Οι αρχαίοι πολιτισμοί μελέτησαν αρκετά την ενέργεια, καθώς και τη δύναμη της σκέψης στη διαχείριση της ενέργειας. Τα στοιχεία αυτά τα αξιοποίησαν σε σημαντικό βαθμό στις θεραπευτικές μεθόδους. Οι θεραπευτικές μέθοδοι, η παρουσία της θεϊκής ενέργειας, καθώς και η επίδραση που έχει στην σωματική και την πνευματική μας υγεία καταγράφηκαν από τους αρχαίους πνευματικούς δασκάλους και σοφούς, και μέσω των μαθητών τους (αλλά και την κρυπτογράφηση τους στις γραφές) πέρασαν σταδιακά σε εμάς. Έτσι, έχουμε φτάσει στο σήμερα να κατέχουμε μεγάλη γνώση για τις ενεργειακές θεραπείες. Μερικές από τις πιο γνωστές θεραπευτικες τεχνικές είναι το Pranic Healing και το Usui Reiki. Τι χαρακτηριστικά όμως έχουν αυτές οι τεχνικές; Ποιες είναι οι ομοιότητες και ποιες οι διαφορές που παρουσιάζουν;

Τι είναι το Pranic Healing;

Η σύγχρονη εκδοχή της ενεργειακής θεραπείας Pranic Healing αναπτύχθηκε από τον Grandmaster Choa Kok Kui από τις Φιλιππίνες στα τέλη του 20ου αιώνα. Ο θεραπευτής κατά τη διάρκεια της θεραπείας εφαρμόζει εξ αποστάσεως τεχνικές καθαρισμού της αύρας, των τσάκρας, των meridians, και αξιοποιεί τη γνώση της φόρτισης με θεραπευτική ενέργεια για την ανάρρωση του ενεργειακού σώματος. Εξάλλου, η ονομασία Pranic Healing προκύπτει από το Prana που στα αρχαία σανσκριτικά σημαίνει ζωτική ενέργεια.
Όταν επηρεάζονται αρνητικά η νοητική, συναισθηματική και σωματική υγεία, η ανισορροπία στην ενέργεια και τα τσάκρας είναι εμφανής. Ο θεραπευτής, ανάλογα με το είδος της πάθησης, διαθέτει συγκεκριμένα θεραπευτικά πρωτόκολλα για την εξισορρόπηση των ενεργειών και την προώθηση της αυτοΐασης.
Βασικά τμήματα της θεραπείας αποτελούν ο εντοπισμός και η αφαίρεση της βρώμικης ενέργειας, καθώς και η διοχέτευση καθαρής θεραπευτικής ενέργειας για την επίτευξη ισορροπίας και την νοητική, συναισθηματική και σωματική ανάρρωση.

Τι είναι το Reiki;

Το Reiki αποτελεί μια ολιστική θεραπεία η οποία αναπτύχθηκε στην αρχαία Ιαπωνία. Παγκόσμια είναι πιο γνωστή η εκδοχή που μας έφερε ο Sensei Usui, για αυτό και ονομάζεται Usui Reiki (υπάρχουν και άλλα είδη Reiki).
Αποτελεί την ένωση των δύο ιαπωνικών λέξεων “rei”, που σημαίνει “σύμπαν” ή “πνευματικό” και “ki”, που σημαίνει “ζωτική ενέργεια”. Επομένως, μπορούμε εύκολα να πούμε πως Reiki σημαίνει θεραπεία με πνευματική ζωτική ενέργεια. Το Reiki λειτουργεί ως μέσο θεραπείας του σώματος και του πνεύματος, ενισχύοντας την βαθιά χαλάρωση, αποκαθιστώντας την ισορροπία της ενέργειας στον οργανισμό και ενεργοποιώντας τη διαδικασία της αυτοϊασης, την οποία κατέχει ο κάθε άνθρωπος.
Η ενέργεια μπορεί να κολλήσει, να “μπλοκαριστεί”, ή ακόμη και να παραμείνει αδρανής σε περιοχές του σώματος όπου υπάρχει stress, πόνος ή κάποιος τραυματισμός. Το μπλοκάρισμα της ενέργειας, επηρεάζει τη ροή ενέργειας και επομένως την υγεία. Ένας θεραπευτής Reiki προκαλεί βαθιά χαλάρωση στον ασθενή διοχετεύοντας σε αυτόν Rei Ki, ακουμπώντας τα χέρια του στο σώμα του ασθενή, ή εξ αποστάσεως χρησιμοποιώντας Σύμβολα του Reiki. Αυτό επιτρέπει την ροή ενέργειας σε όλο το σώμα, την ανάκτηση ισορροπίας και την επιτάχυνση της αυτοθεραπείας.

Διαφορές Reiki και Pranic Healing
Παρά το γεγονός πως το Reiki και το Pranic Healing ασπάζονται παρόμοια φιλοσοφία, παρουσιάζουν μερικές διαφορές. Ας δούμε παρακάτω ποιες είναι αυτές.

• Χρησιμοποιούν διαφορετικές τεχνικές: Το pranic healing βασίζεται σε μια μέθοδο που δεν απαιτεί τη σωματική επαφή μεταξύ θεραπευτή και θεραπευόμενου, που εστιάζει στη χρήση του “prana” από διαφορετικές πηγές (γη, αέρα, ήλιο, πνευματική) για την πλήρη ισορροπία, και απόκτηση αρμονίας των ενεργειών του σώματος. Αντίθετα, το Reiki μεταφέρει την πνευματική ενέργεια μέσω της αφής ή άλλων συμβόλων.
• Χρήση των chakras: Τα chakras είναι τα ενεργειακά κέντρα στο σώμα. Παραδοσιακά το Usui Reiki δεν αναφέρεται στην ύπαρξη των Chakras. Το Pranic Healing έχει βαθιά προσέγγιση στα 11 βασικά chakras του σώματος, και το πώς μπορούν να αξιοποιηθούν για θεραπεία.
• Ανίχνευση ενέργειας: To Pranic Healing διδάσκει στους θεραπευτές να ανιχνεύουν στην εσωτερική αύρα σημεία ενεργειακής συμφόρησης ή εξάντλησης, ώστε να γίνει πιο στοχευμένα και αποτελεσματικά η θεραπεία. Το Reiki δεν έχει ανάλογη τεχνική.
• Άντληση ενέργειας: Το Pranic Healing διδάσκει στους θεραπευτές την άντληση ζωτικής ενέργειας από τον ήλιο, το έδαφος, τον αέρα καθώς πνευματική ενέργεια μέσω του ανώτερου εαυτού. Οι θεραπευτές Reiki αντλούν μόνο πνευματική ενέργεια και όχι από άλλες πηγές. Στην πράξη αυτό δίνει ευελιξία στους θεραπευτές Pranic Healing να χρησιμοποιούν το κατάλληλο “εργαλείο” για την κατάλληλη δουλειά.
• Καθαρισμός ενέργειας: Μια από τις βασικότερες διαφορές είναι η έμφαση του Pranic Healing στον καθαρισμό της βρώμικης ενέργειας, και του Reiki στην φόρτιση με ενέργεια. Το Pranic Healing έχει συγκεκριμένες τεχνικές για να καθαρίσει τον θεραπευόμενο από τη βρώμικη ενέργεια. Μάλιστα έχει και τεχνικές που προστατεύουν και τον θεραπευτή από τη μόλυνση με βρώμικη ενέργεια
• Χρώματα ενέργειας: Το Pranic Healing χρησιμοποιεί ενέργεια διαφορετικών χρωμάτων ώστε να έχει τη μέγιστη αποτελεσματικότητα. Το Usui Reiki δεν έχει χρώματα
• Εφαρμογές: Το Pranic Healing έχει πολλαπλές εφαρμογές για τη σωματική, συναισθηματική και νοητική υγεία. Υπάρχουν δοκιμασμένα θεραπευτικά πρωτόκολλα για όλα αυτά. Επιπρόσθετα υπάρχουν εφαρμογές για το Feng Shui ενός χώρου, την ψυχική αυτοάμυνα, την αφθονία και ευημερία, την διόρθωση ατελειών στο δέρμα και όχι μόνο.
• Arhatic Yoga: Το “αδερφάκι” του Pranic Healing είναι το σύστημα Arhatic Yoga, που είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα για την πνευματική ανάπτυξη και την αυτοπραγμάτωση.

Πότε να προχωρήσω σε θεραπεία Reiki και πότε σε Pranic Healing;
Το Pranic Healing αποτελεί ένα ιδανικό είδος θεραπείας όταν υπάρχει ένα γενικό ή πιο συγκεκριμένο ζήτημα που χρήζει αντιμετώπισης. Είναι standardised και υπάρχει διεθνής οργανισμός που προστατεύει την πνευματική κληρονομιά που άφησε ο Grandmaster Choa Kok Sui, και την αγνότητα των διδασκαλιών. Το Usui Reiki είναι πιο γενικό και δεν έχει το ΄διο standardisation. Υπάρχουν πολλά παρακλάδια του Usui Reiki (Karuna, Angelic, …) με διαφορετική ποιότητα το καθένα. Κατά γενική ομολογία το παραδοσιακό Usui Reiki χρειάζεται περισσότερο χρόνο και υπομονή σε σχέση με άλλες τεχνικές, όπως το Pranic Healing.
Σε κάθε περίπτωση, κάθε θεραπευτική τεχνική έχει κάτι να προσφέρει. Το αποτέλεσμα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα του Θεραπευτή και το πόσο κατάλληλη είναι η τεχνική για τον θεραπευόμενο.
Καθώς λοιπόν παρουσιάζουν διαφορετικά οφέλη, προτείνουμε να δοκιμάσετε και τις δύο θεραπείες, και να δείτε τι σας ταιριάζει. Η πράξη είναι καλύτερη από τη σκέτη θεωρία.

Ανακαλύψτε περισσότερα για τις ευεργετικές ιδιότητες της ενεργειακής θεραπείας στο Your Growth Guide.

Ο Κάρολος Τσιλιγκιριάν είναι ο ιδρυτής της GIM Agency και του Your Growth Guide. Είναι πιστοποιημένος Master Life Coach και Ενεργειακός Θεραπευτής. Έχει αφιερώσει τη ζωή του στο επιχειρείν και την ολιστική ανάπτυξη με στόχο να βοηθήσει, όσο παραπάνω κόσμο μπορεί, να πετύχει και να έχει μια πιο ευτυχισμένη ζωή. Μπορείς να διαβάσεις όλο το προφίλ του εδώ.

Πολύ πρόσφατα είδα την συνέντευξη ενός ηθοποιού ο οποίος παίζει τον ρόλο του παπά σε μία δημοφιλή ελληνική σειρά της τηλεόρασης. Σε κάποιο σημείο του λόγου του ανέφερε ότι οι άνθρωποι που τον συναντούν στο δρόμο ακόμα και αν φορά βερμούδα, σαγιονάρες και t-shirt, του φιλούν το χέρι και του ζητούν την ευλογία του. Αυτή η αναφορά από έναν άνθρωπο της οθόνης είναι πολύ χαρακτηριστική για το πού βρίσκεται η κατάσταση της συνείδησης του σύγχρονου ανθρώπου. Κάπου ανάμεσα στην τηλεοπτική και φυσική πραγματικότητα.

Αυτή η διαστροφή της συνείδησης του ανθρώπου ξεκινάει να συμβαίνει περίπου εκατό χρόνια πριν, με την γέννηση του κινηματογράφου. Ο κινηματογράφος είναι το θεμέλιο αυτής της διαστροφής. Η εμπειρία αυτή καθ’ αυτή του να δεις κινηματογράφο είναι αξεπέραστα καθηλωτική. Απευθύνεται στην ανώτερη των αισθήσεων, την όραση, και καθηλώνει απόλυτα την συνείδηση. Οι άνθρωποι (ηθοποιοί) και τα δρώμενα στις κινηματογραφικές οθόνες αποκτούν αξεπέραστη δύναμη και φήμη. Γίνονται τα πρότυπα ζωής για όλους τους ανθρώπους που μπορούν να έχουν πρόσβαση στις κινηματογραφικές οθόνες. Έτσι έχουμε ηθοποιούς και μουσικούς να γίνονται οι πιο διάσημοι άνθρωποι στον πλανήτη. Το φαινόμενο αυτό που ξεκινάει με τον κινηματογράφο αποτελεί το θεμέλιο της διαστροφής της συνείδησης του σύγχρονου ανθρώπου.

Αυτοί που θέλουν να ελέγξουν τον άνθρωπο και να τον χρησιμοποιήσουν για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων τους, γνωρίζουν ότι αυτό πρέπει να γίνει μέσα απ’ τον έλεγχο της συνείδησης. Έτσι με την γέννηση του κινηματογράφου, βλέπουν μία θαυμάσια ευκαιρία για να ελέγξουν αυτή την εξελισσόμενα διεστραμμένη συνείδηση του σύγχρονου ανθρώπου. Είναι ξεκάθαρο πως ο Χίτλερ είναι από τους πρώτους ανθρώπους της εξουσίας που αντιλήφθηκαν την σημασία αυτού του νέου μέσου που ονομάστηκε κινηματογράφος. Χρησιμοποίησε κατά κόρον τον κινηματογράφο για την διάχυση της φασιστικής του προπαγάνδας και πέτυχε εξαιρετικά αποτελέσματα, αφού κατάφερε με την επίμονη προπαγάνδα του να διαστρέψει την συνείδηση του Γερμανικού λαού και να στρέψει τους Γερμανούς ενάντια σ’ όλο τον κόσμο. Στην φρικιαστική ιστορία του Β’ παγκοσμίου πολέμου, ο κινηματογράφος του Χίτλερ έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο. Έτσι οι άνθρωποι της εξουσίας άρχισαν να καταλαβαίνουν την δύναμη του κινηματογράφου και της οθόνης.
Αργότερα ήρθε η τηλεόραση και ο κινηματογράφος μπήκε στα σπίτια μας. Όχι μόνο αυτό αλλά άρχισε να διεκδικεί όλο και περισσότερο από τον χρόνο μας. Οι δικές μου παιδικές μνήμες από τους γονείς και την οικογένειά μου είναι οι ώρες που τρώμε στο τραπέζι και οι ώρες που βλέπουμε τηλεόραση. Εκείνη την πρωτόλεια τηλεόραση της Υ.Ε.Ν.Ε.Δ. και της Ε.Ρ.Τ.
Ήδη με την τηλεόραση, η διαστροφή που ξεκίνησε με τον κινηματογράφο (θα προσέθετα και με το ραδιόφωνο), αποκτάει κολοσσιαίες διαστάσεις. Είναι ξεκάθαρο πια, ήδη από την δεκαετία του 1980 (εδώ στην Ελλάδα, στην Αμερική από πολύ νωρίτερα), ότι οι άνθρωποι αρχίζουν να πιστεύουν περισσότερο στην τηλεόραση παρά στα μάτια τους.
Δεν ήταν ανάγκη δηλαδή να έρθουν τα smartphone για να αποτελειώσουν την ήδη ποδοπατημένη και διεστραμμένη συνείδηση του σύγχρονου ανθρώπου. Ήδη η δουλειά είχε συντελεστεί με την τηλεόραση στα σπίτια μας.
Το smartphone είναι πλέον το αποτελείωμα της διαστροφής της συνείδησης του σύγχρονου ανθρώπου. Εγκλωβίζει απόλυτα και τελεσίδικα την συνείδηση. Είναι συνέχεια αναμμένο και γνωρίζουμε πόσο απελπίζονται οι άνθρωποι όταν τελειώσει η μπαταρία. Η προσοχή του σύγχρονου ανθρώπου είναι διαρκώς στραμμένη σ’ αυτό. Ακόμα και την πιο ιδιαίτερη κατάσταση στην ζωή του φαίνεται πως την ζει όχι για να την ζήσει, αλλά για να την καταγράψει στο smartphone του.
Ο σύγχρονος άνθρωπος μόνο αυτό που προβάλλει το smartphone του ως αλήθεια και ως πραγματικότητα, μπορεί ν’ αποδεχθεί. Καμία φυσική πραγματικότητα δεν μπορεί να τον αποσπάσει από την εικονική πραγματικότητα της οθόνης του κινητού του.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο συμβαίνουν όλα όσα συμβαίνουν στον σύγχρονο άνθρωπο. Η ψευτοπανδημία και ο υποχρεωτικός εμβολιασμός, ήταν ακραίες ενέργειες των ανθρώπων της εξουσίας για να ελέγξουν τον βαθμό διαστροφής και υποταγής της συνείδησης του σύγχρονου ανθρώπου στις οθόνες. Και βέβαια διαπίστωσαν ότι ο άνθρωπος πια δεν πιστεύει ούτε στα μάτια του, ούτε στα αυτιά του, ούτε στις αισθήσεις του, έχει αποκοπεί πλήρως από την αλήθεια και την φυσική πραγματικότητα και πιστεύει απόλυτα και τελεσίδικα στις οθόνες.
Δεν ξέρω αν υπάρχει ελπίδα διαφυγής απ’ αυτήν την κατάσταση διαστροφής και παρέκκλισης της συνείδησης του σύγχρονου ανθρώπου. Είναι λυπηρό να βλέπεις αυτή την κατάντια. Τουλάχιστον ας έχουμε επίγνωση της κατάστασής μας και ίσως αυτό συμβάλλει στο να αλλάξει κάτι. Εκείνο το οποίο προτείνω ανεπιφύλακτα προς όλους είναι επαφή με την φύση, παρατήρηση των φυσικών φαινομένων με τις αισθήσεις μας και απομάκρυνση από τα κινητά και τις οθόνες.

Ο Αλέξανδρος Τηλικίδης αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο Ιατρικής της Πάτρας. Έλαβε την ιατρική ειδικότητα της Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης το 2001. Ξεκίνησε τις σπουδές του στο βελονισμό το 1994 στην Αθήνα. Το 1996 σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής στο Tianjin της Κίνας, Βασική Θεωρία της Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής, βελονισμό και Κινέζικη Βοτανοθεραπεία. Από το 1997 ασκεί τον βελονισμό και την Κινέζικη Βοτανοθεραπεία στην Αθήνα και διδάσκει τη βασική θεωρία της Παραδοσιακής Κινέζικης ιατρικής, βελονισμό και Κινέζικη Βοτανοθεραπεία. Το 2004 ίδρυσε την ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ & ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗΣ ΚΙΝΕΖΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ, με στόχο την διάδοση και προώθηση της παραδοσιακής κινέζικης ιατρικής και τον συγκερασμό της Π.Κ.Ι. με την Αρχαία Ελληνική Ιατρική.

Όπως αναφέρω στο βιβλίο μου «Ολιστική ιατρική και καρκίνος. Από την αρχαιότητα έως σήμερα», στην αρχαία Ελλάδα εφαρμοζόταν η ολιστική ιατρική και ο Ιπποκράτης ήταν ο πατέρας της φυσικοπαθητικής. Οι αρχαίοι Έλληνες γιατροί που ακολουθούσαν την ιπποκρατική παράδοση αντιμετώπιζαν όλες τις ασθένειες, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου, με βάση τις αρχές της ολιστικής ιατρικής, δίνοντας έμφαση στη διατροφή, στα βότανα και βλέποντας τον άνθρωπο ως ψυχοσωματική οντότητα.
Η λέξη καρκίνος εμφανίζεται για πρώτη φορά, όπως μπορούμε τουλάχιστον να συνάγουμε από τη διασωθείσα αρχαία γραμματεία, στα κείμενα του Ιπποκράτη. Στους «Αφορισμούς» του (1) αναφέρεται σε «κρυφούς καρκίνους», ενώ στο βιβλίο του «Επιδημίαι» συναντάμε και τη λέξη καρκίνωμα (2).
Πολλοί θα βρεθούν προ εκπλήξεως, αν μάθουν ότι οι αρχαίοι Έλληνες γιατροί όχι απλώς διεγίγνωσκαν ορθώς τον καρκίνο, αλλά και ότι θεράπευαν πολλές περιπτώσεις καρκίνου με εξαίρετη επιτυχία. Το παρακάτω απόσπασμα από το έργο του Γαληνού (3) αποδεικνύει του λόγου το αληθές και δεν επιδέχεται αμφισβήτηση: «Τα δια τούτων συγκείμενα φάρμακα μπορούν σε μεγάλο βαθμό να θεραπεύσουν τους καρκίνους σε αρχικό στάδιο ταυτόχρονα με την κάθαρση˙ τους προχωρημένους επίσης καρκίνους είναι ικανά να εμποδίσουν να αυξηθούν». Στα φάρμακα αυτά συμπεριλαμβάνονταν και βότανα.
Κατά τον Γαληνό υπάρχουν δύο τρόποι θεραπείας του καρκίνου, η κοινή και η ιδία και η παρεμπόδιση της συσσώρευσης στον οργανισμό αυτού του καρκινογόνου χυμού, του λεγόμενου μελαγχολικού ή μελαίνης χολής, δια της κατάλληλης αποκάθαρσης του οργανισμού, που επιτυγχάνεται με τη χορήγηση ειδικού φαρμάκου, του επιθύμου (παράσιτο του θυμού).

Είναι εκπληκτικό ότι την παρωχημένη εκείνη εποχή ο Γαληνός είχε διαπιστώσει ότι ο καρκίνος οφείλεται στην μελαγχολική κακοχυμία και στην μελαγχολική διάθεση του ασθενούς. Αξιοσημείωτο είναι ότι όπως συνάγεται από τα κείμενα του Γαληνού, ο ευφυής αυτός ιατρός πίστευε ότι ο καρκίνος δεν εμφανίζεται εν μία νυκτί, αλλά είναι αποτέλεσμα της μακροχρόνιας δράσης του μελαγχολικού χυμού. Γι’ αυτό και συνιστούσε την αποφυγή όλων των καταθλιπτικών καταστάσεων, δια των οποίων αυξάνεται η κακοχυμία του οργανισμού.
Αλλά ο Γαληνός δεν περιορίζεται μόνο στον ρόλο των συναισθημάτων˙ θεωρεί ότι και η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στην εκδήλωση του καρκίνου, κάτι που η σύγχρονη επιστήμη άρχισε να δέχεται μόλις κατά τα μέσα του 20ου αιώνα μ.Χ. 18 αιώνες όμως πριν ο Γαληνός απέτρεπε ανθρώπους να τρέφονται με τροφές που προκαλούν αύξηση της μελαγχολικής κακοχυμίας. Συνιστούσε δε στους καρκινοπαθείς την αποφυγή των καρυκευμάτων, της φακής, του σφοδρού οίνου κ.λπ. Εντυπωσιακό είναι ότι θεωρούσε πως και οι ιαθέντες από καρκίνο θα έπρεπε να προσέχουν την διατροφή τους, για να μην επανεκδηλωθεί ο καρκίνος.

Καρκίνος και σύγχρονη εποχή. Η πρόληψη είναι καλύτερη από τη θεραπεία
Σύμφωνα με τις ιπποκρατικές αρχές η πρόληψη είναι σημαντικότερη από τη θεραπεία, και αυτό έχει την ισχύ του και στον καρκίνο. Στο βιβλίο μου «Ολιστική ιατρική και καρκίνος. Από την αρχαιότητα έως σήμερα» αποδεικνύω ότι τα αντιοξειδωτικά που λαμβάνονται σε μικρές δόσεις από τη διατροφή ή από διατροφικά συμπληρώματα προλαμβάνουν τον καρκίνο, ενώ κάποια από αυτά τα αντιοξειδωτικά, όπως το ασκορβικό οξύ (βιταμίνη C) σε υψηλές δόσεις δρουν ως οξειδωτικά και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία του καρκίνου.
Εκτός από το οξειδωτικό στρες, μια άλλη αιτία καρκίνου είναι η χρόνια φλεγμονή. Ενώ η οξεία φλεγμονή είναι ευεργετική, η χρόνια συστηματική φλεγμονή προκαλεί συνεχιζόμενη βλάβη των ιστών και σχετίζεται με πολλές χρόνιες ασθένειες, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου (4). Η ελαχιστοποίηση της συστηματικής φλεγμονής είναι ένας σημαντικός στόχος των θεραπειών για την αντιμετώπιση των χρόνιων εκφυλιστικών ασθενειών γενικά, και του καρκίνου ειδικότερα (5-6). Η επίτευξη αυτού του στόχου είναι ιδιαίτερα δύσκολη στους ασθενείς με καρκίνο και τους επιζώντες, επειδή οι συμβατικές θεραπείες καρκίνου συχνά προάγουν τη φλεγμονή. Το πρόβλημα με τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα είναι ότι αυξάνουν τη φλεγμονή, κάτι που συμβάλλει σε αποτυχία της θεραπείας και προάγει τη μετάσταση (7).

Ο NF-kappaB (πυρηνικός παράγοντας κάππα βήτα) είναι ένα πρωτεϊνικό σύμπλεγμα που επηρεάζει πολλές πτυχές της κυτταρικής δραστηριότητας ρυθμίζοντας περισσότερα από 150 γονίδια που εμπλέκονται στη φλεγμονή, την επιβίωση των κυττάρων και τη λειτουργία του ανοσοποιητικού. Η χρόνια ενεργοποίηση ή απορρύθμιση της σηματοδότησης του NF-kappaB είναι ένας κρίσιμος παράγοντας για τον καρκίνο (8-9). Η υπερενεργοποίηση του NF-kappaB εμπλέκεται στην εμφάνιση, την ανάπτυξη και τη μετάσταση του καρκίνου και συμβάλλει στην αντίσταση στη θεραπεία στα καρκινικά κύτταρα.
Ένα ευρύ φάσμα φυσικών ενώσεων έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τη δραστηριότητα του NF-kappaB, όπως η κουρκουμίνη, η καψαϊκίνη, η κουερσετίνη, η πιπερίνη, το έλαιο από μαύρο κύμινο και το θυμάρι (10-15). Οι επιδράσεις αυτών των ενώσεων μπορεί να είναι ένας παράγοντας για τα πολύ χαμηλότερα ποσοστά καρκίνου που παρατηρούνται σε ορισμένες χώρες όπου αυτά τα μπαχαρικά καταναλώνονται καθημερινά, όπως η Ινδία. Αυτό επιβεβαιώνεται από μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2018 στο Journal of Translational Medicine (16). Μερικά άλλα παραδείγματα φυσικών παραγόντων που έχει αποδειχθεί ότι αναστέλλουν τον NF-kappaB περιλαμβάνουν τη χρυσίνη, την αλόη, τη ρεσβερατρόλη και τη γαλλική επιγαλλοκατεχίνη (εκχύλισμα πράσινου τσαγιού, EGCG) (17-19).
Μια μικρή μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2006 στο περιοδικό Clinical Gastroenterology and Hepatology εξέτασε έναν συνδυασμό κουρκουμίνης και κουερσετίνης σε πέντε ασθενείς με οικογενή αδενωματώδη πολυποδίαση, μια κληρονομική πάθηση που χαρακτηρίζεται από εκατοντάδες προκαρκινικούς πολύποδες του παχέος εντέρου. Μετά από έξι μήνες λήψης 480 mg κουρκουμίνης και 20 mg κουερσετίνης τρεις φορές την ημέρα, και οι πέντε συμμετέχοντες είχαν μείωση στον αριθμό και το μέγεθος των πολυπόδων στο παχύ έντερό τους. Συνολικά, ο μέσος αριθμός πολυπόδων μειώθηκε κατά 60,4% και το μέσο μέγεθος μειώθηκε κατά 50,9% (20).

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1. Ιπποκράτης, Αφορισμοί, 6,38
2. Ιπποκράτης, Επιδημίαι, βιβλίο Ε, παρ. 101
3. Γαληνός, Χ 976, 979
4. Leonardi GC, Accardi G, Monastero R, Nicoletti F, Libra M. Ageing: from inflammation to cancer. Immun Ageing. 2018;15:1.
5. Castro AM, Macedo-de la Concha LE, Pantoja-Meléndez CA. Low-grade inflammation and its relation to obesity and chronic degenerative diseases [in Spanisih]. Rev Med Hosp Gen (Mex). 2017;80(2):101-105.
6. Franceschi C, Campisi J. Chronic inflammation (inflammaging) and its potential contribution to age-associated diseases. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2014;69(suppl 1):S4-S9.
7. Vyas D, Laput G, Vyas AK. Chemotherapy-enhanced inflammation may lead to the failure of therapy and metastasis. Onco Targets Ther. 2014;7:1015-1023.
8. Taniguchi K, Karin M. NF-kappaB, inflammation, immunity and cancer: coming of age. Nat Rev Immunol. 2018;18(5):309-324.
9. Panday A, Inda ME, Bagam P, et al. Transcription factor NF-kappaB: an update on intervention strategies. Arch Immunol Ther Exp (Warsz). 2016;64(6):463-483.
10. Comalada M, Camuesco D, Sierra S, et al. In vivo quercitrin anti-inflammatory effect involves release of quercetin, which inhibits inflammation through down-regulation of the NF-kappaB pathway. Eur J Immunol. 2005;35(2):584-592.
11. Samykutty A, Shetty AV, Dakshinamoorthy G, et al. Piperine, a bioactive component of pepper spice exerts therapeutic effects on androgen dependent and androgen independent prostate cancer cells. PLoS One. 2013;8(6):e65889.
12. Chopan M, Littenberg B. The association of hot red chili pepper consumption and mortality: a large population-based cohort study. PLoS One. 2017;12(1):e0169876.
13. Agbaria R, Gabarin A, Dahan A, Ben-Shabat S. Anticancer activity of Nigella sativa (black seed) and its relationship with the thermal processing and quinone composition of the seed. Drug Des Devel Ther. 2015;9:3119-3124.

Ο Μάριος Δημόπουλος γεννήθηκε το 1975 στον Πειραιά. Σπούδασε αρχικά φιλολογία με ειδικότητα στη γλωσσολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Στη συνέχεια λόγω του ενδιαφέροντός του στις φυσικές και εναλλακτικές θεραπείες σπούδασε στο εξωτερικό διατροφολογία και φυσικοπαθητική (naturopathy). Έχει ειδικευθεί στη χρήση διατροφικών συμπληρωμάτων και εστιάζει την έρευνά του στην πρόληψη των ασθενειών με σωστή διατροφή, με χορήγηση βιταμινών, μετάλλων και αντιοξειδωτικών ουσιών υπό μορφή διατροφικών συμπληρωμάτων και με χορήγηση φαρμακευτικών φυτών και βοτάνων. Είναι καθηγητής διατροφολογίας στη σχολή Natural Health Science (Ελλάδα), όπου διδάσκει για τα διατροφικά συμπληρώματα σε φαρμακοποιούς, διαιτολόγους, διατροφολόγους και εναλλακτικούς θεραπευτές. Ο Μάριος Δημόπουλος έχει γράψει 36 βιβλία για θέματα υγείας. Εδώ το πλήρες βιογραφικό του.

Τα φάρμακα που παράγει ο άνθρωπος έχουν μολύνει τα ποτάμια σε ολόκληρο τον κόσμο και αποτελούν "παγκόσμια απειλή για την περιβαλλοντική και την ανθρώπινη υγεία", σύμφωνα με την πιο ολοκληρωμένη μελέτη που έχει γίνει μέχρι σήμερα. 
Τα φαρμακευτικά προϊόντα και άλλες βιολογικά ενεργές ενώσεις που χρησιμοποιούνται από τον άνθρωπο είναι γνωστό ότι βλάπτουν την άγρια ζωή. Επίσης τα αντιβιοτικά στο περιβάλλον αυξάνουν τον κίνδυνο ανθεκτικότητας στα φάρμακα, μια ακόμη μεγάλη απειλή για την ανθρωπότητα.
Οι επιστήμονες μέτρησαν τη συγκέντρωση 61 δραστικών φαρμακευτικών συστατικών (Active Pharmaceutical Ingredients - APIs) σε περισσότερες από 1.000 τοποθεσίες κατά μήκος 258 ποταμών και σε 104 χώρες, καλύπτοντας όλες τις ηπείρους. Η έρευνα έδειξε ότι μόνο δύο μέρη ήταν αμόλυντα - η Ισλανδία και ένα χωριό της Βενεζουέλας, όπου οι ιθαγενείς δεν χρησιμοποιούν σύγχρονα φάρμακα.
Τα πιο συχνά ανιχνευόμενα APIs ήταν ένα αντιεπιληπτικό φάρμακο, η καρβαμαζεπίνη, η οποία διασπάται δύσκολα, το φάρμακο για τον διαβήτη μετφορμίνη και η καφεΐνη. Και οι τρεις αυτές ουσίες βρέθηκαν (τουλάχιστον) στο 50% των τοποθεσιών που ερευνήθηκαν. Στο 20% βρέθηκαν αντιβιοτικά σε επικίνδυνα επίπεδα και σε πολλές περιοχές βρέθηκε επίσης τουλάχιστον ένα API σε επίπεδα που θεωρούνται επιβλαβή για την άγρια ζωή, με επιπτώσεις όπως η θηλυκοποίηση των ψαριών.
Τα APIs καταλήγουν στα ποτάμια αφού πρώτα απορροφώνται από ανθρώπους και ζώα και στη συνέχεια αποβάλλονται στο αποχετευτικό σύστημα ή απευθείας στο περιβάλλον, αν και κάποια από αυτά μπορεί να διαρρεύσουν απευθείας από τα ίδια τα φαρμακευτικά εργοστάσια που τα παράγουν!
Στα hotspots με πολύ υψηλά επίπεδα APIs περιλαμβάνονταν η Λαχόρη στο Πακιστάν, η Λα Παζ στη Βολιβία και η Αντίς Αμπέμπα στην Αιθιοπία. Η Μαδρίτη στην Ισπανία βρισκόταν στο 10% των τόπων με τις υψηλότερες αθροιστικές συγκεντρώσεις και η Γλασκώβη στο Ηνωμένο Βασίλειο και το Ντάλας στις ΗΠΑ στο κορυφαίο 20%.

"Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και ο ΟΗΕ και άλλοι οργανισμοί λένε ότι η μικροβιακή αντοχή είναι η μεγαλύτερη απειλή για την ανθρωπότητα - είναι η επόμενη πανδημία", δήλωσε ο John Wilkinson, στο Πανεπιστήμιο του York, στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο οποίος ηγήθηκε της μελέτης, στην οποία συμμετείχαν 127 ερευνητές από 86 ιδρύματα. "Στο 19% του συνόλου των περιοχών που παρακολουθήσαμε, οι συγκεντρώσεις [αντιβιοτικών] υπερέβαιναν τα επίπεδα που θα περιμέναμε να ενθαρρύνουν τα βακτήρια να αναπτύξουν ανθεκτικότητα".

Έρευνα που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο εκτιμά ότι 5 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν το 2019 από βακτηριακές λοιμώξεις που ήταν ανθεκτικές στα αντιβιοτικά. Οι περιοχές που υπέστησαν τις μεγαλύτερες επιπτώσεις από την ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά στην εν λόγω μελέτη, συνδέονται άμεσα με εκείνες της μελέτης με τη χειρότερη ρύπανση από φάρμακα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η μόλυνση των ποταμών μπορεί να παίζει ρόλο στην αύξηση της ανθεκτικότητας. Μια περιοχή στο Μπαγκλαντές είχε επίπεδα του αντιβιοτικού μετρονιδαζόλη, 300 φορές πάνω από τα ασφαλή επίπεδα, πιθανώς λόγω διαρροών από τη φαρμακοβιομηχανία.
Η φαρμακευτική ρύπανση ήταν ήδη γνωστό ότι βλάπτει την άγρια ζωή, όπως για παράδειγμα ότι τα Ψαρόνια αναγκάζονται να τρώνε λιγότερο από όσο πρέπει, λόγω των αντικαταθλιπτικών ή πάλι ότι τα αντισυλληπτικά φάρμακα μειώνουν τους πληθυσμούς των ψαριών. "Αν ήμουν ψάρι που ζει σε κάποια από αυτά τα ποτάμια, θα ανησυχούσα αυτή τη στιγμή", δήλωσε ο Wilkinson. Ωστόσο, συνέχισε λέγοντας ότι τα επίπεδα στα περισσότερα ποτάμια δεν θα μπορούσαν να αποδώσουν υψηλές δόσεις στους ανθρώπους που κολυμπούν.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences, είναι μακράν η μεγαλύτερη που έχει γίνει μέχρι σήμερα και αντιπροσωπεύει τον αντίκτυπο στη ρύπανση των ποταμών από 470 εκατομμύρια ανθρώπους. Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα: "Η φαρμακευτική ρύπανση αποτελεί παγκόσμια απειλή για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία".
Σε προηγούμενη μελέτη, σχεδόν όλες οι μετρήσεις είχαν γίνει στη δυτική Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, αλλά η τελευταία έρευνα έδειξε ότι η ρύπανση από τα APIs είναι συχνά πολύ υψηλότερη σε άλλες περιοχές. Η εργασία περιελάμβανε 36 χώρες στις οποίες μετρήθηκαν για πρώτη φορά τα APIs, ιδίως στην Αφρική και τη Νότια Αμερική.
Μεταξύ των φαρμάκων που ανιχνεύθηκαν σε όλες τις ηπείρους εκτός από την Ανταρκτική ήταν τα αντικαταθλιπτικά citalopram και venlafaxine, τα αντιισταμινικά cetirizine και fexofenadine, το αντιβιοτικό trimethoprim και η λιδοκαΐνη, ένα αναισθητικό. Ο ποταμός Kai Tak στο Χονγκ Κονγκ είχε 34 διαφορετικά APIs σε ένα μόνο σημείο, τον υψηλότερο αριθμό που έχει καταγραφεί.

"Οι οικολογικοί κίνδυνοι θα μπορούσαν κάλλιστα να είναι μεγαλύτεροι από τους προβλεπόμενους για τα μεμονωμένα APIs λόγω των τοξικολογικών αλληλεπιδράσεων αυτών των μειγμάτων", δήλωσαν οι ερευνητές. Υπάρχουν περισσότερα από 2.500 φαρμακευτικά προϊόντα σε χρήση, αλλά η τρέχουσα τεχνολογία επιτρέπει την ανάλυση μόνο 50-100 από ένα μόνο δείγμα, οπότε οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα.

Οι υψηλότερες συγκεντρώσεις φαρμάκων βρέθηκαν σε χώρες με χαμηλό έως μεσαίο εισόδημα, συμπεριλαμβανομένης της Ινδίας και της Νιγηρίας. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι οι άνθρωποι σε αυτά τα έθνη έχουν αρκετό εισόδημα για να αγοράζουν φαρμακευτικά προϊόντα, αλλά ζουν σε μέρη χωρίς καλά συστήματα αποχέτευσης, τα οποία μπορούν να απομονώσουν και να απομακρύνουν τα φάρμακα, αλλά είναι ακριβά.
Η μελέτη δεν περιελάμβανε μετρήσεις παράνομων ναρκωτικών όπως η κοκαΐνη και το MDMA, τα οποία έχουν ανιχνευθεί σε ποτάμια σε επίπεδα επιβλαβή για την άγρια ζωή, αν και μια μελλοντική ανάλυση των δειγμάτων μπορεί να τα ανιχνεύσει.
Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι η έρευνα θα βοηθήσει να επικεντρωθούν οι προσπάθειες καθαρισμού των φαρμακευτικών ουσιών στις περιοχές που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο. "Γνωρίζουμε ότι η σωστή διοχέτευση και η επεξεργασία των λυμάτων είναι το κλειδί για την ελαχιστοποίηση, αν και όχι απαραίτητα για την εξάλειψη, των συγκεντρώσεων φαρμακευτικών ουσιών", δήλωσε ο Wilkinson. "Ωστόσο, αυτό είναι εξαιρετικά δαπανηρό, καθώς απαιτούνται πολλές υποδομές". 
Η πιο προσεκτική χρήση των φαρμάκων είναι ένας άλλος τρόπος για τη μείωση της ρύπανσης, είπε, ιδίως των αντιβιοτικών, τα οποία είναι πολύ φθηνά και διατίθενται σε πολλές χώρες χωρίς συνταγή (και λαμβάνονται ευρέως χωρίς ιδιαίτερο λόγο), για παράδειγμα για τη θεραπεία του κρυολογήματος.

"Τα φαρμακευτικά προϊόντα βρίσκονται σχεδόν σε όλο το κόσμο, μέσω των ποταμών", δήλωσε ο καθηγητής Joakim Larsson, του Πανεπιστημίου του Γκέτεμποργκ της Σουηδίας, ο οποίος δεν συμμετείχε στην ομάδα μελέτης. "Η μελέτη δείχνει ότι ένα αρκετά μεγάλο σύνολο φαρμακευτικών ουσιών υπερβαίνει τα "ασφαλή επίπεδα", και συχνά σε πολύ μεγάλο αριθμό περιοχών. Τα βακτήρια δεν εμποδίζονται από τα εθνικά σύνορα, οπότε αν ένα νέο ανθεκτικό βακτήριο αναπτυχθεί σε μια πλευρά του πλανήτη μας, σύντομα γίνεται κίνδυνος για όλους".

Οι ερευνητές επιδιώκουν να επεκτείνουν τον αριθμό των χωρών που καλύπτονται, καθώς η πανδημία Covid-19 σταμάτησε τις έρευνές τους. Αυξάνουν επίσης τον αριθμό των φαρμάκων που μετρήθηκαν και ελπίζουν να αξιολογήσουν τα επίπεδα στα ποτάμια καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, προκειμένου να εξετάσουν τις εποχικές τάσεις.