Οι κίνδυνοι των αντιβιοτικών: Όσα δεν φαίνονται, αλλά έχουν σημασία
Τα αντιβιοτικά κάποτε θεωρήθηκαν θαυματουργά φάρμακα, αφού καταπολέμησαν θανατηφόρες βακτηριακές λοιμώξεις σώζοντας εκατομμύρια ζωές. Σήμερα η αλόγιστη χρήση τους απειλεί να μας επιστρέψει σε μια εποχή χωρίς αποτελεσματικές θεραπείες, οδηγώντας στην εξέλιξη ανθεκτικών μικροβίων.
Η κρίση αυτή δεν περιορίζεται στον τομέα της Υγείας. Αντιβιοτικές ουσίες χρησιμοποιούνται μαζικά και στην κτηνοτροφία, στη γεωργία και στη βιομηχανία, διαχέοντας την ανθεκτικότητα στο περιβάλλον. Η προσέγγιση ‘One Health’ αντιμετωπίζει την υγεία ολιστικά: μέσω της ισορροπίας ανθρώπου-φύσης-τεχνολογίας.
Παρότι οι παγκόσμιες συνέπειες της κατάχρησης αντιβιοτικών είναι ανησυχητικές, οι επιπτώσεις αγγίζουν άμεσα και την ατομική μας υγεία, συχνά με απρόβλεπτους τρόπους.
Το αόρατο κόστος των αντιβιοτικών: Πώς επηρεάζουν το σώμα μας
Κάθε αντιβιοτικό στοχεύει στο παθογόνο, αλλά δεν κάνει διακρίσεις. Το σώμα μας, ως σύνθετο και αλληλένδετο οικοσύστημα, καλείται κάθε φορά να επαναφέρει τις διαταραγμένες ισορροπίες.
Μικροβίωμα: Η πρώτη γραμμή άμυνας που χάνουμε χωρίς να το ξέρουμε
Η υγεία μας βασίζεται σε ένα δίκτυο μικροβιωμάτων που αλληλεπιδρούν με τα όργανα και τα συστήματά μας. Η αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών διαταράσσει αυτή την ισορροπία, αποδυναμώνοντας τη φυσική άμυνα και αυξάνοντας τον κίνδυνο για νέες λοιμώξεις. Η αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών μπορεί να έχει επιπτώσεις σε:
- Εντερικό μικροβίωμα: ο πυρήνας της μικροβιακής μας ισορροπίας, με σημαντικό έλεγχο της μεταβολικής, ανοσολογικής και νευρολογικής μας υγείας.
- Κολπικό μικροβίωμα: διατηρεί το όξινο pH και προφυλάσσει από λοιμώξεις. Η διαταραχή του αυξάνει τον κίνδυνο για κολπίτιδες, μυκητιάσεις και ευνοεί τη μετάδοση σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων.
- Στοματικό μικροβίωμα: συμβάλλει στην προστασία από ουλίτιδα, τερηδόνα, μυκητιάσεις, κακοσμία και διαταραχές γεύσης, ενώ είναι υπό διερεύνηση η ευρύτερη συμμετοχή του στην ανθρώπινη υγεία (π.χ. καρδιακές παθήσεις, Alzheimer κλπ).
- Ρινικό, δερματικό και οφθαλμικό μικροβίωμα: λειτουργούν ως πρώτες γραμμές άμυνας έναντι λοιμώξεων του αναπνευστικού, δερματικών βλαβών και οφθαλμικών ερεθισμών. Η διαταραχή τους αυξάνει την ευαισθησία σε παθογόνα και αλλεργιογόνα.
Ανοσοποιητικό: Υπερβολική προστασία, ανεπαρκής άμυνα
Πέρα από τη διαταραχή του μικροβιώματος, η υπερβολική χρήση αντιβιοτικών μπορεί να επηρεάσει άμεσα το ανοσοποιητικό σύστημα. Ορισμένα αντιβιοτικά μειώνουν τη λειτουργικότητα των φαγοκυττάρων και τροποποιούν την παραγωγή κυτοκινών, περιορίζοντας την ικανότητα του οργανισμού να αντιμετωπίσει λοιμώξεις. Επιπλέον, αυξάνεται η πιθανότητα αλλεργικών αντιδράσεων, από ήπια εξανθήματα έως και σοβαρή αναφυλαξία.
Ήπαρ και νεφροί: Αποτοξίνωση σε υπερωρίες
Το ήπαρ και οι νεφροί, ως βασικά όργανα αποτοξίνωσης, συχνά επιβαρύνονται ιδιαίτερα από την υπερβολική ή παρατεταμένη χρήση αντιβιοτικών, ειδικά σε περιπτώσεις πολυφαρμακίας. Ορισμένα αντιβιοτικά εμφανίζουν ηπατοτοξική ή νεφροτοξική δράση, ενώ η αλληλεπίδρασή τους με άλλα φάρμακα μπορεί να οδηγήσει σε ανεπαρκή θεραπεία ή σε περαιτέρω επιπλοκές.
Αντιβιοτικά στην παιδική ηλικία: Το ρίσκο που δεν βλέπουμε
Η επαναλαμβανόμενη χρήση αντιβιοτικών στην παιδική ηλικία μπορεί να επηρεάσει τόσο την ανάπτυξη του οργανισμού, όσο και τη φυσιολογική ωρίμανση των μικροβιακών οικοσυστημάτων. Μια άσκοπη παρέμβαση σε αυτή την ευαίσθητη περίοδο μπορεί να αφήσει μακροχρόνιο αποτύπωμα, οδηγώντας σε χρόνια προβλήματα υγείας στην ενήλικη ζωή, όπως παχυσαρκία, αλλεργίες, άσθμα και αυτοάνοσα νοσήματα.
Αντιβιοτικά και διάθεση: Μια σύνδεση που ξεκινά στο έντερο
Το εντερικό μικροβίωμα φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο στην ισορροπία του άξονα εντέρου-εγκεφάλου, έναν δίαυλο επικοινωνίας με σημαντικές επιρροές στην παραγωγή σεροτονίνης και τη ρύθμιση του στρες. Έτσι, η αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών συνδέεται με αυξημένα ποσοστά άγχους, κατάθλιψης και διαταραχών της συμπεριφοράς, ιδιαίτερα σε παιδιά και εφήβους.
Οι σύμμαχοι που ξεχάσαμε: Εναλλακτικοί τρόποι ενίσχυσης χωρίς αντιβιοτικά
Η επιστήμη προχωρά, αλλά πριν τα αντιβιοτικά γίνουν η πρώτη μας αντίδραση, η φύση μας παρείχε ήδη τρόπους να ενισχύουμε την άμυνά μας. Σήμερα, μέσα από τη σύγχρονη έρευνα, ανακαλύπτουμε ξανά τα φυσικά εργαλεία ίασης και πρόληψης, που υποστηρίζουν ολιστικά την υγεία μας, χωρίς να διαταράσσουν κρίσιμες ισορροπίες.
Προβιοτικά: Μικροί σύμμαχοι με μεγάλο αποτύπωμα
Η καθημερινή κατανάλωση τροφών όπως το κεφίρ, το γιαούρτι ή τα συμπληρώματα με επιλεγμένα στελέχη μπορεί να γίνει ήπια αλλά σταθερή ασπίδα προστασίας.
Φυτοθρεπτικά και βότανα: Μοριακή φροντίδα από τη φύση
Χαρακτηριστικά παραδείγματα φυσικών ουσιών με στοχευμένη αντιμικροβιακή και αντιφλεγμονώδη δράση είναι: η κουρκουμίνη, η αλισίνη (σκόρδο), οι κατεχίνες (πράσινο τσάι), τα αιθέρια έλαια (θυμαριού ή ρίγανης), ορισμένα ροφήματα (σαμπούκο, τζίντζερ, εχινάκεια ή κανέλα).
Λειτουρική Διατροφή: Αναδομώντας την υγεία από το πιάτο
Μπορούμε να ενισχύσουμε το ανοσοποιητικό μας και να εμπλουτίσουμε το μικροβίωμά μας με τροφές πλούσιες σε πρεβιοτικές ίνες (από αγκινάρες, μπανάνες, πράσα, βρώμη κλπ.), αλλά και με προϊόντα ζύμωσης (κιμτσί, μίσο, ξινολάχανο).
Αυτοφροντίδα: Το φάρμακο που δε συνταγογραφείται
Πέρα από τη φυτοχημική τους δράση, τα ροφήματα και η διατροφή ενσωματώνουν και την παράμετρο της καθημερινής αυτό-φροντίδας, μια στιγμή σύνδεσης με το σώμα μας και τις ανάγκες του μέσα στην ημέρα μας. Συνήθειες που υποστηρίζουν περαιτέρω τη φυσική μας ομοιόσταση είναι ο καλός ύπνος, η σωματική άσκηση, η διαχείριση του στρες αλλά και η αποφυγή της περιττής λήψης φαρμάκων.
Ένα αντιβιοτικό μπορεί πράγματι να σώζει ζωές, αλλά κάθε παρέμβαση έχει ένα κόστος, κι αυτό δεν είναι πάντα ορατό. Πλέον γνωρίζουμε ότι το σώμα μας δεν λειτουργεί μεμονωμένα, αλλά ως μέρος ενός συστήματος και η υγεία μας δεν εξαρτάται από το να καταστείλουμε το σύμπτωμα, αλλά να κατανοήσουμε τη ρίζα του. Η πρόληψη ξεκινά από την επιλογή να φροντίσουμε τον εαυτό μας με τρόπο ευγενικό, ουσιαστικό και συνεπή, κάθε μέρα. Και κάπως έτσι, η χρήση των αντιβιοτικών βρίσκει τη θέση της: όχι ως αυτονόητη λύση, αλλά ως εργαλείο με μέτρο, σύνεση και σεβασμό προς τον άνθρωπο και τη ζωή γύρω του.
ΠΗΓΕΣ
Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) & Επιστημονικές δημοσιεύσεις (doi:10.1002/mbo3.1260, 10.3389/fcimb.2021.771510, 10.1136/bmjpo-2021-001028, 10.1136/bmjpo-2021-001028, 10.1038/s44220-025-00498-0, 10.1007/s00203-022-03314-w, 10.3389/fcimb.2025.1493915, 10.3389/frabi.2025.1706166, 10.1039/d2np00053a).
Η ατμοσφαιρική ρύπανση και ο αυτισμός: νέα καναδική μελέτη φέρνει ανησυχητικά ευρήματα
Μια νέα, μεγάλης κλίμακας μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό JAMA Network Open [Οκτώβριος 2025] συνδέει την προγεννητική έκθεση στα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια (PM₂.₅) με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης αυτισμού στην παιδική ηλικία.
Η έρευνα, με επικεφαλής τον Dr. Maxime Cloutier και την ομάδα του από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο, ανέλυσε δεδομένα από πάνω από δύο εκατομμύρια γεννήσεις στο Οντάριο του Καναδά, καλύπτοντας την περίοδο 2002–2022. Χρησιμοποιώντας δορυφορικές μετρήσεις και επιτόπια δεδομένα, οι ερευνητές εκτίμησαν τα επίπεδα ατμοσφαιρικών ρύπων που επηρεάζουν τις εγκύους και τα βρέφη.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η έκθεση σε θειικά άλατα, αμμώνιο και όζον κατά την κύηση, καθώς και η έκθεση σε όζον κατά τον πρώτο χρόνο ζωής, σχετίζονται με υψηλότερη πιθανότητα διάγνωσης αυτισμού. Ιδιαίτερα το δεύτερο και τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης φαίνεται να αποτελούν ευαίσθητες περιόδους για το αναπτυσσόμενο νευρικό σύστημα του εμβρύου.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι τα ευρήματα δείχνουν συσχέτιση και όχι αιτιώδη σχέση, ωστόσο ενισχύουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα σχετικά με τις νευροαναπτυξιακές επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Την ώρα που η Ευρώπη επενδύει δισεκατομμύρια στην ενίσχυση της πολεμικής της βιομηχανίας, καλλιεργώντας ένα διαρκές πολεμικό περιβάλλον, παραμένει τυφλή απέναντι στα βαθύτερα προβλήματα της εξέλιξης των δυτικών κοινωνιών.
Η ποιότητα του αέρα που αναπνέουν τα παιδιά μας, η σιωπηλή υποβάθμιση της ζωής μέσα στις πόλεις, η αύξηση των νευροαναπτυξιακών διαταραχών — όλα δείχνουν ότι ο «πολιτισμός της προόδου» έχει αποκοπεί από την ίδια τη βάση της ανθρώπινης ύπαρξης.
Η έρευνα αυτή είναι περισσότερο από επιστημονική προειδοποίηση· είναι κάλεσμα επανεξέτασης των αξιών που ορίζουν το μέλλον μας.
Πηγή: Cloutier M. et al., “Prenatal Exposure to Fine Particulate Matter Components and Autism Risk in Childhood,” JAMA Network Open, 2025. DOI: [10.1001/jamanetworkopen.2025.38882]
Η ψυχική υγεία μπαίνει στην πρωτοβάθμια φροντίδα: Τι αποφασίζει ο ΟΗΕ – και τι σημαίνει αυτό για εμάς;
Για πρώτη φορά σε αυτό το επίπεδο, τα Ηνωμένα Έθνη αντιμετωπίζουν την ψυχική υγεία ως ισότιμο πυλώνα δημόσιας υγείας, δίπλα στα μεγάλα χρόνια νοσήματα όπως ο καρκίνος, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και ο διαβήτης. Η νέα πολιτική διακήρυξη, η οποία διαμορφώθηκε μέσα από πεντάμηνες διαπραγματεύσεις μεταξύ κρατών και συζητήθηκε σε συνεδρίαση υψηλού επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στα τέλη Σεπτεμβρίου 2025, καλεί τις χώρες να πάψουν να αντιμετωπίζουν την ψυχική υγεία ως κάτι «ειδικό» ή περιθωριακό και να την εντάξουν στην κανονική πρωτοβάθμια περίθαλψη, δηλαδή στον γιατρό της πρώτης γραμμής, όπως ακριβώς γίνεται σήμερα με την υπέρταση ή το ζάχαρο. [1][2]
Η διακήρυξη δεν είναι θεωρητική. Θέτει συγκεκριμένους παγκόσμιους στόχους μέχρι το 2030, γνωστοί και ως «τρία φορές 150 εκατομμύρια»:
– 150 εκατομμύρια λιγότεροι άνθρωποι να χρησιμοποιούν καπνό,
– 150 εκατομμύρια περισσότεροι άνθρωποι να έχουν την υπέρτασή τους υπό έλεγχο,
– 150 εκατομμύρια περισσότεροι άνθρωποι να έχουν πρόσβαση σε φροντίδα ψυχικής υγείας. [1][3][4]
Αυτοί οι στόχοι εμφανίζονται στην πολιτική διακήρυξη που φέρει τον τίτλο «Ισότητα και Ενσωμάτωση: Μεταμορφώνοντας τις ζωές και τα μέσα διαβίωσης μέσω ηγεσίας και δράσης για τα μη μεταδοτικά νοσήματα και την προαγωγή της ψυχικής υγείας και ευημερίας», και η οποία πρόκειται να τεθεί προς τελική έγκριση στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Οκτώβριο 2025. [1][2] Η διακήρυξη συνδέει για πρώτη φορά ρητά την ψυχική υγεία με τα μη μεταδοτικά νοσήματα (τα λεγόμενα NCDs), δηλαδή τις χρόνιες παθήσεις που σήμερα ευθύνονται για δεκάδες εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο, μεταξύ αυτών καρκίνος, καρδιοπάθειες και διαβήτης. [1][5]
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) περιγράφει αυτή τη στροφή ως αλλαγή μοντέλου: η ψυχική υγεία δεν θα βρίσκεται «κάπου αλλού», απομονωμένη σε δευτεροβάθμιες ή ψυχιατρικές δομές, αλλά θα πρέπει να εκτιμάται και να υποστηρίζεται στην πρώτη επαφή με το σύστημα υγείας — στον ίδιο χώρο όπου σήμερα μετριέται η πίεση ή καταγράφεται ο κίνδυνος εμφράγματος. [1][4] Η λογική είναι απλή και σκληρή ταυτόχρονα: πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι ζουν σήμερα με ψυχικές διαταραχές, αλλά λιγότερο από το 7% λαμβάνουν αποτελεσματική θεραπεία· οι λίστες αναμονής μετρώνται σε μήνες, κι αυτό σημαίνει ότι οι περισσότεροι μένουν πρακτικά χωρίς φροντίδα. [2]
Οι κλινικοί που συμμετέχουν σε αυτή τη συζήτηση επισημαίνουν πως το πρόβλημα δεν είναι πια η «ευαισθητοποίηση». Η κοινωνία μιλάει πλέον ανοιχτά για την ψυχική υγεία. Το πρόβλημα είναι η πρόσβαση: αν φτάνεις σε έναν γιατρό μετά από τρεις ή τέσσερις μήνες αναμονής και σε δέκα λεπτά παίρνεις άλλη μία συνταγή, αυτό δεν μπορεί να θεωρείται επαρκής φροντίδα. Η πραγματικότητα αυτή βαραίνει όχι μόνο ψυχικά, αλλά και σωματικά: η κατάθλιψη και το χρόνιο στρες επηρεάζουν ύπνο, ανοσοποιητικό, ορμόνες στρες και ικανότητα αυτοφροντίδας, άρα επηρεάζουν άμεσα την πορεία νόσων όπως ο διαβήτης ή η καρδιοπάθεια. [2][5]
Εδώ όμως αρχίζει το κρίσιμο ερώτημα για τα επόμενα χρόνια — και είναι ερώτημα όχι μόνο ιατρικό, αλλά θεσμικό και συνταγματικό.
Αν η ψυχική υγεία γίνει επίσημα «πρωτοβάθμια φροντίδα», αυτό δεν αφορά μόνο το δικαίωμα του πολίτη να λαμβάνει βοήθεια πιο γρήγορα. Αφορά και το δικαίωμα του κράτους (ή του ασφαλιστικού ταμείου, ή του εργοδότη, ή του σχολείου) να ζητά αξιολόγηση της ψυχικής κατάστασης σε πολύ πιο πρώιμο και τακτικό στάδιο. Αυτό συνεπάγεται νέα πρωτόκολλα, νέες φόρμες καταγραφής, νέες νομικές εξουσιοδοτήσεις για τον «γιατρό της πρώτης γραμμής» να ανοίγει φάκελο ψυχικής υγείας, καινούρια εθνικά μητρώα δεδομένων και πιθανές κατευθυντήριες οδηγίες για το ποια παρέμβαση θεωρείται «αποδεκτή» και «ασφαλής» στην καθημερινότητα. [2][4][5]
Με άλλα λόγια: η αναγνώριση της ψυχικής υγείας ως ισότιμης με τον καρκίνο και τα καρδιαγγειακά είναι ένα τεράστιο βήμα προόδου σε ανθρωπιστικό επίπεδο — κανείς δεν μπορεί πια να πει «δεν είναι προτεραιότητα». [1][4] Όμως η ίδια αυτή κίνηση ανοίγει ένα νέο πεδίο όπου οι εθνικές νομοθεσίες θα χρειαστεί να συμβαδίσουν με μια παγκόσμια πολιτική γραμμή.
Και αυτό θέτει δύσκολα ερωτήματα κυριαρχίας και δικαιωμάτων:
– Ποιος ορίζει τι είναι «ψυχική διαταραχή» που απαιτεί παρέμβαση;
– Πώς θα προστατευθούν τα δεδομένα ψυχικής κατάστασης ώστε να μη γίνουν κριτήριο αποκλεισμού στην ασφάλιση, στην εργασία ή στην εκπαίδευση;
– Και πώς θα διασφαλιστεί ότι η «ενσωμάτωση στην πρωτοβάθμια φροντίδα» δεν θα καταλήξει σε νέες μορφές πίεσης συμμόρφωσης προς ψυχολογικά πρότυπα «κανονικότητας» που μπορεί να μην ταιριάζουν με τις ελευθερίες και τα συνταγματικά δικαιώματα κάθε χώρας; [2][4][5]
Σε ένα επίπεδο ουσίας, η νέα διακήρυξη του ΟΗΕ μπορεί να αποδειχθεί από τα πιο ανθρώπινα βήματα δημόσιας υγείας των τελευταίων ετών, προσφέροντας πραγματική φροντίδα εκεί όπου σήμερα υπάρχει σιωπή και αναμονή. Μπορεί όμως, αν δεν υπάρξει ξεκάθαρο νομικό πλαίσιο προστασίας, να δημιουργήσει έναν καινούριο μηχανισμό κανονικοποίησης της εσωτερικής ζωής του ανθρώπου. Αυτό είναι το σημείο όπου πλέον οι κυβερνήσεις —και όχι μόνο οι γιατροί— θα κληθούν να απαντήσουν με πολύ μεγάλη υπευθυνότητα. [2][4][5]
Αναφορές
[1] World Health Organization. «World leaders show strong support for political declaration on noncommunicable diseases and mental health».
[2] World Health Organization. «Over a billion people living with mental health conditions – services require urgent scale-up».
[3] United Nations / Zero Draft of the Political Declaration on Noncommunicable Diseases and Mental Health (High-Level Meeting of the UN General Assembly).
[4] IASP / International Association for Suicide Prevention. «UN High-Level Meeting on NCDs and Mental Health».
[5] Health Policy Watch / The Guardian / Reuters coverage of the UN High-Level Meeting on NCDs and Mental Health.
Η Δανία σχεδιάζει απαγόρευση των social media για παιδιά κάτω των 15 ετών
Στη Δανία, τα social media θα επιτρέπονται πλέον μόνο από την ηλικία των 15 ετών και άνω. Το Υπουργείο Ψηφιοποίησης ανακοίνωσε ότι θα θεσπιστεί ελάχιστο όριο ηλικίας για ορισμένες πλατφόρμες, χωρίς όμως να τις κατονομάζει. Από την ανακοίνωση δεν προκύπτει με ποιον ακριβώς τρόπο θα εφαρμοστεί το μέτρο. Σύμφωνα με το Υπουργείο, ο νόμος θα αφορά τις μεγαλύτερες πλατφόρμες όπου μπορούν να δημιουργηθούν δημόσια προφίλ χρηστών και οι οποίες συνδέονται αποδεδειγμένα με κινδύνους για παιδιά και εφήβους.
«Ως μία από τις πρώτες χώρες της ΕΕ, η Δανία κάνει τώρα ένα πρωτοποριακό βήμα στην εισαγωγή ορίων ηλικίας για τα κοινωνικά δίκτυα», αναφέρεται στην ανακοίνωση του Υπουργείου Ψηφιοποίησης. Ωστόσο, μετά από αξιολόγηση, οι γονείς θα μπορούν να λάβουν το δικαίωμα να επιτρέπουν στα παιδιά τους την πρόσβαση ήδη από τα 13 έτη.
Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των κρατών-μελών της ΕΕ είχαν πρόσφατα εκφραστεί υπέρ ενός τέτοιου ορίου ηλικίας στη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες. Παρ’ όλα αυτά, τα επιμέρους κράτη θα έχουν περιθώριο ευελιξίας για τον τρόπο εφαρμογής του σε εθνικό επίπεδο.
Αμφιλεγόμενο το όριο ηλικίας για τα social media στη Γερμανία
Στη Γερμανία, η εισαγωγή αντίστοιχων ορίων ηλικίας αποτελεί αντικείμενο έντονης συζήτησης. Η Ομοσπονδιακή Υπουργός Δικαιοσύνης Στεφανίε Χούμπιγκ (SPD) έχει ταχθεί υπέρ μιας τέτοιας ρύθμισης, όπως και η συμπρόεδρος των Πρασίνων, Φραντσέσκα Μπράντνερ. Αντιθέτως, ο πρόεδρος της CSU, Μάρκους Ζέντερ, άσκησε κριτική στην πρόταση. Ένα τέτοιο μέτρο θα έκανε το TikTok, το Instagram και άλλες πλατφόρμες ακόμη πιο ελκυστικές για τους νέους, δήλωσε ο πρωθυπουργός της Βαυαρίας.
Στην Αυστραλία, τον Δεκέμβριο του 24 το Κοινοβούλιο είχε εγκρίνει όριο ηλικίας στα 16 χρόνια για τα social media. Αργότερα, πλατφόρμες όπως το TikTok, το Facebook, το X και το Instagram τιμωρήθηκαν με πρόστιμα έως και 50 εκατομμύρια αυστραλιανά δολάρια (28 εκατομμύρια ευρώ) για ελλείψεις στην προστασία των παιδιών.
Μελέτη:
Οι νέοι υποφέρουν ολοένα και περισσότερο από τον κυβερνο-εκφοβισμό
