Η βία στις ανθρώπινες σχέσεις και η έκφρασή της και στη σφαίρα της σεξουαλικότητας δεν είναι βέβαια κάτι νέο. Οι συνθήκες όμως που παρακολουθούμε να εξελίσσονται και να παίρνουν μεγάλη έκταση μέσα από την πληροφόρηση και τη δημοσιότητα αποτελούν μέρος της καθημερινής ζωής όλων, επηρεάζοντας και τραυματίζοντας σε συνειδητό ή υποσυνείδητο επίπεδο το σύνολο του κοινωνικού σώματος -και αυτό είναι κάτι μάλλον πρωτόγνωρο. Επιπλέον, στα πλαίσια νέων πραγματικοτήτων που δημιουργούνται μέσα από τη χρήση της τεχνολογίας, πολλά νέα παιδιά, ακόμη και της παιδικής ηλικίας, καλούνται να μυηθούν στον κόσμο των στενών διαπροσωπικών σχέσεων με οδηγό αποτροπιαστικές ειδήσεις, αλλά και παραστάσεις πορνογραφίας, συμπεριφορών bullying στα σχολεία, εκφοβισμών και εκβιασμών κ.α. Η κοινωνία εμφανίζεται αρκετά ευαισθητοποιημένη στο να τιμωρούνται οι παραβιάσεις αφού συμβούν, υπάρχει όμως λίγη έως καθόλου μέριμνα πρόληψης και ψυχικής αγωγής μέσα από την παροχή θετικών προτύπων που θα προστατεύουν από ψυχοπαθητικές (αντικοινωνικές, psychopathic) εκδηλώσεις και θα προάγουν μια υγιή ψυχοσεξουαλική ανάπτυξη και συμπεριφορά. Αθέατη είναι επίσης η μεγάλη ζημιά που γίνεται στην ψυχή, τόσο μέσα από τα βιώματα, σε όσους αυτά έχουν συμβεί, όσο και μέσα από το γενικότερο βαθύτατα αρρωστημένο κλίμα μέσα στο οποίο καλούνται τα νεαρά άτομα να αναπτυχθούν και να δομήσουν την ταυτότητά τους και τις προσδοκίες τους από τη ζωή.

Από πλευράς ανθοϊαμάτων υπάρχουν ευτυχώς αρκετά πράγματα που μπορούν να γίνουν για να απαλυνθεί ή και να επουλωθεί αυτού του είδους το τραύμα και να διατηρηθεί υγιής και ανέπαφος ο ιερός αυτός χώρος της ψυχής. Στην συλλογή της Flower Essence Society συμπεριλαμβάνονται πολλές προτάσεις για την ψυχική προστασία και θεραπεία προβλημάτων που απορρέουν από ακατάλληλα ψυχοσεξουαλικά βιώματα και τραυματικές συμπεριφορές. Το ανθοΐαμα HIBISCUS (Hibiscus moscheutos red), ένα ανθοΐαμα με διαχρονική χρησιμότητα, εμφανίζεται εντελώς επίκαιρο στην ιδιαίτερα απαιτητική στον τομέα αυτόν εποχή που ζούμε. Σαν συνέπεια της εκμετάλλευσης και της εμπορευματοποίησης της σεξουαλικότητας, κατεξοχήν της γυναικείας -αν και στις σημερινές συνθήκες όχι μόνον- αλλά και γενικότερα του αρνητικού και χυδαίου γενικά τρόπου με τον οποίο οι κοινωνίες μας αναφέρονται τόσο συχνά στη σεξουαλικότητα, η ψυχή πληγώνεται βαθιά και συχνά δημιουργείται εντός του ατόμου ένα ψυχικό ‘διαζύγιο’ ανάμεσα στη σεξουαλικότητά του και στα βαθύτερα συναισθήματα αγάπης και ψυχικής ζεστασιάς που προέρχονται από την καρδιά. Το συναίσθημα παγώνει, το σώμα ‘αυτονομείται’ και αποσύρεται και η επαφή ανάμεσα στο σώμα και την ψυχή στον τομέα αυτόν διακόπτεται, ως ο μόνος τρόπος για να διασώσουν υποσυνείδητα πολλές γυναίκες κάποια ίχνη της πληγωμένης τους ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Το ανθοΐαμα βοηθά στην κάθαρση και την απελευθέρωση από τις επιδράσεις των αρρωστημένων προτύπων και στην αποκατάσταση της αυτονομίας της σεξουαλικότητας σαν κάτι που πηγάζει πρωτογενώς από το εσωτερικό του ανθρώπου σε αρμονία με την πραγματική του φύση και όχι σαν κάτι που υπακούει και διαμορφώνεται από παραβιαστικές εξωτερικές συνθήκες.  Βοηθητικό για τις γυναίκες που έχουν βιώσει σεξουαλικό τραύμα αλλά και για όλες όσες νοιώθουν να πληγώνονται και να αποσύρονται λόγω της βίας, της παραμόρφωσης και του διασυρμού της γυναικείας σεξουαλικότητας, όπου αυτή εκδηλώνεται.

Το ανθοΐαμα BABY BLUE EYES (Nemophila menziesii, της FES) καλείται να βοηθήσει  στην επανεύρεση και την αποκατάσταση της χαμένης αθωότητας στον ψυχισμό του ατόμου. Τα άμεσα ή και έμμεσα τραυματικά βιώματα στην περίπτωση αυτή έχουν στερήσει από το άτομο τη δυνατότητα να εμπιστεύεται, να επιθυμεί την κοντινότητα και να περιμένει από τους ανθρώπους που εμφανίζονται στη ζωή του αλλά και από τον κόσμο γενικότερα να είναι καλοί, να φέρονται όμορφα, να δίνουν, να σέβονται, να μην το εκμεταλλεύονται και να μην το απογοητεύουν. Το ανθοΐαμα θεωρείται ιδιαίτερα χρήσιμο στις περιπτώσεις όπου από τη ζωή του ατόμου απουσιάζει μια υγιής σχέση με τον πατέρα ή με ένα πατρικό πρότυπο που έχει αποτελέσει πηγή προστασίας και καθοδήγησης στα παιδικά χρόνια αλλά και σε όλες τις περιπτώσεις όπου τραυματικά και απογοητευτικά βιώματα στις στενές διαπροσωπικές σχέσεις έχουν κλονίσει και πρακτικά εξαφανίσει μέσα στην ψυχή του ατόμου την πίστη στους άλλους και την ελπίδα ότι θα μπορέσει να εμπιστευτεί, να πιστέψει και να αγαπήσει ξανά. Το ανθοΐαμα έχει την θαυμαστή ικανότητα να απαλείφει από την ψυχή την έντονη αρνητική προσδοκία και να επιτρέπει την επανεμφάνιση της ελπίδας και της πίστης στον άλλο άνθρωπο, έτσι ώστε το άτομο να θελήσει να ελπίσει και να δοκιμάσει ξανά, και να δώσει ευκαιρίες όταν η ζωή φέρει τη δυνατότητα για μια νέα αρχή, ιδιαίτερα μάλιστα στον ευαίσθητο τομέα των στενών διαπροσωπικών σχέσεων και των ερωτικών επαφών.

Ο μεγάλος διχασμός που ενυπάρχει εσωτερικά σε πολλούς ανθρώπους σχετικά με το κατά πόσον η σεξουαλικότητα είναι κάτι ‘βρώμικο’, ‘κατώτερο’ και ‘ταπεινό’ οδηγεί αρκετά συχνά σε μια εσωτερική διάσπαση, όπου η προσωπικότητα διχάζεται, με το ένα μέρος της να παραμένει ‘συνεπές’ προς μια ‘ανώτερη θεώρηση’ και συμπεριφορά (‘ενάρετος, καθωσπρέπει άνθρωπος’) και το άλλο να αφήνεται έρμαιο ισχυρών ενστικτωδών παρορμήσεων οι οποίες βρίσκουν τρόπο να εκφραστούν μόνον μέσα από κρυφές σεξουαλικές φαντασιώσεις ή και παραβατικές συμπεριφορές. Είναι η λυπηρή πραγματικότητα που ευθύνεται για πολλές περιπτώσεις σεξουαλικής κακοποίησης, σωματικής και ψυχικής. Το ανθοΐαμα BASIL (Ocimum basilicum) της FES βοηθά τον άνθρωπο που επιθυμεί να απελευθερωθεί από τη φαινομενικά αδιέξοδη αυτή συνθήκη, να συμφιλιωθεί ουσιαστικά με τη σεξουαλικότητά του διαποτίζοντας με ψυχή το ενστικτώδες στοιχείο, αποκαθιστώντας μια σχέση μεταξύ νοοτροπίας και υγιούς σεξουαλικά ψυχισμού και υποβοηθώντας τελικά μια ενοποίηση μέσα από την οποία το άτομο δεν αισθάνεται την ανάγκη να διχάζεται ή και να παρεκτρέπεται.

Επουλωτικά για την ψυχική εμπειρία του τραύματος δρα η ARNICA (Arnica mollis) της FES, βοηθώντας τα μουδιασμένα και ‘αποκομμένα’ τμήματα της ψυχής να επουλώσουν τις πληγές τους και να ξαναγίνουν μέρος της συνολικής έκφρασης και εμπειρίας του ατόμου. Η τραυματική εμπειρία ‘μεταβολίζεται’ εσωτερικά ώστε το άτομο να μπορεί να επανακτήσει σε σημαντικό βαθμό την υγεία, την αυθεντικότητα και τον αυθορμητισμό που σαν αποτέλεσμα της κακοποίησης και του τραύματος είχε στερηθεί.

Η Rosa Damascena Bifera (Autumn Damask, pink) της Pegasus φαίνεται να βοηθά σημαντικά στο ξεπέρασμα των εξαρτητικών τάσεων στην προσωπικότητα. Είναι γνωστό ότι πολλά από τα άσχημα συμβαίνοντα στις κακοποιητικές σχέσεις και στις βίαιες συμπεριφορές που μπορεί να τις συνοδεύουν απορρέουν από μια έντονη ψυχολογική εξάρτηση των ατόμων μεταξύ τους (το να θεωρούν ότι ο άλλος ‘τους ανήκει’, ότι ‘δεν μπορούν να υπάρξουν χωρίς αυτόν/ήν’ κλπ). Το ανθοΐαμα αυτό, το οποίο έχει προφανώς ευρύτερες ενδείξεις όσον αφορά τις εξαρτήσεις, βοηθά την προσωπικότητα να έχει και να εμπεδώσει το βίωμα του να ‘στέκεται στα πόδια της’ χωρίς την ακραία ψυχολογική προσκόλληση σε σχέσεις ή σε υποκατάστατά τους.

Η WISTERIA (Wisteria sinensis) των Australian Bush Flower Essences συστήνεται για προβλήματα στην γυναικεία σεξουαλική συμπεριφορά που αποτελούν συνέπεια ακαταλληλότητας στη διαπαιδαγώγηση ή και κακοποίησης. Βοηθητικό επίσης και στην αντρική ‘macho’ στάση ζωής που αρνείται να αντιληφθεί, να αναγνωρίσει και να συνδεθεί με τις πιο ευαίσθητες και συναισθηματικές όψεις της ανθρώπινης φύσης, που σε μια υγιή πραγματικότητα αποτελούν μέρος και του αντρικού ψυχισμού.

Η Μαρίνα Αγγελή είναι ιατρός με ειδίκευση στην ψυχιατρική, εκπαίδευση στην Συστημική Ψυχοθεραπεία και πολυετή ενασχόληση με εναλλακτικές θεραπείες και κυρίως με τη μέθοδο των Ανθοϊαμάτων και τις θεραπευτικές εφαρμογές τους στην αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων. Έχει γράψει πολλά άρθρα και εργασίες για τα Ανθοϊάματα καθώς και το βιβλίο 'Ανθοθεραπεία με τα Ιάματα Μπαχ'. 

Με το άνοιγμα των σχολείων, πολλά είναι τα παιδάκια που αφήνουν για πρώτη ή για μια ακόμη φορά μακριά το κλειστό, προστατευμένο οικογενειακό περιβάλλον για να βρεθούν μέσα στον ευρύτερο κόσμο του σχολείου, των συμμαθητών και των δασκάλων. Τα περισσότερα το περιμένουν αυτό με ευχαρίστηση ή και ενθουσιασμό, χαρούμενα που βρίσκονται ανάμεσα στις παρέες τους από τις προηγούμενες χρονιές ή στις καινούριες που καλούνται να φτιάξουν. Για κάποια παιδιά όμως, το σχολείο, οι εξωσχολικές και λοιπές κοινωνικές δραστηριότητες και γενικότερα η παρουσία τους ανάμεσα σε κόσμο, αποτελούν μια πραγματική δοκιμασία.

Είναι τα παιδιά που είναι ‘ντροπαλά’ και συνεσταλμένα. Κρατιούνται μακριά από τους άλλους όταν και όσο μπορούν, σαν να φοβούνται, αν και θα ήθελαν πολύ να είναι και αυτά μέρος της παρέας. Η καρδούλα τους χτυπάει δυνατά όποτε πρέπει να γίνουν το επίκεντρο της προσοχής. Όταν χρειαστεί να μιλήσουν, μπορεί να κοκκινίζουν, η φωνή τους να τρέμει ή να ακούγεται αλλοιωμένη από την αγωνία και το τρακ. Είναι πολύ ήσυχα και πειθαρχημένα και η δασκάλα λέει στους γονείς ότι ‘δεν κινούνται’ στην τάξη, δεν συμμετέχουν στο μάθημα, δεν σηκώνουν το χέρι να ρωτήσουν ή να απαντήσουν σε ερωτήσεις. Όταν όμως ερωτηθούν, τελικά απαντούν σωστά. Γενικά έχουν την τάση να είναι ‘αόρατα’, να περνούν απαρατήρητα. Τα παιδάκια αυτά δεν ζηλεύουν ούτε νοιώθουν ανταγωνιστικά προς τους συμμαθητές τους που είναι θαρραλέοι, δημοφιλείς, διεκδικητικοί, και που διακρίνονται για την αξία και τις επιδόσεις τους. Αντίθετα, τους θαυμάζουν και θα ήθελαν πολύ να ήταν και αυτά όπως εκείνοι, πιστεύουν όμως ότι δεν μπορούν. Ο φόβος της αποτυχίας και της πιθανής γελοιοποίησης τα τρομάζει υπερβολικά. Συνήθως έχουν έναν μεγάλο φόβο ‘για τον δάσκαλο’, από τον οποίο κατά βάθος περιμένουν τιμωρίες και απόρριψη για το παραμικρό. Αυτή η χαμηλή τους αυτοπεποίθηση και ο συνεχής φόβος, τα εμποδίζει να είναι χαρούμενα και ευτυχισμένα και δυσχεραίνει την ψυχολογική τους εξέλιξη και ωρίμανση μέσα από τις σχέσεις με τους συνομήλικούς τους, σχέσεις τις οποίες τείνουν να αποφεύγουν λόγω της μεγάλης τους ευαισθησίας. Ο φόβος, η χαμηλή αυτοπεποίθηση και η απροθυμία τους να προβάλουν τα επιτεύγματα και τις ικανότητές τους μπορεί επίσης να υπονομεύουν την πρόοδό τους στο παρόν και την κοινωνική και επαγγελματική τους εξέλιξη στο μέλλον.

Το παιδί που αντιμετωπίζει προβλήματα όπως αυτά μπορεί να αντλήσει τεράστια βοήθεια από τα ανθοϊάματα, η οποία βοήθεια μάλιστα, εφόσον παρασχεθεί στη μικρή αυτή ηλικία, θα επηρεάσει θετικά τη ζωή του παιδιού μέσα από τη διαμόρφωση της ταυτότητάς του. Ολόκληρη η πορεία των βιωμάτων της ζωής, αν φροντιστεί σε εκείνη τη μικρή ηλικία, θα είναι πολύ περισσότερο θετική, πολύ διαφορετική από ότι αν το παιδί είχε αφεθεί στην τύχη του, οπότε και θα είχε βιώσει αρκετά σοβαρά ψυχικά τραύματα, από τα οποία θα προσπαθεί αργότερα στη ζωή με αρκετή δυσκολία να απαλλαγεί. Ακόμη και αν τα καταφέρει, θα είναι και πάλι αδύνατον να γυρίσει πίσω το χρόνο, να αλλάξει τα βιώματα και να ανακτήσει τις ευκαιρίες που έχασε μέχρι τότε. Η παιδική ηλικία είναι μια εξαιρετική περίοδος της ζωής κατά την οποία μπορεί να συμβεί πρόληψη και να αναπληρωθούν και να αναπτυχθούν ικανότητες και δεξιότητες που διάφοροι παράγοντες και προβλήματα εμποδίζουν.

Τα παιδιά ανταποκρίνονται στα ανθοϊάματα άμεσα. Οι αλλαγές συμβαίνουν γρήγορα και είναι θεαματικές. Το κατεξοχήν ανθοΐαμα Bach που αναπτύσσει και ενισχύει την αυτοπεποίθηση ονομάζεται Larch. Με τη βοήθειά του το παιδί αρχίζει μέρα με την ημέρα όλο και περισσότερο να αισθάνεται ότι είναι το ίδιο καλό και ικανό με τα άλλα παιδιά, ότι αξίζει όσο αυτά και ότι μπορεί να αναλάβει και να καταφέρει πράγματα με εξίσου επιτυχημένο τρόπο. Η κοινωνική αυτοπεποίθηση επίσης αυξάνεται και το παιδί νοιώθει πιο άνετα να είναι μέλος της ομήγυρης των συμμαθητών και φίλων. Αντίστοιχα το ανθοΐαμα Bach Mimulus θα βοηθήσει εξαιρετικά στη ντροπαλότητα και στο φόβο, κάνοντας το παιδί πιο τολμηρό και άνετο στις συναναστροφές και στην όλη του συμπεριφορά. Αν μάλιστα συνδυαστεί με το ανθοΐαμα Violet της FES, θα δούμε το παιδάκι που πριν κοιτούσε φαινομενικά αδιάφορο και από απόσταση τα άλλα παιδιά να δημιουργούν παρέες, να μιλούν, να παίζουν στο σχολείο, στο διάλειμμα ή στα παιδικά πάρτi και στις γιορτές, λαχταρώντας μέσα του αλλά μη τολμώντας και μη νοιώθοντας άνετα να τα πλησιάσει, να αισθάνεται ξαφνικά άνετα να αναμειχθεί με τη συντροφιά των άλλων παιδιών και να αρχίσει να τα συναναστρέφεται.

Συχνά η ανασφάλεια και ο φόβος της γελοιοποίησης εξαιτίας ενός λάθους κάνουν το παιδί να σιωπά επειδή αμφιβάλλει για τις γνώσεις του ή δεν τολμά να πει τη γνώμη του από φόβο μήπως αποδειχθεί ότι δεν είναι σωστή. Το ανθοΐαμα Bach Cerato είναι σωτήριο στο να ενισχύσει αυτό που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε ‘διανοητική αυτοπεποίθηση’, δηλαδή την εμπιστοσύνη στις γνώσεις μας, στην κρίση μας, στην άποψή μας και γενικά στην αντίληψή μας. Είναι ένα ανθοΐαμα θεμελιώδους σημασίας για την ανάπτυξη μιας υγιούς, ελεύθερης και συγκροτημένες προσωπικότητας, που γνωρίζει ‘πού πατά’ και ‘τι της γίνεται’.

Όταν ένα παιδί φοβάται και δεν νοιώθει αυτοπεποίθηση ανάμεσα στα άλλα, είναι πολύ συνηθισμένο να προσπαθεί να κρύψει την αγωνία του και την ταραχή που βιώνει. Ο τρόπος που το κάνει φυσικά είναι είτε με το να προσποιείται ότι είναι ήρεμο και αδιάφορο είτε και με το να προσπαθεί να φαίνεται ευδιάθετο, χαμογελαστό και χαρούμενο. Έτσι πιστεύει ότι θα είναι περισσότερο ‘αποδεκτό’ από τους άλλους και θα το θέλουν στην παρέα τους ή ότι τουλάχιστον δεν θα το απορρίπτουν και πολύ. Αυτή η εσωτερική καταπίεση και μεταμφίεση των πραγματικών συναισθημάτων και ο φόβος του να μην αποκαλυφθεί το πώς νοιώθει πραγματικά είναι πολύ βασανιστικά. Το Bach Agrimony θα βοηθήσει το παιδί να είναι ‘ο εαυτός του’ και να νοιώθει άνετα με αυτό, απελευθερώνοντάς το και βοηθώντας το να εκφράζεται με φυσικότητα και αυθορμητισμό.

Ένα ακόμη πολύ συνηθισμένο πρόβλημα στα ντροπαλά και με χαμηλή αυτοπεποίθηση παιδιά είναι το να μη τους αρέσει η εμφάνισή τους ή κάτι στον τρόπο που μιλούν, κινούνται, εκφράζονται κλπ. Νοιώθουν πραγματική απελπισία συγκρίνοντας τον εαυτό τους με άλλα, πιο ‘προικισμένα’ παιδιά, και αυτοαπορρίπτονται ή προσπαθούν μάταια να ‘διορθώσουν τις ατέλειές τους’, τις οποίες μάλιστα συχνά μεγαλοποιούν. Tα φαινόμενα bullying που δυστυχώς τόσο συχνά παρατηρούνται στις παιδικές κοινότητες, μπορεί να τραυματίζουν ψυχικά το παιδί που έχει μικρές ή μεγαλύτερες ‘ατέλειες’ στην εμφάνισή του, στην ομιλία του κλπ, το οποίο στη συνέχεια απορρίπτει τον εαυτό του και μεγαλοποιεί τα προβλήματά του, είτε υπαρκτά ή ίσως και ουσιαστικά ανύπαρκτα. Το Bach Crab Apple θα μεταβάλει γρήγορα την άσχημη εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους ως προς τέτοια θέματα και θα τα βοηθήσει να νοιώσουν όμορφα και άνετα με αυτό που είναι.

Το ντροπαλό και φοβισμένο παιδί γίνεται γενικά συχνά στόχος bullying, καθώς οι ‘δυνατοί’ συμμαθητές, που αντλούν αίσθηση αξίας και δύναμης μέσα από την κακοποίηση και την ταπείνωση των πιο ‘αδύναμων’ βρίσκουν σε αυτό ένα εύκολο θύμα. Το παιδί αυτό θα χρειαστεί Centaury (Bach) για να αποκτήσει δυναμισμό και αποφασιστικότητα προκειμένου να υπερασπιστεί τον εαυτό του και να γίνει πιο δυνατό και υπολογίσιμο από τους άλλους, και ίσως και Rock Rose (Bach) για τον τρόμο που μπορεί να νοιώθει για τα άτομα αυτά. Το Mountain Pride (FES) θα βοηθήσει άμεσα το παιδί να εκφραστεί με σθένος και αξιοπρέπεια, υψώνοντας το ανάστημά του και υπερασπιζόμενο τα δίκαιά του.

Το παιδί που το πρόσωπό του είναι συχνά θλιμμένο χωρίς λόγο, θα βοηθηθεί από το Bach Mustard.

Το υποβόλιμο παιδί, που ταυτίζεται με το πώς το βλέπουν οι άλλοι και καταλήγει να νοιώθει έτσι παρόλο που μέσα του γνωρίζει ότι αυτό δεν είναι αληθινό, θα βοηθηθεί από το FES Pink Yarrow. Η κατάσταση αυτή είναι πολύ συνηθισμένη, ιδιαίτερα ανάμεσα σε ευαίσθητα άτομα που το περιβάλλον τους, οικογενειακό, σχολικό κλπ, δεν αντιλαμβάνεται καθαρά τη φύση και την προσωπικότητά τους και αποδίδει σε αυτά χαρακτηριστικά και προβλήματα που δεν τα χαρακτηρίζουν πραγματικά (πχ. ‘είναι φοβιτσιάρης’, ‘είναι τεμπέλα’, ‘δεν έχει αντίληψη’ κλπ).

Φυσικά, πάρα πολλά ακόμη ανθοϊάματα μπορούν να είναι χρήσιμα ή και απολύτως απαραίτητα ανάλογα με τις ιδιαίτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένα παιδί, και όπως πάντα είναι καλό να υπάρχει εξειδικευμένη αντιμετώπιση της κάθε ξεχωριστής περίπτωσης. Η βοήθεια όμως που θα προσφέρουν πάντα τα ‘κλασσικά’ αυτά για το θάρρος και την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης ανθοϊάματα που αναφέρθηκαν, θα είναι καθοριστική.

Η Μαρίνα Αγγελή είναι ιατρός με ειδίκευση στην ψυχιατρική, εκπαίδευση στην Συστημική Ψυχοθεραπεία και πολυετή ενασχόληση με εναλλακτικές θεραπείες και κυρίως με τη μέθοδο των Ανθοϊαμάτων και τις θεραπευτικές εφαρμογές τους στην αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων. Έχει γράψει πολλά άρθρα και εργασίες για τα Ανθοϊάματα καθώς και το βιβλίο 'Ανθοθεραπεία με τα Ιάματα Μπαχ'. 

Η ανάγκη για αγάπη και οι προσπάθειες για την απόκτηση και τη διατήρησή της είναι χαρακτηριστικά πανανθρώπινα, είτε η επιδίωξη γι’ αυτά είναι φανερή και άμεση είτε εκδηλώνεται με έμμεσους τρόπους, είτε ακόμη και αν φαινομενικά ο άνθρωπος αποφεύγει το να συνδεθεί στενά με τους άλλους προκειμένου να αυτοπροστατευτεί. Παρόλη τη καλή διάθεση, την ισχυρή ανάγκη και τη λαχτάρα με την οποία οι άνθρωποι πλησιάζουν ο ένας τον άλλον όμως, πολύ συχνά η κατάληξη δεν μοιάζει με αυτό που είχαν ονειρευτεί. Η εμπειρία της συμβίωσης, μεταξύ συντρόφων, μεταξύ γονέων και παιδιών, κάποτε και μεταξύ στενών φίλων και συνεργατών, συχνά αποδεικνύεται απογοητευτική, καταπιεστική ή και βασανιστική, καθώς η οικειότητα, το μοίρασμα των εμπειριών και η ανάγκη για κοινά βιώματα φαίνεται να αντιστρατεύεται εξ ορισμού την ελευθερία, την αυτονομία, την αυτοδιάθεση και την εξέλιξη γενικά του ανθρώπου σαν άτομο. Συχνός λόγος γι’ αυτό είναι, μεταξύ άλλων, και το ότι στη συνείδηση πολλών, αγάπη σημαίνει το να μας αγαπούν με τον τρόπο που εμείς αγαπάμε, να επιθυμούν να τους δίνουμε αγάπη με τον τρόπο που εμείς έχουμε την ανάγκη ή την επιθυμία να δώσουμε, να μας συμπεριφέρονται όπως εμείς θέλουμε και γενικά να εκδηλώνουν την αγάπη τους σύμφωνα με την εικόνα που έχουμε στο νου μας για το πώς κάποιος ‘πρέπει’ να εκδηλώνει την αγάπη. Αναζητούμε δηλαδή στην πράξη κάποιους που να είναι ακριβώς όπως εμείς. Θεωρούμε πρακτικά ότι ιδανική σχέση είναι μια σχέση ταύτισης, έτσι ώστε -ιδίως στις μακροχρόνιες σχέσεις- να μην υπάρχουν αιτίες διαπραγμάτευσης, ματαίωσης και τριβών αλλά να είναι πάντα ‘όλα καλά’. Διαφορετικά, μπορεί να νοιώσουμε απογοήτευση, θυμό, αίσθηση αμοιβαίας καταπίεσης, και τελικά να οδηγούμαστε σε διακοπή των σχέσεων ή να τις συντηρούμε μέσα από ένα κλίμα αδιαφορίας, παραίτησης και πικρίας.  

Πολλά λέγονται για την ανάγκη της διατήρησης της ελευθερίας μέσα στις στενές σχέσεις, και για τον θεμελιώδη ρόλο που διαδραματίζει η οριοθέτηση μέσα σ’ αυτές. Το θέμα είναι φυσικά τεράστιο και μια διεξοδική προσέγγισή του εκφεύγει των δυνατοτήτων ενός απλού άρθρου. Η οριοθέτηση προϋποθέτει βέβαια το να μπορεί κανείς να αντιλαμβάνεται τον άλλον ως κάτι ουσιαστικά ξεχωριστό από τον ίδιον, με διαφορετική προσωπικότητα, διαφορετικές ανάγκες και τρόπους συμπεριφοράς (ακόμη και εκεί που φαίνεται να υπάρχει μεγάλο ‘ταίριασμα’) και όχι σαν προέκταση του εαυτού του - και να μπορεί να σέβεται αυτή τη διαφορά χωρίς να αισθάνεται ‘μοναξιά’ και ‘εγκατάλειψη’ εξαιτίας της. Να μπορεί κανείς να είναι ‘μαζί’ με τον άλλον, και συγχρόνως ‘μόνος’. Να ξεχωρίσει την αγάπη από την συγχώνευση. Να μπορεί να γεμίζει το εσωτερικό του κενό χωρίς να θεωρεί ότι ο άλλος ‘οφείλει’ να γεμίσει αυτό το κενό, χωρίς να καθιστά υπεύθυνο για το εσωτερικό του κενό τον ‘άλλον’, τον σύντροφο, το παιδί του ή και τους φίλους ή άλλους κοντινούς του ανθρώπους. Να αισθάνεται ότι η ανάγκη πλήρωσης του εσωτερικού του κενού είναι μια διαδικασία φυσική, ενδιαφέρουσα και ευχάριστη που αφορά τον ίδιον και μόνον, και όχι μια ‘λύση ανάγκης’ που του επιβάλλεται ‘βάναυσα’ από τους άλλους επειδή ‘αρνούνται’ να του καλύψουν αυτό το κενό.  

Δεν είναι πολύ δύσκολο το να αναλύει κανείς αυτές τις καταστάσεις ούτε και το να περιγράφει επακριβώς το τι χρειάζεται να κάνει και το πώς να νοιώθει ώστε να βιώνει υγιείς, λειτουργικές και οριοθετημένες σχέσεις. Το δύσκολο είναι να το καταφέρει αυτό στην πράξη, το να μπορέσει να μετασχηματίσει τα συναισθήματα που τον οδηγούν σε ψυχολογία και συμπεριφορές εξάρτησης. Τα ανθοϊάματα, επιλεγμένα με γνώση που βασίζεται στη θεωρητική πληροφορία με ταυτόχρονη αίσθηση του εσωτερικού βιώματος, θαυματουργούν στις περιπτώσεις αυτές και αυτό είναι κυριολεκτικό. Ας πάρουμε για παράδειγμα το Bach Flower Chicory, που αναφέρεται στο άτομο που εύκολα νοιώθει ότι δεν το αγαπούν αρκετά ή με τον τρόπου που πρέπει, και αυτό το ωθεί στο να αισθάνεται εγκατάλειψη, πικρία, θυμό, ψυχικό πόνο και παράπονο, συχνά να παραφέρεται, να ξεσπά με θυμό ή να κλείνεται στον εαυτό του, να γίνεται κουραστικό και -συχνά χωρίς να το αντιλαμβάνεται- ψυχολογικά χειριστικό προς τους συναισθηματικά σημαντικούς άλλους, με τρόπο που αυτοί φτάνουν τελικά να απομακρύνονται και να το αποφεύγουν, να κάνουν δηλαδή αυτό ακριβώς που φοβάται και για το οποίο απελπίζεται. Το ανθοΐαμα  μπορεί να μεταμορφώσει ένα πλήθος από δυστυχισμένες, καταπιεστικές σχέσεις, απελευθερώνοντας τον ‘θύτη’ στον ίδιο ή και σε μεγαλύτερο ακόμη βαθμό από ότι το ‘θύμα’, βοηθώντας το εξαρτητικό, υπερευαίσθητο, απαιτητικό και καταπιεστικό μέλος της σχέσης να νοιώσει και να ανακαλύψει το θείο δώρο της ψυχικής αυτονόμησης και της εσωτερικής ελευθερίας, ανακαλύπτοντας ότι αυτό που ζητούσε από τον/τους αγαπημένο/ους, βρίσκεται ουσιαστικά μέσα του, και που όταν το βιώνει μη έχοντας την ανάγκη να το απαιτεί από τους άλλους, οι άλλοι, ελεύθεροι και ανακουφισμένοι, συχνά προς έκπληξή του, του το παρέχουν απλόχερα.

Το Bach Flower Red Chestnut, για την υπερβολική ανησυχία και το φόβο για τους αγαπημένους, για την ασφάλειά τους, την υγεία τους και για ό,τι τους αφορά γενικά, θα απελευθερώσει από την βαθιά, τυραννική προσκόλληση και ανάγκη για υπερβολική κοντινότητα που κρύβει κατά βάθος μια τέτοια στάση και θα ανακουφίσει βαθιά, επιτρέποντας και στους αγαπημένους να ζουν περισσότερο ελεύθεροι και να εξελιχτούν χωρίς ενοχές, φοβίες και άχρηστα εμπόδια.

Το Bach Flower Heather θα εξισορροπήσει την ανάγκη του να ασχολείται υπερβολικά με τον εαυτό του κανείς και θα τον βοηθήσει να πάψει να αντιλαμβάνεται την οικειότητα σαν μονόπλευρη ‘επικοινωνία’ που εξαντλείται στην αυτοέκφραση ή/και στην αυτοπροβολή.

Το Australian Bush Green Spider είναι εξαιρετικό στο να ‘απαλείφει’ την τάση για ταύτιση μέσα από την σχεδόν ψυχαναγκαστική ανάγκη του ‘να τα λέει όλα’ κανείς και να ‘μοιράζεται’ τα πάντα (άρα, αν και συνήθως χωρίς να το συνειδητοποιεί, ‘να δίνει αναφορά’) μέσα μια κοντινή σχέση, συχνά κατά την επικοινωνία του ‘παιδιού’ με τον γονέα και πάντοτε χαρακτηριστικό δυσλειτουργικότητας. Το άτομο στην περίπτωση αυτή αποτυγχάνει να διατηρεί ένα στοιχειώδη χώρο για ιδιωτικότητα, ψυχική αυθυπαρξία και ελεύθερη, αυτόνομη ανάπτυξη, μέσα από την καθημερινότητα ενός τέτοιου αυτοματικού ‘μοιράσματος’ που το θεωρεί αγάπη, εμπιστοσύνη, κοντινότητα και συντροφιά, και που του έχει γίνει δεύτερη φύση.

Το Tyrolite (Pegasus) παρέχει μια άμεση εμπειρία του τι σημαίνει αγάπη με ταυτόχρονη ελευθερία και ανεξαρτησία που δεν απειλεί τη σχέση αλλά αντίθετα την εμπλουτίζει και της ανοίγει ορίζοντες που ικανοποιούν όλους. Το Bird of Paradise (Pegasus) προσδίδει αίσθηση ελευθερίας και χιούμορ στις σχέσεις. Το ανθοΐαμα αυτό είναι κατάλληλο και για ανθρώπους που έχουν ‘κλειστεί’ στην απομόνωσή τους και δεν θεωρούν εφικτό ή επιθυμητό το να ‘ανοιχτούν’ στη ζωή και να επιχειρήσουν να σχετιστούν μέσα από ένα ανάλαφρο πνεύμα χαρούμενης εξερεύνησης της ανθρώπινης συναναστροφής.

Η Μαρίνα Αγγελή είναι ιατρός με ειδίκευση στην ψυχιατρική, εκπαίδευση στην Συστημική Ψυχοθεραπεία και πολυετή ενασχόληση με εναλλακτικές θεραπείες και κυρίως με τη μέθοδο των Ανθοϊαμάτων και τις θεραπευτικές εφαρμογές τους στην αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων. Έχει γράψει πολλά άρθρα και εργασίες για τα Ανθοϊάματα καθώς και το βιβλίο 'Ανθοθεραπεία με τα Ιάματα Μπαχ'. 

Ζούμε, σαν κοινωνία και σαν άτομα, καταστάσεις δύσκολες, που δοκιμάζουν τις φυσικές και τις ψυχικές αντοχές μας με τρόπους που δεν γνωρίζαμε στο παρελθόν. Τα γεγονότα που δημιουργούν σοκ, φόβο και αίσθημα αβεβαιότητας ακολουθούν το ένα το άλλο και φαίνεται σαν να μην υπάρχει τρόπος να προστατευτεί και να ηρεμήσει κανείς. Σε τέτοιες περιστάσεις είναι προνόμιο το να υπάρχουν μέσα στον άνθρωπο πνευματικά και ψυχικά αποθέματα και πηγές στις οποίες μπορεί να προσφύγει για να στηριχτεί και να διατηρήσει μια αίσθηση ελέγχου πάνω στη ζωή του, μια αίσθηση εσωτερικής ασφάλειας, την πολύτιμη ηρεμία του νου και γαλήνη ψυχής.
Παράλληλα με όποια άλλη πηγή βοήθειας, στήριξης και αλληλοϋποστήριξης, τα ιάματα των λουλουδιών, οι ισχυροί και εξειδικευμένοι αυτοί αρωγοί στις δύσκολες συναισθηματικές καταστάσεις, μπορούν και εδώ να απαλύνουν την ένταση του εσωτερικού βιώματος και να κάνουν ώστε να αναδυθούν από μέσα μας εκείνα τα συναισθήματα και οι ιδιότητες που χρειαζόμαστε για να αντέξουμε και -γιατί όχι- να βγούμε και ψυχικά κερδισμένοι από αυτές τις εμπειρίες.
Θυμίζουμε ότι ανθοΐάματα όπως το Star of Bethlehem (Bach) και Fringed Violet (Australian Bush) είναι εξαιρετικά κατάλληλα για την ψυχική διευθέτηση του βιώματος του σοκ, ενώ ιάματα όπως το Mimulus (Bach) και Dog Rose (Australian. Bush), βοηθούν πολύ στον φόβο και την ανησυχία μπροστά στα συγκεκριμένα αυτά προβλήματα. Τα Rescue Remedy και Emergency Essence (Bach και Australian Bush αντίστοιχα), το Ίαμα της Διάσωσης (από τη σειρά Ελληνικά Ανθοελιξήρια), το Immediate Relief (από τη σειρά Living Tree Orchids)), είναι εξαιρετικά στο να μας ηρεμήσουν όταν νοιώθουμε τρομαγμένοι, ταραγμένοι και αναστατωμένοι. Προσοχή όμως: Ανθοϊάματα όπως αυτά αφορούν σε καταστάσεις αναστάτωσης και έκτακτης ανάγκης, έχουν δηλαδή, όπως όλα τα ανθοϊάματά, συγκεκριμένες ενδείξεις και δεν είναι πανάκεια για όλες τις καταστάσεις. Ωστόσο, πάρα πολύ συχνά χρησιμοποιούνται σαν λύση για κάθε πρόβλημα από τους μη γνωρίζοντες αρκετά σχετικά με τα ανθοϊάματα, με αποτέλεσμα η βοήθεια που δίνουν σε τέτοιες περιπτώσεις να είναι μικρή έως και ανύπαρκτη.
Πολλοί άνθρωποι, παρόλο που μπορεί να μη το ομολογούν ή και να μη το συναισθάνονται καν, βλέποντας ή ακούγοντας για γεγονότα τρομακτικά που συμβαίνουν ή που μπορεί να συμβούν, νοιώθουν μέσα τους κυριολεκτική απόγνωση. Αυτό μπορεί να μη το βιώνουν, τουλάχιστον συνειδητά, στη διάρκεια της ημέρας, το ζουν όμως βασανιστικά τις ώρες του ύπνου και της ανάπαυσής τους, είτε δυσκολευόμενοι να αποκοιμηθούν είτε ξυπνώντας μέσα στη νύχτα είτε βλέποντας ταραγμένα όνειρα. Αυτή η αίσθηση του ότι δεν έχει ή δεν θα έχει κανείς "πού να στηριχτεί", "πού ν' ακουμπήσει", είτε ως προς τις υλικές συνθήκες της ζωής του ή και ψυχικά, ανακουφίζεται πολύ από το ανθοΐαμα Sweet Chestnut του Bach (ή και το Australian Bush Bottlebrush), συνήθως σε συνδυασμό με το Gorse (Bach) για την απελπισία  που νοιώθει κατά βάθος ο άνθρωπος γι' αυτά. Αν η αγωνία και η αίσθηση απόγνωσης για το μέλλον αφορούν κυρίως τις υλικές ανάγκες της επιβίωσης και γενικότερα τα οικονομικά ζητήματα της ζωής, πολλή βοήθεια έρχεται από το εξαιρετικό γι' αυτές τις καταστάσεις California Valerian της FES. Αν απλά ο άνθρωπος δυσαρεστείται και υποφέρει επειδή δεν έχει ή φοβάται ότι δεν θα έχει όλα όσα θα ήθελε για να νοιώθει ικανοποιημένος ως προς τις ανάγκες και τις επιθυμίες του, το ανθοΐαμα Star Thistle (FES) θα τον βοηθήσει πολύ στο να απαλλάξει το νου και το συναίσθημά του από την βασανιστική αίσθηση της έλλειψης και της ανέχειας.
Υπενθυμίζουμε ότι, για τα προβλήματα αϋπνίας, πολύ αποτελεσματικός στην πλειοψηφία των περιπτώσεων είναι ένας συνδυασμός από Cherry Plum, Impatiens και White Chestnut του Bach μαζί με Black Eyed Susan, Boronia και Crowea της Australian Bush. Παρόλο που αυτός ο συνδυασμός είναι γενικά επαρκής για να επιτύχουμε σταδιακά καλό και ποιοτικό ύπνο σε "συνήθεις" συνθήκες στρες, φαίνεται ότι σε εποχές όπως η ιδιαίτερα ταραγμένη περίοδος που ζούμε χρειάζεται συχνά να ενισχύεται με τα Gorse, Sweet Chestnut και Star of Bethlehem που αναφέρθηκαν ήδη, εν ανάγκη δε και με ακόμη πιο εξειδικευμένα για την κάθε ατομική περίπτωση ιάματα.
Τα μέσα ενημέρωσης με καθημερινές και πολύωρες αναφορές τροφοδοτούν το συνειδητό και το υποσυνείδητό μας με εικόνες φρίκης και απίστευτης βίας και πολλά προβλήματα δημιουργούνται ή ενισχύονται από αυτή την βάρβαρη και ακατάπαυστη έκθεση των αισθήσεων και του ψυχισμού μας στη φρίκη και τον αποτροπιασμό της βίας. Εδώ, το Chaparral (FES), με την ικανότητά του να αποφορτίζει και να "ξεπλένει" το υποσυνείδητο από τις εντυπώσεις της φρίκης, της δυσαρμονίας και της έντασης, είναι πολύτιμο.
Χρειαζόμαστε αισιοδοξία, για το παρόν και για το μέλλον, και ας θυμόμαστε γι' αυτό το Sunshine Wattle της Aus. Bush και φυσικά το Gentian του Bach. Οι γονείς ανησυχούν πολύ για το μέλλον των παιδιών τους και για το αν θα τα καταφέρουν στη ζωή τους και συχνά φοβούνται άσχημα πράγματα γι' αυτά, κάτι που τους κάνει να προσκολλώνται υπερβολικά στα παιδιά για να τα "προστατέψουν" και εν τέλει τους μεταδίδουν τη δική τους ανασφάλεια και τα αποδυναμώνουν. Απαραίτητο εδώ το Red Chestnut (Bach).
Πολλοί θα έχουμε ίσως παρατηρήσει ότι μετά από διάφορα τρομακτικά γεγονότα ή ανησυχητικές εμπειρίες που ακούμε ή ζούμε, μπορεί να νοιώθουμε σαν αν είμαστε εσωτερικά "διαλυμένοι", σαν να "παίζουμε ένα ρόλο" όντας ο εαυτός μας, ενώ ο πραγματικός μας εαυτός έχει κάπου τρομαγμένος αποσυρθεί ή προσπαθεί "να μαζέψει τα κομμάτια του" για να καταφέρει να σταθεί στα πόδια του ξανά. Συχνά ένα δυνατό σοκ μπορεί να έχει ένα τέτοιο αποτέλεσμα, το να νοιώθει ο άνθρωπος "σαν γυαλί σπασμένο", θρυμματισμένος ψυχικά, εξωτερικά "εντάξει" αλλά "απών" εσωτερικά. Ένδειξη για το ανθοΐαμα της Echinacea (FES).
Και βέβαια, αν αγωνιούμε για το αν θα φανούμε ανήσυχοι ή φοβισμένοι, "αδύναμοι" ή "πολύ ευαίσθητοι" κλπ, αν νοιώθουμε την ανάγκη να το "ρίχνουμε στο φαγητό" ή στα γλυκά ή στο τσιγάρο ή στο ποτό ή στο "shopping therapy" ή άλλα ανάλογα, σε βαθμό υπερβολής για να νοιώθουμε "χαρούμενοι" και να αποφεύγουμε ή απλώς να κρύβουμε από τους άλλους τα συναισθήματά μας, το Agrimony (Bach) θα λειτουργήσει λυτρωτικά στην ψυχολογία μας και θα μας δώσει την ικανότητα και την άνεση να είμαστε ψυχικά αυθεντικοί.
Έντονος είναι σε πολλούς ο φόβος, συχνά μάλιστα και τρόμος, για άγνωστες, αόρατες, υπερφυσικές, σκοτεινές δυνάμεις που μπορεί να εκφράζονται και να επηρεάζουν τα γεγονότα που ζούμε. Χωρίς να επιδρούν στις αντιλήψεις καθαυτές, τα Bach Aspen και Aus. Bush Grey Spider Flower θα αντιμετωπίσουν το φόβο που δημιουργούν αυτές οι καταστάσεις, ξαναδίνοντάς μας διαύγεια και ηρεμία και επιτρέποντας στη λογική και στην ψυχραιμία να διασφαλίσουν τη λειτουργικότητά μας και την ικανότητά μας για ισορροπημένη δράση.
Αυτοί που υποφέρουν από σκέψεις όπως ότι δεν υπάρχει μέλλον, ότι η ανθρωπότητα θα καταστραφεί κλπ, με την άμεση και θεαματική επίδραση του Scotch Broom (FES) θα δουν τις σκέψεις αυτές απλώς να παύουν να τριγυρίζουν στο νου τους, την αγωνία να σταματά και την προσοχή τους να μπορεί ξανά να επικεντρώνεται με εποικοδομητικό τρόπο σε θέματα του παρόντος.
Οι ευαίσθητοι άνθρωποι που επηρεάζονται εύκολα από τις ενέργειες και τα συναισθήματα των άλλων θα βιώσουν ένα βαθμό προστασίας με το Walnut (Bach) και το Yarrow (FES). Ένα άλλο φαινόμενο πολύ έντονο την εποχή αυτή είναι η τάση πολλών να συμπαρασύρονται από αυτό που ονομάζουμε "ψυχολογία της μάζας", να φανατίζονται, να χάνουν τον εαυτό τους και την επαφή με τη λογική και με τα πραγματικά, αυθεντικά τους συναισθήματα και να συμπεριφέρονται σαν "οπαδοί", κάνοντας ή λέγοντας πράγματα που δεν θα έκαναν κανονικά, υπό άλλες, πιο ήρεμες συνθήκες. Το Red Clover (FES) θα τους βοηθήσει να μη χάνουν "το κέντρο τους" και να μη πέφτουν θύματα της μαζικής ψυχολογίας κάτω από έντονα ψυχοπιεστικές συνθήκες.
Οι διαφορετικές επιλογές, απόψεις, ιδέες κλπ που υιοθετούν οι άνθρωποι στις συνθήκες αυτές έχουν δυστυχώς δημιουργήσει κλίμα εχθρότητας, μισαλλοδοξίας και μίσους σε πολλούς, κάτι που συχνά γενικεύεται, έτσι που είναι δύσκολο για κάποιον που θέλει να διατηρήσει την αγάπη για τους ανθρώπους, την αντικειμενικότητα και τον σεβασμό για τη διαφορετική άποψη να το καταφέρει αυτό. Ιάματα όπως το Beech (Bach) για την επικριτικότητα και την απόρριψη, Impatiens (Bach) για την δυσκολία να διατηρήσει την υπομονή του κανείς (κάτι που ευθύνεται για τις συγκρούσεις πολύ πιο συχνά από όσο νομίζουμε), Rough Bluebell (Australian Bush) για τις περιπτώσεις όπου τα άσχημα συναισθήματα για τους άλλους αποκτούν το χαρακτήρα απέχθειας και μίσους.
Οι παρατεταμένες συνθήκες εγκλεισμού διατάραξαν σε πολλούς ανθρώπους τις συνήθειες, την ικανότητα, ακόμη και τη διάθεση για κοινωνικότητα. Η αρχική δυσφορία έως και απόγνωση λόγω της απομόνωσης έδωσαν σταδιακά τη θέση τους στην απόσπαση και την απομάκρυνση από φίλους και αγαπημένους μέσα από νέες συνήθειες που δεν συμπεριλαμβάνουν την παρουσία και τη συναναστροφή με τον άλλον σαν κάτι αυτονόητο. Αυτό, αν παραταθεί, δημιουργεί φυσικά συνθήκες εσωτερικής αγωνίας (με στοιχεία μάλιστα υπαρξιακού χαρακτήρα) ή και κατάθλιψης, οι αιτίες της οποίας όμως συχνά δεν είναι εμφανείς, καθώς η αποχή από την κοινωνικότητα βιώνεται από το άτομο σαν "συνειδητή επιλογή". Αν βιώνουμε αυτό το είδος της αγωνίας ή αν απλά θα θέλαμε να βλέπουμε τους φίλους μας αλλά η επιθυμία να είμαστε ήσυχοι στη μοναξιά μας υπερισχύει, το Water Violet (Bach) είναι το ανθοΐαμα που θα ομαλοποιήσει τις ανάγκες μας για υγιή κοινωνικότητα και θα κάνει επιθυμητή και ευχάριστη την παρουσία ανθρώπων στη ζωή μας.
Αν νοιώθουμε την ανάγκη ή απλά επιθυμούμε να αναβαθμίσουμε τον νου και την ικανότητα αντίληψής μας, τόσο σε πρακτικό όσο και σε πνευματικό επίπεδο, ώστε να κατανοούμε βαθύτερα και πιο σφαιρικά τα σύνθετα αυτά γεγονότα και καταστάσεις ζωής και να επινοούμε καλύτερες και καταλληλότερες λύσεις για μας, εντυπωσιακή είναι ως προς αυτό η επίδραση του ανθοϊάματος Hound's Tongue (FES).
Μπροστά στις εικόνες πολέμων, ανθρωπιστικών καταστροφών και άλλων δεινών που επίσης και δυστυχώς χαρακτηρίζουν για άλλη μια φορά την εποχή, εύλογο και βασανιστικό είναι για πολλούς το υπαρξιακό ερώτημα του "γιατί όλα αυτά;" Για τους λάτρεις των ανθοϊαμάτων, που γνωρίζουν ή είναι διατεθειμένοι να εξερευνήσουν περισσότερες ανθοϊαματικές συλλογές όπως πχ η Pegasus, το δώρο του Gem Elixir Tunnelite είναι μια βαθιά "ανακάλυψη" και συνειδητοποίηση του πόσο και πώς το κακό μέσα στον κόσμο, χωρίς να παύει να είναι αποφευκτέο και καταδικαστέο, είναι αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας που προάγει τη συνειδητοποίηση και την πρόοδο προς το καλό. Αυτό βέβαια είναι κάτι που οι περισσότεροι γνωρίζουν και, θεωρητικά τουλάχιστον, αποδέχονται, ωστόσο κάτι μέσα στην ψυχή μας "κλωτσάει" και αδυνατεί να το κατανοήσει, πόσο μάλλον να το αποδεχθεί. Η εμπειρία μέσα από το συγκεκριμένο  ελιξίριο καθιστά την αποδοχή της θεμελιώδους αυτής αλήθειας βιωματική, μεταλλάσσει άμεσα την αγανάκτηση και τη στείρα οργή προς τη ζωή (για πολλούς και προς το Θεό) σε σοφία, αίσθημα εσωτερικής ειρήνης και έμπνευση και κάνει να αναδυθεί μπροστά στα μάτια της ψυχής μας η απάντηση στο "γιατί όλα αυτά;" - μια βαθύτατα ανακουφιστική και λυτρωτική συνειδητοποίηση.

Η Μαρίνα Αγγελή είναι ιατρός με ειδίκευση στην ψυχιατρική, εκπαίδευση στην Συστημική Ψυχοθεραπεία και πολυετή ενασχόληση με εναλλακτικές θεραπείες και κυρίως με τη μέθοδο των Ανθοϊαμάτων και τις θεραπευτικές εφαρμογές τους στην αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων. Έχει γράψει πολλά άρθρα και εργασίες για τα Ανθοϊάματα καθώς και το βιβλίο 'Ανθοθεραπεία με τα Ιάματα Μπαχ'.