίνει μέσα μας. Εκτός από τη βοήθεια καθαυτή που μπορεί να δώσει στις καταστάσεις όπου χρειάζεται, είναι ένα καλό ξεκίνημα και μια βοήθεια ανεκτίμητη για την καλλιέργεια αυτοαντίληψης και ψυχολογικής αυτεπίγνωσης για τον σημερινό υπερβολικά ‘διανοητικοποιημένο’ άνθρωπο. Και άλλα ανθοϊάματα θα χρειαστούν φυσικά, ανάλογα με τις εξατομικευμένες ανάγκες, την προσωπικότητα και τις συνθήκες ζωής. Η ομοιοπαθητική μπορεί να συνδράμει ουσιαστικά, με την προϋπόθεση βέβαια ότι τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας στην κάθε χρονική φάση προσδιορίζονται κατάλληλα. Η Emotional Freedom Technique (EFT) μπορεί να επισπεύσει και να διευρύνει άμεσα τη διαδικασία, το Rapid Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) μπορεί να απαλλάξει γρήγορα από το ψυχικό τραύμα και από αρνητικά συναισθήματα που απορρέουν από αυτό. Ένας κατάλληλα προσαρμοσμένος στις ανάγκες του ατόμου συνδυασμός τέτοιων προσεγγίσεων μπορεί τελικά να καταστήσει την κατάθλιψη –και τη διαδικασία υπέρβασής της- μια από τις μεγαλύτερες ευεργεσίες της ζωής και ένα σταθμό ανάκαμψης για την εξέλιξη του ατόμου.

Η Μαρίνα Αγγελή είναι ιατρός με ειδίκευση στην ψυχιατρική, εκπαίδευση στην Συστημική Ψυχοθεραπεία και πολυετή ενασχόληση με εναλλακτικές θεραπείες και κυρίως με τη μέθοδο των Ανθοϊαμάτων και τις θεραπευτικές εφαρμογές τους στην αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων. Έχει γράψει πολλά άρθρα και εργασίες για τα Ανθοϊάματα καθώς και το βιβλίο 'Ανθοθεραπεία με τα Ιάματα Μπαχ'. 

Στο χειμωνιάτικο τεύχος του περιοδικού Holistic Life, έχετε την ευκαιρία να διαβάσετε νέες προσεγγίσεις από το χώρο της φυσικής (ολιστικής) ιατρικής, των εναλλακτικών και συμπληρωματικών θεραπειών & τη διατροφή. Το περιοδικό περιλαμβάνει εκτεταμένο αφιέρωμα για την υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος, του λεμφικού συστήματος, τα οστά και τη κατάθλιψη. Μην χάσετε το Special Report του περιοδικού που σε αυτό το τεύχος η γνωστή ομοιοπαθητικός June Sayer μας εξηγεί πως μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά να αντιμετωπίσουν τις αλλαγές στη ζωή τους με την  Ομοιοπαθητική.
Εδώ "κατεβάστε" το τεύχος 113

Μέχρι το επόμενο τεύχος να θυμάστε να αναζητάτε πάντα εναλλακτικές λύσεις σε προβλήματα που φαίνονται αδιέξοδα. 
www.holisticlife.gr | Facebook: holisticlifegr | Holistic life TV

Άνοιγμα PDF

Τα συμπληρώματα μελατονίνης φαίνεται να είναι αναποτελεσματικά για την αϋπνία στην εμμηνόπαυση
Τα επίπεδα μελατονίνης αρχίζουν να μειώνονται μετά την ηλικία των 50 ετών (1). Η μείωση της μελατονίνης που σχετίζεται με την ηλικία συσχετίζεται με μειωμένη βιοσύνθεση και απελευθέρωση μελατονίνης από την επίφυση, η οποία θεωρείται ότι οφείλεται στη μειωμένη αντίληψη του φωτός του αμφιβληστροειδούς και στη μεταβαλλόμενη φύση του υαλοειδούς σώματος, το οποίο μεταδίδει λιγότερο φως (2). Έτσι, η μείωση των επιπέδων μελατονίνης συμβαίνει συνήθως στην ηλικία της εμμηνόπαυσης (3). Φαίνεται ότι τα επίπεδα μελατονίνης στον ορό μειώνονται με την ηλικία, επιτυγχάνοντας ελάχιστα επίπεδα στην εμμηνόπαυση. Πράγματι, μια προοπτική μελέτη έδειξε ότι η διάρκεια της έκκρισης και η συγκέντρωση της μελατονίνης έτεινε να είναι χαμηλότερη στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες (ηλικίας 58-71 ετών) από ότι στην περιεμμηνοπαυσιακή φάση (4). Ως εκ τούτου, η μείωση της έκκρισης μελατονίνης που φυσιολογικά εμφανίζεται με την ηλικία θα μπορούσε να είναι ένας επιπλέον παράγοντας που συμβάλει στις διαταραχές ύπνου κατά την εμμηνόπαυση.
Ωστόσο, σε μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δοκιμών που εξέτασαν τις επιδράσεις της εξωγενούς μελατονίνης στην ποιότητα του ύπνου και τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης σε εμμηνοπαυσιακές γυναίκες, τα γενικά συμπτώματα εμμηνόπαυσης, η ποιότητα του ύπνου, η διάθεση, τα επίπεδα οιστραδιόλης και ο ΔΜΣ δεν βελτιώθηκαν υπό αυτή την παρέμβαση (5).

Διαταραχές ύπνου κατά την εμμηνόπαυση
Αντίθετα στις γυναίκες στην εμμηνόπαυση οι ώρες ύπνου και η αϋπνία έχει αποδειχθεί ότι συσχετίζονται σημαντικά με τις συγκεντρώσεις τρυπτοφάνης στα αιμοπετάλια, ενώ παρατηρούνται διαφορές στις αξιολογήσεις της αϋπνίας και των εξάψεων (6).
Τα χαμηλά επίπεδα τρυπτοφάνης στον ορό φαίνεται να αποτελούν δείκτη της συνολικής γνωστικής απόδοσης σε γυναίκες άνω των 50 ετών που δεν πάσχουν από άνοια. Σε γυναίκες που βρίσκονται σε εμμηνόπαυση έχει καταδειχθεί αρνητική συσχέτιση μεταξύ της ηλικίας και των επιπέδων τρυπτοφάνης και ότι ομοίως οι βαθμολογίες κατάθλιψης συσχετίζονται αρνητικά με την τρυπτοφάνη ορού (7).
Μελέτη ελέγχου περιπτώσεων, έδειξε αύξηση του συνολικού χρόνου ύπνου και της αποτελεσματικότητας του ύπνου μετά από μια εβδομάδα κατανάλωσης 60mg τρυπτοφάνης ημερησίως σε γυναίκες εμμηνοπαυσιακής ηλικίας που έπασχαν από διαταραχές του ύπνου (8). Η κατανάλωση τρυπτοφάνης έδειξε αυξημένη αποτελεσματικότητα του ύπνου (ποσοστό ύπνου ενώ η εθελόντρια βρίσκεται στο κρεβάτι), πραγματικό χρόνο ύπνου (υποτιθέμενος ύπνος μείον χρόνος αφύπνισης) και μειωμένη συνολική νυχτερινή δραστηριότητα και λανθάνουσα κατάσταση ύπνου. Σε μια τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο, δοκιμή, διερευνήθηκαν οι επιδράσεις ενός συμπληρώματος πλούσιου σε τρυπτοφάνη στη γνωστική ικανότητα και στην ποιότητα του ύπνου, σε πενήντα εννέα ψυχικά και σωματικά υγιείς γυναίκες ηλικίας 45-65 ετών (9). Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η καθημερινή κατανάλωση συμπληρώματος τρυπτοφάνης φαίνεται να έχει ευεργετικές επιδράσεις στη συναισθηματική κατάσταση και την ποιότητα του ύπνου. Η ποιότητα του ύπνου έτεινε να βελτιώνεται κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Έτσι, η κατανάλωση συμπληρώματος τρυπτοφάνης φαίνεται να ενδείκνυται σε εμμηνοπαυσιακές γυναίκες με διαταραχές ύπνου. 

Τρυπτοφάνη και εξάψεις
Σε ασθενείς που περνούν από ιατρικά προκαλούμενη εμμηνόπαυση, όπως γυναίκες που υποβάλλονται σε θεραπεία για καρκίνο του μαστού, οι οποίες εμφανίζουν συμπτώματα όπως εξάψεις, ασθένεια και αϋπνία, η χορήγηση τρυπτοφάνης ως συμπλήρωμα διατροφής έχει αποδειχθεί ότι είναι καλά ανεκτή, βελτιώνει την ποιότητα ζωής και σχετίζεται με βελτίωση της βαθμολογίας της κλίμακας των συμπτωμάτων που τους ενδιαφέρουν, όπως η αϋπνία και οι εξάψεις (10).

Φολικό οξύ και εξάψεις
Σε μια μελέτη σε εμμηνοπαυσιακές γυναίκες χορηγήθηκε φολικό οξύ ή εικονικό φάρμακο μία φορά την ημέρα επί τέσσερις εβδομάδες. Η μέση συχνότητα των εξάψεων διέφερε σημαντικά την τρίτη και την τέταρτη εβδομάδα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το φολικό οξύ ήταν αποτελεσματικό στη μείωση της σοβαρότητας, της διάρκειας και της συχνότητας των εξάψεων κατά την εμμηνόπαυση (11).  

Μαγνήσιο και εξάψεις
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η από του στόματος χορήγηση συμπληρώματος μαγνησίου είναι αποτελεσματική στη μείωση της σοβαρότητας και της συχνότητας των εξάψεων σε γυναίκες μετά από θεραπεία καρκίνου του μαστού (12). Το μαγνήσιο φαίνεται να είναι μια ασφαλής και ανέξοδη θεραπεία για τα άτομα με ενοχλητικές εξάψεις. Η μεγαλύτερη από 50% μείωση των συμπτωμάτων δείχνει ότι το από του στόματος χορηγούμενο μαγνήσιο είναι πιθανότατα πιο αποτελεσματικό από το εικονικό φάρμακο και πληροί τα καθορισμένα κριτήρια επαρκούς επιτυχίας για να δοκιμαστεί σε τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο δοκιμή. Τα συμπτώματα που σχετίζονται με τις εξάψεις, όπως η κόπωση, η ανώμαλη εφίδρωση και η αντιληπτή δυσφορία από τις εξάψεις μειώθηκαν σημαντικά.

Βιταμίνη D και υγεία των οστών
Κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης, η μείωση των οιστρογόνων έχει ως αποτέλεσμα μείωση της οστικής πυκνότητας και αυξημένο κίνδυνο κατάγματος. Οι μυοσκελετικές ενοχλήσεις μπορεί να υποβαθμίσουν την ποιότητα ζωής, οι διαταραχές της διάθεσης εμφανίζονται συχνά και ο κίνδυνος μεταβολικών και καρδιαγγειακών νοσημάτων αυξάνεται. Επιπλέον, η σύσταση του σώματος αλλάζει, συμπεριλαμβανομένης της αυξημένης λιπώδους μάζας και της μειωμένης άλιπης μάζας, γεγονός που οδηγεί σε αυξημένο κίνδυνο ανεπάρκειας βιταμίνης D. Υπάρχουν ακριβείς συστάσεις σχετικά με την επαρκή πρόσληψη βιταμίνης D για την πρόληψη της οστικής απώλειας στις γυναίκες κατά τη διάρκεια και μετά την εμμηνόπαυση (13). Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η ανεπάρκεια βιταμίνης D και η εμμηνόπαυση μοιράζονται κοινούς παράγοντες κινδύνου πέραν της οστικής υγείας, όπως καρδιαγγειακές, μεταβολικές, γνωστικές και συναισθηματικές διαταραχές, θα πρέπει να επιτυγχάνεται επαρκής κατάσταση βιταμίνης D σε όλες τις γυναίκες που βρίσκονται στην περι- και μετεμμηνοπαυσιακή περίοδο. Αυτό μπορεί να είναι ευεργετικό όχι μόνο όσον αφορά την υγεία των οστών αλλά και όσον αφορά τη γνωστική, συναισθηματική, μεταβολική και καρδιαγγειακή υγεία των γυναικών. 

Κρόκος για το άγχος και την κατάθλιψη στην εμμηνόπαυση
Σκοπός μιας πρόσφατης μελέτης ήταν να εξεταστεί η ανεκτικότητα και η αποτελεσματικότητα του εκχυλίσματος σαφράν (κρόκος) στα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης σε διάστημα 12 εβδομάδων. Τα αποτελέσματα από την κλίμακα κλιμακτηρίου Greene (GCS), αποκάλυψαν σημαντικά μεγαλύτερη μείωση της ψυχολογικής βαθμολογίας GCS (P = 0,032), η οποία χαρακτηρίζεται από μείωση κατά 33% της βαθμολογίας άγχους και κατά 32% της βαθμολογίας κατάθλιψης από την έναρξη έως την εβδομάδα 12. Υπήρξε επίσης σημαντικά μεγαλύτερη μείωση στη βαθμολογία αρνητικής συναισθηματικής επίδρασης του Psychological Negative Affect Schedule (PANAS), αρνητικής συναισθηματικής επίδρασης (P = 0,043) σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο (14).
Σε μια μετα-ανάλυση που περιλάμβανε 23 μελέτες, η χορήγηση σαφράν είχε μεγάλη θετική θεραπευτική επίδραση σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο στα καταθλιπτικά και αγχώδη συμπτώματα (15). Οι μελέτες αυτές έχουν διεξαχθεί σε ενήλικες διαφόρων ηλικιών, χωρίς να υπάρχει καμία μελέτη που να εξετάζει ειδικά τις επιδράσεις του στην ενίσχυση της διάθεσης κατά την περιεμμηνόπαυση. Ωστόσο, σε μια μελέτη σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με εξάψεις, διαπιστώθηκε βελτίωση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων μετά τη χορήγηση εκχυλίσματος σαφράν διάρκειας 6 εβδομάδων (16).

Μελισσόχορτο στην εμμηνόπαυση
Το μελισσόχορτο (Melissa officinalis) είναι πλούσιο σε καφεϊκό οξύ και αυτό το βότανο χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της νευρικής διέγερσης και των προβλημάτων ύπνου, ειδικά στην εμμηνόπαυση. Δεν υπάρχουν αναφορές για επικίνδυνες παρενέργειες που προκαλούνται από τη λήψη θεραπευτικών δόσεων αυτού του βοτάνου (17,18).

Το χαμομήλι στην εμμηνόπαυση
Μια μελέτη του 2019 διερεύνησε τα αποτελέσματα της χρήσης εκχυλίσματος χαμομηλιού στις διαταραχές του ύπνου που εμφανίζονται μετά την εμμηνόπαυση (19). Μετά από 4 εβδομάδες θεραπείας, παρατηρήθηκε σημαντική βελτίωση στον λανθάνοντα χρόνο ύπνου, στον χρόνο αφύπνισης μετά την έναρξη του ύπνου, στον αριθμό των αφυπνίσεων και στον συνολικό χρόνο ύπνου στην ομάδα του χαμομηλιού σε σύγκριση με την ομάδα του εικονικού φαρμάκου.
Σε μια ξεχωριστή μελέτη διερευνήθηκε η χρήση εκχυλίσματος χαμομηλιού δύο φορές την ημέρα για ένα μήνα (20). Υπήρξε σημαντική διαφορά μεταξύ του μέσου όρου της βαθμολογίας της ποιότητας του ύπνου στην ομάδα παρέμβασης πριν και μετά την παρέμβαση (P=0,001). Επίσης, υπήρξε σημαντική διαφορά μεταξύ της μέσης βαθμολογίας της ποιότητας του ύπνου στις ομάδες παρέμβασης και ελέγχου μετά την παρέμβαση (P=0,001). Οι συγγραφείς κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η χρήση του εκχυλίσματος χαμομηλιού είναι αποτελεσματική στη μείωση της διαταραχής του ύπνου των εμμηνοπαυσιακών γυναικών.

Λυκίσκος και εξάψεις
Τα αποτελέσματα μιας μελέτης του 2015 έδειξαν ότι η κατανάλωση συμπληρώματος λυκίσκου μείωσε δραματικά τη μέση βαθμολογία των πρώιμων συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης (21). Η μείωση αυτή ήταν εμφανής σύμφωνα με την παρακολούθηση των υποκειμένων για 12 εβδομάδες και τη σύγκριση της συνολικής βαθμολογίας της κλίμακας Greene και των διαστάσεών της, καθώς και του αριθμού των εξάψεων στην ομάδα παρέμβασης σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Τα αποτελέσματα μιας τυχαιοποιημένης, διπλής- τυφλής μελέτης στο Βέλγιο (22) έδειξαν επίσης ότι το εκχύλισμα λυκίσκου μείωσε σημαντικά τη μέση βαθμολογία των εμμηνοπαυσιακών δεικτών και τον αριθμό των εξάψεων σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες μετά από 6 και 12 εβδομάδες (22). Μια άλλη δοκιμή στη Φινλανδία (23) με εκχύλισμα λυκίσκου, επί 16 εβδομάδες, εντόπισε μείωση των αγγειοκινητικών συμπτωμάτων.

Ο Mike Wakeman είναι φαρμακοποιός και ειδικός υγείας με 30 χρόνια εμπειρίας στη βιομηχανία φυσικών προϊόντων. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στη φαρμακευτική ανάλυση, τη διατροφική ιατρική και την κλινική ογκολογία. Είναι τακτικός συνεργάτης σε περιοδικά υγείας τόσο για καταναλωτές όσο και για ειδικούς. Το 2009, η έρευνά του σχετικά με τα οφέλη για την υγεία των φυσικών προϊόντων επιλέχθηκε για την προώθηση του ετήσιου επιστημονικού συνεδρίου της Βασιλικής Φαρμακευτικής Εταιρείας της Μεγάλης Βρετανίας. Είναι συνεργάτης του Royal College of Medicine και του Guild of Health Writers.

Βιβλιογραφικές αναφορές

1. Exp Gerontol. 36(2):297–310.
2. Maturitas. 41(Suppl 1):S85–S104.
3. J Steroid Biochem. 35(2): 257–262
4. Menopause. 21: 493–500.
5. Menopause. 2021 Jun 1;28(6):717-25.
6. Gynecological Endocrinology. 2014 Mar 1;30(3):232-5.
7. Oxidative Medicine and Cellular Longevity. 2018 Oct;2018.
8. Age (Dordr). 35(4):1277–1285.
9. Br J Nutr. 113(2): 350–365
10. Nutricion Hospitalaria. 2021 Mar 23.
11. Journal of caring sciences. 2013 Jun;2(2):131.
12. Supportive Care in Cancer. 2011 Jun;19(6):859-63.
13. Maturitas. 2014 Sep 1;79(1):3-7.
14. Journal of Menopausal Medicine. 2021 Aug;27(2):66.
15. Nutrition reviews. 2019 Aug 1;77(8):557-71.
16. Archives of gynecology and obstetrics. 2018 Mar;297(3):717-24.
17. 4th ed. Tehran: Institute for the History of Islamic and Complementary Medicine; 1389.
18. Z Phytother. 1995; 16(3): 147-56.
19. The Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility, 19 (20). pp. 1-7.
20. Iqbal K. Outcome of use of High Quality Chamomile Extract on Sleep Disorders Occurring after Menopause. General section – Original articles. 2018 Jul;16(3):766.
21. Complementary Therapies in Clinical Practice (2015),
22. Maturitas 2006;54:164e75.
23. Phytomedicine 2010;17:389e.