Η πρόσφατη συζήτηση στον Καναδά γύρω από τη σήμανση των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων φέρνει στο φως ένα ζήτημα που αφορά άμεσα και την Ευρώπη. Εκεί, οι εταιρείες βιοτεχνολογίας επιχειρούν να επιτρέψουν τα τρόφιμα που έχουν υποστεί γονιδιακή επεξεργασία (gene editing) να χαρακτηρίζονται ως non-GMO, αποδυναμώνοντας στην πράξη το δικαίωμα του καταναλωτή στην ουσιαστική ενημέρωση.
Αντίστοιχες πιέσεις ασκούνται και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα τελευταία χρόνια, βρίσκεται σε εξέλιξη έντονη συζήτηση για τη χαλάρωση του ρυθμιστικού πλαισίου που διέπει τις λεγόμενες «νέες γονιδιωματικές τεχνικές» (NGTs). Παρότι μέχρι σήμερα η ευρωπαϊκή νομοθεσία αντιμετωπίζει και αυτές τις τεχνικές ως μορφές γενετικής τροποποίησης - με υποχρέωση αξιολόγησης, ιχνηλασιμότητας και επισήμανσης - η πίεση για εξαίρεσή τους από τους υφιστάμενους κανόνες αυξάνεται.
Το διακύβευμα είναι κοινό και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού: εάν τα gene-edited τρόφιμα πάψουν να φέρουν σαφή σήμανση, ο καταναλωτής χάνει τη δυνατότητα συνειδητής επιλογής, ενώ πλήττονται ιδιαίτερα η βιολογική γεωργία και τα συστήματα παραγωγής που βασίζονται στη διαφάνεια και στην εμπιστοσύνη.
Για χώρες όπως η Ελλάδα, με έντονη αγροτική παράδοση, μικρές καλλιέργειες και αυξανόμενο ενδιαφέρον για βιολογικά και τοπικά προϊόντα, το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Η αποδυνάμωση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας θα είχε άμεσες επιπτώσεις όχι μόνο στους καταναλωτές, αλλά και στους ίδιους τους παραγωγούς, που κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με αδιαφανείς πρακτικές και αθέμιτο ανταγωνισμό.
Το παράδειγμα του Καναδά λειτουργεί ως προειδοποίηση. Η διατήρηση σαφών κανόνων, η υποχρεωτική επισήμανση και η ενεργή συμμετοχή των πολιτών στη δημόσια διαβούλευση αποτελούν κρίσιμα εργαλεία για την προστασία της τροφής ως κοινού αγαθού - τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα.

Τι έχει γίνει έως τώρα:
19 Δεκεμβρίου 2025, η πλειονότητα των κρατών-μελών της ΕΕ ενέκρινε σε επίπεδο αντιπροσώπων (COREPER) ένα προσωρινό κείμενο που αποδέχεται τη χαλάρωση των κανόνων για τα φυτά από new genomic techniques (NGTs), με την απαλειφή πολλών τυπικών απαιτήσεων όπως υποχρεωτική επισήμανση και αξιολόγηση κινδύνων - αν και το τελικό νομοθετικό κείμενο δεν έχει ακόμη υιοθετηθεί και είναι προσωρινό/προκαταρκτικό. Save Our Seeds

Τι γίνεται τώρα:
Το σχέδιο πρέπει να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η Επιτροπή Περιβάλλοντος του Ευρωκοινοβουλίου έχει προγραμματίσει ψηφοφορία για τον Ιανουάριο 2026, και μια πλήρης ψηφοφορία στην ολομέλεια (plenary) αναμένεται πιθανώς τον Μάρτιο 2026 ή εντός των επόμενων μηνών. Save Our Seeds
Αφού ολοκληρωθούν οι ψηφοφορίες σε Κοινοβούλιο και Συμβούλιο, το νομοσχέδιο πρέπει να ενσωματωθεί και δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ, πριν τεθεί σε ισχύ (πιθανώς μέσα στο 2026) και να αρχίσει να εφαρμόζεται με μια μεταβατική περίοδο.

GMO & labeling in European Union – Citizen information watchdog on GMOs and seeds

Για δεκαετίες, όποιος τολμούσε να αμφισβητήσει τις επίσημες ιατρικές βεβαιότητες για τα εμβόλια και τον αυτισμό αντιμετωπιζόταν ως «αιρετικός». Η αμφισβήτηση θεωρούνταν σχεδόν βλασφημία απέναντι σε ένα σύστημα που παρουσιαζόταν ως απόλυτα επιστημονικό, αντικειμενικό και αλάνθαστο. Όμως, τις τελευταίες ημέρες, μια ιστορική μεταστροφή έρχεται να ανατρέψει βεβαιότητες δεκαετιών.
Το CDC (Centers for Disease Control and Prevention), η κορυφαία υγειονομική αρχή των Ηνωμένων Πολιτειών, παραδέχθηκε ότι οι κατηγορηματικές διαψεύσεις της για πιθανή σύνδεση εμβολίων και αυτισμού δεν βασίζονταν τελικά σε αδιαμφισβήτητη επιστημονική τεκμηρίωση. Στην επίσημη ιστοσελίδα του αναφέρεται πλέον ότι «οι μελέτες δεν έχουν αποκλείσει την πιθανότητα τα παιδικά εμβόλια να προκαλούν αυτισμό», ενώ ταυτόχρονα παραδέχεται ότι έρευνες που έδειχναν πιθανή συσχέτιση είχαν αγνοηθεί από τις υγειονομικές αρχές.

Πρόκειται για μια εξαιρετικά σοβαρή παραδοχή. Για πρώτη φορά, ένας από τους πιο ισχυρούς θεσμούς της παγκόσμιας ιατρικής κοινότητας αναγνωρίζει ότι η στάση του δεν υπήρξε αμιγώς επιστημονική, αλλά σε έναν βαθμό δογματική. Όπως ακριβώς θα υπερασπιζόταν ένας ιερέας ένα θρησκευτικό δόγμα απέναντι σε έναν άπιστο. Η παραδοχή αυτή φωτίζει εκ των υστέρων τη σκέψη του Αμερικανού παιδιάτρου Robert Mendelsohn, ενός από τους πρώτους γιατρούς που χαρακτήρισαν τη σύγχρονη ιατρική «θρησκεία». Ο Mendelsohn είχε μιλήσει από τις δεκαετίες του ’70 και του ’80 για ένα κλειστό σύστημα εξουσίας, στο οποίο η ιατρική κοινότητα και η φαρμακοβιομηχανία λειτουργούν ως αλληλοπροστατευόμενο σύμπλεγμα, με προτεραιότητα όχι πάντα τον ασθενή, αλλά τη διατήρηση της ίδιας της δομής τους.

Η σημερινή αποκάλυψη του CDC δείχνει ότι η ανησυχία εκείνη δεν ήταν απλώς «γραφική». Ο ίδιος ο οργανισμός ομολογεί ότι παραπλάνησε σκόπιμα το κοινό, επειδή φοβήθηκε ότι η δημοσιοποίηση των αμφιβολιών θα μείωνε την εμβολιαστική κάλυψη. Με άλλα λόγια, το επιχείρημα δεν ήταν επιστημονικό, αλλά επικοινωνιακό και πολιτικό. Την ίδια στιγμή, τα επιδημιολογικά δεδομένα στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι συντριπτικά: ένα στα 31 παιδιά εμφανίζει σήμερα αυτισμό, ενώ μέχρι την ηλικία των πέντε ετών ένα παιδί έχει δεχθεί κατά μέσο όρο έως και 44 εμβολιαστικές δόσεις. Η CDC παραδέχεται ότι η αύξηση των περιστατικών αυτισμού συμβαδίζει χρονικά με την αύξηση του αριθμού των εμβολίων. Αυτό δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση - αλλά καθιστά επιτακτική τη σοβαρή, ανεξάρτητη και διαφανή επιστημονική διερεύνηση.

Ενδιαφέρον είναι ότι η αμερικανική κοινωνία είχε ήδη αρχίσει να αμφισβητεί το αφήγημα πολύ πριν το παραδεχτούν οι θεσμοί. Έρευνες δείχνουν ότι έως και το 50% των γονιών παιδιών με αυτισμό πιστεύουν πως τα εμβόλια έπαιξαν ρόλο στην εμφάνιση της διαταραχής. Η πεποίθησή τους δεν βασίστηκε σε ιδεολογία, αλλά σε αυτό που οι ίδιοι βίωσαν: την αιφνίδια παλινδρόμηση του παιδιού λίγες ημέρες ή λίγες ώρες μετά τον εμβολιασμό. Η αλλαγή στάσης του CDC συνδέεται άμεσα και με πολιτικές εξελίξεις. Ο νέος υπουργός Υγείας των ΗΠΑ, Robert F. Kennedy Jr., υπήρξε εδώ και χρόνια έντονος επικριτής της ανεξέλεγκτης εμβολιαστικής πολιτικής και εκπρόσωπος οικογενειών που δήλωναν ότι καταστράφηκαν μετά από εμβολιασμούς. Υπό τη δική του εποπτεία ξεκίνησε ήδη εθνική έρευνα για τα αίτια του αυτισμού, ενώ το υπουργείο Υγείας (HHS) προετοιμάζει εκτενή ανασκόπηση όλων των πιθανών παραγόντων.

Για πρώτη φορά έπειτα από δεκαετίες, η αμφιβολία επιστρέφει θεσμικά στο τραπέζι. Και αυτό από μόνο του συνιστά μια ιστορική καμπή. Ίσως λοιπόν ζούμε τη στιγμή που η ιατρική παύει -έστω και διστακτικά- να λειτουργεί ως δόγμα και αρχίζει ξανά να λειτουργεί ως δημόσια υπηρεσία, με τον ασθενή στο κέντρο και όχι ως παράπλευρη απώλεια επικοινωνιακών στρατηγικών.

Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα ανοίξει ο διάλογος. Αυτό έχει ήδη συμβεί. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η κοινωνία θα απαιτήσει να προχωρήσει μέχρι τέλους - με διαφάνεια, επιστημονική εντιμότητα και σεβασμό στον άνθρωπο.

Η σχετική σελίδα είναι:
CDC — “Autism and Vaccines” / “Vaccine Safety” (CDC.gov)

Τα εμβόλια κατά της Covid πιθανόν προκάλεσαν περισσότερους θανάτους παιδιών απ’ όσους έσωσαν — και οι θάνατοι αυτοί θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, καθώς τα παιδιά δεν διέτρεχαν ουσιαστικό κίνδυνο από τον ιό. Αυτό παραδέχεται ένας από τους κορυφαίους υγειονομικούς αξιωματούχους των Ηνωμένων Πολιτειών.
Σε εσωτερικό υπόμνημα που διέρρευσε στον Τύπο, ο αξιωματούχος αναφέρει ότι τουλάχιστον 10 παιδιά πέθαναν ως άμεση συνέπεια του εμβολιασμού κατά της Covid, αφού εμφάνισαν μυοκαρδίτιδα, αναφυλαξία και άλλες οξείες καρδιακές επιπλοκές που σχετίζονται με τα εμβόλια mRNA.
«Πρόκειται για μια βαθιά αποκαλυπτική διαπίστωση. Για χρόνια, οι ομοσπονδιακές υγειονομικές αρχές —συμπεριλαμβανομένης και της δικής μας— υποστηρίζαμε ότι ο παιδιατρικός εμβολιασμός κατά της Covid-19 δεν ενείχε επιβεβαιωμένους κινδύνους θνησιμότητας πέρα από θεωρητικές ανησυχίες. Διαβεβαιώσαμε το κοινό, τους γονείς και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής ότι τα οφέλη υπερείχαν αναμφίβολα των πιθανών βλαβών σε υγιή παιδιά», αναφέρει ο Vinay Prasad, επικεφαλής Ιατρικός και Επιστημονικός Αξιωματούχος και Διευθυντής του Κέντρου Αξιολόγησης Βιολογικών Προϊόντων (CBER) του Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA), σε υπόμνημα προς το προσωπικό.
Οι θάνατοι αποδίδονται σε σοβαρές ελλείψεις στα συστήματα φαρμακοεπαγρύπνησης. Παράλληλα, δεν υπήρχαν επαρκή δεδομένα που να παρακολουθούν την αποτελεσματικότητα του εμβολιασμού κατά της Covid σε μικρά παιδιά, παρότι οι υγειονομικές αρχές γνώριζαν ότι ο κίνδυνος από τον ιό ήταν «εξαιρετικά χαμηλός» σε αυτή την ηλικιακή ομάδα.
«Βασιζόμενοι σε δεδομένα από μελέτες ενηλίκων ή από ομάδες χαμηλού κινδύνου, η απόλυτη μείωση κινδύνου (ARR) για θάνατο ή σοβαρή νόσηση σε υγιή παιδιά ήταν πιθανότατα 1 στις 100.000 ή και μικρότερη ανά δόση. Αν αυτό ισχύει, τότε η πολιτική μας ενδέχεται να οδήγησε σε 10 επιπλέον θανάτους χωρίς να έχουν αποδεδειγμένα σωθεί ζωές», σημειώνει.
Ο ίδιος ζητά ριζικές αλλαγές στα συστήματα φαρμακοεπαγρύπνησης, προκειμένου —όπως τονίζει— να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη του κοινού στα εμβόλια.

Πηγές: Health and Me , The Guardian , Reuters

Η ωτίτιδα, ιδιαίτερα η οξεία μέση ωτίτιδα, είναι μια από τις πιο συχνές φλεγμονές στην παιδική ηλικία. Μέχρι την ηλικία των 3 ετών, περίπου το 80% των παιδιών εμφανίζει τουλάχιστον ένα επεισόδιο. Πρόκειται για φλεγμονή στο μέσο αυτί, συχνά ως συνέπεια ιογενών λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού. Παρότι η συμβατική αντιμετώπιση προβλέπει αντιβιοτικά, μελέτες δείχνουν ότι η πλειονότητα των περιπτώσεων μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς αυτά.

Η ωτίτιδα κατηγοριοποιείται σε:
1. Οξεία μέση ωτίτιδα: Φλεγμονή του μέσου αυτιού, συνήθως μετά από κρυολόγημα ή ιογενή λοίμωξη.

Συμπτώματα: Πόνος στο αυτί, πυρετός, ευερεθιστότητα, κλάμα, μείωση της ακοής, ροή υγρού από το αυτί (αν τρυπήσει το τύμπανο).
2. Εκκριτική μέση ωτίτιδα: Παρουσία υγρού στο μέσο αυτί χωρίς σημεία οξείας φλεγμονής.

Συμπτώματα: Μείωση ακοής, αίσθημα «βουλωμένου» αυτιού.
3. Εξωτερική ωτίτιδα: Μόλυνση του έξω ακουστικού πόρου, συχνά μετά από κολύμβηση.

Συμπτώματα: Πόνος στο εξωτερικό αυτί, ευαισθησία στην αφή, ροή υγρού.

Πρόγραμμα Πρόληψης Ωτίτιδας Ανά Ηλικία

Βρέφη (0–2 ετών)

Καθημερινές συνήθειες: Θηλασμός για τουλάχιστον 6 μήνες ● Τάισμα με το μωρό σε ημικαθιστή θέση ● Καθαρισμός μύτης καθημερινά, ειδικά σε περίπτωση ρινίτιδας ● Αποφυγή έκθεσης σε καπνό.

Υγεία & πρόληψη: Καλή υγιεινή χεριών στο σπίτι ● Περιορισμός επαφών με άρρωστα παιδιά σε περιόδους έξαρσης ιώσεων.

Παιδιά προσχολικής ηλικίας (2–5 ετών)

Καθημερινές συνήθειες: Συχνός καθαρισμός ρινικής κοιλότητας ● Εκμάθηση φυσήματος της μύτης ● Αποφυγή βάζουν αντικείμενα ή τα δάχτυλα στα αυτιά

Περιβάλλον: Έλεγχος συνθηκών σε παιδικούς σταθμούς (π.χ. μεγάλα τμήματα, κακός αερισμός) ● Έλεγχος για «κρεατάκια» αν παρουσιάζεται ροχαλητό, ρινική φωνή ή επαναλαμβανόμενες ωτίτιδες.

Παιδιά σχολικής ηλικίας (6+ ετών)

Συνήθειες: Στέγνωμα αυτιών μετά το κολύμπι (όχι χρήση μπατονέτας) ● Καθαριότητα και σωστή χρήση ακουστικών

Έλεγχος ακοής: Αν υπάρχει ιστορικό πολλών ωτίτιδων ή καθυστέρηση ομιλίας, συχνός έλεγχος από ΩΡΛ. Η διάγνωση γίνεται από παιδίατρο και σε υποτροπιάζουσες περιπτώσεις συνίσταται και αξιολόγηση από παιδοΩΡΛ με ακοογράφημα.

Αντιβιοτικά και επαναξιολόγηση χρήσης

Τα αντιβιοτικά, αν και αποτέλεσαν λύση για την αντιμετώπιση της ωτίτιδας επί δεκαετίες, πλέον επανεξετάζονται λόγω της αυξανόμενης μικροβιακής αντοχής (AMR). Αιτία αποτελούν οι ακατάλληλες συνταγογραφήσεις και η υπερβολική χρήση τους (Marston et al 2016).

Επιπλέον, η χρήση αντιβιοτικών στα μικρά παιδιά έχει συσχετιστεί με αλλεργίες (Metsälä J et al 2013), άσθμα (Arrieta MC et al 2015), διαβήτη τύπου 1 (Kilkkinen A et al 2006), παχυσαρκία (Azad et al 2014), φλεγμονώδεις νόσους εντέρου (Hviid A et al 2011). διαταραχή της εντερικής χλωρίδας, με επιπτώσεις στη σύνθεση βιταμινών και το ανοσοποιητικό (Fouhy F et al 2012, Dethlefsen L et al 2011).

Σύμφωνα με τους M. Sijbom et al (2023), ένας παράγοντας υπερσυνταγογράφησης είναι η λανθασμένη εντύπωση των ιατρών ότι οι ασθενείς επιθυμούν αντιβιοτικά. Οι πολίτες οφείλουν να αναγνωρίσουν ότι η πίεση για λήψη αντιβίωσης δεν βοηθά ούτε την προσωπική υγεία ούτε το έργο των ιατρών ούτε το μέλλον της δημόσιας υγείας.

 
Πώς βοηθά η ομοιοπαθητική;
Η ομοιοπαθητική προσφέρει μια εξατομικευμένη, φυσική και ασφαλή υποστήριξη, ενεργοποιώντας τους μηχανισμούς αυτορρύθμισης του οργανισμού. Στόχος δεν είναι να καταστείλει τα συμπτώματα αλλά να ενισχύσει την αμυντική λειτουργία και να μειώσει την επαναληψιμότητα.

Επιστημονικές Μελέτες για την Ομοιοπαθητική στην Ωτίτιδα
Παρακάτω παρατίθενται ερευνητικά δεδομένα που τεκμηριώνουν τη συμβολή της ομοιοπαθητικής στην ωτίτιδα:

1. Sharma P et al (2020) – Σε μελέτη 20 παιδιών με μέση ωτίτιδα, καμία περίπτωση δεν χρειάστηκε αντιβίωση και η ανάρρωση έγινε αποκλειστικά με ομοιοπαθητικά μέσα.
2. Jessica R. Levi et al (2013) – Δημοσίευση στο International Journal of Pediatric Otorhinolaryngology. Αναφέρει ότι η ομοιοπαθητική επιφέρει ταχύτερη λύση και ανακούφιση του πόνου.
3. Jacobs J. et al (2021) – Πιλοτική μελέτη 75 παιδιών με οξεία μέση ωτίτιδα. Παρατηρήθηκε σημαντική βελτίωση εντός 24 ωρών.
4. Haidvogl M. et al (2007) – Πολυκεντρική μελέτη 1.577 ασθενών σε 8 χώρες. Η βελτίωση ήταν ταχύτερη στην ομάδα της ομοιοπαθητικής, ενώ υπήρξαν λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες.
5. Sinha M.N. et al (2012) – Τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη στην Ινδία: 97,5% των παιδιών στη συμβατική ομάδα χρειάστηκαν αντιβιοτικά, σε αντίθεση με την ομοιοπαθητική ομάδα.
6. Frei H. et al (2001) – Μελέτη 230 παιδιών στην Ελβετία: Το 72% απέφυγε πλήρως την ανάγκη για αντιβιοτικά.
7. Harrison H. (1999) – Μελέτη που έδειξε φυσιολογικά τυμπανογράμματα και βελτιωμένη ακοή στα παιδιά που έλαβαν ομοιοπαθητικά.

Πρόληψη υποτροπών με ομοιοπαθητική
Η συχνή εμφάνιση ωτίτιδας συνδέεται συχνά με ανοσολογική αδυναμία ή τάση για φλεγμονές. Με την κατάλληλη υποστηρικτική προσέγγιση, η ομοιοπαθητική μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της συχνότητας των επεισοδίων, τη βελτίωση της άμυνας του οργανισμού και την αποφυγή περιττής φαρμακευτικής επιβάρυνσης. Ειδικά σε παιδιά με ιστορικό συχνών λοιμώξεων, η εξατομικευμένη παρακολούθηση με ομοιοπαθητική συνεδρία μπορεί να κάνει σημαντική διαφορά.

Πόσο ασφαλής είναι η Ομοιοπαθητική;
Η ομοιοπαθητική έχει αξιολογηθεί σε πολλές μελέτες και έχει χαρακτηριστεί ως ασφαλής μέθοδος υποστήριξης:

• Μελέτες από τους Kirby BJ (2002), Thompson E et al. (2004), Endrizzi C et al. (2005), Marian F et al. (2008), ECCH (2009), Habs M και Koller M (2021) συμφωνούν ότι είναι ασφαλής.
• Αν και η ανασκόπηση των Posadzki P et al (2012) ανέφερε αρνητικά αποτελέσματα, επόμενες δημοσιεύσεις την απέδωσαν σε μεθοδολογικά σφάλματα (Tournier A et al. 2013, Walach H et al. 2013, Grimes DR 2013).
• Πέντε συστηματικές ανασκοπήσεις (Bornhöfft & Mathiessen, 2011, Jong MC et al, 2012, Stub T et al. 2016, 2022, Dantas F & Rampes H 2000) καταλήγουν ότι η ομοιοπαθητική είναι γενικά ασφαλής.
• Η πιο πρόσφατη μετα-ανάλυση (Stub T et al., 2022) καταλήγει: «Το ποσοστό των ασθενών που εμφάνισαν ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν σημαντικά υψηλότερο σε όσους λάμβαναν συμβατικά φάρμακα απ’ όσους λάμβαναν μόνο ομοιοπαθητικά».
• Η Ελβετική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας (ΟΔΔ), μέσω της Έκθεσης Τεχνολογίας Υγείας για την Ομοιοπαθητική, σημειώνει ότι η σωστά εφαρμοσμένη ομοιοπαθητική από εκπαιδευμένους επαγγελματίες θεωρείται αποτελεσματική και απαλλαγμένη από τοξικές επιδράσεις (Bornhöft G et al. 2006).

Βιβλιογραφία

1. Forsch Komplement,Klass.Natur;12:24-31.
2. Sci Transl Med 7:307ra152
3. Int J Obes (Lond) 38:1290–1298
4. Forsch Komplementarmed; 13 Suppl 2:19-29.
5. Homeopathy, 2004; 93:203-9
6. Proc Natl Acad Sci 108:4554–4561
7. ECCH 2009 The Safety of Homeopathy. Report prepared by the European Council for Classical Homeopathy (ECCH). Jan 2009
8. Homeopathy, 2005; 94:233-40
9. Antimicrob Agent Chemother 56:5811– 5820
10. Int. J. Clin. Pharm. and Ther., 1997, 35:296-301
11. Int J Clin Pract, 2013; 67: 387
12. Complementary Medicine Research, 2021; 28:64-84
13. BMC Complementary and Alternative Medicine;7:7
14. Complement Ther Med 7 (3) (1999) 132–135
15. British Homeopathic Journal 2001; 90: 180-182
16. Gut 60:49–54
17. The Pediatric Infectious Disease Journal 20(2):p 177-183, February 2001.
18. Intern Journ of Pediatric Otorhinolaryngology , Vol 77, Issue 6, June 2013, P926-931
19. Diabetologia 49:66–70
20. J R Soc Med, 2002; 95:221-2
21. BMJ Open 13 (5) (2023) e065006.
22. BMC Complement Altern Med, 2008; 18:52
23. JAMA 316:1193–1204
24. European Journal of Pediatrics , 183:5455–5465
25. Int J Clin Pract, 2012; 66 :1178–1188
26. Int J Clin Pract, 2013; 67: 389
27. Bull World Health Organ 95:49–61
28. Homoeopathic Links 2020; 33(04): 309-317
29. Homeopath , Volume 101, Issue 1, January 2012, P 5-12
30. Complement Ther Med, 2016; 26: 146-63
31. Explore (NY), 2022; 18:114-128
32. Homeopathy; 100(3):109-15
33. Homeopathy, 2004; 93:203-9
34. Int J Clin Pract, 2013; 67: 388-9
35. Int J Clin Pract, 2013; 67: 385-6